رسانهRSSاشتراک:

«داریوش مهرجویی ساخت فیلم به عنوان عیدی به نیکی کریمی

نظرات فرشته طائرپور، نویسنده رمان و تهیه‌کننده «زن دوم» درباره زوایای مختلف فیلم «داریوش مهرجویی موافقت تلویحی خود را برای ساخت فیلم به عنوان عیدی به نیکی کریمی اعلام کرده بود» سینمای ما- فرشته طائرپور معتقد است: «زن دوم» یک فیلم قصه‌گو است و این فیلم ماجرایی عاشقانه را تعریف می‌کند، بی‌آنکه شخصیت‌هایش به ورطه‌های […]

نظرات فرشته طائرپور، نویسنده رمان و تهیه‌کننده «زن دوم» درباره زوایای مختلف فیلم
«داریوش مهرجویی موافقت تلویحی خود را برای ساخت فیلم به عنوان عیدی به نیکی کریمی اعلام کرده بود»

سینمای ما- فرشته طائرپور معتقد است: «زن دوم» یک فیلم قصه‌گو است و این فیلم ماجرایی عاشقانه را تعریف می‌کند، بی‌آنکه شخصیت‌هایش به ورطه‌های خودخواهی، خیانت، بی‌رحمی و خشونت‌های کلامی یا رفتاری سقوط کنند. این تهیه‌کننده و یکی از نویسندگان فیلم‌نامه همزمان با اکران فیلم «زن دوم» در گفت‌ و گویی با خبرنگار سینمایی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) گفت: من به شدت معتقدم که تعریف عشق در گذشته به مراتب جانانه‌تر و ناب‌تر از تعاریفی است که امروزه و در نسل فعلی، شاهد آنیم. دلم برای نسل جوان کنونی بسیار می‌سوزد بخاطر اینهمه بیگانگی‌اش با مفاهیمی چون عشق، آنهم از آن نوعی که در فرهنگ، تاریخ، ادبیات و عرفان ما ریشه داشته و دارد.
طائرپور افزود: این نسل، کلا عشق را با عیش اشتباه گرفته است… تصور می‌کند که اگر در رابطه‌ای خوش نگذراند یا نفعی نبرد، باخته است … باور نمی‌کند که باخت واقعی، در فروختن غم‌های شریف به شادی‌های سخیف رخ می‌دهد. غم‌هایی که از دختران خام، زنان بالغ و از پسران کال، مردان کامل می‌سازد.

مردم بهترین حامی و موثرترین مبلغ فیلم‌ها هستند

او معتقد است: در میان اکران‌های نوروزی و لابلای فیلم‌های تفریحی،«زن دوم» در نگاه اول، یک فیلم عیدانه به نظر نمی‌رسد، اما اگر بهار در فرهنگ ما و همه‌ جهان، فصل عشق و عاشقان است که هست، آنوقت «زن دوم» بهاری‌تر و عیدانه‌ای‌تر از همه فیلم‌هاست. خوشبختانه تجربه نشان داده که وقتی فیلمی با موضوع عشق و با احترام به شعور مخاطب ساخته می‌شود، مردم خود بهترین حامی و موثرترین مبلغ آن می‌شوند.
طائرپور ضمن اشاره به هفته‌های سپری شده‌ی نمایش فیلم ادامه داد: تاکنون و ظرف این دوهفته‌ای که فیلم به نمایش درآمده، زنان و مردان بسیاری را دیده‌ام که برای‌ بار سوم و چهارم به تماشای فیلم آمده‌اند. فیلم به‌ شکلی روزافزون ، منحنی رو به رشدی در فروش دارد و مطمئن هستم که فروش واقعی آن از اواخر هفته سوم فروردین و با پایان یافتن تعطیلات نوروزی آغاز خواهد شد.

فروش زن دوم نسبت به ظرفیت نمایشی آن خوب است

او در عین حال فروش «زن دوم» را نسبت به ظرفیت سالن‌هایی که در اختیار دارد، خوب ارزیابی کرد و افزود: هیچ فیلمی را نباید با فیلم دیگر مقایسه کرد و هر فیلم را باید با شرایط مطلوب خود آن فیلم سنجید. تعداد سالن‌های «زن دوم» نصف تعداد سالن‌های دو فیلم دیگری است که درحال نمایش هستند. در میان این ۱۲-۱۳ سالنی که «زن دوم» را نمایش می‌دهند ، تعداد ۹ سالن ظرفیتی کمتر از سیصد صندلی دارند. از سویی دیگر به دلیل تایم فیلم ، «زن دوم» یک و گاهی دو سانس کمتر از فیلم‌های دیگر در روز، نمایش دارد. اگر مانند همه کشورهای صاحب سینما در جهان، تعداد صندلی سالن‌های هر فیلم را ملاک قرار دهیم، عملا «زن دوم» یک چهارم فیلم‌های همزمان خود (به استثنای فیلم به‌همین سادگی ) ظرفیت نمایش دارد و فروش کنونی آن نشان می‌دهد که در صد اشغال ظرفیت «زن دوم» بالاتر از فیلم‌های دیگر است. اما بهرحال چون معمولا این جمع نهایی فروش فیلم‌هاست که فارغ از محاسبات آماری اعلام می‌شود، فعلا «زن دوم» در رده سوم فروش قرار دارد. البته باید صبر داشت و ادامه ماجرا را بعد از باز شدن دانشگاه‌ها و دبیرستان‌ها و کلا از سر گرفته شدن زندگی عادی، پیگیری کرد. او معتقد است: این‌جور فیلم‌ها برای اکران به زمان بیشتری نیاز دارند تا پاسخگوی تماشاگران خود باشند و عدم برخورداری از سالن و سانس‌های کافی را جبران کنند.

برایم تناسب سالن مهم‌تر از تعداد بود

این تهیه‌کننده اضافه کرد: فارغ از واقعیت کمبود سالن‌های متناسب برای فیلم‌هایی چون «زن دوم»، خود من نیز از پخش کننده فیلم خواسته بودم که هر سالنی را برای اکران این فیلم در نظر نگیرد و فقط به سراغ سالن‌هایی برود که زنان تنها و زوج‌های سینمارو می‌توانند مشتریان آن باشند. برای من تناسب سالن، مهمتر از تعداد آن بود. نه می‌خواستم سالن‌هایی که استعداد دارند در ایام نوروز با فیلم‌های تفریحی رونق داشته باشند گرفتار فیلم من شوند و نه می‌خواستم که «زن دوم» در سالن‌های نیمه‌پرُ به نمایش درآید با این وضع سالن‌های زیادی برای انتخاب در اختیار نبود و در نتیجه فیلم با سالن‌ها و سئانس‌های کمتری نمایش خود را آغاز کرد.

مخاطبان «زن دوم»

فرشته طائرپور درباره‌ی مخاطب اصلی فیلم «زن دوم» به ایسنا توضیح داد: مخاطب این فیلم در معنای عام، انسان‌های اهل عشق و عاطفه و در معنای خاص، میانسالانی هستند که یا خود تجربه‌ی عاشقانه در زندگی‌شان داشته‌اند و یا چنین اشتیاقی را در دل حفظ کرده‌اند. این گروه افرادی‌ هستند که از رمان‌های عاشقانه استقبال می‌کنند، اهل شعر و موسیقی و هنر هستند و در روزگار کنونی که روزمرگی و مشکلات اقتصادی، حال و مجالی برای عواطف باقی نگذاشته و زندگی چهره‌ای عبوس و محاسبه‌گر به خود گرفته، دلشان برای عوالم عاشقانه و قصه‌های عاطفی تنگ است. دلشان برای آن عشق‌های اصیل و نجیب و عمیقی که نسل‌های قبلی داشتند تنگ است. از سویی دیگر جوانانی از نسل کنونی نیز که هزار جور مانع و محاسبه برای بروز عواطف خود دارند و کنجکاوند که بدانند عشق در نسل گذشته چه تعاریف و مصادیقی داشت، مخاطبان دیگری برای «زن دوم» به حساب می‌آیند.

اصرار داشتم زمان فیلم کوتاه نشود

این تهیه‌کننده‌ی سینما درباره‌ زمان‌بندی بلند فیلم و از دست دادن یک سانس در هر روز توضیح داد: با آگاهی از اینکه یک سئانس را به خاطر مدت زمان فیلم از دست خواهیم داد، اصرار داشتم زمان فیلم کوتاه نشود. حتی به پخش‌کننده‌ها و سینمادارهایی که معتقدند سانس‌های فیلم حتما باید زیر نود دقیقه باشد، فیلم را قبل از اکران عمومی نشان دادم، همه‌ی آن‌ها توصیه کردند که فیلم کشش واقعی را دارد و لازم نیست کوتاه شود. به قول برخی از کسانی که فیلم را دیده‌اند، فیلم به نسبت عادت‌های سینمای ایران طولانی است، اما مطلقا خسته‌کننده نیست. او افزود: فیلم «زن دوم» خلاصه‌ای از قصه‌ی اصلی است، فیلم در مونتاژ اولیه حدود ۱۶۵ دقیقه است که نسخه سینمایی فعلی (۱۲۴ دقیقه) از دل همان در آمده است. داستان فیلم از فصل‌های متعددی عبور می‌کند که یا در روایت سرگذشت کاراکترها موثرند و یا در بیان احوال آنها برای رسیدن به تصمیم‌ها. تصور می‌کنم فیلم در هیچ بخشی دچار افت قصه نمی‌شود.
طائرپور توضیح داد: به‌هرحال بافت اولیه داستان برای سریال نوشته شده و زمانی‌ که خانم کریم‌زاده شروع به‌ همکاری در نوشتن داستان کرد از او خواستم که در بند زمان نباشد و هر آنچه را که داستان طلب می‌کند، بنویسد. اعتنا و اهمیت به‌ وجه ادبی کار (اعم از روایت داستان و کلام فیلم) شاید تایم فیلم را بالا برده باشد اما نهایت تلاش برای خسته کننده نبودن کار از سوی همه ما بخصوص کارگردان، صورت گرفته است.

زن دوم فصل جدیدی در کارنامه‌ی سینمایی‌ام بود

او در پاسخ به اینکه چرا روند ساخت فیلم از زمان نوشتن رمان تا ساخت فیلم طولانی شد، توضیح داد: برایم اهمیت داشت که حتما در شرایط خوبی این فیلم ساخته شود. شرایطی که مجبور نباشم به خاطر ملاحظات اقتصادی چیزی را از فیلم کم بگذارم. این تنها فیلم سینمایی غیرکودکانه‌ای بود که می‌ساختم و به نوعی فصل جدیدی در کارنامه سینمایی من به حساب می‌آمد. دلم می‌خواست همانقدر که از اصالت موضوع مراقبت کرده بودم، تولید آن را نیز بر خود آسان نگیرم. طی سالهای اخیر درباره‌ی موضوعاتی چون مثلث عشقی ، خیانت و تعدد زوجات، فیلمها و سریال‌های زیادی ساخته شده. در عین حال که «زن دوم» میتوانست به‌سمت هر یک از این فضاها بغلطد برایم مهم بود که در موضع‌گیری، شخصیت‌پردازی، فضاسازی و ساختار با نمونه‌های ساخته شده، حداکثر فاصله را حفظ کند.

هیچ کاراکتری در این فیلم منفی نیست

او معتقد است: در «زن دوم» هیچ کاراکتری منفی نیست. عشق بر نفرت و حسادت غلبه دارد، بی‌آنکه شعار دهد… احترام به‌ خود و اهمیت به حق انتخاب برای هر انسانی از محورهای اصلی موضوع است … مقایسه‌ای اگر می‌شود میان دو رقیب نیست، میان دو موقعیت است و از آن بیشتر میان دو حال متفاوت و گاه متضاد در درون یک انسان … میان خواستن و داشتن … و میان خودخواهی و خیرخواهی.

روند ساخت زن دوم در این سالها

طالئرپور با اشاره به اینکه در این سال‌ها «زن دوم» در یک دوره‌ی قرار بود به‌ شکل ویدیویی و سپس تلویزیونی ساخته شود که هرکدام به دلایلی عملی نشد و درباره‌ی تعدد نامهای کارگردانانی که برای ساخت این فیلم شنیده می‌شد توضیح داد: پوراحمد، امینی، اسعدیان، موتمن ، داودنژاد، کرامتی ، احمدی و میری از جمله کارگردان‌هایی بودند که یا من با آنها و یا آنها با من درباره ساخت این فیلم، گفتگو کردیم. همه مذاکرات به محض رسیدن به مرحله تغییر در فیلمنامه، به بن‌بست می‌رسید. یا آنها پس می‌کشیدند و یا من مردد می‌شدم. در دوره‌ای به شدت تشویقم کردند که خودم فیلم را کارگردانی کنم و همه دوستان و دست اندرکاران از بازیگران اصلی گرفته تا فیلمبردار و طراح و گریمور و صدابردار قبلی، مشفقانه اعلام می‌کردند که حاضرند در این مورد همراهی و کمک کنند. حتی کارگردانان صاحب معرفتی مانند داودنژاد، کرامتی و میری ، اعلام آمادگی کردند که در کنار من امور تکنیکی کارگردانی را تقبل کنند و دوستانه در کنارم باشند. همیشه ممنون این لطف و اعتمادشان هستم، اما خوشبختانه وسوسه نشدم و ترجیح دادم همه آن سختگیری و وسواسی را که در مورد دیگران داشتم در حق خود نیز اعمال کنم. در دوره‌ای به نیکی کریمی پیشنهاد دادم که با توجه به علاقه‌ای که به داستان داشت و در طول ده سال گذشته تنها چهره همراه و قطعی فیلم بود، آن را کارگردانی کند. نیکی هم مثل من که فکر می‌کردم تهیه‌کنندگی این فیلم قابل جمع با مسئولیت دیگری در آن نیست، هوشمندانه اعلام کرد که بازیگری را در «زن دوم» به کارگردانی آن ترجیح می‌دهد و دلش می‌خواهد که با تمرکز بیشتری نقش اصلی فیلم را بازی کند. نیکی پیشنهاد آقای مهرجویی را داد. خودش با او صحبت کرده بود و کتاب را برایش برده بود. آقای مهرجویی موافقت تلویحی خود را در مصاحبه‌ای بعنوان عیدی به نیکی کریمی اعلام کرده بود. پیش از سفرم به آمریکا با ایشان جلسه‌ای گذاشتیم و ایشان نظراتی روی داستان داشتند که با انجام آنها مطمئنا فیلم خوبی ساخته می‌شد ولی من اصرار داشتم که همین فیلمنامه ساخته شود. قرار شد بعد از سفر مذاکرات را ادامه دهیم. سفر من چندماه طول کشید و وقتی برگشتم ایشان مشغول فیلم جدیدشان شده بودند. عملا موضوع منتفی شد.
او ادامه داد: صحبت مجدد با احمد امینی که تازه سریال «اولین شب آرامش» را تمام کرده بود، آغاز شد. او اولین کارگردانی بود که فیلمنامه را حتی قبل از چاپ کتاب خوانده و پسندیده بود. پروانه ساخت و عوامل تامین شدند و مراحل پیش تولید را شروع کردیم.
فیلمنامه ۱۳۴ صفحه‌ای به ۹۲ صفحه رسیده بود که قرار شد با احمد امینی بنشینیم و مشترکا کار خلاصه سازی را انجام دهیم. باز بحث تغییر در فیلمنامه مسئله‌ساز شد و بنده و امینی متفقا به این نتیجه رسیدیم که بهترست همکاری را در همانجا متوقف کنیم. جالب اینجا بود که هر بن‌بست و توقفی برای من، اصل موضوع را متوقف نمی‌کرد و همزمان و البته بدون شتاب، روی کوتاه کردن فیلمنامه، قطعی کردن عوامل و بازبینی و انتخاب لوکیشن‌ها کار می‌کردم.

طلسم ده ساله‌ی زن دوم با ورود سیروس الوند شکست

این تهیه‌کننده گفت: فیلمنامه به ۶۰ صفحه( همین نسخه ساخته شده) رسیده بود که بالاخره طلسم ده ساله «زن دوم»، بسیار اتفاقی و با ورود سیروس الوند به ماجرا شکسته شد. کار شتاب گرفت و توافق‌ها به سرعت حاصل شد. ظرف یک ماه ویرایش نهایی را با کمترین تغییرات باتفاق آقای الوند انجام دادیم و سایر عوامل و لوکیشن‌ها نیز قطعی شدند. شاید فکر کنید که در مورد این فیلمنامه چون خودم در آن دخیل بودم اینهمه حساسیت داشتم، ولی اصولا معتقدم که مهمترین مرحله خلق یک فیلم، دستیابی نویسنده و تهیه‌کننده و کارگردان به نسخه نهایی فیلمنامه است. همه حرف‌ها و جدل‌ها باید در همین مرحله تمام شود و با عبور از آن، دیگر نباید جز به‌ضرورت و با توافقی سه‌جانبه، در حین تولید تغییراتی در متن داد. حرمت هر فیلمنامه‌ای که سناریستی آنرا نوشته و تهیه‌کننده‌ای روی آن سرمایه‌گذاری کرده و کارگردانی پسندیده و پذیرفته که آن را بسازد باید حفظ شود. از سیروس الوند برای همیشه ممنونم که وقتی فیلمنامه را پذیرفت، در حرفه‌ای‌ترین شکل ممکنه، به آن وفادار ماند.

روند انتخاب بازیگران

طائرپور در بخش دیگری از توضیحاتش درباره‌ی چگونگی ساخت زن دوم توضیح داد: یکی دیگر از گره‌های گشوده شده پذیرش محمدرضا فروتن برای بازی در نقش بهرام بود. از زمان «وقتی همه خواب بودند»، فروتن بازی در «زن دوم» را پذیرفته بود، اما برای نقش «امیر». در نتیجه ما برای نقش بهرام همچنان در حال جستجو و مذاکره بودیم. پیدا کردن یک بهرام مناسب، سخت‌تر از پیدا کردن امیر بود. سرانجام فروتن بر خلاف میل اولیه خود و صرفا با لطف، از نقش مطلوبش گذشت و پذیرفت که بهرام فیلم «زن دوم» باشد و این فرصت را به امیر آقایی بدهد که انصافا با بازی درخشانش در فیلم، از آن خوب استفاده کرد. می‌دانستم که امیر کتاب را خوانده و بسیار دوست دارد که این نقش را بازی کند. خودم هم فکر می‌کردم که امیر خوبی از این امیر بیرون می‌آید. این را دو سه سکانس بیاد ماندنی از سریال احمد امینی برایم ثابت می‌کرد. اما این تصمیمی نبود که من به‌ تنهایی بگیرم. خوشبختانه آقای الوند هم با دیدن آن صحنه‌های سریال «اولین شب آرامش» امیر آقایی را برای ایفای نقش امیر پذیرفتند.

اولویت ادبیات و کلام در این فیلم انتخابی است

این نویسنده، تهیه‌کننده معتقد است: اولویت ادبیات و کلام در این فیلم، یک اولویت انتخابی و آگاهانه است. حفظ فضاهای گفتگو و جدل بدین معنا نیست که حواسمان به کلامی شدن صحنه نبوده است. من معتقدم که گفتگو در زندگی ما ایرانیان، بخصوص قشری که با خواندن سروکار داشته، نقش مهمی دارد. خوب حرف زدن آدم‌های یک فیلم با یکدیگر و استدلال‌های بدون شعارشان برای اتفاقات، به‌اعتقاد من از لوازم یک فیلم است مخصوصا وقتی کاراکترها از قشری تحصیل کرده و مدرن انتخاب شده‌اند. ممکن است که دیالوگ‌های غلط و سخیف و رکیک در این سالها، موجب بازار گرمی بسیاری از فیلمها شده باشد، اما پرهیز از این مطلب نیز مشتریانی دارد که به احترام آنها، فیلم‌هایی مثل «زن دوم» ساخته می‌شوند. مشتریانی که خوب حرف‌زدن آدم‌ها برایشان ارزش دارد.

طرح فیلم‌نامه بعدی «زن دوم» آماده نوشتن است

طائرپور در پایان این گفت‌و گو خاطرنشان کرد: طرح فیلمنامه بعدی «زن دوم» که ادامه ماجراهای همین کاراکترهاست، آماده نوشتن است و دوچیز تکلیف آنرا روشن می‌کند، یکی بازگشت سرمایه قسمت اول که درحال اکران است و دیگر همت مجدد مینو کریم زاده برای مشارکت در نگارش آن.

سینمای کودک در جامعه‌ی ما آدرس و نشانی ندارد

تهیه‌کننده فیلم‌هایی چون «گلنار»، «پاتال» ، «مدرسه پیرمردها»، «پسر مریم» و «یکی بود یکی نبود» درباره بازگشتش به ساخت فیلم‌های برای کودکان گفت: من به سینمای کودک زمانی دوباره سلام خواهم کرد که احساس کنم سینمای کودکی وجود دارد و صاحب یک نشانی شده است. متاسفانه سینمای کودک، فعلا در جامعه‌ی ما چه برای من فیلمساز، چه برای مخاطبان آن، هیچ آدرسی برای مراجعه ندارد.

منبع خبر : ایسنا

نو عروس

هاست ایران

دکتر بتول طاهری

مبلمان اداری

چهل نما
رایانمهربهنودگشت