مشاهده : 194مذهبیRSS

کجا دروغ بگوییم ؟

کجا دروغ بگوییم ؟احکام و مسائل شرعی
دروغ گفتن رابطه دروغ و گناهان دیگر از این نظر است که انسان گناهکار هرگز نمى‏ تواند، راستگو باشد، راست گویى و مبارزه با کذب و دروغ از اهمیت فوق العاده ای در تعلیمات اسلامی برخوردار است.امام صادق (ع) مى ‏فرماید: “نگاه به رکوع و سجود طولانى افراد نکنید، چرا که ممکن است عادت آنها […]

دروغ گفتن

رابطه دروغ و گناهان دیگر از این نظر است که انسان گناهکار هرگز نمى‏ تواند، راستگو باشد، راست گویى و
مبارزه با کذب و دروغ از اهمیت فوق العاده ای در تعلیمات اسلامی برخوردار است.امام صادق (ع) مى ‏فرماید: “نگاه
به رکوع و سجود طولانى افراد نکنید، چرا که ممکن است عادت آنها شده باشد، به طورى که اگر آن
را ترک کنند ناراحت شوند، ولى نگاه به راست گویى و امانت داری آنها کنید”[۱]؛ یعنی راست گویى و امانت
ملاکِِ خوبی و ایمان افراد است(dot) در حدیثى از امام باقر (ع) آمده است: “خداوند متعال براى شر و بدى،
قفل هایى قرار داده که کلید آن قفل ها شراب است (چرا که مانع اصلى زشتی ها و بدی ها
عقل است و مشروبات الکلى عقل را از کار مى‏اندازد) سپس اضافه فرمود: دروغ از شراب هم بدتر است[۲]

رابطه
دروغ و گناهان دیگر از این نظر است که انسان گناهکار هرگز نمى‏ تواند، راستگو باشد، چرا که راستگویى موجب
رسوایى او است، و براى پوشاندن آثار گناه معمولا باید متوسل به دروغ شود.به عبارت دیگر، دروغ انسان را در
مقابل گناه آزاد مى ‏کند، و راستگویى محدود.[۳] یکی از ضررهای بزرگ

دروغ

این است که نابود کننده سرمایه اطمینان
است.مى‏ دانیم مهمترین سرمایه یک جامعه اعتماد متقابل و اطمینان عمومى است، و مهمترین چیزى که این سرمایه را به
نابودى مى‏ کشاند دروغ و خیانت و تقلب است، و یک دلیل عمده بر اهمیت فوق العاده راستگویى و ترک
دروغ در تعلیمات اسلامى همین موضوع است، ولی با این حال در موارد و شرایطی که اضطرار (احتیاج شدید) به
دروغ گفتن در کار باشد گفتن دروغ جایز شمرده شده است، اما این جواز به مقدار اضطرار تا زمانی است
که اضطرار وجود داشته باشد نه بیشتر.مقصود از اضطرار در اینجا، احتیاج شدید به ارتکاب دروغ برای جلو گیری از
ضرر های بزرگی همچون به خطر افتادن جان انسان یا سلامتی او و یا جلوگیری از تهاجم دشمن به سرزمین
اسلام و یا جلو گیری از اختلاف بین برادران مسلمان و به طور کلی تمام مواردی که اهمیتش از قبح
دروغ بیشتر باشد(dot) این نکته را باید متذکر شد که اگر چه دروغ گفتن از دید شرع در موارد اضطرار
و براى دفع ضررهای بزرگ و غیر قابل تحمل جایز است، اما چنانچه راهى وجود داشته باشد که بدون ارتکاب
دروغ، ضرر را دفع کند باید آن راه بر گزیده شود.یکی از این راهها روش «توریه» است.توریه یعنی کلامى که
از آن دو معنا فهمیده شود: یکى معناى ظاهر و آشکار که ذهن شنونده به سرعت به آن منتقل مى‏شود،
و دیگرى معناى نهانى و ناپیدا که مقصود اصلى گوینده است و ذهن شنونده به آن منتقل نمى‏شود.اگر انسان براى
برطرف کردن زیان از خود یا مسلمانى دیگر ناچار به استفاده از توریه یا دروغ شود، لازم است «توریه» کند.
در موارد اضطرار به ارتکاب دروغ، فرقی نیست که ضرر متوجه خود انسان باشد یا متوجه دیگر مومنین(dot) حضرت رضا
(ع) ‏فرمود: همانا شخصى در حق برادر مسلمانش سخن راستى مى‏گوید که با این گفتار، او را گرفتار مى کند؛
پس نزد خدا از دروغگویان است و همانا شخصى در حق برادر مسلمانش دروغى مى‏گوید که با آن دروغ، از
او دفع ضرر مى‏کند؛ پس نزد خدا از راستگویان است.[۴] امام صادق (ع) فرمودند: در روز قیامت، از هر دروغى
بازخواست مى‏ شود، مگر از سه مورد: یکى این که شخصى که در حال جنگ، [ دشمن را ] فریب
دهد، این دروغ از او برداشته مى‏شود؛ دوم هنگامى که دروغ باعث «اصلاح ذات البین» (حل اختلاف و ایجاد صلح
و آشتى بین دو مسلمان) شود و….[۵] پیامبر اکرم (ص) به حضرت على(ع) وصیت فرمود: همانا خداوند دروغ به مصلحت و خیر را دوست دارد و
از راستى که فساد در پى‏داشته باشد، متنفر است[۶].

البته رعایت مقدار و میزان دروغ لازم براى ایجاد صلاح، ضرورت دارد و نباید از حد لازم تجاوز کرد؛ چرا
که تجاوز از حد لازم، انسان را به خوى دروغگویى مبتلا مى‏کند و حضرت صادق (ع) مى‏فرماید: اصلاح گر سرشت
دروغگویى ندارد.[۷] آنچه از روایت پیشین مى‏ توان فهمید این است که انسان به بهانه اصلاح جامعه، و ایجاد صلح
و آشتى بین دو مسلمان، مجاز به دروغگویى بى‏ جا و بى‏ اندازه نیست؛ بلکه باید میزان لازم را رعایت
کند.[۸]

——————————————————————————–[۱]سفینه البحار ماده” صدق” ؛ الکافی، ج ۲، ص ۱۰۴، دار الکتب الإسلامیه، تهران، ۱۳۶۵ هجرى شمسى.[۲]اصول کافى ج
۲ ص ۳۳۹٫ان اللَّه عز و جل جعل للشر اقفالا، و جعل مفاتیح تلک الاقفال الشراب، و الکذب شر من
الشراب.[۳]تفسیر نمونه، ج ‏۱۱، ص ۴۱۳٫[۴] حر عاملی، وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۲۵۵ ح ۱۶۲۳۸٫[۵]کلینى، کافى، ج ۲، ص
۳۴۲، ح ۱۸٫قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ کُلُّ کَذِبٍ مَسْئُولٌ عَنْهُ صَاحِبُهُ یَوْماً إِلَّا کَذِباً فِی ثَلَاثَهٍ رَجُلٌ
کَائِدٌ فِی حَرْبِهِ فَهُوَ مَوْضُوعٌ عَنْهُ أَوْ رَجُلٌ أَصْلَحَ بَیْنَ اثْنَیْنِ یَلْقَى هَذَا بِغَیْرِ مَا یَلْقَى بِهِ هَذَا یُرِیدُ بِذَلِکَ
الْإِصْلَاحَ مَا بَیْنَهُمَا أَوْ رَجُلٌ وَعَدَ أَهْلَهُ شَیْئاً وَ هُوَ لَا یُرِیدُ أَنْ یُتِمَّ لَهُمْ.[۶]ان الله احب الکذب فی الصلاح
و ابغض الصدق فى‏الفساد.حر عاملى، وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۲۵۲، ح ۱۶۲۲۹٫[۷]المصلح لیس بکذاب.کلینى، کافى، ج ۲، ص ۲۱۰،
ح ۷[۸]نک: تهرانی، مجتبی، سایت بلاغ.

قرآن

2015-07-19 / گردآوری:
برچسب ها:

نو عروس

دکتر طاهری

مسابقه گردشگری

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
دعایی برای فروش رفتن خانهدعایی برای فروش رفتن خانه
همه ما نیاز به سرپناه برای زندگی داریم . گاهی داشتن یک خانه برای ما کفایت نمی کند و نیاز داریم که بتوانیم خانه خود را بفروشیم و خانه ای با شرایط بهتر خریداری کنیم. ولی پیش می آید که خانه به سادگی فروش نرود.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
بلیط رایگان رفت و برگشت به استانبول
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
تأثیر شگفت انگیز خواندن ذکر یا جلیل
نماز خوان شدن فرزند با توصیه های ناب
حکم قرعه کشی در اسلام
برای هرحاجتی سوره یس را چه روزی از هفته باید بخوانید؟
نماز مخصوص گشایش مشکل ازدواج از امام علی (ع)
دعا برای رونق مغازه
دعایی عظیم در هنگام قطع امید از همه درها
دیدن فضل موش در غذا چه حکمی دارد؟
دعا برای از شیر گرفتن کودک
آداب قبرستان رفتن از منظر اسلامی چگونه است؟
روابط زناشویی در ایام استحاضه چه احکامی دارد؟
مسجدی که به دستور پیامبر ویران شد
ثواب هدیه نماز به امامان و ائمه را بخوانید
ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﻗﺮﺁﻥ چیست و چند حرف دارد؟
دعایی خوب برای رفع عصبانیت
فال روزانه
تعبیر خواب