مشاهده : 193مذهبیRSS

آیا انسان اختیار اموال خود را ندارد ؟

آیا انسان اختیار اموال خود را ندارد ؟احکام و مسائل شرعی
اختیار اموال در سوره مبارکه قلم به داستان افرادی اشاره می کند که به خاطر اینکه به مستمندان کمک نکردند، باغشان سوخت و ویران شد…مگر انسانها اختیار اموالشان را ندارند؟ دقت در متن آیات سوره مبارکه قلم، نشان می دهد که فکر محروم نمودن مستمندان از میوه های باغ، تنها در دایره اندیشه آن ها […]

اختیار اموال

در سوره مبارکه قلم به داستان افرادی اشاره می کند که به خاطر اینکه به مستمندان کمک
نکردند، باغشان سوخت و ویران شد…
مگر انسانها اختیار اموالشان را ندارند؟

دقت در متن آیات سوره مبارکه قلم، نشان می دهد که فکر محروم نمودن
مستمندان از میوه های باغ، تنها در دایره اندیشه آن ها نبوده بلکه عزمشان را جزم نموده و بر انجام
این کار سوگند یاد نمودند:

«…
إِذْ أَقْسَمُوا لَیَصْرِمُنَّها مُصْبِحینَ وَ لا یَسْتَثْنُونَ»؛…
هنگامى که سوگند یاد کردند که میوه هاى باغ را صبحگاهان (دور از چشم مستمندان) بچینند و هیچ از آن
استثنا نکنند.(۱)

به خاطر همین عزم راسخ و سوگند محکم بود که صبحگاهان، بی سر و صدا و به دور
از چشم نیازمندان، برای چیدن میوه های باغ رفتند: «فَتَنادَوْا مُصْبِحینَ أَنِ اغْدُوا عَلى حَرْثِکُمْ إِنْ کُنْتُمْ صارِمینَ فَانْطَلَقُوا وَ
هُمْ یَتَخافَتُونَ أَنْ لا یَدْخُلَنَّهَا الْیَوْمَ عَلَیْکُمْ مِسْکینٌ وَ غَدَوْا عَلى حَرْدٍ قادِرینَ»؛ صبحگاهان یکدیگر را صدا زدند که بسوى
کشتزار و باغ خود حرکت کنید اگر قصد چیدن میوه ها را دارید! آن ها حرکت کردند در حالى که
آهسته با هم مى گفتند: «مواظب باشید امروز حتى یک فقیر وارد بر شما نشود!» (آرى) آن ها صبحگاهان تصمیم
داشتند که با قدرت از مستمندان جلوگیرى کنند.(۲)

یکی از صفات دوزخیان، عدم توجه به اقشار نیازمند جامعه است: «وَ
لا یَحُضُّ عَلى طَعامِ الْمِسْکینِ»؛ و هرگز مردم را بر اطعام مستمندان تشویق نمى نمود

وقتی با باغ سوخته و
تلی از خاکستر مواجه شدند، سرانجام به اشتباه و طغیان خود پی برده و صریحا بدان اعتراف نمودند: «قالُوا سُبْحانَ
رَبِّنا إِنَّا کُنَّا ظالِمینَ فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ یَتَلاوَمُونَ قالُوا یا وَیْلَنا إِنَّا کُنَّا طاغینَ»؛ گفتند: «منزّه است پروردگار ما،
مسلّماً ما ظالم بودیم!» سپس رو به یکدیگر کرده به ملامت هم پرداختند، (و فریادشان بلند شد) گفتند: واى بر
ما که طغیانگر بودیم! (۳)

مطابق برخی روایات، همین عذاب و بلا، آنان را از خواب غفلت بیدار کرد و
متوجه خدای سبحان نمود.این آسیب دنیوی این کار بود! دنیا دار مکافات است و برخی نتیجه عمل و نیتشان را
در همین دنیا می بینند.با این توضیح معلوم شد که کار آن ها تنها در دایره اندیشه و فکر نبود
بلکه به وادی عمل هم وارد شد، گر چه به سرانجام نرسید و ناکام ماندند.

مطابق روایات، فکر بد می تواند تبعات وضعی داشته باشد یعنی آثار نامناسبی با خود به همراه داشته باشد.در روایتی
صحیح السند از امام صادق (علیه السلام) نقل شده که فرمود: مؤمن [گاهی] به جدّ نیت گناه می کند، پس
روزی اش از او سلب می شود! “عن أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَیَنْوِی الذَّنْبَ فَیُحْرَمُ رِزْقَهُ”
(۴)

برای مالمان اختیار داریم یا نه؟

ما اختیار مالمان را داریم اما این اختیارات، حد و حدود مشخصی دارد.به عبارتی مالکیت ما انسان ها نسبت
به همه امور من جمله اموالمان مالکیت حقیقی نیست و اعتباری است و مالکیت حقیقی تنها از آن خداوند می
باشد.

اگر این مالکیت ها و تمایز آن ها برای انسان جا نیفتاد و به حقیقت معنا، آن را نفهمد آن
وقت این طور می شود که طرف می خواهد حقوق الهی را از مال خود جدا کند.می گوید که برای
چه باید از مال خودم که زحمت کشیده ام باید بدهم؟ چرا این حرف را می زند، چون مالکیّت خود
را می بیند، از مالکیّت حقیقی خدا غفلت می کند.

اگر توجّه کند اموالی که تحت اختیارش است تنها برای خداست.از چه چیزی می خواهد مزایده کند؟ در واقع مال
اوست که در اختیار انسان است.

مگر تحویلدار بانک از این که پول بپردازد در برابر یک چک ناراحت می شود؟ می داند او امانت دار
است و باید این پول را رد کند.

اگر نگاه انسان این باشد و این واقعیّت را ببیند که این مال برای خداست، او به من اذن تصرّف
داده است من که مالک وجود این اموال نیستم.به من اجازه داده است که بروم و این ها را جمع
کنم و جلوی خودم بگذارم.بعد هم اجازه داده است که در آن تصرّف کنم.پس جایی که او به تو امر
می کند و رد می کنی، مال خدا را داری رد می کنی، مال خود او است به خدا بر
می گردانی.

لطفی از جانب خدا

گرچه خداوند انفاق را به عنوان قرض به او می دهد و می فرماید: «مَنْ ذَا الَّذی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً
حَسَناً فَیُضاعِفَهُ لَهُ وَ لَهُ أَجْرٌ کَریمٌ» (سوره ی حدید، آیه ۱۱) چه کسی حاضر است به خدا قرض دهد
که خداوند آن را مضاعف به او برگرداند و اجر کریمانه ای به او بدهد.

در دنیا به او برمی گرداند، اجر هم می دهد.مال خود خدا است، می گوید به من قرض دهید.مال خود
اوست.این دیگر لطف خدا است.

اگر ما مالکیّت خدا را در دنیا ببینیم نباید انفاق برای ما زحمت داشته باشد.پس در دنیا ما مالکیّت های
غیر خدایی جلوی چشمانمان را می گیرد، حتّی مالکیّت خودمان، گرچه اعتباری است.(به نقل از بیانات دکتر محسن میرباقری)

اگر
این مالکیت ها و تمایز آن ها برای انسان جا نیفتاد و به حقیقت معنا، آن را نفهمد آن وقت
این طور می شود که طرف می خواهد حقوق الهی را از مال خود جدا کند.می گوید که برای چه
باید از مال خودم که زحمت کشیده ام باید بدهم؟ چرا این حرف را می زند، چون مالکیّت خود را
می بیند، از مالکیّت حقیقی خدا غفلت می کند.

نکته ای دیگر

بخشی از این حدود، واجبات شرعی است مثل خمس و زکات، اما بخشی دیگر به گونه
ای است که اگر چه ممکن است به صورت واجب شرعی نباشد، اما انجام دادن یا ندادنش، ثمرات یا عوارض
دنیوی و اخروی دارد؛ مثلا فرموده اند با صدقه بلا را از خود دور کنید.

این بدین معناست که اگر صدقه ندهد و نسبت به نیازمندان جامعه بی تفاوت باشد، ممکن است به بلاهایی که
به طور طبیعی یا تقدیری در سر راه زندگی اش وجود دارد، گرفتار آید که اگر صدقه می داد و
به حال مستمندان و ایتام می رسید، به برکت آن رسیدگی، آن بلاها از او دور می شد.

از منظر اخلاقی و انسانی، اطعام فقیر و توجه به مساکین و ایتامی که پیرامونمان هستند و به ما امید
بسته اند، یک تکلیف و وظیفه است.یکی از صفات دوزخیان، عدم توجه به اقشار نیازمند جامعه است: «وَ لا یَحُضُّ
عَلى طَعامِ الْمِسْکینِ»؛ و هرگز مردم را بر اطعام مستمندان تشویق نمى نمود (۵)

یکی از پرسش های قیامت پرسش
از مال است که از چه راهی بدست آورده ایم و در چه راهی خرج نموده ایم! “قَالَ رَسُولُ اللَّهِ
صل یالله و علیه وآله لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ یَوْمَ الْقِیَامَهِ حَتَّى یُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ عُمُرِهِ فِیمَا أَفْنَاهُ وَ
شَبَابِهِ فِیمَا أَبْلَاه وَ عَنْ مَالِهِ مِنْ أَیْنَ کَسَبَهُ وَ فِیمَا أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ”(۶)

مورد دیگر از
حدود اختیار مال، اسراف است.اگر اموالی و لو از راه حلال کسب و جمع شده باشد در هنگام خرج و
مصرف، حیف و میل و اسراف شود، عقاب دارد: «وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ وَ الْمِسْکینَ وَ ابْنَ السَّبیلِ وَ
لا تُبَذِّرْ تَبْذیراً إِنَّ الْمُبَذِّرینَ کانُوا إِخْوانَ الشَّیاطینِ وَ کانَ الشَّیْطانُ لِرَبِّهِ کَفُوراً»؛ و حق خویشاوند را به او بده
و مستمند و در راه مانده را [دستگیرى کن ] و ولخرجى و اسراف مکن چرا که اسرافکاران برادران شیطان
هایند، و شیطان همواره نسبت به پروردگارش ناسپاس بوده است.(۷)

پی نوشت ها:

(۱) قلم/۱۷و۱۸٫(۲) قلم/۲۱تا۲۵٫(۳) قلم/۲۹تا۳۱٫(۴) وسائل الشیعه، ج ۱، ص ۵۸،
ش ۱۲۱٫(۵) حاقه/۳۴٫(۶) بحارالأنوار، ج ۷، ص ۲۵۸٫(۷) اسراء/۲۶و۲۷٫

تبیان

2016-03-15 / گردآوری:
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
آیا هر دعایی زیر قبه امام حسین مستجاب می شود؟آیا هر دعایی زیر قبه امام حسین مستجاب می شود؟
نمازهای واجب را می شناسید؟ | نماز قضاى پدر و مادر بر عهده کیست؟نمازهای واجب را می شناسید؟ | نماز قضاى پدر و مادر بر عهده کیست؟
آشنایی با اعمال روز مباهلهآشنایی با اعمال روز مباهله
چگونگی شهادت امام رضا از زبان اباصلت هرویچگونگی شهادت امام رضا از زبان اباصلت هروی
با اعمال ماه ربیع الاول آشنا شویدبا اعمال ماه ربیع الاول آشنا شوید
احادیث امام حسین و محرماحادیث امام حسین و محرم
دلیل معلق ماندن سنگ در شب معراج پیامبردلیل معلق ماندن سنگ در شب معراج پیامبر
خشم و عصبانیت خود را این گونه مهار کنیدخشم و عصبانیت خود را این گونه مهار کنید
شیطان به دست امام زمان(عج) کشته می شود؟شیطان به دست امام زمان(عج) کشته می شود؟
مجرب ترین دعا برای خانه دار شدنمجرب ترین دعا برای خانه دار شدن
حجاب را می توان برای دیگران زیبا نشان داد؟حجاب را می توان برای دیگران زیبا نشان داد؟
احکام شرعی در رابطه با زن متاهلاحکام شرعی در رابطه با زن متاهل
آیات و روایات درباره منزلت و مقام مادر در اسلام در آستانه روز مادرآیات و روایات درباره منزلت و مقام مادر در اسلام در آستانه روز مادر
اشنایی با اعمال مستحبی عید قرباناشنایی با اعمال مستحبی عید قربان
تأخیر در نماز چه هنگام جایز است؟تأخیر در نماز چه هنگام جایز است؟
اعمال مشترکه ماه شعبان ماه پیامبر اسلاماعمال مشترکه ماه شعبان ماه پیامبر اسلام
اعمال عید غدیر عید بزرگ شیعیاناعمال عید غدیر عید بزرگ شیعیان
فضیلت خواندن قرآن قبل از خوابفضیلت خواندن قرآن قبل از خواب
حدیث امام علی علیه السلام درباره جهلحدیث امام علی علیه السلام درباره جهل
حکم شرعی استفاده از محصولات تراریختهحکم شرعی استفاده از محصولات تراریخته
صله رحم و رعایت آداب مهمانی از دید پیامبر اکرم و امام علی علیه السلامصله رحم و رعایت آداب مهمانی از دید پیامبر اکرم و امام علی علیه السلام
سرنوشت جعده ، همسر و قاتل امام حسن (ع) چگونه شد؟سرنوشت جعده ، همسر و قاتل امام حسن (ع) چگونه شد؟
دوست دختر داشتن در اسلام چه حکمی دارد؟دوست دختر داشتن در اسلام چه حکمی دارد؟
فضایل و مقام علمی حضرت زهرافضایل و مقام علمی حضرت زهرا
ازدواج شیعه و سنی باهم چگونه ممکن است؟ازدواج شیعه و سنی باهم چگونه ممکن است؟
زوار امام حسین چه پاداشی را از خداوند دریافت می کند؟زوار امام حسین چه پاداشی را از خداوند دریافت می کند؟
آشنایی با خواص سوره فلقآشنایی با خواص سوره فلق
نخستین تابوت در اسلام به چه کسی تعلق داشته است؟نخستین تابوت در اسلام به چه کسی تعلق داشته است؟
نحوه وفات ام البنین مادر حضرت عباسنحوه وفات ام البنین مادر حضرت عباس
واقعه تلخ کربلا و روز عاشورا تا نهایت تاریخ می تواند نقل شود و هرگز از تلخی آن کم نمی شود. یکی از مهم ترین شخصیت های کربلا حضرت ابوالفضل عباس است که برادر امام حسین بود ولی مادر او حضرت فاطمه سلام الله علیها نبود.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
فال حافظ
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
آشنایی و بررسی خواص سوره تکاثر
آشنایی با احکام ناخن گرفتن
آشنایی با طریقه خواندن نماز جمعه
آشنایی با خواص سوره فلق
بررسی کفاره نماز قضا
با چگونگی شهادت حضرت فاطمه آشنا شوید
دلیل مخفی ماندن قبر حضرت فاطمه چیست؟
فضایل و مقام علمی حضرت زهرا
مقام فاطمه در منابع اهل سنت
این دعاها برای جلب محبت هستند
دعای حضرت علی علیه السلام در ابتدای صبح برای گرفتن حاجت
سرنوشت جعده ، همسر و قاتل امام حسن (ع) چگونه شد؟
در هنگام گرفتاری این دعا را بخوانید!
نماز حاجت از امام حسن عسکری(ع)
خواندن این آیه موجب برکت کیف پول می شود
دوری از زنا با خواندن این سوره از قرآن
دعای مجرب جهت فروش کالایی که به فروش نمی رود
۲ نذر بسیار مجرب از مرحوم نخودکی
چرا دعا در هنگام باران مستجاب می شود؟
چهار سوره براى رفع سردرد و دردهاى دیگر
سه آیه براى پنهان شدن از چشم افراد بى ‏ایمان
هفت آیه جهت گشایش رزق و روزی
۱۳ سؤالی که نکیر و منکر می‌پرسند
این ذکر در زیاد شدن ثروت اثر عجیبی دارد
ذکرهایی برای بچه دار شدن!
دعاهایی برای رفع درد دست
مهمترین سوالات شرعی درباره نماز
دعا برای رفع درد های معده و قلب
دعای ازدواج سریع (بسیار مجرب)
با خواص دعای مشلول آشنا شوید
علت پنهان ماندن اسرار پس از مرگ از زبان حضرت علی
سخنان زیبای پیامبر درباره وفای به عهد
آیا به عبادت فرشتگان هم پاداشی تعلق می گیرد؟
کسی که به دنبال روزی حلال باشد چه پاداشی در انتظار اوست؟
بررسی احکام خرید و فروش موی طبیعی
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
فال حافظ
فال روزانه