مشاهده : 1244 زندگی نامه بزرگان دین RSS

آنچه در زندگی مختار ثقفی گذشت

آنچه در زندگی مختار ثقفی گذشت احکام و مسائل شرعی
بعد از شهادت امام حسین و یاران وفادارش قیام های متعددی در سرتا سر بلاد اسلامی شکل گرفت که مهم ترین و موثر ترین آنها قیام مختار بود که به خونخواهی امام برخاست و بسیاری از قاتلین او را دستگیر کرد و کشت.

همه ما سریال جذاب مختارنامه را دیده ایم. سریالی که در آن به معرفی شخصیت مختار ثقفی از شیعیان امام حسین پرداخته است . کسی که همیشه نامش به عنوان منتقم قاتلین امام حسین در عاشورا بر سرزبان ها افتاده است.  مختار زندگی پر فراز و نشیبی داشت که در پرشین وی به بررسی آن خواهیم پرداخت.

زندگینامه مختار ثقفی

مختار ثقفی در سال اول هجری به دنیا آمد و در سال ۶۶ هجری به خونخواهی از امام حسین (ع) قیام کرد
و کسانی را که در واقعه کربلا دست داشتند را به قتل رساند. او در زمان واقعه کربلا در زندان بوده است.

لقب مختار، کیسان بود و این لقب را امام علی (ع) به او داده بود. قصد داریم تا به طور مختصر با زندگینامه
مختار ثقفی آشنا شویم. این که اصل و نسب او چیست، در دوران امامت امام علی (ع)،
امام حسن (ع) و امام حسین (ع) چه می‌کرده و این که قیامش را چطور پیش برده است.

اصل و نسب مختار ثقفی

مختار بن مسعود بن عمرو بن عمیر بن عوف بن عقده بن غیره بن عوف بن ثقیف ثقفی که کنیه‌اش
ابواسحاق بود و به او لقب کیسان داده بودند اهل طایف و از قبیله ثقیف بود.
نقل است که امام علی (ع) دو بار او را با صفت کیس (به معنی باهوش و زیرک) خطاب کردند
و همین باعث شد که لقب کیسان را به او بدهند. البته بعضی هم معتقدند که این لقب برگرفته
از نام یکی از مشاوران و فرمانده‌های اوست.

پدر مختار از صحابه پیامبر (ص) بود و در جنگ جسر (یکی از جنگ‌های قادسیه) به همراه سه
برادرش وهب، مالک و جبر در زمان خلیفه دوم کشته شد.
مادرش دومه بن عمرو بن وهب از طایفه بنی طیفور و زنی صاحب فصاحت و بلاغت بود.
عموی او هم سعد بن مسعود ثقفی نام داشت و از طرف امام علی (ع) به عنوان
والی مدائن انتخاب شده بود.

تولد تا نوجوانی مختار ثقفی

مختار در سال اول هجرت به دنیا آمد. از دوران کودکی و نوجوانی او اطلاعات چندانی در دست نیست
و بیشترین اطلاعات مربوط به او به دوران قیام او و ماجرای خونخواهی امام حسین (ع) برمی‌گردد.
مختار در سن ۱۳ سالگی در جنگ جسر به همراه پدر و برادرانش حضور داشت،
اما عمویش به او اجازه نداد تا به میدان برود.

مختار ثقفی در زمان امام علی (ع) و امام حسن (ع)

در زمان جنگ خوارج عمویش او را به عنوان جانشین خود در مدائن منصوب کرد و خودش به جنگ خوارج رفت.
پس از شهادت امام علی (ع) امام حسن (ع) که به جنگ معاویه رفته بود با خیانت یارانش روبرو شد
و به مدائن پناه آورد و در آنجا در خانه عموی مختار که همچنان والی مدائن بود مستقر شد.

مختار ثقفی در زمان امام حسین (ع)

در کتاب سیر اعلام انبیا نوشته شمس‌الدین ذهبی آمده است که مختار در زمان خلافت معاویه به
نفع امام حسین (ع) فعالیت‌هایی داشته است. از جمله آن که در شهر بصره مردم را به سوی امام (ع)
فرا خوانده است، اما عبیدالله بن زیاد که والی بصره بود او را دستگیر می‌کند
و پس از زدن ۱۰۰ ضربه شلاق به او، وی را به طایف تبعید می‌کند.

همکاری‌های مختار ثقفی در قیام امام حسین (ع)

شواهد نشان می‌دهد که مختار در واقعه کربلا حضور نداشته است، ولی عدم حضور او به اختیار خودش نبوده و
تا قبل از واقعه عاشورا با مسلم بن عقیل همکاری‌هایی داشته است:
مختار از جمله کسانی است که به مسلم بن عقیل کمک کرده و مسلم هنگام ورود به کوفه به خانه
مختار رفته است و زمانی که عبیدالله از محل اختفای مسلم با خبر می‌شود او به منزل هانی بن عروه می‌رود.
مختار در روز شهادت مسلم بن عقیل در بیرون از کوفه (منطقه خطرنیه) رفته بود تا نیرو جمع کند
و وقتی که برمی‌گردد متوجه شهادت مسلم و هانی می‌شود.

مختار ثقفی

مختار ثقفی که بود؟

ابن زیاد بعد از کشتن مسلم تصمیم به قتل مختار ثقفی می‌گیرد، اما با وساطت عمرو بن حریث
از این کار منصرف می‌شود و بعد از زخمی کردن چشم مختار او را به زندان می‌اندازد.
این حبس تا بعد از اتمام قیام امام حسین (ع) ادامه می‌یابد.

مختار ثقفی بعد از واقعه کربلا

مختار با وساطت عبدالله بن عمر (شوهر خواهر مختار) نزد یزید از زندان آزاد می‌شود و کوفه را ترک می‌کند.

بیعت مختار ثقفی با زبیریان

مختار از کوفه به مکه رفت و در آنجا با عبدالله بن زبیر بیعت کرد، به شرط آن که در کار‌ها
با او مشورت کند و اگر کاری کرد با او مخالفت نکند. بیعت مختار با زبیریان تا زمان حمله لشکر یزید
به خانه کعبه ادامه داشت، اما بعد از هلاکت یزید، عبدالله بن زبیر ادعای خلافت کرد و مختار هم
از او کناره گرفت و برای فراهم کردن مقدمات قیامش به سمت کوفه رفت. او ۶ ماه پس از مرگ یزید
در روز نیمه ماه رمضان به کوفه رسید. ابن زبیر عبدالله بن مطیع را به عنوان والی
به شهر کوفه فرستاد، اما مختار موفق شد که او را شکست بدهد.

مختار ثقفی

زندگینامه مختار ثقفی

مختار ثقفی و قیام توابین

توابین گروهی از شیعیان بودند که بعد از قیام امام حسین (ع) به جمع‌آوری سپاه به طور مخفیانه اقدام
کرده بودند. آن‌ها در سال ۶۵ هجری قمری به جنگ با سپاه شام رفتند، ولی مختار این قیام را
بی‌فایده می‌دانست و آن‌ها را همراهی نکرد. حدود ۴۰۰۰ نفر از لشکر (یک‌چهارم لشکر) توابین
وقتی که دیدند مختار آن‌ها را همراهی نمی‌کند از جنگیدن با توابین پا پس کشیدند.
البته در زمان وقوع قیام توابین باز هم مختار در زندان بود و بعد از پایان قیام مجدداً با وساطت عبدالله بن عمر آزاد شد.

قیام مختار ثقفی

مختار در روز ۱۴ ربیع‌الاول سال ۶۶ هجری قمری به خونخواهی از امام حسین (ع) قیام کرد. در این قیام ابراهیم
بن مالک اشتر فرمانده سپاه مختار بود. مختار دو شعار «یا لثارات الحسین» (شعار قیام توابین) و «یا منصور امت»
(شعار مسلمانان در جنگ بدر) را برای قیام خود انتخاب کرد مختار در این قیام شمر بن ذی‌الجوشن، خولی بن یزید،
عمر بن سعد، حرمله و عبیدالله بن زیاد و تعدادی دیگر از دست‌اندرکاران سپاه یزید در واقعه کربلا را به قتل رساند.

حکومت مختار ثقفی

مختار به مدت ۱۸ ماه حکومت کرد و در این مدت با سه گروه مروانیان در شام، آل زبیر در حجاز و اشراف کوفه وارد مبارزه شد.

تاریخ شهادت مختار ثقفی

در سال ۶۷ مصعب بن زبیر به کوفه حمله کرد و بعد از غلبه بر مختار او را در تاریخ ۱۴ رمضان سال ۶۷ هجری
قمری در سن ۶۷ سالگی به شهادت رساند. مصعب بعد از کشتن مختار ۶۰۰۰ نفر از طرفداران او را هم
که تسلیم شده بودند گردن زد. مصعب حتی گردن همسر مختار را هم زد.

قبر مختار ثقفی

مزار مختار در شهر کوفه در صحن مسلم بن عقیل و متصل به مسجد کوفه قرار دارد.

درباره ماجرای کشف مزار مختار بیشتر بدانید

پس از شهادت مختار توسط مصعب بن الزبیر، پیکر او در دیوار دارالاماره مدفون شد. این قبر مخفی
ماند تا اینکه آیت‌الله العظمی سید مهدی بحرالعلوم حدود ۲۳۰ سال پیش، در جست‌وجو برای
یافتن بقایا و محراب مسجد کوفه برآمد.

با توجه به اینکه مسجد کوفه در آن زمان پایین‌تر از زمین‌های اطراف بود و امکان جاری‌شدن آب‌های
سطحی در آن وجود داشت، ایشان تشخیص داد مسجد کوفه با خاک پاک پر و همسطح زمین‌های مجاور شود.

پیرو دستور آیت‌الله بحرالعلوم و هنگام عملیات همسطح‌سازی، قبری پنهان شده در انتهای راهرو
در زیرزمین و به طرف خارج مسجد به سمت دارالاماره پیدا شد که سنگ قبر آن به نام «مختار ثقفی» منقوش بود.

پس از یافتن قبر، «محسن الحاج عبود شلاش» ساختن حرم جدید و بزرگی برای مختار را بر عهده گرفت
و آن را به رواق حرم حضرت مسلم از سمت جنوب ملحق کرد و برای قبر پنجره‌ای آهنین قرار داد
و درب راهرو را که در حجره‌ای در کنج مسجد کوفه قرار داشت، مسدود کرد.

ستاره ـ فردا

2018-09-23 / گردآوری:
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
دکتر بتول طاهریفیلم پرشین وی
روایت زائری که به عشق امام حسین(ع) پیاده راهی کربلا شده است روایت زائری که به عشق امام حسین(ع) پیاده راهی کربلا شده است
آرزوی بسیاری از مشتاقن امام حسین است که کربلای معلی سفر کنند و از فیض این سفر بهره مند شوند.اربعین فرصت بسیار مناسبی برای سفر به حرم امام حسین علیه السلام و کربلای معلی است.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
درمان فوری افتادگی پلک بدون جراحی و به آسانی !
فال روزانه
تعبیر خواب
رفع چشم زخم و دعاها و دستوراتی در قرآن و روایات به این منظور
بهترین ذکر در پیاده روی اربعین
دعاهای ما چه زمانی مستجاب میشوند؟
دعا یعنی چه و با فضیلت ترین مکان ها برای دعا کردن کجاست؟
بررسی علت نحسی ماه صفر
همه چیز درباره دق‌الباب در ماه صفر
معرفی اعمال ماه صفر در مفاتیح الجنان
لکنت زبان کودکان در قرآن و دعاهایی برای درمان آن
دعا برای رفع بلا و سختی ، سفارش شده از امام سجاد (ع)
مقاربت جنسی در ماه محرم
دعای یا من تحل برای رفع سختی و تنگدستی را بخوانید
دعای سریع الاجابه به توصیه امام کاظم (ع)
استجابت دعا چه شرایطی دارد؟ / چه کارهایی مانع از اجابت دعا میشود؟
دعای توسل به پنج تن برای رفع حاجات
دعا به هنگام بیماری و اندوه از امام سجاد (ع)
روشهای ساده ی بزرگ و کوچک کردن سینه و باسن