گفت وگو با ایرج طهماسب و حمید جبلی درباره «رفیق بد»

مشاهده : 568
گفت وگو با ایرج طهماسب و حمید جبلی درباره «رفیق بد» سینمای ایران و جهان
حمید جبلی و ایرج طهماسب در نمایی از فیلم بیش از یک دهه است که نام ایرج طهماسب و حمید جبلی روی سر در و پرده سینما در کنار و به دنبال هم می آید. هرجا یکی از آنها حضور دارد، نام دیگری هم دیده می شود. رفقای خوب سینمای ایران پس از تجربه بسیار […]

حمید جبلی و ایرج طهماسب در نمایی از فیلم

گفت وگو با ایرج طهماسب و حمید جبلی درباره «رفیق بد»

بیش از یک دهه است که نام ایرج طهماسب و حمید جبلی روی سر در و پرده سینما در کنار و به دنبال هم می آید. هرجا یکی از آنها حضور دارد، نام دیگری هم دیده می شود. رفقای خوب سینمای ایران پس از تجربه بسیار موفق «کلاه قرمزی» که از صفحه تلویزیون به پرده سینما راه یافت، فعالیت شان را در کنار هم ادامه داده اند و اندک اندک به زوجی سینمایی بدل شده اند که وجوه مشترک شان ویژگی های متفاوتی را به کارهای آنها داده است. با اینکه طهماسب و جبلی پیشنهادات فراوانی برای بازیگری در فیلم های مختلف دارند، اما ترجیح می دهند حداکثر سالی یک بار روی پرده دیده شوند و بیشتر در سایه حرکت کنند. شاید یکی از دلایل محبوبیت این دو نفر در میان مخاطبان سینما هم همین کم دیده شدن شان باشد. خانواده ها اصلی ترین مخاطب فیلم هایی بوده اند که طی این سال ها با مشارکت این دو رفیق سینمایی تولید شده است. از طرفی همه ساخته های آنها هم فروش خوبی داشته و توانسته اند جواب خوبی از مخاطب خود بگیرند. در این میان شاید عروسک های دوست داشتنی و به یادماندنی کلاه قرمزی و پسرخاله نقطه عطف کارنامه هنری ایرج طهماسب و حمید جبلی باشد. خیلی ها منتظرند بار دیگر شیرین کاری های دو شخصیت عروسکی محبوب را روی پرده سینما تماشا کنند. وقتی در جایی از گفت وگو از طهماسب سراغ کلاه قرمزی را می گیرم، سکوت می کند و حتی اشک در چشمانش حلقه می زند. هر دوی آنها ترجیح می دهند در این باره سکوت کنند و از دلتنگی شان برای عروسک هایشان چیزی نگویند. گفت وگو با ایرج طهماسب و حمید جبلی کار ساده یی نیست. تا سوالی را نپرسی جوابی نخواهی شنید و جواب سوال ها هم تا حد امکان مفید و مختصر است. با وجود این، زوج متفاوت سینما تازه در پایان مصاحبه و با ضبط خاموش حرف شان گل کرد و انگار با خیال راحت گفت وگویی دیگر را آغاز کردند…

***********************************************

چرا اینقدر در سینما کم کار هستید؟، هر دوی شما در دهه ۸۰ تنها در چهار فیلم بازی کرده اید و حتی در دهه هفتاد هم چندان پرکار نبوده اید…

جبلی؛ ما در دهه هشتاد بیشتر درگیر مراحل تولید فیلم از قبیل نوشتن، کارگردانی و حتی پخش فیلم بوده ایم. در طول این سال ها مدام درگیر تولید و کار در سینما بوده ایم و فقط این نبوده که مثلاً دو ماه مشغول فیلمبرداری یک فیلم باشیم. در دهه هفتاد هم در یک دوره یی مشکلاتی داشتیم و به ناچار کم کار شدیم.

طهماسب؛ تماشاگر دوست دارد ما را به عنوان بازیگر زیاد روی پرده ببیند ولی واقعیت این است که کار بازیگری ما در این سال ها کم شده و بیشتر درگیر کارگردانی و تولید در سینما بوده ایم.

– این کم کاری از روی علاقه و به خواست خودتان بوده است؟

طهماسب؛ نه. از علاقه که ناشی نمی شود. شاید بیشتر به خاطر حساسیت روی کار باشد. هرقدر میزان حساسیت را نسبت به کار، تماشاگر و محتوا بالاتر ببری، زمان بیشتری هم روی تولید محصول گذاشته می شود. حتی آرزوی ما این است که ساخت و تولید یک فیلم چند سال طول بکشد و وقت ببرد و نتیجه اش هم دستیابی به یک استاندارد قابل قبول در سینما باشد.

– فکر می کنم پیشنهادهای زیادی از بیرون برای کار داشته باشید. چرا فقط فعالیت خود را محدود به کار در صحرا فیلم کرده اید؟

طهماسب؛ وقت نمی شود کار دیگری انجام بدهیم.

– آیا این کم کاری و گزیده کاری شما را می توان یک ترفند برای کمتر دیده شدن و در نتیجه پرهیز از تکراری شدن برای تماشاگر دانست؟

طهماسب؛ نه. فقط وقت نمی شود. همین. اگر وقتش را داشتیم حتماً بازی می کردیم.

– یعنی این را قبول ندارید که کم دیده شدن شما یکی از دلایل اصلی موفقیت تان است؟

طهماسب (خطاب به جبلی)؛ من که همچین فکری نمی کنم. شما چطور؟

جبلی؛ ما به این علت کم کار نبوده ایم. البته این هم می تواند باشد. هنرپیشه یی که به صورت مداوم دیده می شود، هر شب روی آنتن تلویزیون است یا سه فیلم از او پشت سر هم اکران می شود، دیگر طبیعتاً تماشاگر آنقدر مشتاق به دیدنش نیست و خب وضعیت او با بازیگری که هر سال فقط یکی دو کار انجام می دهد، خیلی تفاوت دارد.

– یعنی شما واقعاً در طول سال هیچ فرصتی برای بازی در فیلم دیگری ندارید؟

جبلی؛ وقتی ما فیلمنامه می نویسیم حدود شش هفت ماه از وقت مان گرفته می شود. مثلاً سال گذشته شش ماه روی فیلمنامه یی کار کردیم و آن را به مرحله پیش تولید هم رساندیم اما فیلم به تولید نرسید. خب این کاری است که هیچ جا دیده نمی شود و به حساب نمی آید. همه این زمان صرف شده را به حساب بیکاری یا کم کاری ما می گذارند ولی ما در واقع به شدت مشغول کار بوده ایم.

– خودتان از این نوع کار کردن راضی هستید؟ فکر نمی کنید بعد از گذشت چندین سال کارنامه تان به لحاظ بازیگری تنوع زیادی نداشته باشد؟

جبلی؛ اتفاقاً فکر می کنم نقش های مان در کارهایی که خودمان انجام داده ایم تنوع داشته…

– اما از نظر کار با کارگردان های دیگر و بازی در فیلم هایی از جنس متفاوت تر چطور؟، مثلاً آقای جبلی دو تجربه با مرحوم علی حاتمی دارند یا چندین کار با آقای جوزانی داشته اند…

جبلی؛ چرا آن هم جالب است و می تواند باشد…

طهماسب؛ من زیاد بازیگر نیستم…

– فکر کنم شما (طهماسب) در مجموع فقط در ۱۶ فیلم بازی کرده اید…

طهماسب؛ بله. من اصولاً زیاد بازیگر نیستم و تمایل زیادی به بازی کردن ندارم. بیشتر به کار تولید علاقه دارم و دوست دارم بنویسم و کارگردانی کنم.

– پس چرا «رفیق بد» را خودتان نساختید و فقط در آن بازی کردید؟

طهماسب؛ می خواستم بعد از مدتی فارغ از دغدغه ها فقط بازی کنم. اینقدر در این سال ها جبلی فقط بازی کرده بود و من حسرت خورده بودم، گفتم این بار طوری عمل کنیم که من یک مقدار با خیال راحت بازی کنم… (خنده جبلی)

– یک فیلم چه پروسه یی را در صحرا فیلم برای تولید طی می کند؟

طهماسب؛ شیوه ساده یی دارد. یک ایده مطرح می شود، مدت ها راجع به آن فکر می شود و بعد طرح فیلمنامه شکل می گیرد. در مرحله آخر هم یک نفر فیلمنامه نهایی را می نویسد.

– اینکه چه کسی فیلمنامه نهایی را بنویسد چطور و بر چه اساسی معلوم می شود؟

طهماسب؛ گاهی آقای جبلی فیلمنامه را می نویسد و گاهی هم من. بستگی به حس و موضوع کار دارد و اینکه به روحیه کدام یک از ما نزدیک تر باشد.

– برای تولید برنامه ریزی خاصی دارید؟ چرا فقط در سال فقط یک فیلم تولید می کنید؟

جبلی؛ خب ما بخش خصوصی هستیم و توانایی آن را نداریم که همزمان چند فیلم تولید کنیم. باید فیلم اکران شود تا بتوانیم با برگشت سرمایه اش، فیلم بعدی را به تولید برسانیم. واقعیت این است که ما با پولی که از سینما برمی گردد، فیلم بعدی را می سازیم.

– طرح و ایده اولیه «رفیق بد» چه زمانی شکل گرفت؟ چقدر بعدتر از «زیر درخت هلو»؟

طهماسب؛ قبل از « زیر درخت هلو» بود. ما تعداد زیادی طرح در دفتر داریم که بایگانی شده و موجود است. این هم یکی از آن طرح ها بود. طرح اولیه ماجرای دو زندانی بود. با افراد مختلفی هم برای کار صحبت کردیم و نتیجه یی نگرفتیم. سرانجام به آقای عباس احمدی مطلق پیشنهاد دادیم و کار شکل گرفت. «رفیق بد» از نظر ایده و فکر، طرحی قدیمی است و به گذشته بازمی گردد ولی اجرایش جدید است.

– فکر نمی کنید این طرح های بایگانی شده و آرشیوی کمی برای تولید قدیمی شود و تاریخ مصرف شان بگذرد؟

طهماسب؛ از نظر ما داستان یک فیلم ازلی – ابدی است. اما یک فیلم باید به گونه یی ساخته شود که عمری طولانی داشته باشد. ما همه تلاش مان را می کنیم که اجرای کار استاندارد باشد و شکلی کلاسیک داشته باشد. در نهایت هم می خواهیم فیلمی بسازیم که در هر زمانی بتوان آن را نشان داد و تماشا کرد. به همین دلیل هم به سراغ موضوعات روزنامه یی نمی رویم که تاریخ مصرف داشته باشند.

– چطور شد آقای احمدی را برای کارگردانی انتخاب کردید؟،

جبلی؛ آقای احمدی از دوستان قدیمی ماست و پیش از این هم سابقه همکاری با همدیگر را داشته ایم. البته ایشان مدتی ایران نبودند. وقتی به ایران برگشتند، دقیقاً به همان علتی که شما می گویید ما همیشه فقط با گروه خودمان کار می کنیم، فکر کردیم که این بار یک نفر دیگر کارگردانی «رفیق بد» را برعهده بگیرد. به همین خاطر قرار شد آقای احمدی این فیلم را بسازند.

طهماسب؛ شاید یک نکته ظریفی که اینجا وجود دارد این است که من سال ها دلم می خواست در یک فیلم فارغ از دغدغه های اجرایی و تولید بازی کنم. این فرصت بسیار مناسبی برای من بود. من به آقای جبلی پیشنهاد دادم که کارگردانی را به شخص دیگری واگذار کنیم تا این شرایط به وجود بیاید. البته قبلاً هم چنین تجربه یی را در فیلم «عینک دودی» با آقای لطیفی داشتیم.

– فیلمنامه چطور شکل گرفت؟

طهماسب؛ شیوه ما کار گروهی است و از مرحله شکل گرفتن ایده تا درآمدن طرح و نوشتن فیلمنامه همه در جریان کار هستیم و روی آن نظارت می کنیم.

– سه فیلم آخرتان با اینکه مضمونی طنزآمیز دارند، اما هرکدام دارای یک ویژگی خاص هستند. در «خوابگاه دختران» طنز با وحشت آمیخته می شود، در «زیر درخت هلو» موضوع مرگ و معنویت به میان می آید و در «رفیق بد» شاهد یک کمدی با بستری اکشن و حادثه یی هستیم…

جبلی؛ بله این مساله با برنامه ریزی قبلی بوده است. ما نمی خواهیم صرفاً یک کمدی خانوادگی تولید کنیم. برای ما ذائقه تماشاگر بسیار مهم است. شاید سال ها فیلمی مانند «خوابگاه دختران» ساخته نشده بود و بعد از این فیلم بود که شکل های دیگری از آن هم تجربه شد. یا مثلاً در «زیر درخت هلو» مساله مرگ به صورت دیگری بیان می شود و به قول شما یک قصه تراژیک در قالبی طنزآمیز بیان می شود. در «رفیق بد» هم یکسری مسائل جدی مطرح می شود و در عین حال ظاهر فیلم هم تا حدودی شاداب است که تلخی ماجرا گرفته شود.

طهماسب؛ به هرحال ما هم تابع شرایط جامعه هستیم. در جامعه ما بعضاً مناسبات تلخ و اتفاقات ناگواری وجود دارد. وقتی می خواهی فیلم بسازی این تلخی ها ناخواسته وارد می شوند و دیگر نمی شود داستان های شنگول برای تماشاگر ساخت. دیگر تماشاگر دوست ندارد این گونه فیلم ها را ببیند و می خواهد در سینما شاهد تصویری از زندگی خودش یا مشابه آن باشد. تلاش ما هم شبیه سازی زندگی مردم است و اگر تلخی و کدورتی در قصه وجود دارد، به منبع الهام ما مربوط می شود.

– تیپ و ظاهر شما (طهماسب) در «رفیق بد» بعد از سال ها تغییر کرده است. در این سال ها فقط با قیافه همیشگی تان بازی کرده اید اما در این فیلم علاوه بر گریم نوع گویش هم عوض شده است. این تیپ و قیافه پیشنهاد خودتان بود؟،

طهماسب؛ پیشنهاد همه بود. ما در همه موارد گروهی عمل می کنیم و همه در کار دخیل هستند. در لباس، گریم، طراحی صحنه و… گروهی تصمیم می گیریم.

– این نوع کار گروهی تصمیم گیری را سخت نمی کند؟،

طهماسب؛ کار جمعی امکان بیشتری برای رسیدن به محصول بهتر فراهم می کند. وقتی با عقل جمعی تصمیم گیری شود، احتمال خطا کاهش پیدا می کند.

– بالاخره باید یک نفر حرف آخر را بزند و تصمیم نهایی را بگیرد…

طهماسب؛ همان عقل جمعی تصمیم نهایی را هم می گیرد. یعنی بعضی وقت ها حرف خوب را آقای جبلی می زند، گاهی آقای احمدی یا مثلاً آقای لطیفی. واقعاً این جور نیست که کسی حرف آخر را به صورت مطلق بزند. آن حرفی که درست تر است را بالاخره یک نفر می زند.

گفتگو از مهدی طاهباز

منبع: etemaad

2007-11-13 / گردآوری:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
سعید کریمی در سریال بچه مهندس ۳ از کرونا و استرس زمان فیلمبرداری گفت سعید کریمی در سریال بچه مهندس ۳ از کرونا و استرس زمان فیلمبرداری گفت
روایت سعید کریمی از شرایط سخت و پر استرسی که در سریال بچه مهندس پشت سر گذاشت
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
داستان سریال نجلا که در ایام اربعین ۹۹ از شبکه سه پخش می شود
سریال های تابستان ۹۹ تلویزیون ؛ از محمدرضا گلزار تا بهاره رهنما
تپق زدن های مهران مدیری مجری دورهمی واقعا غیر عمدی است؟
شرط عجیب صاحب خانه هادی کاظمی و سمانه پاکدل چه بود؟
پایان مبهم سریال پایتخت ۶ ؛ بدون نقی معمولی تکلیف این سریال چه می شود!؟
ممنوع التصویری های تلویزیون؛ از عادل فردوسی پور تا محمدرضا حیاتی
فردوس کاویانی بازیگر نقش کمال همسران ۲۶ سال بعد
اعتراف ریحانه پارسا بازیگر جوان درمورد حاشیه ها و جنجال هایش !
ماشین های معروف سریال های تلویزیونی ؛ از کامیون خوش رکاب تا ماشین بهتاش پایتخت
بازیگران معروفی که مجریان ناموفقی از آب در آمدند
شیلا خداداد بازیگر زن ایرانی از علت کم کاری اش در سینما پرده برداشت
حواشی سلبریتی ها؛ از ریحانه پارسا تا محسن چاوشی و بنیامین بهادری
فلورا سام در دورهمی ؛ ماجرای جالب عاشق شدن فلورا سام همسر مرحوم مجید اوجی
روایت مرحوم صدیقه کیانفر بازیگر معروف از روزهای پایانی عمر در قرنطینه
هم گناه ؛ سریالی که می تواند همه چیز در آن ختم به خیر نشود
بازگشت مهناز افشار به سینما و در ادامه عذرخواهی مهناز افشار !
logo-samandehi