مشاهده : 157مذهبیRSS

آیا می شود گاهی بنا به مصلحت دروغ گفت؟

آیا می شود گاهی بنا به مصلحت دروغ گفت؟احکام و مسائل شرعی
دروغ ادعای باطلی است که گوینده، عمداً آن را به عنوان حقیقت بیان می‌کند. دروغ‌گویی معمولاً به منظور کلاه‌برداری یا فریب یا جلوگیری از وضعیتی که برای دروغگو نامطلوب است، رخ می‌دهد.دروغ می‌تواند باعث بی‌اعتمادی شود. دروغ از گناهان کبیره در اسلام محسوب می‌گردد.در روایتی از معصوم گناهان بزرگی چون دزدی و زنا ذکر شده […]

دروغ ادعای باطلی است که گوینده، عمداً آن را به عنوان حقیقت بیان می‌کند.

دروغ‌گویی معمولاً به منظور کلاه‌برداری یا فریب یا جلوگیری از وضعیتی که برای دروغگو نامطلوب است، رخ می‌دهد.دروغ می‌تواند باعث
بی‌اعتمادی شود.

دروغ از گناهان کبیره در اسلام محسوب می‌گردد.در روایتی از معصوم گناهان بزرگی چون دزدی و زنا ذکر شده که
ممکن است مومن در حالتی دچار آن گردد(و توبه کند)، اما دروغ گویی با مسلمانی قابل جمع نیست.(«دانستنیهایی از قرآن
گناهان بزرگ و کوچک».پایگاه حوزه)

انواع دروغ

۱٫جدی که حرام است.

۲٫شوخی که دو صورت دارد:

– شوخی بودن آن معلوم است که حرام نیست ولی باید به اندازه ی باشد
که باعث عادت به دروغ گویی نشود و آن کاری است بس مشکل.

– شوخی بودن آن معلوم نیست که حرام است، مثل دروغ گفتن به فرد ساده لوح خوش باور.

سۆال: آیا می شود گاهی بنا به مصلحت دروغ گفت؟

جواب: دروغ از گناهان کبیره است و مصلحت اندیشی
موجب رفع حرمت نمی شود، بلی مواردی استثناء شده که در کتب اخلاقی مذکور است.(استفتائات حضرت امام(ره)، ج۲، ص۶۱۶-۶۱۷)

سوال:
آیا اگر دروغ برای شوخی باشد، ولی ضرری برای کسی نداشته باشد حرام است؟

جواب: دروغ گفتن حرام است هر
چند به شوخى باشد، مگر این‌که در کلامش قرینه و علامتى باشد که نشان دهد در آنچه مى‌گوید قصد حکایت
ندارد؛ پس در صورتى که مخاطب بفهمد قصد جدّى ندارد و شوخى مى‌کند
دروغ محسوب نمى‌شود .
(تبریزى، جواد، استفتاءات جدید، ج‌۲، ص ۴۸۷ ؛ مکارم شیرازى، ناصر، استفتاءات جدید، ج‌۳، ص ۱۷۰؛ صافى گلپایگانى، لطف الله،
جامع الأحکام، ج‌۱، ص ۸۹)

سوال: در چه مواردی دروغ گفتن جایز است؟

راستگویى و مبارزه با کذب و دروغ
از اهمیت فوق العاده ای در تعلیمات اسلامی برخوردار است.امام صادق (علیه السلام) مى‏فرماید: “نگاه به رکوع و سجود طولانى
افراد نکنید، چرا که ممکن است عادت آنها شده باشد، به طورى که اگر آن را ترک کنند ناراحت شوند،
ولى نگاه به راستگویى و امانت داری آنها کنید”[۱]؛ یعنی راستگویى و امانت ملاکِِ خوبی و ایمان افراد است.

در حدیثى از امام باقر (علیه السلام) آمده است: “خداوند متعال براى شر و بدى، قفل هایى قرار داده که
کلید آن قفل ها شراب است (چرا که مانع اصلى زشتی ها و بدی ها عقل است و مشروبات الکلى
عقل را از کار مى‏اندازد) سپس اضافه فرمود: دروغ از شراب هم بدتر است[۲]

رابطه دروغ و گناهان دیگر از
این نظر است که انسان گناهکار هرگز نمى‏تواند، راستگو باشد، چرا که راستگویى موجب رسوایى او است، و براى پوشاندن
آثار گناه معمولا باید متوسل به دروغ شود.به عبارت دیگر، دروغ انسان را در مقابل گناه آزاد مى‏کند، و راستگویى
محدود.[۳]

یکی از ضررهای بزرگ دروغ این است که نابود کننده سرمایه اطمینان است.مى‏دانیم مهمترین سرمایه یک جامعه اعتماد متقابل
و اطمینان عمومى است، و مهمترین چیزى که این سرمایه را به نابودى مى‏کشاند دروغ و خیانت و تقلب است،
و یک دلیل عمده بر اهمیت فوق العاده راستگویى و ترک دروغ در تعلیمات اسلامى همین موضوع است، ولی با
این حال در موارد و شرایطی که اضطرار (احتیاج شدید) به دروغ گفتن در کار باشد گفتن دروغ جایز شمرده
شده است، اما این جواز به مقدار اضطرار تا زمانی است که اضطرار وجود داشته باشد نه بیشتر.مقصود از اضطرار
در اینجا، احتیاج شدید به ارتکاب دروغ برای جلو گیری از ضرر های بزرگی همچون به خطر افتادن جان انسان
یا سلامتی او و یا جلوگیری از تهاجم دشمن به سرزمین اسلام و یا جلو گیری از اختلاف بین برادران
مسلمان و به طور کلی تمام مواردی که اهمیتش از قبح دروغ بیشتر باشد.

این نکته را باید متذکر شد که اگر چه دروغ گفتن از دید شرع در موارد اضطرار و براى دفع
ضررهای بزرگ و غیر قابل تحمل جایز است، اما چنانچه راهى وجود داشته باشد که بدون ارتکاب دروغ، ضرر را
دفع کند باید آن راه بر گزیده شود.یکی از این راهها روش «توریه» است.توریه یعنی کلامى که از آن دو
معنا فهمیده شود: یکى معناى ظاهر و آشکار که ذهن شنونده به سرعت به آن منتقل مى‏شود، و دیگرى معناى
نهانى و ناپیدا که مقصود اصلى گوینده است و ذهن شنونده به آن منتقل نمى‏شود.اگر انسان براى برطرف کردن زیان
از خود یا مسلمانى دیگر ناچار به استفاده از توریه یا دروغ شود، لازم است «توریه» کند.

در موارد اضطرار به ارتکاب دروغ، فرقی نیست که ضرر متوجه خود انسان باشد یا متوجه دیگر مومنین.

حضرت رضا(علیه السلام) ‏فرمود: همانا شخصى در حق برادر مسلمانش سخن راستى مى‏گوید که با این گفتار، او را گرفتار
مى کند؛ پس نزد خدا از دروغگویان است و همانا شخصى در حق برادر مسلمانش دروغى مى‏گوید که با آن
دروغ، از او دفع ضرر مى‏کند؛ پس نزد خدا از راستگویان است.[۴]

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: در روز قیامت،
از هر دروغى بازخواست مى‏شود، مگر از سه مورد: یکى این که شخصى که در حال جنگ،[ دشمن را ]
فریب دهد، این دروغ از او برداشته مى‏شود؛ دوم هنگامى که دروغ باعث «اصلاح ذات البین» (حل اختلاف و ایجاد
صلح و آشتى بین دو مسلمان) شود و….[۵]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به حضرت على (علیه السلام) وصیت فرمود: همانا خداوند دروغ به مصلحت
و خیر را دوست دارد و از راستى که فساد در پى‏داشته باشد، متنفر است[۶].

البته رعایت مقدار و میزان دروغ لازم براى ایجاد اصلاح، ضرورت دارد و نباید از حد لازم تجاوز کرد؛ چرا
که تجاوز از حد لازم، انسان را به خوى دروغگویى مبتلا مى‏کند و حضرت صادق (علیه السلام) مى‏فرماید: اصلاح گر
سرشت دروغگویى ندارد.[۷] آنچه از روایت پیشین مى‏توان فهمید این است که انسان به بهانه اصلاح جامعه، و ایجاد صلح
و آشتى بین دو مسلمان، مجاز به دروغگویى بى‏جا و بى‏اندازه نیست؛ بلکه باید میزان لازم را رعایت کند.[۸]

پی نوشتها:

[۱]سفینه
البحار ماده” صدق” ؛ الکافی، ج ۲، ص ۱۰۴

[۲]اصول کافى ج ۲ ص ۳۳۹

[۳]تفسیر نمونه، ج ‏۱۱، ص
۴۱۳٫

[۴] حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۲۵۵ ح ۱۶۲۳۸٫

[۵]کلینى، کافى، ج ۲، ص ۳۴۲، ح ۱۸

[۶] حر عاملى، وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۲۵۲، ح ۱۶۲۲۹٫

[۷]المصلح لیس بکذاب.کلینى، کافى، ج ۲، ص ۲۱۰، ح ۷

[۸]نک: تهرانی، مجتبی، سایت بلاغ.

تبیان

2014-04-29 / گردآوری:
حسام منظور ؛ از بزرگی در تئاتر تا بازی در بانوی عمارت |سبک زندگی افراد مشهور(۲۷۹)حسام منظور ؛ از بزرگی در تئاتر تا بازی در بانوی عمارت |سبک زندگی افراد مشهور(۲۷۹)
تسلیت هنرمندان مشهور برای درگذشت پیام صابری ،همسر زیبا بروفه (۳) | از نیوشا ضیغمی تا مهناز افشار !تسلیت هنرمندان مشهور برای درگذشت پیام صابری ،همسر زیبا بروفه (۳) | از نیوشا ضیغمی تا مهناز افشار !
تسلیت هنرمندان مشهور برای فوت پیام صابری، همسر زیبا بروفه (۲) | از روناک یونسی تا رامبد جوان !تسلیت هنرمندان مشهور برای فوت پیام صابری، همسر زیبا بروفه (۲) | از روناک یونسی تا رامبد جوان !
تسلیت هنرمندان مشهور برای درگذشت پیام صابری ،همسر زیبا بروفه (۱) | از پریناز ایزدیار تا سحر قریشی !تسلیت هنرمندان مشهور برای درگذشت پیام صابری ،همسر زیبا بروفه (۱) | از پریناز ایزدیار تا سحر قریشی !
پیام صابری ، همسر زیبا بروفه درگذشت ! | جزئیات فوت پیام صابریپیام صابری ، همسر زیبا بروفه درگذشت ! | جزئیات فوت پیام صابری
ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۰) از سپهر حیدری و همسرش تا مدرسه فوتبال نیلوفر اردلان!ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۰) از سپهر حیدری و همسرش تا مدرسه فوتبال نیلوفر اردلان!
تعداد عجیب و غریب فالور بازیگران زن ایران و تاثیری که بر گیشه دارند! |از مهناز افشار تا سحر قریشی!تعداد عجیب و غریب فالور بازیگران زن ایران و تاثیری که بر گیشه دارند! |از مهناز افشار تا سحر قریشی!
اینستاگرام ستاره های خارجی ۳۰ از مسی تا تدارکات کریسمسی جنیفر لوپزاینستاگرام ستاره های خارجی ۳۰ از مسی تا تدارکات کریسمسی جنیفر لوپز
تیپ و استایل چهره های ایرانی ۶ | از تم بنفش تولد بهاره تا النگوی بهنوش !تیپ و استایل چهره های ایرانی ۶ | از تم بنفش تولد بهاره تا النگوی بهنوش !
ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۹) از گل بهنام بانی به پرسپولیس تا کامبک تیم آرمین تشکری!ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۹) از گل بهنام بانی به پرسپولیس تا کامبک تیم آرمین تشکری!

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
چگونه استخاره بگیریم؟چگونه استخاره بگیریم؟
توصیف های زیبای ائمه اطهار(ع) از حضرت ابوالفضلتوصیف های زیبای ائمه اطهار(ع) از حضرت ابوالفضل
خدا کیست؟ سؤالی کفرآمیز یا خداشناسانه؟خدا کیست؟ سؤالی کفرآمیز یا خداشناسانه؟
تعقیب نماز صبح با ترجمهتعقیب نماز صبح با ترجمه
ختم نادعلی برای گرفتن حاجتختم نادعلی برای گرفتن حاجت
آیا کسی که با نامحرم دوستی می کند نمازش قبول است؟!آیا کسی که با نامحرم دوستی می کند نمازش قبول است؟!
اعمال و آداب تحویل سال نواعمال و آداب تحویل سال نو
دعا برای سلامتی مادران و پدران | نیکی به پدر و مادر در کنار توحیددعا برای سلامتی مادران و پدران | نیکی به پدر و مادر در کنار توحید
شرط رسیدن به رحمت الهیشرط رسیدن به رحمت الهی
بررسی علت نحسی ماه صفر از نظر یک کارشناس قرآنیبررسی علت نحسی ماه صفر از نظر یک کارشناس قرآنی
آشنایی با فضایل اعمال شب و روز عرفهآشنایی با فضایل اعمال شب و روز عرفه
خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟
نقش راهپیمایی اربعین در معرفی امام حسین علیه السلام به مردم جهاننقش راهپیمایی اربعین در معرفی امام حسین علیه السلام به مردم جهان
بیایید این گونه از برکات ماه محرم برخوردار شویمبیایید این گونه از برکات ماه محرم برخوردار شویم
ماجرای پیر عابد و سجده اش به شیطان رجیمماجرای پیر عابد و سجده اش به شیطان رجیم
از زبان ائمه (ع) بهترین زمان برای دعا کردن چه زمانی است؟از زبان ائمه (ع) بهترین زمان برای دعا کردن چه زمانی است؟
حکم ازدواج با شخصی که نماز نمی‌خواندحکم ازدواج با شخصی که نماز نمی‌خواند
تماشاى زن بى‏ حجاب در رسانه‏ هاى تصویرى چه حکمی دارد؟تماشاى زن بى‏ حجاب در رسانه‏ هاى تصویرى چه حکمی دارد؟
حکم شرعی خرید کالای اسرائیلی چیست؟حکم شرعی خرید کالای اسرائیلی چیست؟
شیطان از چه گناهی متنفر است؟شیطان از چه گناهی متنفر است؟
احکام شرعی درباره اجحاف در معاملهاحکام شرعی درباره اجحاف در معامله
بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟
پاسخی به حکم شرعی سجدهپاسخی به حکم شرعی سجده
علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟
احادیث زیبا درباره فراگیری علم و دانشاحادیث زیبا درباره فراگیری علم و دانش
چرا امام علی (ع) در خانه کعبه متولد شد؟چرا امام علی (ع) در خانه کعبه متولد شد؟
دعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهاندعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهان
نگاهی که ثواب یک حج مقبول را داردنگاهی که ثواب یک حج مقبول را دارد
افکاری بدون خیال های گناه آلود | راه های کنترل افکار شیطانی و شهوانیافکاری بدون خیال های گناه آلود | راه های کنترل افکار شیطانی و شهوانی
احکام مناسبتی ایام فاطمیهاحکام مناسبتی ایام فاطمیه
با اعمال ماه ربیع الثانی آشنا شویدبا اعمال ماه ربیع الثانی آشنا شوید
ماه ربیع الاول که به بهار ماه های قمری معروف است به پایان رسید و وارد ماه ربیع الثانی شدیم . این ماه وقایع تاریخی بسیاری دارد که در ادامه با آنها آشنا خواهیم د.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
خواندن سوره حمد و آثاری که معجزه می کند!
چرا نباید به کسی بی دلیل سوء ظن داشته باشیم؟
احکام شرعی در رابطه با زن متاهل
ختم نادعلی برای گرفتن حاجت
درباره حکم اپیلاسیون ناحیه تناسلی بدانید
درباره موسیقی غنا بیشتر بدانید
با اخلاق امام صادق آشنا شوید
مجرب ترین دعا برای خانه دار شدن
شیخ الائمه لقب کدام امام معصوم است؟
ماجرای نماز حضرت رسول در مفاتیح الجنان
چرا پیامبر به داشتن مکارم اخلاق توصیه می کرد؟
بیشترین ساکنان جهنم چه کسانی هستند؟
دلیل نامگذاری هفته وحدت چیست؟
آشنایی با سفارش امام حسن عسکری
پرکاربردترین القاب امام زمان
معرفی گناهان کبیره در اسلام
آشنایی با زندگی امامت و شهادت امام حسن عسگری
دلیل معلق ماندن سنگ در شب معراج پیامبر
فضیلت خواندن فاتحه برای مردگان
آیاتی که از چشم زخم جلوگیری می کنند
دلایل تاکید دین به آگاهی از احکام وصیت نامه
با اعمال ماه ربیع الاول آشنا شوید
چگونگی شهادت امام رضا از زبان اباصلت هروی
احادیثی از پیامبر اسلام (ص)
درباره فضائل اخلاقی امام حسن چه می دانید؟
اعمال آخرین چهارشنبه ماه صفر را اینجا بخوانید
احادیث و سخنان ائمه درباره تربیت کودکان
پاداش و فضیلت نماز اول وقت
زوار امام حسین چه پاداشی را از خداوند دریافت می کند؟
نقش راهپیمایی اربعین در معرفی امام حسین علیه السلام به مردم جهان
اعمال روز اربعین + متن کامل زیارت
فضیلت زیارت امام حسین در اربعین
ثواب زیارت اربعین امام حسین علیه السلام
حکم شرعی تهمت زدن به افراد
فلسفه و تاریخچه پیاده روی اربعین حسینی
گالری آرایش عروس
خرید اینترنتی بلیط هواپیما ( ارزان تر از همه جا )
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
با اعمال ماه ربیع الثانی آشنا شوید
با اعمال ماه ربیع الثانی آشنا شوید
خواندن سوره حمد و آثاری که معجزه می کند!
خواندن سوره حمد و آثاری که معجزه می کند!
چرا نباید به کسی بی دلیل سوء ظن داشته باشیم؟
چرا نباید به کسی بی دلیل سوء ظن داشته باشیم؟
احکام شرعی در رابطه با زن متاهل
احکام شرعی در رابطه با زن متاهل
ختم نادعلی برای گرفتن حاجت
ختم نادعلی برای گرفتن حاجت
درباره حکم اپیلاسیون ناحیه تناسلی بدانید
درباره حکم اپیلاسیون ناحیه تناسلی بدانید
درباره موسیقی غنا بیشتر بدانید
درباره موسیقی غنا بیشتر بدانید
با اخلاق امام صادق آشنا شوید
با اخلاق امام صادق آشنا شوید
فیلم پرشین ویامیران پرواز