سنت فراموش شده ابرکوهی‌ها

سنت فراموش شده ابرکوهی‌ها
کلوخ اندازون؛ سنت فراموش شده ابرکوهی‌ها ماه رمضان از دیدگاه مردم نه تنها در کشور اسلامی ‌ایران بلکه از نظر تمامی‌ مسلمانان جهان ماهی مبارک و مقدس به شمار می‌رود و به واسطه همین تقدس آداب و رسوم و برنامه‌های مختلفی در گوشه و کنار جهان برگزار می‌شود که بسیاری از آنها شنیدنی است.مسلمانان در […]

کلوخ اندازون؛ سنت فراموش شده ابرکوهی‌ها

ماه رمضان از دیدگاه مردم نه تنها در کشور اسلامی ‌ایران بلکه از نظر تمامی‌ مسلمانان جهان ماهی
مبارک و مقدس به شمار می‌رود و به واسطه همین تقدس آداب و رسوم و برنامه‌های مختلفی در
گوشه و کنار جهان برگزار می‌شود که بسیاری از آنها شنیدنی است.مسلمانان در جای جای جهان چند هفته قبل از
حلول ماه مبارک رمضان خود را برای آمدن این ماه آماده می‌کنند و بر اساس آداب و رسوم منطقه خود،
برای گرامیداشت این ماه تلاش می‌کنند و در طول ایام ماه مبارک رمضان نیز برنامه‌های مختلفی را به اجرا در
می‌آورند که بسیاری از این برنامه‌ها کم کم به سنت و آیین مردم مناطق مختلف تبدیل شده است.در ابرکوه نیز
گرامیداشت ماه مبارک رمضان با آدابی همراه است که تلاش شده بخشی از این آداب کهن در گفتگو با یک
کارشناس ارشد ایران شناسی و استاد دانشگاه بازگو شود.در ابرکوه چندین هفته قبل از شروع ماه رمضان، مردم به تمیز
کردن خانه و به اصطلاح خانه تکانی و خرید مایحتاج ماه رمضان می‌پرداختند.در قدیم اگر ماه رمضان در زمستان یا
پاییز بود، مردم گوسفندی را که از تابستان برای ماه رمضان پروار کرده بودند، ذبح کرده و به شکل قورمه
(گوشت پخته ای که در پوست نگهداری می‌کنند و ماندگاری دارد) در می‌آوردند تا در ماه رمضان از آن استفاده
کنند.در قدیم اگر ماه رمضان در زمستان یا پاییز بود، مردم گوسفندی را از تابستان به نیت ماه رمضان پروار
می‌کردند و در آستانه ماه رمضان سر می‌بریدند و از گوشت آن را قرمه می‌کردند و در طول ماه از
آن استفاده می‌کردند

عده ای نیز روز قبل از شروع ماه رمضان را روزه می‌گرفتند و این روزه را روزه
پیشواز ماه مبارک رمضان می‌نامیدند و این روزه نوعی خوشامد گویی به ماه رمضان بود.وی افزود: مردم با این روزه
اعلام می‌کردند که نه تنها از آمدن ماه رمضان ناراحت نیستند، بلکه از آمدن آن راضی و خوشنودند به طوری
که روز قبل از شروع این ماه را نیز روزه می‌گیرند.عده ای نیز روز قبل از شروع ماه رمضان را
به بیرون شهر می‌رفتند و به تفریح می‌گذراندند زیرا معتقد بودند به مدت ۳۰ روز به دلیل روزه گرفتن نمی‌توانند
به تفریح بپردازند و این مراسم تفریحی را “کلوخ اندازون” می‌گفتند.البته علت این نامگذاری هنوز مشخص نیست اما هر چه
بود این سنت این روزها به دست فراموشی سپرده شده است.

عقاید مردم در رؤیت هلال ماه رمضان

مردم برای رؤیت هلال ماه رمضان به پشت بام خانه‌ها یا مکان‌های مرتفع می‌رفتند تا هلال ماه را رؤیت کنند
و از آمدن ماه رمضان مطمئن شوند.فردی که ماه را رویت کرده بود سعی می‌کرد چشم خود را بر اجسام
و افراد پاک و مقدس باز کند آنچنان که به چیزی نگاه نمی‌کرد و سپس به آب که نشانه شفافیت
و زلالیت است و ریشه تقدس آن را باید در ایران باستان جستجو کرد، یا آینه که مظهر پاکی و
روشنایی است یا چهره کودکی به نشانه معصومیت، یا سید مومنی نگاه می‌کرد.اعتقاد مردم بر این بود که نگاه کردن
بر افراد و اجسام منحوس، سبب بدیمنی در این ماه می‌شود و به عکس، نگاه به اجسام و افراد مقدس،
میمون و مقدس است.

انجام کارهای نیک در ماه رمضان

صرفنظر از آداب و رسوم گذشتگان و باورها و عقاید مردم در مورد ماه رمضان، انجام اعمال نیک در این
ماه و اعتقاد به این امر از گذشته‌ها تاکنون در میان مردم وجود دارد و به عنوان یک باور به
آن اعتقاد دارند.مردم در ماه رمضان در پی کسب ثواب و نیکی بوده و به هر شکلی سعی در انجام
اعمال نیک و پسندیده دارند.در قدیم که ساعتی برای بیدار شدن در سحرهای ماه رمضان وجود نداشت، عده ای از
مردم، سحرگاهان به پشت بام منازل خود می‌رفتند و با صدای بلند به خواندن مناجات می‌پرداختند یا برای بیدار شدن
مردم در کوچه‌ها به طبل زدن می‌پرداختند.طبل زنی در سحرهای ماه رمضان، بیدار کردن همسایگان و گسترانیدان سفره‌های افطاری در
مساجد از رسومی ‌است که امروز نیز در بسیاری از نقاط از جمله استان یزد مرسوم و معمول است

برای
بیدار شدن در سحر همسایه‌ها به یکدیگر سفارش می‌کردند که برای سحری خوردن یکدیگر را بیدار کنند و هر شب
کسی که بیدار می‌شد، دیگر همسایه‌ها را نیز بیدار می‌کرد و با کوبیدن درب خانه‌ها وقت سحر را اعلام می‌کرد.در
طول روز نیز روزه داران به امور روزمره خود می‌پرداختند و گاهی به دلیل خستگی و بیداری سحر، امور روزمره
با تاخیر شروع و از طرفی زودتر تمام می‌شد.هنگام نماز مغرب، مردم بیشتر به مسجد می‌رفتند و پس از ادای
نماز و افطار با خرما که در مسجد از سوی نمازگزاران پخش می‌شد، به خانه بر می‌گشتند.گسترانیدن سفره‌های افطاری و
اطعام روزه داران در این ماه رواج زیادی دارد و هر فرد تلاش می‌کند حتی به دانه خرمایی، روزه داری
را مهمان کند.

طرد روزه خواران

نکته قابل توجه، طرد کردن روزه خواران از جامعه بود.
افرادی که روزه خوار بودند مورد سرزنش قرار می‌گرفتند و با کنایه و طنز مورد تمسخر و بی مهری مردم
قرار می‌گرفتند و در بین مردم رایج بود که می‌گفتند “روزه خوار، روزیت بخور” و منظور از روزیت بخور این
بود که، روزه خوار باید بمیرد و ارزش زندگی کردن ندارد.در گذشته حتی در ملا عام، روزه خوار را تازیانه
می‌زدند و برخی اوقات مردم از دست فرد روزه خوار چیزی نمی‌گرفتند و یا در ظرف او آب و غذا
نمی‌خوردند و تا حد یک کافر وی را نجس می‌شمردند.

معرفی نوعروس به مردم مسجد

یکی از آداب ماه رمضان که در ابرکوه مرسوم بود و اینک نیز کمابیش این رسم ادامه دارد، بردن عروس
در سال اول ازدواج به مسجد محله همسرش بود.مادر داماد با تهیه چادر و جانماز برای بردن عروس به مسجد
از پدر و مادر وی کسب اجازه می‌کرد و شبی که عروس را به مسجد می‌بردند، مادر داماد به پخش
شیرینی در میان مردم می‌پرداخت و به نوعی می‌توان گفت که این کار، معرفی عروس به افراد محله داماد بود.

نذر برای برآورده شدن حاجات
مردم در ۱۵ رمضان که برابر با میلاد امام حسن (ع) بود، برای بر آورده
شدن حاجات خود، نذر می‌کردند و نذر رایج در این روز نان صلواتی بود.در این روز، فرد حاجتمند برای بر
آورده شدن حاجت خود یا پس از اینکه مشکلش گشوده شد، پول پخت یک روز نان را به نانوایی می‌داد
تا به مردم نان مجانی بدهد و مردم در قبال گرفتن این نان، صلوات می‌فرستادند که این رسم همچنان رایج
است.

اهمیت شبهای قدر
در شبهای قدر و شهادت امیر المومنین (ع)، مردم برای احیای این شب در مساجد جمع می‌شدند
و به خواندن دعا و مناجات می‌پرداختند.اهمیت بیداری این شب در نظر مردم، آن قدر زیاد بود که با خود
خوراکی به مسجد می‌آوردند تا خوابشان نبرد و برای بیدار ماندن کودکان در این شب، مدام صورت آنها را می‌شستند.مردم
بنابر آموزه‌های دینی، معتقد بودند که سرنوشت نوزادی که در این سال به دنیا می‌آید و کسی که در این
سال می‌میرد در این شبها نوشته می‌شود و بنابراین باید این شبها را بیدار ماند و به دعا پرداخت.در شب
نوزدهم ماه رمضان که شب ضربت خوردن حضرت علی (ع) است، مردم برا ی برآورده شدن حاجات خود شیر نذر
می‌کنند، زیرا بر این اعتقاد بودند که شمشیر ابن ملجم زهر آلود بوده و یتیمان برای درمان امام (ع) برای
ایشان شیر آورده بودند و بر این اساس پخش شیر در این شب امری مرسوم است.

“شب دوست”
یکی دیگر از مناسبتهای ماه مبارک رمضان که برای مردم در ابرکوه و دیگر نقاط ایران دارای اهمیت
بود، شب بیست و هفت ماه رمضان بوده که به روایات تاریخی و باور عموم این شب، شب کشتن ابن
ملجم، قاتل امام علی (ع) بوده و مردم در این شب به شادی و سرور می‌پرداختند.در ابرکوه این شب را
“شب دوست” می‌گفتند و در این شب، پسر بچه‌ها چادر به سر می‌کردند به طوری که شناخته نشوند و به
در خانه‌ها می‌رفتند و تقاضای خوراکی می‌کردند و صاحبخانه ظرف آنان را از آجیل و شیرینی پر می‌کرد.مردم معتقد بودند
اگر صاحبخانه بتواند چادر یکی از پسرها را کنار بزند و او را بشناسد، حاجتش برآورده می‌شود.این رسم بنابر این
باور شکل گرفته است که شیعیان خبر کشته شدن ابن ملجم را این طور به یکدیگر دادند و به صورت
ناشناس به درب منازل می‌رفتند و از مرگ ابن ملجم یکدیگر را آگاه می‌کردند(dot)
از دیگر مراسم این شب، خوردن
کله پاچه بود.

این رسم در بسیاری از نقاط ایران رایج بوده و هست، مثلا در بجنورد، افراد خانواده در شب بیست و
هفتم ماه رمضان دور هم جمع می‌شدند و زنان لباسهای زیبا و با رنگهای شاد می‌پوشیدند و برای افطار کله
پاچه می‌خوردند و کله را نمادی از سر ابن ملجم می‌دانستند و هر کسی برای اینکه تنفر خود را از
ابن ملجم نشان دهد با چاقو ضربه ای به کله گوسفند می‌زد و در آخر، ته مانده آن را جلوی
اردکی که روبان قرمز به گردنش بسته بودند می‌انداختند و آن را نمادی از مرغی که از آسمان آمد و
گوشت ابن ملجم را خورد می‌دانستند.

کیسه مراد
یکی دیگر از مراسمات ماه مبارک رمضان، دوختن کیسه مراد است که زنان در بین نماز ظهر و
عصر روز بیست و هفتم ماه رمضان در مسجد می‌دوزند و داخل آن را سکه ای می‌گذارند و این سکه
را به نشانه برکت در کیف خود می‌گذارند و معتقدند حاجتهای آنها تا سال دیگر با دوختن کیسه مراد برآورده
می‌شود.

وداع با ماه رمضان و عید فطر
شب عید فطر، مردم در مساجد جمع می‌شوند و با ماه مبارک وداع
می‌کنند و دعای الوداع می‌خوانند.روز عید فطر نیز مردم پس از اقامه نماز برای تبریک عید به خانه بزرگان فامیل
و همسایه‌ها می‌رفتند.مردم در ابرکوه در این روز آش محلی به نام آش جو که ترکیبی از جو، چغندر، کدو
و سیرابی و سرکه بود تهیه می‌کردند و بر این باور بودند که پس از یک ماه روزه داری، معده
انسان خشک می‌شود و نمی‌تواند غذای پر حجم را هضم کند و خوردن این آش معده را نرم می‌کند.

مهر نیوز

    مطالب مرتبط:
تلگرام پرشین وی

عروسی ساز

آیسان پرواز

نو عروس

راهنمای ساده و آسان برای کوتاه کردن چتری مو در خانه!راهنمای ساده و آسان برای کوتاه کردن چتری مو در خانه!
رازهای آرایشی خواننده معروف ادل از زبان آرایشگر شخصی اش!رازهای آرایشی خواننده معروف ادل از زبان آرایشگر شخصی اش!
یائسگی این مشکلات را برای خانمها ایجاد می کندیائسگی این مشکلات را برای خانمها ایجاد می کند
تغییرات پوستی در طول شبانه روز اینگونه تغییر می کندتغییرات پوستی در طول شبانه روز اینگونه تغییر می کند
۱۰ ایده جالب برای تبدیل وسایل دورریختنی به گلدان های آپارتمانی۱۰ ایده جالب برای تبدیل وسایل دورریختنی به گلدان های آپارتمانی
لکه رنگ مو را چگونه از روی لوازم خانگی پاک کنیم؟لکه رنگ مو را چگونه از روی لوازم خانگی پاک کنیم؟
پنج چای با خواص جادویی و منحصر به فرد برای کاهش وزنپنج چای با خواص جادویی و منحصر به فرد برای کاهش وزن
آشنایی با بهترین غذاها برای افراد عصبیآشنایی با بهترین غذاها برای افراد عصبی
حفظ بهداشت دمکنی برنج با رعایت این نکاتحفظ بهداشت دمکنی برنج با رعایت این نکات
نکته های مهم برای کاشت و برداشت فلفل در خانهنکته های مهم برای کاشت و برداشت فلفل در خانه
کمه جوش غذای محلی سبزواری ها را امتحان کنیدکمه جوش غذای محلی سبزواری ها را امتحان کنید
سوفله سالمون و اسفناج غذای خوشمزه + تصاویر مراحل پختسوفله سالمون و اسفناج غذای خوشمزه + تصاویر مراحل پخت
کنترل چاقی قبل از بارداری را جدی بگیریدکنترل چاقی قبل از بارداری را جدی بگیرید
برای سرد نشدن روابط زناشویی چه باید کرد؟برای سرد نشدن روابط زناشویی چه باید کرد؟
شعر و قصه کودکانه درباره مورچهشعر و قصه کودکانه درباره مورچه
آشنایی با علائم و درمان اسهال و استفراغ در کودکانآشنایی با علائم و درمان اسهال و استفراغ در کودکان
زندگی سعید مرتضوی؛ آن مظنون همیشگی | از ورود با توصیه تا ماجرای زهرا کاظمیزندگی سعید مرتضوی؛ آن مظنون همیشگی | از ورود با توصیه تا ماجرای زهرا کاظمی
زندگی بهرام افشاری یا همان بهتاش پایتخت | حکم پیاز وسط سیر ترشی را داشتمزندگی بهرام افشاری یا همان بهتاش پایتخت | حکم پیاز وسط سیر ترشی را داشتم
شوینده ها و عوارض بی شمار و انتشار گازهای سمی در خانه را جدی بگیریدشوینده ها و عوارض بی شمار و انتشار گازهای سمی در خانه را جدی بگیرید
آشنایی با داروی مترونیدازول از دسته داروهای ضدعفونتآشنایی با داروی مترونیدازول از دسته داروهای ضدعفونت
نکات ضروری در حین انتخاب و پوشیدن کت و شلوار دامادینکات ضروری در حین انتخاب و پوشیدن کت و شلوار دامادی
مدل سرهمی های شیک زنانه و جایگزین پیراهن برای مهمانی های فصل بهارمدل سرهمی های شیک زنانه و جایگزین پیراهن برای مهمانی های فصل بهار
فرزند سوم کیت میدلتون و همسرش پرنس ویلیام به دنیا آمدفرزند سوم کیت میدلتون و همسرش پرنس ویلیام به دنیا آمد
۱۰ معیار زیبایی شوکه کننده در طول تاریخ بشری!۱۰ معیار زیبایی شوکه کننده در طول تاریخ بشری!
عمارت انیس الدوله همسر ناصرالدین شاه در تهرانعمارت انیس الدوله همسر ناصرالدین شاه در تهران
با حمام نواب و جاذبه های آن در تهران آشنا شویدبا حمام نواب و جاذبه های آن در تهران آشنا شوید

رایانمهر

آیسان پرواز

چهل نما
روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان در ۲۵ نوامبرروز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان در ۲۵ نوامبر
نابرابری و تبعیض جنسیتی دلیل اصلی خشونت علیه زنان به شمار می رود حرکت جهانی دنیا را نارنجی کن در راستای رفع خشونت زنان بنیاد نهاده شده است
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
جدیدترین مدل های دکوراسیون برای خانه ، آشپزخانه ، پذیرایی ، اتاق خواب
تورهای متنوع باکو با پرواز هفتگی ایران ایر !!
اگر می خواهید همسر خود را سوپرایز کنید !
چند پیشنهاد ویژه برای خوشحال کردن آنکه دلش مال توست !
چیدمان شیک و طراحی فوق العاده اتاق کودک + تصاویر
مجلل ترین و باشکوه ترین عروسی های ایرانی !!!
سالروز تشکیل بسیج مستضعفان در ۵ آذر
شعر زیبای فاصله ها از اشعار زهرا پناهی
آداب و رسوم جالب و زیبای ازدواج در کشور ترکیه
آمد بهار و فصل گل افشانی از اشعار مهدیه الهی قمشه ای
شعر ساعت از اشعار زیبای سهراب سپهری
نقاب سنبل تر برشکن تجلّی را از اشعار ابن حسام خوسفی
شعر زیبای دل نهــــادن بر پشیـــمــــانی چـه سود از فریدون توللی
ششم فروردین روز امید و شادباش نویسی
اشعار تبریک مبعث حضرت محمد (ص)
شعر زیبای به پایان آمد این دفتر از اشعار سعدی شیرازی
شعر زیبای سحر بلبل حکایت با صبا کرد از حافظ شیرازی
اشعار میلاد امام حسن مجتبی (ع) (۵)
آداب و رسوم نوروزی باکو پایتخت جمهوری آذربایجان
آشنایی با آداب و رسوم زیبای نوروز در شوشتر
شعر زیبای دیدن روی تو از سیف فرغانی
آداب و رسوم های رایج چهارشنبه سوری در قرون گذشته
اشعار رحلت امام خمینی رحمه الله علیه
صلاح کار کجا و من خراب کجا شعری از حافظ شیرازی
آداب و رسوم عید هرمزگانی ها از دیرباز تاکنون
شعر در کوی بتان از هلالی جغتایی
قصهٔ عاشقان از اشعار زیبای جامی
نهان که می‌کند این درد آشکارهٔ ما شعری از ابن حسام خوسفی
شعر باز در خود خیره شو از فاضل نظری
اشعار ولادت امام سجاد علیه السلام
اشعار ولادت حضرت ابوالفضل علیه السلام
اشعار ولادت باسعادت امام حسین علیه السلام
شعر دلتنگی عاشقانه
روز جهانی زبان مادری ۲۱ فوریه
اشعار مبعث پیامبر اکرم (ص) (۵)
اشعار شهادت امام موسی کاظم علیه السلام
دلم از مهر تو آکنده هنوز شعری زیبا از حمید مصدق
شعر سر به عدم درنه و یاران طلب از اشعار خاقانی
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
تورهای لحظه آخری آنتالیا, تایلند, مالزی ,دبی , کیش , مشهد
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
چیدمان میز ناهارخوری با اصول و قواعد پذیرایی شیک و مدرن ! + تصاویر

آیسان پرواز

روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان در ۲۵ نوامبر
روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان در ۲۵ نوامبر
سالروز تشکیل بسیج مستضعفان در ۵ آذر
سالروز تشکیل بسیج مستضعفان در ۵ آذر
شعر زیبای فاصله ها از اشعار زهرا پناهی
شعر زیبای فاصله ها از اشعار زهرا پناهی
آداب و رسوم جالب و زیبای ازدواج در کشور ترکیه
آداب و رسوم جالب و زیبای ازدواج در کشور ترکیه
آمد بهار و فصل گل افشانی از اشعار مهدیه الهی قمشه ای
آمد بهار و فصل گل افشانی از اشعار مهدیه الهی قمشه ای
شعر ساعت از اشعار زیبای سهراب سپهری
شعر ساعت از اشعار زیبای سهراب سپهری
نقاب سنبل تر برشکن تجلّی را از اشعار ابن حسام خوسفی
نقاب سنبل تر برشکن تجلّی را از اشعار ابن حسام خوسفی
شعر زیبای دل نهــــادن بر پشیـــمــــانی چـه سود از فریدون توللی
شعر زیبای دل نهــــادن بر پشیـــمــــانی چـه سود از فریدون توللی
رایانمهرامیران پرواز
چهل نما