مراسم سینه‌زنی سه سنگ چگونه برگزار می شود؟

اشتراک:
فرهنگ و هنر و شعر
طریقه سینه‌زنی سه سنگ نیز به این صورت است که عزاداران روی زانو می‌نشینند و نوحه‌خوان به‌ آرامی نوحه می‌خواند؛ تا جایی که نوحه وی اوج می‌گیرد و با گفتن کلمه “علی” سینه‌زنان سه بار محکم و متوالی به روی سینه خود می‌زنند.

مراسم سه سنگ

مراسم سه سنگ , دسته‌های سینه‌زنی در بهبهان ورود و خروج خود را به صحن امامزاده با
شور و حرارت خاصی آغاز و پایان می‌کنند که شیوه ورود آن‌ها به صحن امامزاده را «کولکی» و سبک سینه‌زنی
هنگام خروج از امامزاده را «سه سنگ» می‌نامند.

نحوه ی ورود و خروج دسته های عزاداری

نکته‌ی حائز اهمیت در عزاداری بهبهانی‌ها، نحوه ورود و خروج دسته‌های عزاداری در امامزاده‌هاست؛ به‌گونه‌ای که به هنگام ورود به
صحن امامزاده دسته‌های عزادار در قالب گروه‌ها (حلقه‌ها)ی چهار نفری کمر همدیگر را گرفته و با ریتم و‌ آهنگی خاص
که به آن “کولکی” می‌گویند با سردادن اشعار شورانگیزی همچون: شب قتل است که احوال ندارد زینب، همچو مرغی که
پر و بال ندارد زینب یا: ای بی برادر زینب بی یار و یاور زینب، و یا چگونه من آب
روان بنوشم صدای العطش رسد به گوشم و سروده‌هایی از این قبیل، وارد صحن مطهر امامزاده می‌شوند و پس از
نوحه‌خوانی و سینه‌زنی آرام و به هنگام خروج از امامزاده با زدن نوعی سینه که به آن “سه سنگ” می‌گویند
از صحن امامزاده خارج می‌شوند.مراسم سه سنگ

مراسم سه سنگ

آداب ورسوم عزاداری در بهبهان

طریقه سینه‌زنی سه سنگ نیز به این صورت است که عزاداران روی زانو
می‌نشینند و نوحه‌خوان به‌ آرامی نوحه می‌خواند؛ تا جایی که نوحه وی اوج می‌گیرد و با گفتن کلمه “علی” سینه‌زنان
سه بار محکم و متوالی به روی سینه خود می‌زنند و در چندین نوبت این شیوه تکرار می‌شود، سپس در
پایان نوحه، نوحه‌سرا با گفتن صلوات، از عزاداران می‌خواهد که امامزاده را ترک کنند.مراسم سه سنگ نوحه مخصوص این سبک
سینه‌زنی منسوب به قدیمی‌ترین نوحه‌سرای بهبهان، یعنی میرزا شوقی بهبهانی است.
او به درخواست اهالی محله پهلوانان بهبهان نوحه جدیدی می‌سراید که به سه سنگ معروف شد و مورد
توجه گروه‌های مختلف سینه‌زنی در بهبهان قرار گرفت.
محلات کاروانسرا، پهلوانان و حضرت شاهزاده فضل، محله‌هایی از بهبهان هستند که اهالی آن مشهورترین سینه‌زنی‌های «سه سنگ» را برگزار
می‌کنند.مراسم سه سنگ

معنای سه سنگ

نوحه‌خوانی به اصطلاح سه سنگ همان ریتم ۴ / ۳ است که با اشاره نوح‌خوان سینه‌زنان سه
بار پیاپی به سینه می‌کوبند.
معروف‌ترین و ماندگارترین و در عین حال بانی نوحه سه سنگ میرزا شوقی بهبهانی است.
نوحه‌هایی که بعد از حدود ۱۳۰ سال، هر سال اجرا می‌شود.
معروف‌ترین آن‌ها عباس علمدار – حیف از علی‌اکبر – حسن یا حسین است.
معمولا وزن نوحه‌های سنگین و مجلسی در میزان ۸ / ۶ اجرا می‌شود و در این خطه ۴ / ۳
یعنی اگر واحد زمان را چهار بگیریم سه بار آن را به سینه می‌زنیم.
در حالی که در ۸ / ۶ واحد زمان هشت است و این بسیار کند و آرام است.مراسم سه سنگ

مراسم سه سنگ

مراسم سینه زنی سه سنگ در بهبهان

به نظر می رسد که سنگ مترادف وزن باشد در زبان فارسی
که در زبان عا میانه سنگ گفته شده است؛ اما چرا سنگ؟ در جوامع روستایی که شیوه تولید آن عمدتا کشاورزی
– دامداری است دم دست‌ترین اسباب و لوازم هر کاری بی‌شک سنگ است، بخصوص در اجرای مراسم و بازی‌های کودکانه
انواع و اقسام بازی‌هاست که وسیله بازی آن سنگ است، مثل هفت‌سنگ چراکه پیرامون آن‌ها چیزی به‌جز سنگ دیده نمی‌شود.

سنگ ابزار معیشت کشاورزی

بنابراین برای ایجاد سرگرمی ذهن خیال‌پرداز آدمی بهره‌وری از آن را مقتصدانه و هنرمندانه به‌کار می‌گیرد، حتی برای ساختن ابزار
معیشت مثل آسیاب‌های دستی سنگی و …
گاه که وزنه‌های آهنی کمبود احساس می‌شود هم وزن آن سنگ به‌کار می‌برند و در ترازو می‌گذارند.مراسم سه سنگ بنابراین
سنگ کاربردهای گوناگون دارد و یکی از اصلی‌ترین ابزار معیشت کشاورزی است و این قاعده به شاعر هم تسری می‌یابد

که به‌جای وزن از سنگ استفاده کند تا گوش و هوش آدم‌های آشنای آن به راحتی ایجاد ارتباط کنند و
قابل درک باشد .
چون سه بار پیاپی به سینه می‌زنند سه تایی (سه وزن) یا سه سنگ گویند؛ اما ساخت شعر آن همان
بحرطویل است به طوری که شعر تشکیل می‌شود از یک مصراع بلند و یک مصراع کوتاه که مصراع کوتاه مرتب
تکرار می‌شود.مراسم سه سنگ

نوحه خوانی و مراسم سینه زنی مخصوص سه سنگ

در نوحه‌خوانی و سینه‌زنی، بخصوص نوحه‌های سه سنگ شوقی عباس علمدار و حیف از علی‌اکبر و
حسن یا حسین که معروف‌ترین آن‌هاست از طرف سینه‌زنان جواب می‌آید.
جواب‌های کوتاه از سینه‌زن و مصراع‌های بلند را نوحه‌خوان می‌گوید که بعد از هر توقف نوحه‌خوان می‌گوید عباس علمدار و
آن‌ها چندین بار بر سینه می‌زنند آن هم سه تایی که صدای سنگ‌ها (دست‌ها بر سینه‌ها تنها صدای صحن است).
در مراسم دعای باران در بهبهان نیز بچه‌ها با دو پاره سنگ که در دست دارند به هم می‌زنند و
می‌خوانند که او را برو او بیو کهر یکاشو تشنن (ابر باران آب بیار که گوسفندها تشنه هستند) که کم
کم طی فرسایش زبانی و معروف شدن برخی واژه‌ها به “الله بر و او بیو کر یکا شو تشنن “
تبدیل شده است.مراسم سه سنگ
چگونگی نوحه به سبک بوشهری
نوحه به سبک بوشهری را فردی به نام ناخدا عباس ابداع کرد،او که
ناخدا بود و اشعار و نوحه‌هایش را با الهام از امواج دریا و حرکات آن می‌گفت.
مردم همین حرکات را که در کشاندن تور ماهی از دریا تا پیچ و تاب موزن آن قبلا آشنایی داشتند
استقبال کرده و به این طریق شیوه اجرایی بوشهری پدید آمده است.
بنابراین باید گفت اصولا هنر و ادبیات زاده اقلیم و جغرافیا است و معمولا هر چه از آن وام گرفته
می‌شود عمومیت پیدا می‌کند چون آشنای خلقیات و رفتار آن‌هاست و نوحه‌گویی سینه‌زنی مراسم اعتقادی عوام است و باید با
فرهنگ و معیشت و کار آن‌ها نزدیکی و سازگاری داشته باشد تا بتواند مکنوتات آن‌ها را بروز دهد.مراسم سه سنگ

شوقی پدر شعر بهبهان است

مراسم سه سنگ

به همین دلیل است که شوقی پدر شعر محلی بهبهانی با شناخت زیست – اقلیم سرزمین خود به‌راحتی زبان دل
مردمش می‌شود و شیوه سه سنگ به‌وسیله او ابداع می‌شود و مردم آن اقلیم آن را چون با محیط و
طبیعت خود سازگار می‌دانند پاس می‌دارند و آیین دل‌داری و دلدادگی به مأوای آرمانی خود ( حسین بن علی
(ع) ) عاشقانه‌ترین و پرشورترین منویات و احساسات خود را ابراز می‌دارند و سرمست این شیدایی می‌شوند و هر سال
با این شیوه خانگی عشق را در سینه خود به پرواز می‌کشند.

نورعلی شاعر معروف بهبهان
نورعلی یا میرزا قنبر متخلص به شوقی و مشهور به «شوقی بهبهانی» شاعر محبوب عصر ناصری در بهبهان بوده است.
او با تغزیه‌خوانان و شاعران و مداحان و ذاکران همراهی می‌کرد تا این‌که در سال ۱۲۸۱ هجری قمری (۱۲۴۲ هجری
شمسی) که فرهاد میرزا معتمدالدوله والی فارس، حکومت بهبهان را به فرزند اهل قلم و عادل خود یعنی احتشام‌الدوله سلطان
اویس میرزا واگذار کرد، این حاکم دانش‌پرور پس از انجام آزمون لازم شوقی را به‌عنوان دبیر خود و همکار میرزا
هدایت‌الله شیرازی برگزید و کارهای دیوانی را به آن‌ها سپرد و از آن پس به میرزا شوقی مشهور شد.
شوقی تا سال ۱۲۹۸ هجری قمری (۱۲۵۹ هجری شمسی) به این کار مشغول بود.مراسم سه سنگ ایسنا

گردآوری:
برچسب ها:
اخبار مرتبط:
فیلم پرشین وی
فرهنگ و هنر و شعربیشتر >
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را

هاتف اصفهانی شاعر توانا و مسلط به زبان فارسی و عربی بوده است وی از جمله شاعران نامی در سبک ترجیع‌بند و ترکیب‌بند می باشد.

۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
میلاد امام رضا (ع) | اشعار مربوط به آن روز
روز جهانی پسوریازیس در ۲۹ اکتبر
فریدونشهر | عروسی گرجی در این شهر چگونه برگزار می شود؟
جشن آبانگان در دهم آبان
مسعود سعد سلمان | شعر زیبای در بزم پادشا نگر این کاروبار گل
روز ملّی مبارزه با استکبار در ۱۳ آبان
آیین تولد فرزند در کردستان چگونه است؟
عید قربان | اشعار تبریک این روز بزرگ
فروغی بسطامی | شعر زیبای صف مژگان تو بشکست چنان دل‌ها را
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
خراسان جنوبی | رمضانی‌خوانی رسم کهن خراسان جنوبی در رمضان
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
فرادرس