مشاهده : 94مذهبیRSSاشتراک:

پاسخ به سوالاتی درباره نفقه

پاسخ به سوالاتی درباره نفقه
اگر مرد مالى نداشته باشد که نفقه خود و زن و نزدیکان واجب النفقه اش را بدهد پرداخت نفقه با توجه به قدرت مالی او به این ترتیب خواهد بود: خود شوهر مقدم بر زنش و زن مقدم بر نزدیکانش است‌؛ پس آنچه که از روزیش زیاد مى آید براى زن مصرف مى شود و […]

اگر مرد مالى نداشته باشد که نفقه خود و زن و نزدیکان واجب النفقه اش را بدهد پرداخت نفقه با
توجه به قدرت مالی او به این ترتیب خواهد بود: خود شوهر مقدم بر زنش و زن مقدم بر نزدیکانش
است‌؛ پس آنچه که از روزیش زیاد مى آید براى زن مصرف مى شود و به نزدیکان داده نمى‌شود مگر
آنکه از نفقه زن هم اضافى آمده باشد.منظور از نفقه خودش هم که مقدم بر نفقه همسرش است مقدار روزى
روز و شبش و نیز پوششى که لایق حالش مى باشد ‌و نیز هر چیزى است که اضطرار به او
پیدا مى‌کند؛ مانند وسایل آشپزی، زیرانداز و روانداز؛ پس اگر چیزى بیش از این، زیاد بیاید لازم است برای همسرش
مصرف نماید سپس برای نزدیکانش.

در فقه اسلامی بخشی از هزینه های جاری در زندگی زن بر عهده شوهر است که از آن به نفقه
یاد می شود.اینکه نفقه چیست؟ به چه کسانی تعلق می گیرد؟ و چه مواردی جزء نفقه هستند؟ سوالاتی است که
این نوشته به پاسخ آنها می پردازد.

نفقه چیست؟

نفقه در لغت به آن چیزی گفته می شود که انفاق می شود[۱] و در اصطلاح شرع، هزینه ی نیازمندیهای
متعارف زندگی است که پرداخت آن بر شخص واجب است.

به چه کسانی باید نفقه داد؟

نفقه با یکی از سببهای سه گانه ی زوجیت، قرابت و مالکیت بر انسان واجب می شود.[۲] بنابراین پرداخت نفقه
به همسر(زن) به سبب زوجیت، فرزندان (و فرزندان آنها)، پدر و مادر (و پدر و مادر آنها) به سبب قرابت
و غلام و کنیز و حتی حیواناتی خانگی[۳] به سبب مالکیت بر انسان واجب است.

تفاوت این سه نوع

ملاک در نوع سوم نفقه، مالکیت و مملوکیت است.

ملاک نوع دوم نفقه، مالکیت و مملوکیت نیست؛ بلکه حقوقى است که طبیعتاً فرزندان بر به وجودآورندگان خود پیدا مى
کنند و حقوقى است که پدر و مادر به حکم شرکت در ایجاد فرزند و به حکم زحماتى که در
دوره کودکى فرزند خود متحمل شده اند بر فرزند پیدا مى کنند.شرط این نوع از نفقه، ناتوان بودن شخص واجب
النفقه است.

ملاک نوع اول نفقه که مرد در مورد زن صرف مى کند نه مالکیت و مملوکیت است و نه حق
طبیعى به مفهومى که در نوع دوم گفته شد و نه عاجز بودن و ناتوان بودن و فقیر بودن زن؛
زیرا اگر زن ثروتمند و داراى درآمد سرشارى هم باشد و مرد ثروت و درآمد کمى داشته باشد، باز هم
مرد باید هزینه متعارف زندگی او را تأمین کند.[۴]

فرق دیگرى که این نوع از نفقه با نوع دوم و
سوم دارد این است که در آن دو نوع اگر شخص از زیر بار وظیفه شانه خالى کند و نفقه
ندهد گناهکار است؛ اما چون جنبه حقوقی ندارد نمی توان آن را از راه قانون استیفا کرد؛ ولى در نوع
اول اگر مرد از زیر بار وظیفه شانه خالى کند، زن حق دارد به صورت یک امر حقوقى اقامه دعوا
کند و در صورت اثبات، تمام نفقه خود را از مرد بگیرد[۵].[۶]

تمرکز بحث در موضوع همسر

به دلیل گستردگی بحث، احکام و فروعات متعدد
در موضوع نفقه، سخن را در نوع اول (نفقه همسر) متمرکز ساخته و تنها به احکام آن می پردازیم:

پرداخت نفقه به کدام زن واجب نیست؟

پرداخت
نفقه به زنی که عقدش موقت است و نیز زنی که ناشزه شده است (در نزدیکی و خروج از خانه
تابع فرمان شوهر نیست) و نیز همسری که شوهر نمی تواند بهره جنسی ببرد مگر به دلیل شرعی (مانند عادت
ماهانه و یا احرام) و یا عقلی (مانند بیماری) و نیز سفری که با اذن مرد صورت پذیرفته است که
در تمام این موارد پرداخت نفقه واجب است.[۷]

نفقه در طلاق رجعی

زنی که در عده طلاق رجعی است نفقه او پا برجا و
مرد باید تا پایان زمان عده نفقه او تمام و کمال پرداخت نماید.[۸]

مقدار نفقه

نفقه شرعا اندازه اى ندارد؛ ‌بلکه قاعده
این است که مرد باید آنچه را که زن [برای یک زندگی متعارف] به آن نیاز دارد را برای او
تهیه کند؛ مانند غذا، پوشاک، محل سکونت و وسائلى که برای و پخت و پز و نظافت و مانند آن.[۹]

موارد و اندازه و کیفیت آن چه که در نفقه بر مرد واجب است

خوراک

باید به مقداری باشد که او
را سیر کند.از نظر نوع و کیفیت نیز ملاک غذایی است که برای امثال آن زن در شهرش متعارف است.همچنین
نوع غذا باید با مزاج او سازگار باشد به طوری که ترک یا تحمیل آن ضرری را متوجه او نکند.

پوشاک

در جنس و نوع پوشاک نیز رعایت پوشاک متعارف شهر و دیار او و نیز متناسب با شأنش لازم است.به
گونه ای که اگر از صاحبان تجمل باشد واجب است که علاوه بر لباس بدن، لباسى به حسب حال امثال
او، برایش تهیه شود.[۱۰]

مسکن

در تهیه مسکن نیز ملاک همان رعایت متعارف و متناسب با شأن امثال این زن ملاک
است.با توجه به این نکته که در موضوع مسکن، زن می تواند از شوهر بخواهد که برای او مسکن مستقلی
تهیه کند (خودش باشد و همسرش)؛ چه به خریدن باشد و چه به اجاره و امثال آن.

هزینه درمان
در بیماریهایی که نوع مردم به آن دچار می شوند که هم دچار شدن به آنها و هم
هزینه داروی آنها در بین مردم عادی و متعارف است؛ تامین هزینه جزء نفقه است و بر مرد واجب؛ اما
در بیماریهای و یا هزینه های نامتعارف بر مرد واجب نیست که به عنوان نفقه هزینه ای کند.[۱۱]

تذکر بسیار

مهم
این سخن هرگز به معنای این نیست که پس «هزینه کردن در این موارد حرام شرعی است و
مرد باید از آن پرهیز کند»؛ هرگز.نبود تکلیف فقهی در موردی هرگز به معنای منع فقهی از انجام آن و
نیز برچیده شدن وظیفه اخلاقی در آن مورد نیست.زن هم از نظر فقهی وظیفه ندارد در خانه مرد بشورد، بپزد
و خانه را نظافت کند؛ اما این کار را با دل و جان و برای گرمی کانون خانواده انجام می
دهد.بنابراین نبود تکلیف فقهی در پرداخت هزینه های بالای نامتعارف درمان، هرگز به معنای منع فقهی از انجام این کار
نمی باشد.


خلاصه اینکه
بهتر آن است که در تمام موارد ذکر شده رعایت عرف و عادت شود.در وسایلى هم که
زن به آنها احتیاج دارد نیز باید آنچه که براى امثال او متعارف است، رعایت شود.[۱۲]

دریافت نقدی نفقه

اگر
شوهر هزینه خوراک همسر را به صورت نقدی به او پرداخت کرد؛ ضمن آنکه وظیفه از عهده اش ساقط شده
است؛ زن نیز مالک آن گشته و مرد حقی در آن پول داده شده ندارد؛ زن نیز نمی توان مرد
را ملزم به پرداخت همیشگی نفقه نقدی کند.[۱۳]

مواردی از نفقه که زن مالک نمی
شود
به غیر از
خوراک، در سایر موارد آنچه که مرد برای رفع نیازهای متعارف زندگی؛ مانند پوشاک و مسکن در اختیار زن قرار
می دهد تا وقتی که رسماً به تملیک زن درنیاورده است همگی جزء اموال مرد محسوب شده و مرد مالک
تمام آنها است.برای مثال لباسی را که مرد برای پوشش به زن داده است؛ زن نمی تواند بدون اجازه او
بفروشد و یا به دیگری ببخشد.[۱۴]

ترتیب پرداخت نفقه به واجب النفقه ها
اگر مرد مالى نداشته باشد که نفقه
خود و زن و نزدیکان واجب النفقه اش را بدهد پرداخت نفقه با توجه به قدرت مالی او به این
ترتیب خواهد بود:

خود شوهر مقدم بر زنش و زن مقدم بر نزدیکانش است‌؛ پس آنچه که از روزیش زیاد
مى آید براى زن مصرف مى شود و به نزدیکان داده نمى‌شود مگر آنکه از نفقه زن هم اضافى آمده
باشد.[۱۵]

منظور از نفقه خودش هم که مقدم بر نفقه همسرش است مقدار روزى روز و شبش و نیز پوششى
که لایق حالش مى باشد ‌و نیز هر چیزى است که اضطرار به او پیدا مى‌کند؛ مانند وسایل آشپزی، زیرانداز
و روانداز؛ پس اگر چیزى بیش از این، زیاد بیاید لازم است برای همسرش مصرف نماید سپس برای نزدیکانش.[۱۶]

وجوب
تلاش برای
کسب هزینه نفقه
مردی که چیزی برای ادای نفقه ندارد واجب است به هر وسیله مشروعی که
شده آن را به دست آورد.[۱۷]

تبیان

ریحانه پارسا بازیگر خوش چهره نقش لیلا در سریال پدر | سبک زندگی افراد مشهور (۲۴۵)ریحانه پارسا بازیگر خوش چهره نقش لیلا در سریال پدر | سبک زندگی افراد مشهور (۲۴۵)
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۶۶) از قهوه خوری بهنوش طباطبایی تا تولد با شکوه مهدی طارمی!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۶۶) از قهوه خوری بهنوش طباطبایی تا تولد با شکوه مهدی طارمی!
اینستاگرام هنرمندان (۷۳) از گردش همسر بهاره رهنما با دخترش تا موش شدن دختر شیلا خداداد!اینستاگرام هنرمندان (۷۳) از گردش همسر بهاره رهنما با دخترش تا موش شدن دختر شیلا خداداد!
از شیلا خداداد تا آزاده نامداری| سنگ تمام چهره ها در روز دختر!از شیلا خداداد تا آزاده نامداری| سنگ تمام چهره ها در روز دختر!
از فرزاد فرزین و بهاره رهنما تا سوژه شدن چهره سوگلی های ناصرالدین شاه! | تبریک روز دختر توسط چهره های مشهوراز فرزاد فرزین و بهاره رهنما تا سوژه شدن چهره سوگلی های ناصرالدین شاه! | تبریک روز دختر توسط چهره های مشهور
اینستاگرام هنرمندان (۷۲) از نظرخواهی سعید عزت اللهی تا عکسی که مهراب قاسمخانی خیلی دوست داشت!اینستاگرام هنرمندان (۷۲) از نظرخواهی سعید عزت اللهی تا عکسی که مهراب قاسمخانی خیلی دوست داشت!
حاشیه جنجالی امروز : ارتباط سعید عزت‌ اللهی با مدل معروف| سبک زندگی افراد مشهور (۲۴۴)حاشیه جنجالی امروز : ارتباط سعید عزت‌ اللهی با مدل معروف| سبک زندگی افراد مشهور (۲۴۴)
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۶۵) از لذت آزاده نامداری از جام جهانی تا ماچ بهنوش طباطبایی از دوستش!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۶۵) از لذت آزاده نامداری از جام جهانی تا ماچ بهنوش طباطبایی از دوستش!
از ترلان پروانه تا بهاره کیان افشار | اوقات فراغت چهره های مشهور چگونه می گذرد و چه تفریحاتی دارند؟از ترلان پروانه تا بهاره کیان افشار | اوقات فراغت چهره های مشهور چگونه می گذرد و چه تفریحاتی دارند؟
شهرام شکوهی؛ از دامپروری تا شهرت با شبکه ماهواره ای و بایکوت خبری اش در اخبار| سبک زندگی افراد مشهور (۲۴۳)شهرام شکوهی؛ از دامپروری تا شهرت با شبکه ماهواره ای و بایکوت خبری اش در اخبار| سبک زندگی افراد مشهور (۲۴۳)

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
زن و ارثیه | زن چه مقدار از اموال شوهرش را به ارث می برد؟زن و ارثیه | زن چه مقدار از اموال شوهرش را به ارث می برد؟
یکی از مهم ترین و در عین حال پیچیده ترین مسائل و احکام اسلامی مربوط به ارثیه است. هر زندگی و رابطه ای با توجه به قوانین دین شکل می گیرد. و در عین حال با مرگ افراد و رابطه آنها با یکدیگر قوانین مالی اسلام به طور کامل شامل حال افراد می شود. با ما همراه باشید تا درباره ارثیه زن از شوهرش نکاتی را برایتان بازگو کنیم.
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
جدیدترین مدل های دکوراسیون برای خانه ، آشپزخانه ، پذیرایی ، اتاق خواب
تجربه ایی بی نظیر در سواحل مدیترانه ! یک تابستان فراموش نشدنی
چیدمان شیک و طراحی فوق العاده اتاق کودک + تصاویر
مجلل ترین و باشکوه ترین عروسی های ایرانی !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
خشم و عصبانیت خود را این گونه مهار کنید
وظایف مرد در خانواده چیست؟
ازدواج موقت | جایگاه فرزند حاصل از ازدواج موقت در قانون شرع
نماز و فصل های سال چه رابطه ای باهم دارند؟
دعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهان
بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟
آرامش در قبر تحت تاثیر این عوامل است
اختلاط زن و مرد در کلاس های دانشگاه تا چه حدی اشکال ندارد؟
جعفر طیار کیست و چرا نمازش معروف است؟
دعایی برای رفع حاجت و تنگی سینه
نخستین تابوت در اسلام به چه کسی تعلق داشته است؟
موانع ظهور امام زمان(عج) را می شناسید؟
آبزیان دریایی حرام گوشت را بشناسید|خوردن آبزیان دریایی در روایات
روابط جنسی در ازدواج از نظر اسلام را بخوانید
تیمم عروس خانم در شب عروسی چه احکامی دارد؟
ازدواج شیعه و سنی باهم چگونه ممکن است؟
دوست دختر داشتن در اسلام چه حکمی دارد؟
دعا برای دفع حیله دشمنان را بخوانید
احادیث زیبا درباره فراگیری علم و دانش
شیطان از چه گناهی متنفر است؟
ذکر کثیر به چه معناست؟
دعا برای دور کردن اضطراب و دلشوره چیست؟
نماز خواندن با شیئ نجس چه حکمی دارد؟
ازدواج از نگاه آیات قرآن کریم
توبه ای که پذیرفته میشود | چگونگی پذیرش توبه و بازگشت به درگاه الهی
جنابت زنان در خواب | روش تشخیص جنابت زن چگونه است؟
دعا نزد خداوند قبول می شود البته با این شرایط
ترک نماز | حکم کسی که نماز نمیخواند چیست؟
خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟
دعا برای زیاد شدن خیر و برکت در زندگی چیست؟
صله رحم و رعایت آداب مهمانی از دید پیامبر اکرم و امام علی علیه السلام
افکاری بدون خیال های گناه آلود | راه های کنترل افکار شیطانی و شهوانی
دعا برای سلامتی مادران و پدران | نیکی به پدر و مادر در کنار توحید
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
چیدمان میز ناهارخوری با اصول و قواعد پذیرایی شیک و مدرن ! + تصاویر
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
زن و ارثیه | زن چه مقدار از اموال شوهرش را به ارث می برد؟
زن و ارثیه | زن چه مقدار از اموال شوهرش را به ارث می برد؟
خشم و عصبانیت خود را این گونه مهار کنید
خشم و عصبانیت خود را این گونه مهار کنید
وظایف مرد در خانواده چیست؟
وظایف مرد در خانواده چیست؟
ازدواج موقت | جایگاه فرزند حاصل از ازدواج موقت در قانون شرع
ازدواج موقت | جایگاه فرزند حاصل از ازدواج موقت در قانون شرع
نماز و فصل های سال چه رابطه ای باهم دارند؟
نماز و فصل های سال چه رابطه ای باهم دارند؟
دعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهان
دعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهان
بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟
بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟
آرامش در قبر تحت تاثیر این عوامل است
آرامش در قبر تحت تاثیر این عوامل است
رایانمهرامیران پرواز
چهل نما