نقد سیاستهای نژاد پرستانه گوگل

مشاهده : 143
نقد سیاستهای نژاد پرستانه گوگل کامپیوتر و موبایل
وقتی قرار باشد، دکترین موجود بر سیاست های فضای فیزیکی در دنیای پیکسلی امروز، اثرگذار باشد، قطعا جامعه آزاد اطلاعاتی و فرآیند باز اطلاع رسانی سریع و گسترده در اینترنت، با چالش جدی رو به رو خواهد شد.تحریم هایی که برخی کشورها در فضای سیاست جهانی امروز اعمال می کنند، در صورت تسریع گسترده در […]
وقتی قرار باشد، دکترین موجود بر سیاست های فضای فیزیکی در دنیای پیکسلی امروز، اثرگذار باشد، قطعا جامعه آزاد اطلاعاتی
و فرآیند باز اطلاع رسانی سریع و گسترده در اینترنت، با چالش جدی رو به رو خواهد شد.
تحریم هایی که برخی کشورها در فضای سیاست جهانی امروز اعمال می کنند، در صورت تسریع گسترده در اینترنت، شاهراه
جهانی و نیمه آزاد اطلاع رسانی در جهان امروزی را آسیب پذیر می کند.
متاسفانه نمودهایی از گذار از تحریم های فیزیکی به تحریم های انلاین، هم اینک در فضای وب به چشم می
خورد.
این گزارش، نگاهی دارد به جنبه های تحریم سایت های گوگل و یاهو آمریکا در مورد استفاده کاربران ایرانی از
سرویس های این پایگاه ها.
●حکومت بر دنیای سایبر گوگل را همه کاربران فارسی زبان وب می شناسند.
لوگوهای دوست داشتنی و ایندکس ساده اما جذاب این موتور جست و جوی قوی اینترنت، ۳۰۰ میلیون مخاطب را هر
ماهه از سراسر جهان به خود جذب می کند.
لری پیج و سرگیی برین که در اواخر دهه نود میلادی، کاوش گسترده در فضای وب را برای وبگردهای اینترنت
آسان کردند، با گوگل خود بر دنیای سایبر حکمفرمایی می کنند.
گوگل هم اینک با راه اندازی بیش از ۵۰ سرویس مختلف در زمینه های پست الکترونیک gmail.com، کتابخانه دیجیتال book.google.com،
دانلود ویدیو video.google.com و ده ها سرویس پر کاربرد و کاربر پسند، دنیای رنگارنگ و پر رونقی را برای کاربران
اینترنت رقم می زند.
گوگل در سال های اخیر با راه اندازی سرویس خبری news.google.com و در اختیار گرفتن سرویس دهنده جهانی و مشهور
بلاگر blogger.com، روز به روز دامنه توسعه فعالیت های خود را افزایش می دهد.
دنیای فعالیت های گوگل را می توانید هر روز در وبلاگ رسمی گوگل در نشانی googleblog.blogspot.com دنبال کنید.
با همه این توصیفات، گوگل در چند سال اخیر، در مورد کشورهای چین، برزیل و حتی ایران، اقداماتی در راستای
منافع دولت مدان آمریکایی انجام داده که در بسیاری از موارد، با واکنش های تندی همراه بوده است.
●وقتی گوگل گزینش می کند مسابقه Google Code Jam که از سال ۲۰۰۲ میلادی تا کنون توسط شرکت گوگل پیگیری
می شود، یکی از ارزنده ترین روش های جذب مخاطب و نخبگان در این شرکت است .
توسط این مسابقه برنامه نویسی جهانی، کاربران علاقمند می توانند با ثبت نام و حضور در مسابقه، از جایزه های
چند ده هزار دلاری ان استفاده کنند.
این مسابقه با همراهی شرکت Top Coder (www.topcoder.com ) پشتیبانی می شود که ۲۷ اکتبر سال جاری، نتیجه مسابقه اعلام
می شود .
برای اطلاع از این مسابقه باید به نشانی: http://www.google.com/codejam مراجعه کنید.
یکی از نکات جالب توجه این مسابقه آن است که شرکت کنندگان کشورهای ایران، سوریه و کوبا، حق شرکت در
این مسابقه را ندارند و در هنگام Registration از دریافت اطلاعات ان ها ممانعت می شود ! اگر چه گوگل
همراهی خاصی را با دیپلماسی آمریکا به ظاهر ! ندارد، اما در مورد سرویس پک و مسابقه برنامه نویسی، مسیله
به گونه دیگری است.
البته برنامه نویسان ایرانی با وجود این محدودیت در انجمن تخصصی مسابقه به نشانی http://groups.google.com/group/Code-Jam-2006 مطالب خوبی ارایه کرده اند.
قابل ذکر است که کشورهای چین و لهستان و روسیه، معمولا برندگان این مسابقه را به خود اختصاص داده اند.
●گوگل شیطتنت می کند غول جست و جوی وب، بعضی وقت ها شیطنت هایی می کند که دانستن ان، خوانندگان
محترم را نسبت به برخی مسایل با اطلاع می کند.
شیطنت های گوگل علیه ایران و کاربران ایرانی در خاطره وبگردهای فارسی زبان هست .
چندی پیش بود که در جریان درج تصویر مجعول خلیج فارس در نشریه نشنال جیوگرافیک www.nationalgeographic.com و ارایه هزاران نتیجه
جست و جو در مورد کلید واژه خلیج فارس، که وب پیج های نشان دهنده خلیج العربی را نشان می
دهد، کاربران ایرانی اقدام به بمباران گوگل کردند.
در این راستا، هزاران کاربر ایرانی در وب سایت ها، وبلاگ های خود، خواستار اعلام نتیجه گوگل به جای arabin
gulf یا خلیج العربی به خلیج فارس شدند که این امر نتیجه داد.
اکنون برای key word های مربوط به خلیج فارس، صدها هزار وب پیج و تصویر تقریبا صحیح در مورد خلیج
فارس به نمایش در می آید.
البته گوگل، همواره در اعلام نتایج جست و جو، مدعی عدم تغییر اطلاعات است ! اما شواهد پیداست که برخی
از نتایج جست و جوی اعلامی گوگل، با نتایجی اعلامی برخی از سایت های جست و جوی مشابه، تفاوت های
عمده دارد.
موتور جست و جوی مشهور گوگل، از اواخر دهه نود میلادی تا کنون، دفاتر نمایندگی و سرویس های مختلف اختصاصی
بسیاری را برای کاربران کشورهای مختلف، طراحی و راه اندازی کرده است .
با توجه به آن که این پایگاه، هم اینک با میلیون ها کاربر ایرانی از کشور ایران فقط، رو به
رو است، اما نه تنها بخش فارسی این پایگاه در دسترس نیست (google.ir غیر رسمی است!) بلکه مسیولان این سایت
ازارایه تسهیلاتی برای جامعه کاربران ایرانی این پایگاه، خودداری کرده اند.
اگر به سرویس پست الکترونیک جی میل www.gmail.com مراجعه کنید، جهت ثبت نام در این تارنما جهت گرفتن نشانی پست
الکترونیک تحت gmail.com، در Menu کشورهای انتخابی، نام iran مشاهده نمی شود.در حالی که در گذشته چنین رسمی حاکم نبود
و الان شما مجبور هستید کشور دیگری را به عنوان کشور خود انتخاب کنید! البته یاهو! هنوز چنین رسمی را
برای Yahoo! Mail ارایه نکرده است.
از سوی دیگر، با توجه به این که امید کردستانی، جوان ایرانی الاصل مقیم آمریکا و از مدیران ارشد گوگل
به همراه شماری دیگر از متخصصان ایرانی گوگل، در تیم سازماندهی برنامه های این شرکت قرار دارند، اما خواسته یا
ناخواسته، تلاش های احتمالی این افراد نیز برای اختصاص بخش خاصی از گوگل به فعالیت های ایران، مثمر ثمر نشده
است .
با توجه به این که در مرام نامه شرایط استفاده از خدمات terms of conditions و حریم شخصی privacy policy،
هیچ تبصره ای در مورد عدم اجازه فعالیت به کاربران برخی کشورها یا اعلام تحریک اطلاع رسانی الکترونیکی به نقاطی
خاص از جهان، اشاره نشده است، اما ملاحظه می شود که رفتار سازمانی گوگل علیه ایران، همواره در راستای سیاست
های کاخ سفید است.
آن آزادی و استقلال در تصمیم گیری که بارها گوگل مدعی آن است، در مورد کشورهای آسیایی تا کنون مثل
ایران و چین، صحت نداشته است.
در یکسال گذشته، سرویس گوگل پگ http://pack.google.com که مجموعه ای از سرویس های جدید گوگل برای استفاده بهتر کاربران از
سرویس های رایگان این پایگاه به شمار می رود، روی کاربران ایرانی مسدود شده است .
کلیه IP های کاربران ایرانی که درخواست دانلود این بسته نرم افزاری را دارند، رد می شود و این احتمال
وجود دارد که در آینده، هم چنان سرویس های تحریم آنلاین گوگل علیه کاربران ایرانی افزایش یابد.
پیش تر، نامه اعتراض آمیزی در سایت www.petitiononline.com/googpack/petition.html جهت احقاق حقوق کاربران ایرانی منتشر شده بود که مخالفت گسترده ایرانیان
را نسبت به این تحریم نشان می داد.
اما به دلیل نداشتن جنبه حقوقی و بار اطلاع رسانی جهانی، بدون نتیجه باقی ماند.
تریسی مورگان، از مدیران فنی گوگل، اوایل سال جاری میلادی در گفت و گو با شبکه abc آمریکا، هر گونه
اقدام گوگل مبنی بر تحریم کشوری خاص را تکذیب کرده بود، اما اکنون شواهد چیز دیگری را حکم می کنند.
گفتنی است، در چند سال اخیر، کاربران ایرانی با ارسال email های فراوانی به مدیران ارشد گوگل، خواستار تغییر لوگو
ایندکس گوگل در اول فروردین هر سال، با نشانه های نوروز باستانی ایران شدند که هر سال این درخواست رد
شده است .
گفتنی است، گوگل سالانه بیش از ده ها بار، لوگو خود را بر اساس رویدادهای جهانی، تغییر می دهد.
به نظر می رسد، گوگل در خدمات رسانی به کاربران ایرانی، تابع سیاست های غرب است و در این اثنا،
حریم خصوصی و میدان عمل وبگردهای ایرانی را تحت الشعاع خواسته ها و برنامه های دولت مردان غربی کرده است.
این که اکنون شاهد هستیم که مرکزی در قوه قضاییه برای اعاده دعوی ایرانیان علیه آمریکا دایر شده است، فرصت
نیکویی است تا حقوقدانان مسلط بر قواعد جرایم رایانه ای (cyber crime) کشور، راه حل هایی برای حفظ حقوق هموطنان
ایرانی در تور جهان گستر، وضع کنند.
حمایت از کاربران ایرانی در برابر تحریم های آنلاین و شفاف شدن رفتار سازمانی دولت در این باره، از جمله
مسایلی است که باید به آن توجه وِیژه ای مبذول داشت تا حرکت رو به رشد ایران در تولید محتوای
الکترونیکی و فعالیت در وب، با چالش جدی رو به رو نشود.
به هر حال رعایت حقوق کاربران و اعاده آن در فضای مجازی، باید پیش از گذشته در محافل علمی ایران
مورد بررسی دقیق قرار بگیرد تا در این فضا، حقوق ایرانیان خدشه دار نشود.
سیاست ها و جاه طلبی های گوگل به اینجا ختم نمی شود در ادامه اشاره ای می کنیم به جنجالهایی
که گوگل در دنیا به پا کرده است…
●جنجال های جهانی گوگلی چندی پیش گردانندگان گوگل توسط بسیاری از وبلاگ نویسان مورد انتقاد قرار گرفتند.
علت این امر آن بود که گوگل یک سرویس جنجالی را راه اندازی کرده بود که ضمن تغییر دادن محتویات
صفحات وب، کاربران را به سوی سایت هایی که توسط این موتور جست وجو انتخاب می شدند مثل آمازون، هدایت
می کرد.
این سرویس که Autolink نام داشت در میله ابزار جدید گوگل گنجانده شده بودو به طور خودکار لینک های موجود
در صفحات وبلاگ ها را دستخوش تغییر می کرد.
معترضان معتقد بودند این اقدام موجب می شود که افراد کنترل صفحات وب خود را از دست بدهند و اگر
این عمل به یک رویه در میان موتورهای جست وجو مبدل شود بسیار جای نگرانی است.
به دنبال انتشاراین اتهامات مقامات گوگل پاسخ دادند که استفاده از این میله ابزار و قابلیت های آن اختیاری است
و هیچکس افراد را به نصب آن محکوم نکرده است.
گردانندگان گوگل در پاسخ به این سوال که چرا قابلیت Autolink کاربران را به منظور کسب اطلاعات بیشتر به برخی
سایت ها مانند آمازون هدایت می کند، گفتند: هدف از این کار کمک به کاربران بوده تا بتوانند اطلاعات خود
را در حفره های مختلف افزایش دهند.
علاوه بر این آمازون از شرکت های همکار ماست ولی در این زمینه پولی بین دو طرف رد و بدل
نشده است و ما تنها کاری را کرده ایم که فکر می کردی وقتی بنیانگذاران گوگل خدمات جدیدی را به
بزرگترین موتور جست وجو خود که Google print افزودند و به کاربران اجازه دادند تا منتخبی از مطالب کتاب مورد
نظرشان را در صفحه نتایج جست وجو گوگل مشاهده کنند.
گوگل همچنین در نتایج مربوط به هر کتاب یک لینک ویژه را برای خرید آن به نمایش درمی آورد.
کارشناسان اعلام کردند که ارایه چنین خدماتی رقابت شانه به شانه گوگل و آمازون اولین کتاب فروشی آنلاین جهان است.
جالب آن بود که گوگل به واسطه ۳ ماه از اقدام آمازون که موتور جست وجویی به نام A9.
co… را راه اندازی کرده بود و بخشی از خدمات گوگل را به طور اختصاصی به کاربرانش ارایه می داد
موقعیت خود را در خطر دید و مشترکان اختصاصی این سایت را از چنگ آن درآورد.
●گوگل به حریم شخصی کاربران احترام نمی گذارد گوگل قراردادی را با دانشگاه میشیگان به امضا رساندکه در آن به
حفظ حریم شخصی کاربرانی که قصد داشتند از طریق گوگل به کتابخانه وسیع این دانشگاه دسترسی پیدا کنند هیچ توجهی
نشد.در حالی که این اقدام به برخی نگرانی ها در مورد حفظ کپی رایت کتاب های مذکور دامن زد، این
دغدغه را نیز پدید آوردکه گوگل به حریم شخصی کاربران احترام نمی گذارد.
مخصوصا که این موتور جست وجو در گذشته نشان داده بود که سوابق و عملکرد کلیه کاربران خود را بررسی
کرده و از آنها استفاده می کنند و بازهم مقامات گوگل نسبت به این اتهامات واکنشی نشان ندادند.
●گوگلی ها تحمل انتقاد ندارند! چندی پیش گردانندگان سایت گوگل با صدور اطلاعیه ای اعلام کردند که از این پس
اخبار خبرگزاری فرانسه را از سر خط خبری بخش اخبار این سایت حذف خواهند نمود.این اقدام پس از آن صورت
گرفت که خبرگزاری فرانسه گوگل را به نقض قانون کپی رایت به علت درج اخبار این خبرگزاری در بخش گوگل
نیوز متهم نمود.
مقامات خبرگزاری فرانسه که گوگل را به نقض حقوق مالکیت معنوی خود متهم کرده بودند قصد داشتند با طرح شکایت
گردانندگان این سایت را پرداخت ۱۷ میلیون دلار غرامت محکوم کنند.
ولی گوگل با حذف اخبار این خبرگزاری از وقوع این مشکل جلوگیری کرد.
برخی صاحب نظران از این اقدام خبرگزاری فرانسه اظهار شگفتی کرده اند، چون بخش اخبار گوگل بسیار پربیننده است ونمایش
تصاویر وسر خط اخبار این خبرگزاری در گوگل نوعی تبلیغ مجانی برای فرانسوی ها محسوب می شد.
●رییس کتابخانه ملی فرانسه هم از گوگل انتقاد کرد.
وی از تصمیم گوگل برای تهیه یک فهرست آنلاین از کتابخانه های تعدادی از دانشگاه های مشهور جهان و نمایش
محتویات آنها ابراز نارضایتی کرد و از اتحادیه اروپا خواست تا ضمن پیاده سازی برنامه ویژه ای در این مورد
یک موتور جست وجو و مرورگر وب ویژه اروپایی را به منظور مقابله با تسلط زبان انگلیسی و ایده های
آمریکایی بر جهان اینترنت طراحی کند.
آقای ژان ژیننی خاطرنشان کرد که گوگل و ایده های آن موجب تک قطبی شدن جهان در قرن ۲۱ خواهد
شد و ما نمی خواهیم که بازگویی مسایل مربوط به انقلاب فرانسه تنها با استفاده از کتاب هایی انجام شود
که توسط آمریکایی ها انتخاب شده است.
●یاهو و ایران دکتر فرزاد ناظم، یکی از ایرانیان مشهور حوزه فناوری اطلاعات در آمریکا است که چند سالی است
در راس هرم مدیریت سازمانی شرکت یاهو قرار گرفته است .
ناظم هم اینک مدیر فنی سایت یاهو و از معاونان ارشد تری سمل، مدیرعامل یاهو به شمار می رود.
افرادی مثل سالار کمانگر و شمار زیادی از ایرانیان شاغل در یاهو، نشان از پتانسیل بالا و کارکرد ارزنده ایرانیان
در قلب سیلیکون ولی دارد.
سایت یاهو که صدها سرویس متنوع و ارزنده آن برای ایرانیان شناخته شده است، روز به روز بر گسترده گی
فعالیت های خود می افزاید.
یاهو هنوز برای کاربران فارسی زبان خود، صفحاتی به فارسی ارایه نکرده است و سطح بین المللی بودن ان در
قیاس با گوگل در سطحی کم تر قرار دارد.
اما با وجود میلیون ها ایرانی عضو برخی از سیستم های اطلاعاتی و ارتباطی یاهو!، این شرکت هنوز برای تسهیل
استفاده کاربران فارسی زبان از این سایت، اقدام خاصی را ارایه نکرده و زمان مشخصی هم برای وصول به این
امر، قابل تصور نیست.
به هر حال، کاربران ایرانی در مسنجر یاهو و گروه های یاهو groups.yahoo.com، حضو فراوانی دارند و نباید تعجب کنید
که بعضا، در Room مسایل سیاسی یا مذهبی غربی در یاهو!، کاربران ایرانی یاهو! به وفور یافت می شوند! مانند
اقدام های گوگل در عدم ارتباط مجازی صحیح با خیل عظیمی از کاربران ایرانی این پایگاه مشهور وب، شرکت یاهو!
نیز برخی از خدمات خود را برای ایرانیان به حالت تعلیق یا قطع در آورده است که البته این مساله،
به وضح در بندهای شرایط ارایه خدمات به کاربران یاهو در شرایط مختلف، تصریح شده است.
برای ان که در مورد شرایط ارایه خدمات یاهو اطلاعاتی کسب کنید حتما به نشانی : privacy.yahoo.com مراجعه کنید.
خلاصه، یاهو هم مقتضیاتی دارد که باید به ان ها عمل کند.
بزرگ ترین سایت اینترنت، همانند گوگل، ایرانیان بسیاری را در رده های مدیریتی ارشد در اختیار دارد.
لکن، نفوذ ایرانیان در رده های تصمیم گیری بزرگ ترین شرکت های اینترنتی جهان، مثل گوگل و ebay و مایکروسافت
و یاهو و …
، نتوانسته است آن ها را به تغییر رفتار سازمانی جهت دار علیه اطلاع رسانی به کاربران ایرانی ،متقاعد کند.
یاهو! اگر چه تا کنون بخش فارسی را به ۱۵ بخش بین المللی خود اضافه نکرده است، لکن از ارایه
نسخه فارسی برخی از سرویس های مشهور خود که بعضا به زبان های عربی نیز ارایه می شوند، خودداری می
کند.
در راستای اقداماتی که این پایگاه علیه کاربران ایرانی انجام داده است، می توان به مسدود کردن IP های کاربران
ایرانی برای ارسال ایمیل های SMTP اشاره نمود که از طریق outlook یا برنامه های دیگر ،این امر امکان پذیر
نخواهد بود.
این اقدام که در جهت جلوگیری از بمباران های ایمیلی (Mail Bomb) یا ایمیل های جعلی (Fake Mail) صورت گرفته،
SMTP Server ِ یاهو دراولین گام فرستادن ایمیل، آدرسIP فرستنده میل را چک می کند تا اگر در محدوده (Range)
خاصی بود، از ارسال ایمیل جلوگیری شود.
نمونه تصویر مسدود شدن IP در نشانی : www.partiasoft.com/picture_library/Yahoo-IPNotAllowed.jpg قابل مشاهده می باشد .
برای امتحان مسدود بودن IP خودتان، فرمان زیر را در منوی Run ویندوز بنویسید و نتیجه را مشاهده کنید: Cmd
/k telnet mx1.mail.yahoo.com 25 این امر به احتمال زیاد به دلیل محبوبیت و کاربرد بیش از حد برنامه های مخرب
یاهو، مانند FakeMailer و MailBomber در ایران صورت گرفته و کشور ایران در ارسال ایمیل های مستقیم به وسیله ی
SMTP مسدود شده است.
البته این بدین معنا نیست که دیگر نمی توان از ایران ایمیل یاهو فرستاد.
با استفاده از سیستم WebMail یاهو http://mail.yahoo.com همچنان امکان ارسال ایمیل وجود دارد.
پس باید در ارتباط با هر سایتی در وب، خیلی غرق انتشار اطلاعات خصوصی و محرمانه خود نشویم و از
این که آینده next.yahoo.com برخی از امکانات یاهو برای بخشی از کاربران وب مهیا نیست، افسوس نخوریم! ●برداشت آخر به
نظر می رسد، پایگاه های مشهور وب در خدمات رسانی به کاربران ایرانی، تابع سیاست های غرب هستند و در
این اثنا، حریم خصوصی و میدان عمل وبگردهای ایرانی را تحت الشعاع خواسته ها و برنامه های دولت مردان غربی
کرده اند.
این که اکنون شاهد هستیم که مرکزی در قوه قضاییه برای اعاده دعوی ایرانیان علیه آمریکا دایر شده است، فرصت
نیکویی است تا حقوقدانان مسلط بر قواعد جرایم رایانه ای (cyber crime) کشور، راه حل هایی برای حفظ حقوق هموطنان
ایرانی در تور جهان گستر، وضع کنند.
حمایت از کاربران ایرانی در برابر تحریم های آنلاین و شفاف شدن رفتار سازمانی دولت در این باره، از جمله
مسایلی است که باید به آن توجه وِیژه ای مبذول داشت تا حرکت رو به رشد ایران در تولید محتوای
الکترونیکی و فعالیت در وب، با چالش جدی رو به رو نشود.
به هر حال رعایت حقوق کاربران و اعاده آن در فضای مجازی، باید پیش از گذشته در محافل علمی ایران
مورد بررسی دقیق قرار بگیرد تا در این فضا، حقوق ایرانیان خدشه دار نشود.
توجه : این مطلب در اصل با عنوان “زیر آب زنی از نوع گوگلی” منتشر شده است منابع: ماهنامه سروش
جوان
2011-05-13 / گردآوری:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
با دنیای بی نظیر و پر از خلاقیت گوشی های موبایل همراه شوید با دنیای بی نظیر و پر از خلاقیت گوشی های موبایل همراه شوید
دراین مطلب به بررسی دنیای بی نظیر و پر از خلاقیت گوشی های موبایل خواهیم پرداخت ، با ما همراه شوید .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
گوشی دست دوم بخریم یانه؟ (نکات مهم خرید گوشی دست دوم)
کمی در رابطه با تاریخچه و اطلاعات گوگل کروم بخوانیم
کیفیت و وضوح بالای تلویزیون ۵۵ اینچ سونی به همراه قیمت
تجربه فروش بیشتر با طراحی سایت فروشگاهی
اندروید ۱۰ جدیدترین سیستم عامل گوشی های هوشمند را بیشتر بشناسید
دوربین آیفون ۱۱ را بیشتر بشناسیم
سونی اکسپریا ۵ پرچم دار کوچک سونی
نحوه فهمیدن آنفالو شدن در اینستاگرام توسط سایر کاربران
آیپد پروی جدید و ویژگی های منحصربفردش
آیفون ۱۱ چه چیزهایی برای موفقیت لازم دارد؟
حذف شدن کیبورد گوشی ها با هوش مصنوعی
تعداد لایک در اینستاگرام نمایش داده شود یا نه؟
راه‌ رفتن معلولین با آسانی با شورت ورزشی رباتیک
اسم آیفون آیا از گوشی های اپل حذف خواهد شد؟
بازی‌های رایگان iOS مخصوص فصل تابستان
جایگزین sms اندروید گوشی های سامسونگ
logo-samandehi