تاریخ نشر :یکشنبه ۱۵ آذر ۱۳۹۴مشاهده : 179مذهبیRSSاشتراک:

خندیدن و شاد بودن در اسلام

خندیدن و شاد بودن در اسلام
شاد بودن از نظر اسلام انسان فطرتاً طالب شاد زیستن است و آن را یکی از شاخص های خوشبختی و سعادت می داند طرح مسأله: یکی از موضوعات و مسائل اخلاقی که بسیاری از اجتماعات و گروه های انسانی به آن دست به گریبان هستند موضوع استهزاء، و تمسخر قومیت های مختلف است.بسیاری از افراد […]

شاد بودن از نظر اسلام

انسان فطرتاً طالب شاد زیستن است و آن را یکی از شاخص های
خوشبختی و سعادت می داند

طرح مسأله:

یکی از موضوعات و مسائل اخلاقی که بسیاری از اجتماعات و گروه
های انسانی به آن دست به گریبان هستند موضوع استهزاء، و تمسخر قومیت های مختلف است.بسیاری از افراد به بهانه
فراهم کردن محیطی شاد برای اطرافیان با به سخره گرفتن قوم یا گروهی سعی در ایجاد مجلسی شاد و
مفرح می نمایند.

این آسیب اجتماعی تا به اندازه ای پیشرفت می نماید که در حساس ترین ارگان های فرهنگی همچون صدا و
سیما که رسانه ای همگانی و ملی است رسوخ نموده و موجبات ناراحتی و تهییج احساسات قومی و قبیلگی گروه
بی شماری از انسانها را فراهم می سازد.

سوال بسیار مهمی که در این خصوص مطرح می باشد این است که؛ این رویه و رویکرد ناپسند اخلاقی و
اجتماعی در فرهنگ اسلامی به چه صورت مورد نقد و انتقاد قرار گرفته و چه آثار و پیامدهای فردی و
اجتماعی برای آن معرفی شده است.

جایگاه و اهمیت شادی و خنده حلال در اسلام

خداوند متعال در توصیف اهل بهشت ایشان را غرق در شادی و سرور معرفی می نماید این مطلب خود می
توان گواه بر این باشد که انسان فطرتاً طالب شاد زیستن است و آن را یکی از شاخص های خوشبختی
و سعادت می داند.چرا که در غیر این صورت خدای متعال برای ترغیب بندگان از نعمت شادی و فرح سخن
نمی فرمود.

خداوند در توصیف اهل بهشت می فرماید: «فَوَقاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذلِکَ الْیَوْمِ وَ لَقَّاهُمْ نَضْرَهً وَ سُرُوراً؛[انسان،۱۱] خاطر این عقیده
و عمل) خداوند آنان را از شرّ آن روز نگه مى دارد و آنها را مى پذیرد در حالى که
غرق شادى و سرورند».و همچنین در بیان احوال بهشتیان این چنین می فرماید: «وُجُوهٌ یَوْمَئِذٍ مُسْفِرَهٌ، ضاحِکَهٌ سْتَبْشِرَه [عبس،۳۹-۳۸] در
آن روز [بهشتیان] چهره های درخشان و خندان و شادمان دارند».

سفارش مؤکد به شاد کردن مؤمنان

در منابع روایی با روایاتی زیبا برخورد می کنیم که نه تنها از شادی و سرور در زندگی نهی نمی
نماید، بلکه الگوهای برتر زندگی را با این شاخص رفتاری به عموم مردم معرفی می نماید.

برای نمونه در سیره و رفتار پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) نقل شده است که: «هرگاه یکی از
اصحاب اندوهگین بود، حضرت با شوخی کردن او را شادمان می فرمود».[۱]

علاوه بر این مطلب در کتب روایی ابواب
مستقلی در خصوص شاد کردن دیگران با عنوان ادخال سرور وجود دارد، که به خوبی حاکی از جایگاه و اهمیت
خنده و شاد کردن دیگران است.برای نمونه در روایتی امام باقر (علیه السلام) می فرماید: «إِنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللهِ
عَزَّ وَ جَلَّ إِدْخَالُ السُّرُورِ عَلَى الْمُؤْمِنِ؛[۲] به درستی که محبوب ترین اعمال نزد خدای متعال ادخال سرور در قلب
مومن است».

منطقه ممنوعه شادی و خنده

هر چند شاد کردن مؤمنین و اطرافیان یکی از آموزه های دینی و روایی به شمار می آید ولی نباید
فراموش کرد این مطلب هیچ گاه به معنای جواز ورود در مناطق ممنوعه شادی نیست؛ از اینرو شادی های ممنوع
همچون مسخره کردن، لودگی، هجو، هزل و جُک سازی در سبک زندگی اسلامی جایگاهی نداشته و به شدت از آن
نهی شده است.هیچ گاه آموزه های دینی و اسلامی به کسی اجازه نداده است به بهانه شاد کردن مجلس، گروهی
را به باد تمسخر و استهزاء بگیرند.نه تنها در این خصوص مجوزی صادر نشده است بلکه این مورد از جمله
بزرگترین گناهان کبیره به شمار آمده است.

هزل و هجو ممنوع

مزاح و شوخی که یکی از عوامل برجسته شادی است اگر با سبک سری، بی شرمی، و گستاخی بیامیزد، «هزل»
نامیده می شود که در اسلام مطرود است و اگر با تحقیر و بد گویی و ناسزا آمیخته گردد، آن
را هجو می خوانند و این نیز در فرهنگ و آداب اسلامی به شدت مورد توبیخ و سرزنش قرار گرفته
است.

«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى أَنْ یَکُونُوا خَیْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسى أَنْ یَکُنَّ خَیْراً

مِنْهُنَّ وَ لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَکُمْ وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإیمانِ وَ مَنْ لَمْ یَتُبْ فَأُولئِکَ هُمُ

الظَّالِمُونَ؛[حجرات،۱۱ ] اى کسانى که ایمان آورده اید، گروهى [از مردان] گروه دیگر را مسخره نکنند، شاید آنان- که مسخره
شده اند- از اینان- که مسخره کرده اند- بهتر باشند و نه زنانى زنان دیگر را، شاید آنان از اینان
بهتر باشند.و از خودتان- از یکدیگر- عیبجویى مکنید و یکدیگر را به لقبها [ى بد و ناخوش ] مخوانید.بد نامى
است نام کردن [مردم ] به بدکردارى پس از ایمان آوردن [آنها].و هر که توبه نکرد پس اینانند ستمکاران».

شاد کردن مؤمنین و اطرافیان یکی از آموزه های دینی و روایی به شمار می آید

ریشه و عامل استهزاء و تمسخر دیگران

با مطالعه و
بررسی حالات و خصوصیات انسان می توان عوامل مختلفی برای رذیله زشت و غیر اخلاقی مسخره کردن را برشمرد:

۱-
خود برتربینی: به روشنی می توان یکی از علل تمسخر دیگران را خودبرتر بینی معرفی نمود.گاهی دیده شده است کسانی
که از لحاظ امکانات مادی و اجتماعی و علمی خود را برتر از دیگران می پندارند، به راحتی به خود
اجازه استهزاء دیگران را می دهند.کم نیستند افرادی که به واسطه داشتن مرتبه ی علمی، زیر دستان خود را حقیر
شمرده و با القاب و سخنان سخیف آنان را دست می اندازند.

خداوند متعال در قرآن می فرماید: «فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَ حاقَ بِهِمْ ما کانُوا
بِهِ یَسْتَهْزِؤُن؛[غافر/۸۳] و چون پیامبرانشان دلایل آشکار برایشان آوردند، به آن چیز [مختصرى] از دانش که نزدشان بود خرسند شدند،
و [سرانجام ] آنچه به ریشخند مى گرفتند آنان را فرو گرفت».

۲٫دشمنی و عداوت: گاهی نیز می توان منشأ این رفتار غیر اخلاقی را دشمنی دانست کما اینکه در طول تاریخ
گمراهان برای مقابله و ستیز با پیامبران الهی از این حربه استفاده می نمودند.«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ فی شِیَعِ
الْأَوَّلینَ وَ ما یَأْتیهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ کانُوا بِهِ یَسْتَهْزِؤُنَ؛[حجر،۱۱-۱۰] و ما رسولان خود را پیش از تو به میان
اقوام پیشین فرستاده ایم.هیچ پیامبرى بر آنها مبعوث نشد، جز آنکه مسخره اش کردند».

۳٫حسادت: گاهی انگیزه استهزاء دیگران حسادت است.افرادی که ضعف شخصیت دارند و نمی توانند کمالات دیگران را ببینند سعی می
کنند با مسخره کردن آنها شخصیت شان را از بین ببرند.[۳]

آثار و پیامدهای شوم استهزاء و تمسخر

۱-استهزاء و تمسخر، تخریب شخصیت

۲-فراموشی و غفلت
یاد
خدا

شوخی های غیر اخلاقی و تمسخرهای بی شرمانه اگر در ضمیر انسان ماندگار شود علاوه بر این که
ادب و متانت و صفات اخلاقی را از وجود او می رباید او را نیز از یاد خدا غافل می
نماید.«فَاتَّخَذْتُمُوهُمْ سِخْرِیًّا حَتَّى أَنْسَوْکُمْ ذِکْری وَ کُنْتُمْ مِنْهُمْ تَضْحَکُون؛[مومنون،۱۱۰] امّا شما آنها را به باد مسخره گرفتید تا شما را
از یاد من غافل کردند و شما به آنان مى خندیدی».

۳-موجب نفرت، تفرقه و اختلاف

عنایت و توجه آموزه های دینی به اتحاد، همبستگی و همگرایی دینی و اسلامی غیر
قابل توصیف است.بسیاری از آیات مسلمانان را به اتحاد و مهرورزی با همنوعان دعوت می نماید.این در حالی است که
اگر فرهنگ اسلامی و مهرورزی جای خود را به سبک سری، توهین و تمسخر دهد ثمره ای جز اختلاف و
نفرت در جامعه برداشت نخواهد شد.

نتیجه و حاصل کلام

از جمله بدترین آثار و پیامدهای استهزاء دیگران، تخریب حرمت ها و شخصیت افراد است.هر انسانی
برای خود حریم و حرمتی قائل است که دوست ندارد توسط دیگران به سخره گرفته شود؛ آموزه های دینی نیز
حرمت انسان مؤمن را به منزله کعبه می داند که نباید هتک شود.از امام صادق (علیه السلام) این چنین نقل
شده است که فرمودند: «الْمُؤْمِنُ أَعْظَمُ حُرْمَهً مِنَ الْکَعْبَهِ؛[۴] حرمت مؤمن از کعبه بزرگتر است».

بر اساس آموزه های دینی، شادی و نشاط دارای حد و مرز مشخص است.محتوی و قالب شادی و نشاط نباید
با روح توحیدی و فرهنگ اسلامی در تضاد و ستیز باشد، خنده و لبخند و جملات خنده آور نباید موجب
لکه دار کردن شخصیت و حریم های اخلاقی و انسانی افراد شود.

پی نوشت ها:

[۱].علامه طباطبایی، سنن النبی (صلی الله علیه وسلم)، ص.۶۰[۲].الکافی، ج ۲، ص۱۸۹، ح۱۷٫[۳].وسائل الشیعه، ج ۱۶، ص۳۴۹٫[۴].الخصال،
ج ۱،ص۲۷٫

تبیان

2015-12-06
امتیاز بدهید
امتیاز : 4 تعداد رای : 5
مطالب مرتبط:
هجدهمین جشن حافظ | از پریناز ایزدیار تا ریحانه پارسا و پدرشوهر عزیزش!هجدهمین جشن حافظ | از پریناز ایزدیار تا ریحانه پارسا و پدرشوهر عزیزش!
سحر ولدبیگی ؛ از ازدواج غیابی تا سریال آرماندو!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۵)سحر ولدبیگی ؛ از ازدواج غیابی تا سریال آرماندو!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۵)
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۷) از دلبرانگی بهنوش طباطبایی تا خستگی سحر قریشی در گرما!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۷) از دلبرانگی بهنوش طباطبایی تا خستگی سحر قریشی در گرما!
ساره بیات ؛ زیبا و جذاب اما تکراری!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۴)ساره بیات ؛ زیبا و جذاب اما تکراری!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۴)
اینستاگرام هنرمندان (۸۵) از تولد الناز حبیبی تا تولد مرتضی پاشایی!!!اینستاگرام هنرمندان (۸۵) از تولد الناز حبیبی تا تولد مرتضی پاشایی!!!
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۶) از حیاط باصفای بهنوش طباطبایی تا همینجوری های سحر قریشی!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۶) از حیاط باصفای بهنوش طباطبایی تا همینجوری های سحر قریشی!
نیما کرمی ؛ از بیماری عجیب و غریب تا تولد دومین فرزندش| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۳)نیما کرمی ؛ از بیماری عجیب و غریب تا تولد دومین فرزندش| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۳)
اینستاگرام هنرمندان (۸۴) از آب دوغ خیار خوردن الناز حبیبی در رستوران فریبا نادری تا تیپ رسمی لیلا اوتادی!اینستاگرام هنرمندان (۸۴) از آب دوغ خیار خوردن الناز حبیبی در رستوران فریبا نادری تا تیپ رسمی لیلا اوتادی!
پانته‌ آ بهرام ؛ از زندگی شخصی تا رد کردن پیشنهاد مهران مدیری | سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۲)پانته‌ آ بهرام ؛ از زندگی شخصی تا رد کردن پیشنهاد مهران مدیری | سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۲)
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۵) از طبیعت گردی الناز شاکردوست و سگش تا استایل عجیب مریم معصومی در کنسرت بهنام بانی!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۵) از طبیعت گردی الناز شاکردوست و سگش تا استایل عجیب مریم معصومی در کنسرت بهنام بانی!

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟
فواید ذکر ایام هفته برای رفع مشکلاتفواید ذکر ایام هفته برای رفع مشکلات
با خواندن این ذکر معجزه گر حاجاتتان برآوره می شودبا خواندن این ذکر معجزه گر حاجاتتان برآوره می شود
دعا برای دور کردن اضطراب و دلشوره چیست؟دعا برای دور کردن اضطراب و دلشوره چیست؟
دعایی برای رفع حاجت و تنگی سینهدعایی برای رفع حاجت و تنگی سینه
دعا برای زیاد شدن خیر و برکت در زندگی چیست؟دعا برای زیاد شدن خیر و برکت در زندگی چیست؟
دعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهاندعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهان
آرامش در قبر تحت تاثیر این عوامل استآرامش در قبر تحت تاثیر این عوامل است
دعا برای دفع حیله دشمنان را بخوانیددعا برای دفع حیله دشمنان را بخوانید
جنابت زنان در خواب | روش تشخیص جنابت زن چگونه است؟جنابت زنان در خواب | روش تشخیص جنابت زن چگونه است؟
ازدواج از نگاه آیات قرآن کریمازدواج از نگاه آیات قرآن کریم
روایتی شنیدنی درباره امام حسین(ع)روایتی شنیدنی درباره امام حسین(ع)
ذکر کثیر به چه معناست؟ذکر کثیر به چه معناست؟
بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟
نماز خواندن با بلوز و شلوار برای بانوان چه حکمی دارد؟نماز خواندن با بلوز و شلوار برای بانوان چه حکمی دارد؟
تیمم عروس خانم در شب عروسی چه احکامی دارد؟تیمم عروس خانم در شب عروسی چه احکامی دارد؟
خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟خیانت زن به شوهرش چه احکامی دارد؟
یا آثار و برکات خواندن آیه الکرسی آشنا شویدیا آثار و برکات خواندن آیه الکرسی آشنا شوید
تماشاى زن بى‏ حجاب در رسانه‏ هاى تصویرى چه حکمی دارد؟تماشاى زن بى‏ حجاب در رسانه‏ هاى تصویرى چه حکمی دارد؟
شیطان از چه گناهی متنفر است؟شیطان از چه گناهی متنفر است؟
آیا اموات در عالم برزخ از احوال خانواده خود اطلاع دارند؟آیا اموات در عالم برزخ از احوال خانواده خود اطلاع دارند؟
طریقه و زمان خواندن نماز شب اول قبر (نماز لیله الدفن)طریقه و زمان خواندن نماز شب اول قبر (نماز لیله الدفن)
طلاق | عده طلاق چند روز است؟طلاق | عده طلاق چند روز است؟
طریقه ختم چهل روزه زیارت عاشورا برای گرفتن حاجاتطریقه ختم چهل روزه زیارت عاشورا برای گرفتن حاجات
آبزیان دریایی حرام گوشت را بشناسید|خوردن آبزیان دریایی در روایاتآبزیان دریایی حرام گوشت را بشناسید|خوردن آبزیان دریایی در روایات
چرا استفاده طلا برای مردان حرام است؟چرا استفاده طلا برای مردان حرام است؟
دعا نزد خداوند قبول می شود البته با این شرایطدعا نزد خداوند قبول می شود البته با این شرایط
آیه‌های قرآن کریم برای شفای بیمارانآیه‌های قرآن کریم برای شفای بیماران
چطور حق الناس مالی و غیر مالی را جبران کنیم؟چطور حق الناس مالی و غیر مالی را جبران کنیم؟
آیا می توان به صورت تلفنی استخاره کرد؟آیا می توان به صورت تلفنی استخاره کرد؟
علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟
زمانیکه پیامبر الام به پیامبری مبعوث شد خداوند به او دستور خواندن نماز را داد و قبله اولیه به سمت بیت المقدس بود که این قبله با فرمان خدا به سمت خانه کعبه تغییر کرد. این روزها شاهد برپایی مناسک حج هستیم و مردم بسیاری برای این برای به جا آوردن این اعمال به عربستان سفر کرده اند.
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
امام جواد علیه السلام چگونه به شهادت رسید؟
زن می تواند جلوتر از مرد به نماز بایستد؟
طریقه خواندن نماز دهه اول ذی الحجه
شیطان به دست امام زمان(عج) کشته می شود؟
ثواب وضو گرفتن قبل از خواب
احکام شرعی مربوط به احتکار چیست؟
این نماز پر فضیلت ماه ذی‌القعده را از دست ندهید
تماشاى زن بى‏ حجاب در رسانه‏ هاى تصویرى چه حکمی دارد؟
شیطان و سیاست‌های هجومی او چیست؟
آشنایی با فضایل و اعمال ماه ذی القعده
آشنایی با احکام شرعی حد ترخص
نماز خواندن با بلوز و شلوار برای بانوان چه حکمی دارد؟
زن و ارثیه | زن چه مقدار از اموال شوهرش را به ارث می برد؟
نمازهای واجب را می شناسید؟ | نماز قضاى پدر و مادر بر عهده کیست؟
خشم و عصبانیت خود را این گونه مهار کنید
وظایف مرد در خانواده چیست؟
ازدواج موقت | جایگاه فرزند حاصل از ازدواج موقت در قانون شرع
نماز و فصل های سال چه رابطه ای باهم دارند؟
دعایی برای دفع وسوسه های شیطانی و دوری از گناهان
بهترین نوع خوابیدن از نظر اسلام چگونه است؟
آرامش در قبر تحت تاثیر این عوامل است
اختلاط زن و مرد در کلاس های دانشگاه تا چه حدی اشکال ندارد؟
جعفر طیار کیست و چرا نمازش معروف است؟
دعایی برای رفع حاجت و تنگی سینه
نخستین تابوت در اسلام به چه کسی تعلق داشته است؟
موانع ظهور امام زمان(عج) را می شناسید؟
آبزیان دریایی حرام گوشت را بشناسید|خوردن آبزیان دریایی در روایات
روابط جنسی در ازدواج از نظر اسلام را بخوانید
تیمم عروس خانم در شب عروسی چه احکامی دارد؟
ازدواج شیعه و سنی باهم چگونه ممکن است؟
دوست دختر داشتن در اسلام چه حکمی دارد؟
دعا برای دفع حیله دشمنان را بخوانید
احادیث زیبا درباره فراگیری علم و دانش
شیطان از چه گناهی متنفر است؟
ذکر کثیر به چه معناست؟
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟
علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟
امام جواد علیه السلام چگونه به شهادت رسید؟
امام جواد علیه السلام چگونه به شهادت رسید؟
زن می تواند جلوتر از مرد به نماز بایستد؟
زن می تواند جلوتر از مرد به نماز بایستد؟
طریقه خواندن نماز دهه اول ذی الحجه
طریقه خواندن نماز دهه اول ذی الحجه
شیطان به دست امام زمان(عج) کشته می شود؟
شیطان به دست امام زمان(عج) کشته می شود؟
ثواب وضو گرفتن قبل از خواب
ثواب وضو گرفتن قبل از خواب
احکام شرعی مربوط به احتکار چیست؟
احکام شرعی مربوط به احتکار چیست؟
این نماز پر فضیلت ماه ذی‌القعده را از دست ندهید
این نماز پر فضیلت ماه ذی‌القعده را از دست ندهید
رایانمهرامیران پرواز