مشاهده : 149مذهبیRSSاشتراک:

خندیدن و شاد بودن در اسلام

خندیدن و شاد بودن در اسلام
شاد بودن از نظر اسلام انسان فطرتاً طالب شاد زیستن است و آن را یکی از شاخص های خوشبختی و سعادت می داند طرح مسأله: یکی از موضوعات و مسائل اخلاقی که بسیاری از اجتماعات و گروه های انسانی به آن دست به گریبان هستند موضوع استهزاء، و تمسخر قومیت های مختلف است.بسیاری از افراد […]

شاد بودن از نظر اسلام

انسان فطرتاً طالب شاد زیستن است و آن را یکی از شاخص های
خوشبختی و سعادت می داند

طرح مسأله:

یکی از موضوعات و مسائل اخلاقی که بسیاری از اجتماعات و گروه
های انسانی به آن دست به گریبان هستند موضوع استهزاء، و تمسخر قومیت های مختلف است.بسیاری از افراد به بهانه
فراهم کردن محیطی شاد برای اطرافیان با به سخره گرفتن قوم یا گروهی سعی در ایجاد مجلسی شاد و
مفرح می نمایند.

این آسیب اجتماعی تا به اندازه ای پیشرفت می نماید که در حساس ترین ارگان های فرهنگی همچون صدا و
سیما که رسانه ای همگانی و ملی است رسوخ نموده و موجبات ناراحتی و تهییج احساسات قومی و قبیلگی گروه
بی شماری از انسانها را فراهم می سازد.

سوال بسیار مهمی که در این خصوص مطرح می باشد این است که؛ این رویه و رویکرد ناپسند اخلاقی و
اجتماعی در فرهنگ اسلامی به چه صورت مورد نقد و انتقاد قرار گرفته و چه آثار و پیامدهای فردی و
اجتماعی برای آن معرفی شده است.

جایگاه و اهمیت شادی و خنده حلال در اسلام

خداوند متعال در توصیف اهل بهشت ایشان را غرق در شادی و سرور معرفی می نماید این مطلب خود می
توان گواه بر این باشد که انسان فطرتاً طالب شاد زیستن است و آن را یکی از شاخص های خوشبختی
و سعادت می داند.چرا که در غیر این صورت خدای متعال برای ترغیب بندگان از نعمت شادی و فرح سخن
نمی فرمود.

خداوند در توصیف اهل بهشت می فرماید: «فَوَقاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذلِکَ الْیَوْمِ وَ لَقَّاهُمْ نَضْرَهً وَ سُرُوراً؛[انسان،۱۱] خاطر این عقیده
و عمل) خداوند آنان را از شرّ آن روز نگه مى دارد و آنها را مى پذیرد در حالى که
غرق شادى و سرورند».و همچنین در بیان احوال بهشتیان این چنین می فرماید: «وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ مُسْفِرَهٌ، ضاحِکَهٌ سْتَبْشِرَه [عبس،۳۹-۳۸] در
آن روز [بهشتیان] چهره های درخشان و خندان و شادمان دارند».

سفارش مؤکد به شاد کردن مؤمنان

در منابع روایی با روایاتی زیبا برخورد می کنیم که نه تنها از شادی و سرور در زندگی نهی نمی
نماید، بلکه الگوهای برتر زندگی را با این شاخص رفتاری به عموم مردم معرفی می نماید.

برای نمونه در سیره و رفتار پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) نقل شده است که: «هرگاه یکی از
اصحاب اندوهگین بود، حضرت با شوخی کردن او را شادمان می فرمود».[۱]

علاوه بر این مطلب در کتب روایی ابواب
مستقلی در خصوص شاد کردن دیگران با عنوان ادخال سرور وجود دارد، که به خوبی حاکی از جایگاه و اهمیت
خنده و شاد کردن دیگران است.برای نمونه در روایتی امام باقر (علیه السلام) می فرماید: «إِنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ
عَزَّ وَ جَلَّ إِدْخَالُ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ؛[۲] به درستی که محبوب ترین اعمال نزد خدای متعال ادخال سرور در قلب
مومن است».

منطقه ممنوعه شادی و خنده

هر چند شاد کردن مؤمنین و اطرافیان یکی از آموزه های دینی و روایی به شمار می آید ولی نباید
فراموش کرد این مطلب هیچ گاه به معنای جواز ورود در مناطق ممنوعه شادی نیست؛ از اینرو شادی های ممنوع
همچون مسخره کردن، لودگی، هجو، هزل و جُک سازی در سبک زندگی اسلامی جایگاهی نداشته و به شدت از آن
نهی شده است.هیچ گاه آموزه های دینی و اسلامی به کسی اجازه نداده است به بهانه شاد کردن مجلس، گروهی
را به باد تمسخر و استهزاء بگیرند.نه تنها در این خصوص مجوزی صادر نشده است بلکه این مورد از جمله
بزرگترین گناهان کبیره به شمار آمده است.

هزل و هجو ممنوع

مزاح و شوخی که یکی از عوامل برجسته شادی است اگر با سبک سری، بی شرمی، و گستاخی بیامیزد، «هزل»
نامیده می شود که در اسلام مطرود است و اگر با تحقیر و بد گویی و ناسزا آمیخته گردد، آن
را هجو می خوانند و این نیز در فرهنگ و آداب اسلامی به شدت مورد توبیخ و سرزنش قرار گرفته
است.

«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى أَنْ یَکُونُوا خَیْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسى أَنْ یَکُنَّ خَیْراً

مِنْهُنَّ وَ لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَکُمْ وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإیمانِ وَ مَنْ لَمْ یَتُبْ فَأُولئِکَ هُمُ

الظَّالِمُونَ؛[حجرات،۱۱ ] اى کسانى که ایمان آورده اید، گروهى [از مردان] گروه دیگر را مسخره نکنند، شاید آنان- که مسخره
شده اند- از اینان- که مسخره کرده اند- بهتر باشند و نه زنانى زنان دیگر را، شاید آنان از اینان
بهتر باشند.و از خودتان- از یکدیگر- عیبجویى مکنید و یکدیگر را به لقبها [ى بد و ناخوش ] مخوانید.بد نامى
است نام کردن [مردم ] به بدکردارى پس از ایمان آوردن [آنها].و هر که توبه نکرد پس اینانند ستمکاران».

شاد کردن مؤمنین و اطرافیان یکی از آموزه های دینی و روایی به شمار می آید

ریشه و عامل استهزاء و تمسخر دیگران

با مطالعه و
بررسی حالات و خصوصیات انسان می توان عوامل مختلفی برای رذیله زشت و غیر اخلاقی مسخره کردن را برشمرد:

۱-
خود برتربینی: به روشنی می توان یکی از علل تمسخر دیگران را خودبرتر بینی معرفی نمود.گاهی دیده شده است کسانی
که از لحاظ امکانات مادی و اجتماعی و علمی خود را برتر از دیگران می پندارند، به راحتی به خود
اجازه استهزاء دیگران را می دهند.کم نیستند افرادی که به واسطه داشتن مرتبه ی علمی، زیر دستان خود را حقیر
شمرده و با القاب و سخنان سخیف آنان را دست می اندازند.

خداوند متعال در قرآن می فرماید: «فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَ حاقَ بِهِمْ ما کانُوا
بِهِ یَسْتَهْزِؤُن؛[غافر/۸۳] و چون پیامبرانشان دلایل آشکار برایشان آوردند، به آن چیز [مختصرى] از دانش که نزدشان بود خرسند شدند،
و [سرانجام ] آنچه به ریشخند مى گرفتند آنان را فرو گرفت».

۲٫دشمنی و عداوت: گاهی نیز می توان منشأ این رفتار غیر اخلاقی را دشمنی دانست کما اینکه در طول تاریخ
گمراهان برای مقابله و ستیز با پیامبران الهی از این حربه استفاده می نمودند.«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ فی شِیَعِ
الْأَوَّلینَ وَ ما یَأْتیهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ کانُوا بِهِ یَسْتَهْزِؤُنَ؛[حجر،۱۱-۱۰] و ما رسولان خود را پیش از تو به میان
اقوام پیشین فرستاده ایم.هیچ پیامبرى بر آنها مبعوث نشد، جز آنکه مسخره اش کردند».

۳٫حسادت: گاهی انگیزه استهزاء دیگران حسادت است.افرادی که ضعف شخصیت دارند و نمی توانند کمالات دیگران را ببینند سعی می
کنند با مسخره کردن آنها شخصیت شان را از بین ببرند.[۳]

آثار و پیامدهای شوم استهزاء و تمسخر

۱-استهزاء و تمسخر، تخریب شخصیت

۲-فراموشی و غفلت
یاد
خدا

شوخی های غیر اخلاقی و تمسخرهای بی شرمانه اگر در ضمیر انسان ماندگار شود علاوه بر این که
ادب و متانت و صفات اخلاقی را از وجود او می رباید او را نیز از یاد خدا غافل می
نماید.«فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِیًّا حَتَّى أَنْسَوْکُمْ ذِکْری وَ کُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَکُون؛[مومنون،۱۱۰] امّا شما آنها را به باد مسخره گرفتید تا شما را
از یاد من غافل کردند و شما به آنان مى خندیدی».

۳-موجب نفرت، تفرقه و اختلاف

عنایت و توجه آموزه های دینی به اتحاد، همبستگی و همگرایی دینی و اسلامی غیر
قابل توصیف است.بسیاری از آیات مسلمانان را به اتحاد و مهرورزی با همنوعان دعوت می نماید.این در حالی است که
اگر فرهنگ اسلامی و مهرورزی جای خود را به سبک سری، توهین و تمسخر دهد ثمره ای جز اختلاف و
نفرت در جامعه برداشت نخواهد شد.

نتیجه و حاصل کلام

از جمله بدترین آثار و پیامدهای استهزاء دیگران، تخریب حرمت ها و شخصیت افراد است.هر انسانی
برای خود حریم و حرمتی قائل است که دوست ندارد توسط دیگران به سخره گرفته شود؛ آموزه های دینی نیز
حرمت انسان مؤمن را به منزله کعبه می داند که نباید هتک شود.از امام صادق (علیه السلام) این چنین نقل
شده است که فرمودند: «الْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَهً مِنَ الْکَعْبَهِ؛[۴] حرمت مؤمن از کعبه بزرگتر است».

بر اساس آموزه های دینی، شادی و نشاط دارای حد و مرز مشخص است.محتوی و قالب شادی و نشاط نباید
با روح توحیدی و فرهنگ اسلامی در تضاد و ستیز باشد، خنده و لبخند و جملات خنده آور نباید موجب
لکه دار کردن شخصیت و حریم های اخلاقی و انسانی افراد شود.

پی نوشت ها:

[۱].علامه طباطبایی، سنن النبی (صلی الله علیه وسلم)، ص.۶۰[۲].الکافی، ج ۲، ص۱۸۹، ح۱۷٫[۳].وسائل الشیعه، ج ۱۶، ص۳۴۹٫[۴].الخصال،
ج ۱،ص۲۷٫

تبیان

مطالب مرتبط:
تلگرام پرشین وی

زولا بازی کن

ندای ارژنگ

آیسان پرواز

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
زولا بازی کن

آیسان پرواز

ندای ارژنگ
ازدواج از نگاه آیات قرآن کریمازدواج از نگاه آیات قرآن کریم
همه ما جمله معروف پیامبر درباره ازدواج که می فرمایند ازدواج سنت من است و هر کس از ان دوری گزیند از من نیست را بارها شنیده ایم.اما چرا این همه به ازدواج در دین ما توصیه شده است؟ با نگاهی به آیات قرآن در این باره به این سوال پاسخ گفته ایم با ما همراه باشید.
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
جدیدترین مدل های دکوراسیون برای خانه ، آشپزخانه ، پذیرایی ، اتاق خواب
در پاتایا و آنتالیا چه می گذرد ؟ ایرانیان به دنبال چه هستند ؟
تورهای متنوع باکو با پرواز هفتگی ایران ایر !!
دختر و پسرهای اهل هیجان حتما ببینند !! داغ داغ
چند پیشنهاد ویژه برای خوشحال کردن آنکه دلش مال توست !
چیدمان شیک و طراحی فوق العاده اتاق کودک + تصاویر
مجلل ترین و باشکوه ترین عروسی های ایرانی !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
توبه ای که پذیرفته میشود | چگونگی پذیرش توبه و بازگشت به درگاه الهی
جنابت زنان در خواب | روش تشخیص جنابت زن چگونه است؟
دعا نزد خداوند قبول می شود البته با این شرایط
ترک نماز | حکم کسی که نماز نمیخواند چیست؟
خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟
دعا برای زیاد شدن خیر و برکت در زندگی چیست؟
صله رحم و رعایت آداب مهمانی از دید پیامبر اکرم و امام علی علیه السلام
افکاری بدون خیال های گناه آلود | راه های کنترل افکار شیطانی و شهوانی
دعا برای سلامتی مادران و پدران | نیکی به پدر و مادر در کنار توحید
حکم ازدواج با شخصی که نماز نمی‌خواند
جبرئیل به پیامبر اکرم(ص) در مورد زنان چه سفارشی کرده است؟
حدیث امام علی علیه السلام درباره جهل
همسران عاشق | توصیه به همسران در زندگی
طلاق | عده طلاق چند روز است؟
توصیف های زیبای ائمه اطهار(ع) از حضرت ابوالفضل
اعمال مشترکه ماه شعبان ماه پیامبر اسلام
چطور حق الناس مالی و غیر مالی را جبران کنیم؟
طبق آیات و روایات چگونه با مردم رفتار کنیم؟
آیا می توان سوره دیگه ای به جای حمد در نماز خواند؟
آشنایی با خواص دعای شرف الشمس در روز ۱۹ فروردین
فلسفه حکم در خصوص نذر زن بدون اجازه شوهر
عبور از پل صراط برای این افراد ممنوع است
اعمال ایام البیض رجب
چند حدیث از ائمه معصومین در مورد روز پدر
چرا امام علی (ع) در خانه کعبه متولد شد؟
هفت سین قرآنی هفت آیه‌ای از قرآن است که با سلام شروع شده
احکام شرعی صله رحم از زبان مراجع تقلید
اعمال و آداب تحویل سال نو
احکام نماز میت چیست؟
یا آثار و برکات خواندن آیه الکرسی آشنا شوید
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
چیدمان میز ناهارخوری با اصول و قواعد پذیرایی شیک و مدرن ! + تصاویر
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه بهار 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
چهل نما

آیسان پرواز

ازدواج از نگاه آیات قرآن کریم
ازدواج از نگاه آیات قرآن کریم
توبه ای که پذیرفته میشود | چگونگی پذیرش توبه و بازگشت به درگاه الهی
توبه ای که پذیرفته میشود | چگونگی پذیرش توبه و بازگشت به درگاه الهی
جنابت زنان در خواب | روش تشخیص جنابت زن چگونه است؟
جنابت زنان در خواب | روش تشخیص جنابت زن چگونه است؟
دعا نزد خداوند قبول می شود البته با این شرایط
دعا نزد خداوند قبول می شود البته با این شرایط
ترک نماز | حکم کسی که نماز نمیخواند چیست؟
ترک نماز | حکم کسی که نماز نمیخواند چیست؟
خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟
خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟
دعا برای زیاد شدن خیر و برکت در زندگی چیست؟
دعا برای زیاد شدن خیر و برکت در زندگی چیست؟
صله رحم و رعایت آداب مهمانی از دید پیامبر اکرم و امام علی علیه السلام
صله رحم و رعایت آداب مهمانی از دید پیامبر اکرم و امام علی علیه السلام
رایانمهرامیران پرواز
چهل نما