مشاهده : 329تاریخRSSاشتراک:

چاپ سنگی چیست و چه زمانی وارد ایران شد؟

چاپ سنگی چیست و چه زمانی وارد ایران شد؟
چاپ سنگی برای آشنایی بهتر با چاپ سنگی و جایگاه آن ابتدا تاریخچه مختصری از صنعت چاپ را ذکر می کنیم.اختراع فن چاپ درحقیقت به قرن ها پیش از گوتنبرگ، که نامش به عنوان مخترع چاپ در تاریخ به ثبت رسیده است، برمی گردد.بین النهرینی ها چند هزار سال قبل از میلاد بر خشت هایی […]

چاپ سنگی

برای آشنایی بهتر با چاپ سنگی و جایگاه آن ابتدا تاریخچه مختصری از صنعت چاپ را ذکر می کنیم.اختراع فن
چاپ درحقیقت به قرن ها پیش از گوتنبرگ، که نامش به عنوان مخترع چاپ در تاریخ به ثبت رسیده است،
برمی گردد.
بین النهرینی ها چند هزار سال قبل از میلاد بر خشت هایی از گل‌رس مهر می‌زدند.
استعمال حروف قابل انتقال نیز میان سال‌ها ی ۱۰۵۱ و ۱۰۵۸ در چین آغاز شد.
مخترع این حروف فردی به نام پی‌شنگ بود و حروف هم از گل‌رس ساخته می‌شد.
حروف دستی و حروف قلعی که پس از آنها به کارآمد، هیچ یک رواجی نیافت، بر عکس حروف چوبی متداول
شد(dot) تا این‌که در سال ۱۴۴۰، گوتنبرگ ظاهرا بدون اطلاع از کار چینی‌ها، حروف قابل انتقال را اختراع کرد و
برای هر یک از حروف الفبا یک حرف جداگانه به کار برد.
حروف متحرک را چینی‌ها اختراع کردند، ولی گوتنبرگ که حرفه اش زرگری بود، آلیاژ مناسب برای ریخته گری حروف را
از سرب و آنتی موآن به دست آورد و سپس نسبت هر یک از این دو فلز را به گونه
ای انتخاب کرد که حروف بیش از حد سخت و نرم نباشند.
وی برای مرکب چاپ هم فرمول مناسبی یافت و خلاصه با رفع موانع و حل مشکلات عمل چاپ را میسر
و اجرایی کرد(dot) فن‌ چاپ سنگی، پیش از پایان قرن هجدهم به وسیله آلویس سفندلر اختراع و از کشور
روسیه وارد ایران شد و از حدود سال ۱۲۴۰ ه.
ق.
/ ۱۸۲۴ م.
در شهرهای مهم ایران رواج یافت.
تقریبا ۲۰ سال پس از نخستین تلاش ها ی گوتنبرگ در امر چاپ ،این صنعت با استفاده از سطوح برجسته
در ونیز، فلورانس، پاریس و لیون در حدی مختصر و محدود رواج یافت.
اما دستگاه چاپ گوتنبرگ، به علت هزینه ها ی بسیار زیاد فقط برای ثروتمندان قابل دسترسی بود و به همین
دلیل تا مدت ها ی طولانی استقبال چندانی از آن نشد.
۳۰۰ سال پس از اختراع دستگاه چاپ گوتنبرگ، نمایشنامه نویسی آلمانی به نام آلوئیس زنه فلدر، چاپ سنگی یا لیتو
گرافی را درسال ۱۷۹۶ میلادی اختراع کرد(dot) هر سنگی که متن یا تصویر با این روش روی آن نقش می
بست ، برای چاپ حدود ۷۵۰ نسخه عملکرد مطلوب داشت و پس از آن نقش روی سنگ قابل چاپ نبود.

چاپ سنگی در ایران

اگر چه درباره شروع چاپ سنگی در ایران روایات متعددی وجود دارد، به نظر می رسد چاپ سنگی را
برای نخستین بار میرزا صالح شیرازی در تبریز راه اندازی کرد.
میرزا صالح که از سوی دولت ایران برای فراگیری هنرهای جدید به اروپا رفته بود، در بازگشت یک دستگاه چاپ
سنگی با خود به تبریز آورد که آن را در سال ۱۲۵۰ قمری راه انداخت(dot) نخستین چاپخانه نوین (چاپ سربی)
در تبریز در زمان عباس میرزا تأسیس شد و اولین کتاب چاپ شده رساله جهادیه نوشته عیسی ابن حسین قائم
مقام فراهانی بوده است که درسال ۱۲۳۳ه.ق./ ۱۸۱۷ م.
برای نخستین بار و در سال ۱۲۳۴ ه.
ق./ ۱۸۱۸ م.
برای بار دوم چاپ شده است.
چاپ سربی تا سال ۱۲۶۹ ه.
ق./۱۸۵۲ م.
در ایران رواج داشت و سپس جای خود را به مدت نزدیک به یک قرن به چاپ سنگی داد.
فن‌ چاپ سنگی، پیش از پایان قرن هجدهم به وسیله آلویس سفندلر اختراع و از کشور روسیه وارد ایران شد
و از حدود سال ۱۲۴۰ ه.
ق.
/ ۱۸۲۴ م.
در شهرهای مهم ایران رواج یافت(dot) نخستین کتاب چاپ سنگی در ایران قرآن چاپ دارالطبعه دارالسلطنه تبریزدرسال ۴۹-۱۲۴۸ ه.ق./
۳۳-۱۸۳۲ م.
است.
دو علت مهم باعث شد شیوه چاپ سنگی درایران جای‌گزین چاپ سربی ‌شود.

نخستین کتاب چاپ سنگی در ایران قرآن چاپ دارالطبعه دارالسلطنه تبریز است

تاریخ چاپ و ظهور چاپ سنگی

نخست آن‌‌که‌ در فن چاپ سنگی، از وسایل
ساده‌تر و کم هزینه‌تری نسبت به چاپ سربی استفاده می‌شد و خطر نگه‌داری این وسایل در مقایسه با وسایل چاپ
سربی کمتربود.
سپس آن‌که نوع خط و نحوه نگارش متن در کتاب‌های چاپ سنگی نسبت به حروف چاپ سربی با ویژگی‌های
فرهنگی ـ اجتماعی آن دوره مردم ایران هماهنگی بیشتری داشت(dot) چاپخانه سنگی طی مدت کوتاهی در تهران و بعد اصفهان
و سپس سایر شهرهای ایران تاسیس شد و بیش از ۵۰ سال تنها روش چاپ در ایران بود و تا
اواخر دوره قاجار ، هر چه در ایران چاپ می شد، به روش چاپ سنگی بود.
البته هشت سال قبل از ورود چاپ سنگی به ایران چاپ سربی نیز راه اندازی شده بود، ولی به علت
هزینه و زحمت زیاد آن ، پس از ورود چاپ سنگی ، کنار گذاشته شد و بعدها در اواخر
دوره قاجار دوباره حروف سربی و استفاده از آن رایج گردید(dot) از ویژگیهای منحصر به فرد چاپ سنگی که جایگاه
آن را در هنر ارتقا می دهد امکان استفاده از خط نستعلیق و نقاشی در این نوع چاپ بود.
این فن بیشترین کاربرد را در روزنامه ها و کتب خطی داشت.
استاد کلهر از خط نویسان برجسته روزنامه های چاپ سنگی در دوران قاجار بود و از نقاشان برجسته روزنامه
نیز می توان به ابوتراب غفاری، ابوالحسن غفاری ( صنیع الملک) و موسی ممیزی اشاره کرد(dot)

مراحل چاپ سنگی

۱ – بـرای
چاپ حروف و کلمات فارسی و مانند آن که از سمت راست به چپ نوشته می‌شوند ابتدا متن و نقاشی
را بر روی کاغذهای مخصوص کلیشه می‌نوشتند و سپس آن را بر روی سنگ قرار می‌دادند.
تا حروف و کلمات بر روی سنگ به شکل وارونه از سمت چپ به راست نقش گردند و در هنگام
چاپ متن و نقاشی به شکل واقعی خود چاپ شوند(dot) 2 – لایه‌ای نازک از اسید نیتریک بر روی تمام
سطح سنگ می‌کشیدند(dot) 3 – آن قدر با اسید، صمغ و آب، بر سنگ می‌کشیدند تا هنگامی که سنگ را
به جوهر آغشته می‌کردند، تنها قسمت‌هایی که با گچ چرب نقش بسته بودند جوهر را به خود می‌گرفت و باقی‌مانده
قسمت‌ها جوهر را نمی‌پذیرفت و اثری به‌جای نمی گذاشت(dot) 4 – یک برگ کاغذ روی سنگ چاپ قرار داده و
بر روی آن فشار وارد می‌کردند تا طرح جوهری بر روی کاغذ نقش می‌بست.
نخستین کتاب چاپ سنگی لیلی ومجنون مکتبی شیرازی به سال ۱۲۵۹ ه.ق./ ۱۸۴۳ م.
در تبریز است و تا دو سال بعداز چاپ این‌کتاب، هیچ کتاب مصور دیگری منتشرنشده است.
اما از حدود ۱۲۶۳ ه.ق.
/ ‌‌۱۸۴۶ م.
چاپ کتاب‌های مصور متداول شد.
نخستین نقاش ایرانی که کتاب‌های چاپ سنگی را مصور کرد.
نقاش میرزا علی‌قلی خویی بود که نقاشی‌های کتاب شاهنامه فردوسی ۱۱۸۶ را به تصویر کشید(dot)

مراحل چاپ سربی

طریقه چاپ سربی روش
نسبتا ساده ای بود : کاغذ روی صفحه ای متشکل از حروف برجسته سربی و آغشته به مرکب فشرده می
شد و بر اثر فشار، حروف بر صفحه کاغذ نقش می بست.
حروفچینی روزنامه نیز نخست به صورت دستی انجام می گرفت، ولی بعدها این کار با دستگاه هایی که معمول ترین
آنها «لاینو تایپ» بود، صورت پذیرفت(dot) دستگاه حروفچینی خودکاری لاینوتایپ در سال ۱۸۸۶ میلادی ساخته شد.
و بدین ترتیب سرعت چاپ به تدریج فزونی یافت.
پیشرفت فناوری کم کم باعث شد دستگاه حروفچینی سربی از دور خارج شود و جای خود را به دستگاه الکترونیکی
بدهد.

تاریخ شناسی

مطالب مرتبط:
تلگرام پرشین وی

زولا بازی کن

ندای ارژنگ

آیسان پرواز

نو عروس

جزئیات آرایش صورت و مدل مو مگان مارکل در روز عروسی اشجزئیات آرایش صورت و مدل مو مگان مارکل در روز عروسی اش
جذاب ترین آرایش ها در فرش قرمز جشنواره کن ۲۰۱۸جذاب ترین آرایش ها در فرش قرمز جشنواره کن ۲۰۱۸
برای داشتن موهای پرپشت و جلوگیری از ریزش آن از رزماری غافل نشویدبرای داشتن موهای پرپشت و جلوگیری از ریزش آن از رزماری غافل نشوید
احتمال ابتلا به سرطان سینه با نوشیدن زیاد شیر افزایش می یابداحتمال ابتلا به سرطان سینه با نوشیدن زیاد شیر افزایش می یابد
دکوراسیون و چیدمان مطابق اسرار فنگ شویی برای جذب عشقدکوراسیون و چیدمان مطابق اسرار فنگ شویی برای جذب عشق
برای تزئین آشپزخانه از این ایده های ناب کمک بگیرید+تصاویربرای تزئین آشپزخانه از این ایده های ناب کمک بگیرید+تصاویر
کلم بروکلی سرطان پروستات را فراری میدهدکلم بروکلی سرطان پروستات را فراری میدهد
شکلات بخورید تا پوستی سالم‌تر داشته باشیدشکلات بخورید تا پوستی سالم‌تر داشته باشید
روش هایی برای از بین بردن بخار آینه حمامروش هایی برای از بین بردن بخار آینه حمام
آموزش ساخت گوشواره های چرمی +تصاویرآموزش ساخت گوشواره های چرمی +تصاویر
پیتزا قیفی یک غذای ساده که میز شامتان را زیبا میکندپیتزا قیفی یک غذای ساده که میز شامتان را زیبا میکند
اسپاگتی سالسا یک غذای خوشمزه که همه ی بچه ها دوست دارنداسپاگتی سالسا یک غذای خوشمزه که همه ی بچه ها دوست دارند
ویار بارداری را درمان کنیدویار بارداری را درمان کنید
کشمش در بارداری معجزه ای برای سلامت دندان و بدنکشمش در بارداری معجزه ای برای سلامت دندان و بدن
شیردهی | ۷ مشکل شایع در شیردهیشیردهی | ۷ مشکل شایع در شیردهی
چگونه ناخن های نوزاد را کوتاه کنیم؟چگونه ناخن های نوزاد را کوتاه کنیم؟
زندگی متفاوت مگان مارکل قبل و بعد از ازدواج سلطنتی | چی بود و چی شد!!!؟زندگی متفاوت مگان مارکل قبل و بعد از ازدواج سلطنتی | چی بود و چی شد!!!؟
آرسن ونگر ؛ پایان زندگی آخرین پادشاه لیگ جزیره در میانِ توپچی هاآرسن ونگر ؛ پایان زندگی آخرین پادشاه لیگ جزیره در میانِ توپچی ها
آشنایی با داروی آداپالن از دسته داروهای پوستی و ضد آفتابآشنایی با داروی آداپالن از دسته داروهای پوستی و ضد آفتاب
نابودی آلزایمر با این ویتامیننابودی آلزایمر با این ویتامین
پوشش ستاره ها در عروسی پرنس هری و مگان مارکلپوشش ستاره ها در عروسی پرنس هری و مگان مارکل
۸ ترفند مهم برای شیک پوشی با لباس جین۸ ترفند مهم برای شیک پوشی با لباس جین
قیمتی ترین خودروها در مراسم عروسی پرنس هری و مگان مارکلقیمتی ترین خودروها در مراسم عروسی پرنس هری و مگان مارکل
حقایق خواندنی از مگان مارکل عروس جدید خاندان سلطنتی بریتانیاحقایق خواندنی از مگان مارکل عروس جدید خاندان سلطنتی بریتانیا
زیباترین جاذبه های تایلند +تصاویرزیباترین جاذبه های تایلند +تصاویر
اقامتگاه لوکس دابلیو تایلند+تصاویراقامتگاه لوکس دابلیو تایلند+تصاویر
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
زولا بازی کن

آیسان پرواز

ندای ارژنگ
مریم حیدر زاده | شعر زیبای وقتی که چشات ابرهمریم حیدر زاده | شعر زیبای وقتی که چشات ابره
علی اکبر دلفی | شعر زیبای دوست دارم شمع باشمعلی اکبر دلفی | شعر زیبای دوست دارم شمع باشم
فریدون مشیری شاعر | شعر زیبای کاروان رفته بود و دیده منفریدون مشیری شاعر | شعر زیبای کاروان رفته بود و دیده من
روز جهانی مرد در ۱۹ نوامبرروز جهانی مرد در ۱۹ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۵)عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۵)
قرقیزستان | آداب و رسوم ماه رمضان در این کشورقرقیزستان | آداب و رسوم ماه رمضان در این کشور
محمد رضا آقاسی | اشعار زیبایی از محمد رضا آقاسیمحمد رضا آقاسی | اشعار زیبایی از محمد رضا آقاسی
رمضان در افغانستان | آداب و رسوم ماه رمضان در این کشوررمضان در افغانستان | آداب و رسوم ماه رمضان در این کشور
دهلران | گرداندن سینی‌های بزرگ افطاری سنت حسنه ماه رمضاندهلران | گرداندن سینی‌های بزرگ افطاری سنت حسنه ماه رمضان
روز جهانی فلسفه در ۲۱ نوامبرروز جهانی فلسفه در ۲۱ نوامبر
تاجیکستان | رمضان در تاجیکستان به روایت تصاویرتاجیکستان | رمضان در تاجیکستان به روایت تصاویر
ولادت امام موسی کاظم (ع) در هفتم صفرولادت امام موسی کاظم (ع) در هفتم صفر
فیض کاشانی | شعر زیبای هشدار که هر ذره حسابست در اینجافیض کاشانی | شعر زیبای هشدار که هر ذره حسابست در اینجا
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگردایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
اصفهان | آیین نقاره زنی در این استاناصفهان | آیین نقاره زنی در این استان
روز خودکفایی گندم در ایران در ۲۶ آبانروز خودکفایی گندم در ایران در ۲۶ آبان
ساوه در ماه مبارک رمضان | آداب و رسوم مردم ساوه در ماه مبارک رمضانساوه در ماه مبارک رمضان | آداب و رسوم مردم ساوه در ماه مبارک رمضان
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ هادوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
روز جهانی تلویزیون در ۲۱ نوامبرروز جهانی تلویزیون در ۲۱ نوامبر
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهدقیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز جهانی مدارا در ۱۶ نوامبرروز جهانی مدارا در ۱۶ نوامبر
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبرروز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
روز کتاب و کتاب خوانی در ۲۴ آبانروز کتاب و کتاب خوانی در ۲۴ آبان
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبانروز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگردایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
زبان شعری ایرج میرزا ساده و روان بوده که با تاثیر پذیری از روزهای دوران مشروطه بر دل مردم می نشیند و مردم نیز شاعر را با خود همدل و همراه می دانند
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
جدیدترین مدل های دکوراسیون برای خانه ، آشپزخانه ، پذیرایی ، اتاق خواب
در پاتایا و آنتالیا چه می گذرد ؟ ایرانیان به دنبال چه هستند ؟
تورهای متنوع باکو با پرواز هفتگی ایران ایر !!
دختر و پسرهای اهل هیجان حتما ببینند !! داغ داغ
چند پیشنهاد ویژه برای خوشحال کردن آنکه دلش مال توست !
چیدمان شیک و طراحی فوق العاده اتاق کودک + تصاویر
مجلل ترین و باشکوه ترین عروسی های ایرانی !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
مریم حیدر زاده | شعر زیبای وقتی که چشات ابره
روز کتاب و کتاب خوانی در ۲۴ آبان
ساوه در ماه مبارک رمضان | آداب و رسوم مردم ساوه در ماه مبارک رمضان
رمضان در افغانستان | آداب و رسوم ماه رمضان در این کشور
روز جهانی مدارا در ۱۶ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۵)
تاجیکستان | رمضان در تاجیکستان به روایت تصاویر
قرقیزستان | آداب و رسوم ماه رمضان در این کشور
روز خودکفایی گندم در ایران در ۲۶ آبان
روز جهانی مرد در ۱۹ نوامبر
علی اکبر دلفی | شعر زیبای دوست دارم شمع باشم
ولادت امام موسی کاظم (ع) در هفتم صفر
فریدون مشیری شاعر | شعر زیبای کاروان رفته بود و دیده من
محمد رضا آقاسی | اشعار زیبایی از محمد رضا آقاسی
دهلران | گرداندن سینی‌های بزرگ افطاری سنت حسنه ماه رمضان
اصفهان | آیین نقاره زنی در این استان
روز جهانی فلسفه در ۲۱ نوامبر
روز جهانی تلویزیون در ۲۱ نوامبر
فیض کاشانی | شعر زیبای هشدار که هر ذره حسابست در اینجا
محرم | سری اشعار پیشواز ماه محرم (۲)
سیستان و بلوچستان | سحری خوانی چگونه برگزار می شود؟
عید فطر یکی از اعیاد مهم در میان مردم مهاباد
روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان در ۲۵ نوامبر
سالروز تشکیل بسیج مستضعفان در ۵ آذر
شعر زیبای فاصله ها از اشعار زهرا پناهی
آداب و رسوم جالب و زیبای ازدواج در کشور ترکیه
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
چیدمان میز ناهارخوری با اصول و قواعد پذیرایی شیک و مدرن ! + تصاویر
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه بهار 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
چهل نما

آیسان پرواز

ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
مریم حیدر زاده | شعر زیبای وقتی که چشات ابره
مریم حیدر زاده | شعر زیبای وقتی که چشات ابره
روز کتاب و کتاب خوانی در ۲۴ آبان
روز کتاب و کتاب خوانی در ۲۴ آبان
ساوه در ماه مبارک رمضان | آداب و رسوم مردم ساوه در ماه مبارک رمضان
ساوه در ماه مبارک رمضان | آداب و رسوم مردم ساوه در ماه مبارک رمضان
رایانمهرامیران پرواز
چهل نما