تاریخ نشر :سه شنبه ۱۱ شهریور ۱۳۹۳مشاهده : 87مذهبیRSSاشتراک:

زن و مرجع تقلید شدن

زن و مرجع تقلید شدن
عمده ترین نقطه بحث طرف داران عدم جواز مرجعیت دینی و قضاوت بانوان، روایات و اخبار است.امام صادق (ع) فرمود: ”‌نگاه کنید یکی از خودتان، مردی که چیزی از قضایای ما را بداند؛ یعنی بداند که نظر ما چیست و بر نظریه های ما اطلاع داشته باشد، او را میان خودتان قاضی قرار دهید و […]

عمده ترین نقطه بحث طرف داران عدم جواز مرجعیت دینی و قضاوت بانوان، روایات و اخبار است.امام صادق (ع) فرمود:
”‌نگاه کنید یکی از خودتان، مردی که چیزی از قضایای ما را بداند؛ یعنی بداند که نظر ما چیست و
بر نظریه های ما اطلاع داشته باشد، او را میان خودتان قاضی قرار دهید و من او را به عنوان
قاضی میان شما نصب کردم.[۱]

در روایت ابی خدیجه تعبیر به ”‌رجل یعنی مرد”‌‌ شده است و طبق قاعده اولیه
این قید ظهور در احترازی بودن و دخالت در موضوع دارد،[۲] و از آن جایی که قضاوت کردن از شؤونات
مجتهد و مرجع تقلید است، زن نمی تواند مرجع تقلید شود.

علاوه بر این اجماع[۳] تکیه گاه اصلی منکران جواز مرجعیت دینی و قضاوت بانوان است، یعنی ادعای اجماع شده که
مرد بودن از شرایط مرجع دینی و قضاوت است.[۴]

همچنین این گروه اموری را مورد لحا۰قرار می دهند و با
توجه به آنها، به چنین نتیجه ای می رسند که در این ا به پاره ای از آنها اشاره می
شود:

ویژگی روحی جدایی ناپذیر زنان روحیه انفعالی و تأثیر پذیری در قبال عواطف و احساسات است، لذا زودتر از
مردان دست خوش انفعالات نفسانی؛ مثل شادی و نگرانی و گریه و خنده می شوند و بدیهی است که واقع
بینی در داوری، در فضایی پیدا می شود که آدمی مسلط بر ضبط و مهار عواطف باشد۱- واگذاری مسئولیت ها
بر حسب توانایی ها استاز دیدگاه اسلام زن و مرد از جهت ماهیت یکسان هستند: ”‌ای مردم بترسید از پروردگارتان
که شما را از یک تن آفرید و همسر او را از [جنس] او آفرید”‌‌.[۵]

لذا هر چه از تکوین
و تشریع که برای انسان از آن جهت که انسان است، ثابت است، برای زن و مرد هر دو ثابت
است.

زن و مرد اگر چه از یک نوع انسان اند، اما دو صنف از انسان اند که تفاوت ها و
تفاضل هایی نسبت به همدیگر دارند

قرآن کریم می فرماید: ”‌مردان کار گذاران زنانند، برای آن که خدای متعال بعضی
از ایشان [مردان] را بر بعضی دیگر [زنان] برتری داده است”‌‌.[۶] توانایی فکری و توانایی جسمانی[۷] و نفسانی بیشتر مردان
نسبت به زنان باعث شد که مردان نسبت به زنان، در مسائل مهم زندگی خانوادگی و اجتماعی؛ مثل زمامداری و
حکومتی، کار گذار باشند.[۸]

خلاصه این که مردان و زنان از نظر جسمی و شرایط فیزیولوژی متفاوت اند، به همین
جهت برای انجام وظایف ویژه آفریده شده اند.این تفاوت – نه تبعیض – عین حکمت و برای دوام نسل بشر
است و بدان معنا نیست که راه کمال بر زنان بسته شده یا محدود است، بلکه به خاطر این تفاوت،
بعضی از مسئولیت ها؛ مثل مرجعیت دینی و قضاوت، از زنان برداشته شده است.به عبارت دیگر؛ این توانایی های مردان،
تکوینی و فطری است، و فقط مسئولیت بیشتری را برای مردان می آورد و به خاطر این توانایی ها قرب
و اجر بیشتری نزد ذات حق تعالی ندارند.

مرجعیت دینی و قضاوت نیاز به قاطعیت دارد.

ویژگی روحی جدایی ناپذیر زنان روحیه انفعالی و تأثیر پذیری در قبال عواطف و احساسات است، لذا زودتر از مردان
دست خوش انفعالات نفسانی؛ مثل شادی و نگرانی و گریه و خنده می شوند و بدیهی است که واقع بینی
در داوری، در فضایی پیدا می شود که آدمی مسلط بر ضبط و مهار عواطف باشد.

همچنین جنبه عاطفی بودن زن ذاتا مانع از تعدیل قوای عقلی و فکری او نیست و زن هم می تواند
چون مرد از اعتدال عقل نظری بر خوردار باشد و جنبه خرد ورزی و فرزانگی معتبر در قضا و مرجعیت،
مقهور عاطفه و احساس او نگردد، البته ممکن است که زنان بیشتر از مردان نیاز به تمرین تعدیل عواطف داشته
باشند، اما اگر در اثر تمرین شرایط مساوی پدید آمد دلیلی بر محرومیت زنان از سمت های یاد شده نداریم

نیز از آن جا که در رهگذر زعامت دینی،‌ هدایت امّت و قضاوت در مسائل، به ویژه اجرای حدود و
قصاص مورد نظر است و در این راه چالش هایی وجود دارد و یا دین ستیزان به وجود می آورند،
نیازمند به قاطعیت و قبول پیامدهای آن است.به عبارت دیگر؛ خلقت و سرشت زنان کانون مهر و محبت است و
در بعضی امور از تصمیم قاطع برخوردار نیستند، از این رو از این مقام ها معاف شده اند و این
وظیفه خطیر به مردان واگذار شده است.این خود نوعی نگرش مثبت و ارزشی، نسبت به مقام زن است.

در عین حال عده ای براهین گذشته را مورد خدشه قرار داده و مرجعیت دینی و قضاوت را برای زنان
روا می دارند.[۹] آنان می گویند: مرجعیت دینی و قضاوت به صورت یک تکلیف برای زنان نیست و شارع، زنان
را از این تکلیف شاقّ مورد عفو قرار داده و از آنان به صورت تکلیف نخواسته است.و اگر در حدیث
آمده است: ”‌‌ لَیسَ عَلَى النِّسَاءِ جُمُعَهٌ وَ لَا جَمَاعَهٌ … و لَا تَوَلِّی الْقَضَاء …”‌‌،[۱۰] بدین معنا است که
نماز جمعه و نماز جماعت… و مسئولیت قضاوت… بر بانوان واجب نیست.در حدیث نیامده: ”‌لیس للمرأه جمعه…”‌‌ تا از آن،
سلب حق استفاده شود.[۱۱]

همچنین جنبه عاطفی بودن زن ذاتا مانع از تعدیل قوای عقلی و فکری او نیست و
زن هم می تواند چون مرد از اعتدال عقل نظری بر خوردار باشد و جنبه خرد ورزی و فرزانگی معتبر
در قضا و مرجعیت، مقهور عاطفه و احساس او نگردد، البته ممکن است که زنان بیشتر از مردان نیاز به
تمرین تعدیل عواطف داشته باشند، اما اگر در اثر تمرین شرایط مساوی پدید آمد دلیلی بر محرومیت زنان از سمت
های یاد شده نداریم.[۱۲]

علاوه بر این همان گونه که بیان شد مرجعیت دینی شؤوناتی دارد[۱۳] و بر فرض که
ادله مذکور، شأن قضاوت یا رهبری جامعه را از زنان سلب کند، به چه دلیل آنها نتوانند متولی شأن افتا
گردند و چه تلازمی بین اینها وجود دارد؟!

دلیل اجماع هم بر فرض تمامیتِ اتفاق واقعی همه فقیهان دین، احتمال
استناد آنان به یک یا چند وجه یاد شده مطرح است و چنین اجماعی فاقد شرط حجیت و اعتبار است.[۱۴]

پی نوشت ها :

[۱] کافی، ج۱، ص۶۷

[۲] برای آگاهی بیشتر، نک: هادوی تهرانی، مهدی، قضاوت و قاضی، ص۹۱-
۹۲

[۳] اجماع یکی از براهین مورد قبول همه فقها است.

[۴] جواهر الکلام، ج۴۰، ص۱۴ ؛ مفتاح الکرامه، ج۱۰، ص ۹؛ جامع الشتات،ج۲، ص۶۸۰

[۵] نساء، ۱؛ نک: جزوه حقوق
زن در اسلام، از سر سلسله مباحث معارف قرآن، مصباح یزدی، محمد تقی.

[۶] ”‌الرجال قوامون علی النساء بما فضل الله بعضهم علی بعض …”‌‌، نساء، ۳۴

[۷] نوع زنان بدنی ظریف تر
و لطیف تر از بدن مردان دارند و غالبا بدن مردان خشن تر و با صلابت تر از بدن زنان
می باشد، همان گونه که میانگین نیروی بدنی زنان کمتر از میانگین نیروی مردان می باشد و زنان در هر
ماه به جز دوران بارداری تا حدود پنجاه سالگی، چندین روز دوره قاعدگی و خون ریزی دارند که بر اثر
آن حالت بیمارگونه، ضعف شدید جسمانی و حال روحی غیر عادی به آنان دست می دهد و همین طور بافت
پستان زن به گونه ای می باشد که مسئولیت شیردهی بچه را به عهده دارد که این هم باعث کاهش
توانایی او می شود.

[۸] المیزان، ج ۱۴ ، ص ۳۴۳

[۹] برای آگاهی بیشتر، نک: جوادی آملی، زن در آینه جلال و جمال،
ص۳۴۸-۳۵۴

[۱۰] من لا یحضره الفقیه، ج۴ ، ص۳۶۲

[۱۱] جوادی آملی، زن در آینه جلال و جمال، ص۳۵۰

[۱۲]
همان، ص۳۵۳

[۱۳] این شؤونات عبارت اند از: ولایت و رهبری، قضاوت و افتا.برای آگاهی بیشتر، نک: هادوی تهرانی، مهدی،
ولایت و دیانت، ص ۱۳۸-۱۴۳

[۱۴]جوادی آملی، زن در آینه جلال و جمال، ص ۳۴۹و ۳۵۳

اسلام پدیا

2014-09-02
امتیاز بدهید
امتیاز : 4 تعداد رای : 1
چهره های مشهور و هنرمندان در عزاداری محرم ۹۷ | از نذری بهنوش طباطبایی و ساره بیات تا فرزاد فرزین و خواهران همسرش (۲)چهره های مشهور و هنرمندان در عزاداری محرم ۹۷ | از نذری بهنوش طباطبایی و ساره بیات تا فرزاد فرزین و خواهران همسرش (۲)
چهره های مشهور و هنرمندان در عزاداری محرم ۹۷ | از شیلا خداداد تا محمد علیزاده (۱)چهره های مشهور و هنرمندان در عزاداری محرم ۹۷ | از شیلا خداداد تا محمد علیزاده (۱)
واکنش چهره ها به برد دیشب پرسپولیس مقابل الدحیل | از کامبیز دیرباز تا مهراب قاسمخانی!واکنش چهره ها به برد دیشب پرسپولیس مقابل الدحیل | از کامبیز دیرباز تا مهراب قاسمخانی!
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۸۸) از سلاح نهایی الناز شاکردوست تا تبریک زیبای تولد بهروز شعیبى توسط بهنوش طباطبایی !!!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۸۸) از سلاح نهایی الناز شاکردوست تا تبریک زیبای تولد بهروز شعیبى توسط بهنوش طباطبایی !!!
حاشیه های مراسم تشییع پیکر سعید کنگرانی با حضور چهره های مشهورحاشیه های مراسم تشییع پیکر سعید کنگرانی با حضور چهره های مشهور
اینستاگرام هنرمندان (۹۸) از دیدار بهاره رهنما و برادرش پس از ۷ سال تا گربه با نمک مهراب قاسمخانی!!اینستاگرام هنرمندان (۹۸) از دیدار بهاره رهنما و برادرش پس از ۷ سال تا گربه با نمک مهراب قاسمخانی!!
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۸۷) از تولد داداش الناز شاکردوست تا سحرقریشی و دیگر هیچ !!!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۸۷) از تولد داداش الناز شاکردوست تا سحرقریشی و دیگر هیچ !!!
تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت سعید کنگرانی | از شیلا خداداد تا مهناز افشار و رامبد جوان!تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت سعید کنگرانی | از شیلا خداداد تا مهناز افشار و رامبد جوان!
خاطره اسدی ؛ از اختلاف با حامد بهداد تا شایعه ازدواج با شهرام حقیقت دوست!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۸)خاطره اسدی ؛ از اختلاف با حامد بهداد تا شایعه ازدواج با شهرام حقیقت دوست!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۸)
سعید کنگرانی ؛ از افشاگری جنجالی علیه گوگوش و شهره آغداشلو و اشرف پهلوی تا درگذشت!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۹)سعید کنگرانی ؛ از افشاگری جنجالی علیه گوگوش و شهره آغداشلو و اشرف پهلوی تا درگذشت!| سبک زندگی افراد مشهور (۲۵۹)

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
شبث بن ربعی از چهره‌‏های متلون تاریخشبث بن ربعی از چهره‌‏های متلون تاریخ
حادثه کربلا اتفاقی نبود که تنها در یک نیمه روز بیفتد و عوامل و ابعاد بزرگتری داشت که بعد از بی توجهی به پیام غدیر رخ داد و جامعه را به چنان انحطاطی کشاند که شیعیان کمر به قتل امام زمان خود بستند.
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
آشنایی با حدیث امام رضا درباره محرم
احکام عزاداری سید الشهدا از نظر علمای دین
ماجرای ترور نافرجام امام حسین در مکه چه بود؟
معرفی کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی
آیا هر دعایی زیر قبه امام حسین مستجاب می شود؟
اعمال محرم الحرام در مفاتیح الجنان
اعمال روز آخر ذی الحجه روز پایان سال قمری
زیارت عاشورا از جنس احادیث قُدسیّه
آشنایی با اعمال روز مباهله
شکیات نماز | شک پس از سلام دادن در نماز چه حکمی دارد؟
احکام طلاق برای بانوان که ملزم به رعایت آن هستند
ارواح در برزخ چند دسته هستند؟
اعمال عید غدیر عید بزرگ شیعیان
دعا برای درمان شک در نماز چیست؟
ولادت امام علی النقی در ۱۵ ذی الحجه
دعای قاموسی چیست و خواندن آن چه برکاتی دارد؟
آداب غذا خوردن در اسلام چگونه است؟
اشنایی با اعمال مستحبی عید قربان
آشنایی با فضایل اعمال شب و روز عرفه
حکم شرعی وضو گرفتن با لاک ناخن چیست؟
غسل های مستحبی که می توان با آنها نماز خواند
چرا در اسلام خواندن فاتحه برای اموات توصیه شده است؟
حجاب را می توان برای دیگران زیبا نشان داد؟
علت مشکی بودن پارچه کعبه چیست؟
امام جواد علیه السلام چگونه به شهادت رسید؟
زن می تواند جلوتر از مرد به نماز بایستد؟
طریقه خواندن نماز دهه اول ذی الحجه
شیطان به دست امام زمان(عج) کشته می شود؟
ثواب وضو گرفتن قبل از خواب
احکام شرعی مربوط به احتکار چیست؟
این نماز پر فضیلت ماه ذی‌القعده را از دست ندهید
تماشاى زن بى‏ حجاب در رسانه‏ هاى تصویرى چه حکمی دارد؟
شیطان و سیاست‌های هجومی او چیست؟
آشنایی با فضایل و اعمال ماه ذی القعده
آشنایی با احکام شرعی حد ترخص
گالری آرایش عروس
خرید اینترنتی بلیط هواپیما ( ارزان تر از همه جا )
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
شبث بن ربعی از چهره‌‏های متلون تاریخ
شبث بن ربعی از چهره‌‏های متلون تاریخ
آشنایی با حدیث امام رضا درباره محرم
آشنایی با حدیث امام رضا درباره محرم
احکام عزاداری سید الشهدا از نظر علمای دین
احکام عزاداری سید الشهدا از نظر علمای دین
ماجرای ترور نافرجام امام حسین در مکه چه بود؟
ماجرای ترور نافرجام امام حسین در مکه چه بود؟
معرفی کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی
معرفی کتاب مفاتیح الجنان شیخ عباس قمی
آیا هر دعایی زیر قبه امام حسین مستجاب می شود؟
آیا هر دعایی زیر قبه امام حسین مستجاب می شود؟
اعمال محرم الحرام در مفاتیح الجنان
اعمال محرم الحرام در مفاتیح الجنان
اعمال روز آخر ذی الحجه روز پایان سال قمری
اعمال روز آخر ذی الحجه روز پایان سال قمری
رایانمهرامیران پرواز