مشاهده : 122تاریخRSS

همه چیز درباره مراسم سیزده به در

همه چیز درباره مراسم سیزده به درفرهنگ و هنر و شعر
سیزده بدر(تاریخچه سیزده بدر) سیزده بدر سیزدهمین روز فروردین ماه و از جشن های نوروزی است.در تقویم‌های رسمی ایران این روز (سیزده بدر) روز طبیعت نامگذاری شده‌است و از تعطیلات رسمی است.برخی بر این باورند که در روز سیزده بدر باید برای راندن نحسی از خانه بیرون روند و نحسی را در طبیعت به در […]

سیزده بدر(تاریخچه سیزده بدر)

سیزده بدر سیزدهمین روز فروردین ماه و از جشن های نوروزی است.
در تقویم‌های رسمی ایران این روز (سیزده بدر) روز طبیعت نامگذاری شده‌است و از تعطیلات رسمی است.برخی بر
این باورند که در روز سیزده بدر باید برای راندن نحسی از خانه بیرون روند و نحسی را در
طبیعت به در کنند.
بعد از سیزده به در، جشن های نوروزی پایان می پذیرد(dot) سخن پیرامون جشن «سیزده بدر»، همانند دیگر جشن
های ملی و باستانی ایران، نیاز به پژوهش زیاد و مقدمه چینی ای طولانی دارد، به ویژه جشنی مانند سیزده
بدر با این گستره ی برگزاری و سابقه ی طولانی که این پهنه و زمان تغییراتی ژرف در آیین ها
و مراسم ویژه ی این روز ایجاد کرده است.در این راستا کوشش بر این بوده است تا خردورزانه ترین و
مستندترین گفتارها، نوشتارها و نگرش ها را در این زمینه جشن سیزده بدر گردآوری کنیم.

همه چیز درباره مراسم سیزده به در

بهتر است در آغاز، پیشگفتاری پیرامون عدد ۱۳ و روز سیزدهم و اینکه آیا این عدد و این روز در
ایران و فرهنگ ایرانی نحس است داشته یا نه فراهم آوریم :نخست باید به این موضوع توجه داشت که در
فرهنگ ایرانی، هیچ یک از روزهای سال «نحس» و «بدیمن» یا «شوم» شمرده نشده، بلکه چنانچه می دانیم هر یک
از روزهای هفته و ماه نام هایی زیبا و در ارتباط با یکی از مظاهر طبیعت یا ایزدان و امشاسپندان
داشته و دارند، و روز سیزدهم هر ماه خورشیدی در گاهشماری ایرانی نیز «تیر روز» نام دارد که از آن
ِستاره ی تیشتر، ستاره ی باران آور می باشد و ایرانیان از روی خجستگی، این روز را برای نخستین جشن
تیرگان سال، انتخاب کرده اند.همچنین در هیچ یک از متون کهن و هیچ دانشمند و نویسنده ای، از این روز
(سیزده بدر)به بدی یاد نکرده اند بلکه در بیشتر نوشتارها و کتاب ها، از سیزدهم نوروز با عنوان روزی فرخنده
و خجسته نام برده اند(dot) برای نمونه کتاب «آثار الباقیه» جدولی برای سعد و نحس بودن روزها دارد که در
آن جدول در مقابل روز سیزدهم نوروز کلمه ی «سعد» به معنی نیک و فرخنده آورده شده است(dot) اما پس
از نفوذ فرهنگ اروپایی در زمان حکومت صفویان رسید که در این فرهنگ نیز عدد ۱۳ را نحس می دانستند،
و هنوز هم با پیشرفت های علمی و فن آوری پیشرفته اروپا، این خرافات عمیقا در دل بسیاری از اروپاییان
وجود دارد که در مقایسه با خرافات شرقی، شمارگان آن ها کم نیست و مثال های بسیار دیگری مانند «داشتن
روزی بد با دیدن گربه ی سیاه رنگ»، «احتمال رویدادی شوم پس از رد شدن از زیر نردبام» یا «شوم
بودن گذاشتن کلید خانه روی میز آشپزخانه»،«خوش شانسی آوردن نعل اسب» و بسیاری موارد خرافی دیگر که خوشبختانه تا کنون
وارد فرهنگ ما نشده اند و برای ما خنده آور هستند.اما تنها چیزی که در فرهنگ ایرانی می توانیم درباره
ی عدد سیزده پیدا کنیم، «بد قلق» بودن عدد ۱۳ به خاطر خاصیت بخش ناپذیری آن است.(این خود نشانه ای
از دانش بالای ایرانیان از ریاضی و به کارگیری آن در زندگی روزمره است). اما وقتی درباره ی نیکویی و
فرخندگی این روز بیشتر دقت می کنیم منابع معقول و مستند با سوابق تاریخی زیادی را می یابیم.همان طور که
گفته شد سیزدهم فرودین ماه که تیر روز نام دارد و متعلق به فرشته یا امشاسپند یا ایزد سپند (مقدس)
و بزرگواری است که در متون پهلوی و در اوستا تیشتر نام دارد و جشن بزرگ تیر روز از تیر
ماه که جشن تیرگان است به نام او می باشد(dot)

تاریخچه ی سیزده بدر

همانطور که پیشینه ی جشن نوروز را از زمان
جمشید می دانند درباره ی سیزده به در (سیزده بدر) هم روایت هست که :«…
جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز (سیزده بدر)را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می کند
و بارعام می دهد و چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این مراسم در
ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیان از آن پس سیزده بدر را بیرون از خانه
در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کنند …
» اما برای بررسی دیرینگی جشن سیزده بدر از روی منابع مکتوب، تمامی منابع مربوط به دوران قاجار می باشند
و گزارش به برگزاری سیزده بدر در فروردین یا صفر داده اند، از همین رو برخی پژوهشگران پنداشته اند که
جشن سیزده بدر بیش از یکی دو سده دیرینگی ندارد اما با دقت بیشتر در می یابیم که شواهدی برای
دیرینگی جشن سیزده بدر وجود دارد(dot) همانطور که پیش از این گفته آمد، تنوع و گوناگونی شیوه های برگزاری یک
آیین، و دامنه ی گسترش فراخ تر یک باور در میان مردمان، بر پایه ی قواعد مردم شناسی و فرهنگ
عامه، نشان دهنده ی دیرینگی زیاد آن است(dot) همچنین مراسم مشابه ای که به موجب کتیبه های سومری و بابلی
از آن آگاهی داریم، آیین های سال نو در سومر با نام «زگموگ» و در بابل با نام «آکیتو» دوازده
روز به درازا می کشیده و در روز سیزدهم جشنی در آغوش طبیعت برگزار می شده.
بدین ترتیب تصور می شود که سیزده بدر دارای سابقه ای دست کم چهار هزار ساله است(dot)

شیوه های برگزاری و مراسم سیزده بدر

همانگونه که
اشاره شد شیوه های برگزاری سیزده بدر و همچنین مراسم و آداب سیزده بدر بسیار متفاوت و گسترده می باشد
که در اینجا به تفصیل نمی توان به آنها پرداخت، اما همانطور که می دانیم سیزدهم فروردین تیشتر روز می
باشد و آغاز نیمسال دوم زراعی، و مردمان ایرانی برای نیایش و گرامیداشت تیشتر، ایزد باران آور و نوید بخش
سال نیک به کشتزارها و مزارع خود می رفتند و در زمین تازه روییده و سرسبز و آکنده از انبوه
گل و گیاهان صحرایی به شادی و ترانه سرایی و پایکوبی می پرداختند و از گردآوری سبزه های صحرایی و
پختن آش و خوراکی های ویژه غافل نمی شدند(dot) بخشی دیگر از آیین های سیزده بدر را هم باورهایی تشکیل
می دهند که به نوعی با تقدیر و سر نوشت در پیوند است.برای نمونه فال گوش ایستادن ،فال گیری (به
ویژه فال کوزه)، گره زدن سبزی و گشودن آن ،بخت گشایی (که درسمرقند و بخارا رایج است)و نمونه های پرشمار
دیگر…
از مراسم های روز سیزده بدر هستند(dot) از آئین های دیگر سیزده بدر که مانند مراسم چهارشنبه سوری و نوروز،
پر شمار، زیبا و دوست داشتنی است،بازی های گروهی، ترانه ها و رقص های دسته جمعی، گردآوری گیاهان صحرایی، خوراک
پزی های عمومی، بادبادک پرانی، سوارکاری، نمایش های شاد، هماوردجویی جوانان، آب پاشی و آب بازی بخشی از این آیین
هاست که ریشه در باورها و فرهنگ اساطیری دارند.
از جمله شادی کردن و خندیدن به معنی فروریختن اندیشه های پلید و تیره، روبوسی نماد آشتی، به آب سپردن
سبزه ی سفره ی نوروزی نشانه ی هدیه دادن به ایزد آب «آناهیتا» و گره زدن علف برای شاهد قرار
دادن مادر طبیعت در پیوند میان زن و مرد، ایجاد مسابقه های اسب دوانی که یادآور کشمکش ایزد باران و
دیو خشک سالی است(dot)

علف گره زدن یکی از مراسم سیزده بدر

افسانه ی آفرینش در ایران باستان و موضوع نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن
روایاتی درباره ی «کیومرث» دارای اهمیت زیادی است، در «اوستا» چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او
را نخستین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده است.گفته های «حمزه ی اصفهانی» در کتاب «سِنی ملوک الارض و الانبیاء»
صفحه های ۲۳ تا ۲۹ و گفته های «مسعودی» در کتاب «مروج الذهب» جلد دوم صفحه های ۱۱۰ و ۱۱۱
و «بیرونی» در کتاب «آثار الباقیه» بر پایه ی همان آگاهی است که در منبع پهلوی وجود دارد که :«مَشیه»
و «مَشیانه» که دختر و پسر دو قلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای نخستین بار در جهان با هم
ازدواج کردند.
در آن زمان چون عقد و نکاحی شناخته نشده بود ! آن دو به وسیله ی گره زدن دو شاخه
ی «موُرد»، پایه ی ازدواج خود را بنا نهادند و چون ایرانیان باستان از این راز به خوبی آگاهی داشتند،
آن مراسم را به ویژه دختران و پسران دم بخت روز سیزده بدر انجام می دادند، امروزه نیز دختران و
پسران برای بستن پیمان زناشویی، نیت می کنند و علف گره می زنند.این رسم (علف گره زدن در روز سیزده
بدر)از زمان «کیانیان» تقریبا فراموش شد و در زمان «هخامنشیان» دوباره آغاز شد و تا امروز باقی مانده است(dot)

در کتاب «مُجمل التواریخ» چنین آمده است

«…
اول مردی که به زمین ظاهر شد، پارسیان آن را «گل شاه» نامیدند، زیرا که پادشاهی او الا بر گل
نبود، پس پسر و دختری از او ماند که مشیه و مشیانه نام گرفتند و روز سیزده نوروز با هم
ازدواج کردند و در مدت پنجاه سال هیجده فرزند بوجود آوردند و چون مُردند، جهان نود و چهار سال بی
پادشاه بماند.» همانگونه که شباهتی بین چارشنبه سوری و نوروز امروزی متداول در تهران و شهرهای بزرگ، با شیوه های
اصیل و کهن آن وجود ندارد، سیزده بدر امروزی نیز تنها نامی از یک جشن کهن را برخود داشته و
هیچ شباهتی به آیین کهن و یادگار نیاکان ما ندارد.
نحوه ی اجرای جشن سیزده بدر ، مانند بسیاری از دیگر آیین های ایرانی، عمیقا از شیوه ی اصیل و
باستانی خود دور شده است و به شکل فعلی آن، دارای سابقه ی تاریخی در ایران نیست(dot) اگر در گذشته
مادران و پدران ما، سبزه های نوروزی خود را در این روز به صحرا می برده و برای احترام به
زمین و گیاه، آن را در آغوش زمین می کاشته اند، امروزه ما آن را به سوی یکدیگر پرتاب می
کنیم و تکه تکه اش می کنیم(dot) سیزده بدرِ پیشینیان ما، روزی برای ستایش و دعا برای طلب باران فراوان
در سال پیش رو، برای گرامیداشت و پاکیزگی طبیعت و مظاهر آن، و زیست بوم مقدس آنان بوده است.
در حالیکه امروزه روز ویرانی و تباهی طبیعت است!

فرهنگ و رسوم

2016-10-05 / گردآوری:

نو عروس

طرز صحیح ریمل زدن برای داشتن چشمهای زیبا وجذابطرز صحیح ریمل زدن برای داشتن چشمهای زیبا وجذاب
فواید تراشیدن مو برای پرپشتی موها!فواید تراشیدن مو برای پرپشتی موها!
رفلکس های شیرخوارگیرفلکس های شیرخوارگی
درمان ورم رحمدرمان ورم رحم
گلدانهای شیشه ای خیرکننده ای که به تراریوم معروفند دکوراسیون خانه شما را تحت تاثیر خود قرار می دهند+تصاویرگلدانهای شیشه ای خیرکننده ای که به تراریوم معروفند دکوراسیون خانه شما را تحت تاثیر خود قرار می دهند+تصاویر
تزئین دیوارهای اتاق خواب ، پذیرایی و دیوار پشت تلویزیون با ایده هایی بسیار ساده+تصاویرتزئین دیوارهای اتاق خواب ، پذیرایی و دیوار پشت تلویزیون با ایده هایی بسیار ساده+تصاویر
خواص اعجاب انگیز نشاسته!!خواص اعجاب انگیز نشاسته!!
۱۵ معجزه درمانی باور نکردنی جو دوسر۱۵ معجزه درمانی باور نکردنی جو دوسر
روش های گرم کردن خانه بدون وسایل گرمایشی در فصل سرماروش های گرم کردن خانه بدون وسایل گرمایشی در فصل سرما
غذاهای ممنوعه در دوره سرماخوردگیغذاهای ممنوعه در دوره سرماخوردگی
طرز تهیه ژله سه رنگ ، شیک و آسان برای مهمانیطرز تهیه ژله سه رنگ ، شیک و آسان برای مهمانی
ته‌ چین بادمجان خیلی خوشمزه، افطاری دادن بدون گوشت!ته‌ چین بادمجان خیلی خوشمزه، افطاری دادن بدون گوشت!
این خوراکی خوشمزه از سقط جنین پیشگیری می کنداین خوراکی خوشمزه از سقط جنین پیشگیری می کند
دلهره های بارداری / ضربه به شکم و موارد دیگردلهره های بارداری / ضربه به شکم و موارد دیگر
فواید شیرخشت و ترنجبین برای نوزادانفواید شیرخشت و ترنجبین برای نوزادان
در مورد نفخ مادران شیردهدر مورد نفخ مادران شیرده
زندگی بیژن سمندر؛ سراینده نامهربون و پریازندگی بیژن سمندر؛ سراینده نامهربون و پریا
زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!
زیاد تبخال می زنمزیاد تبخال می زنم
علل ایجاد جوشهای سرسیاه چیست و چگونه درمان می شود ؟علل ایجاد جوشهای سرسیاه چیست و چگونه درمان می شود ؟
مدل لباس مجلسی شیک کوتاه و بلند زنانه برای جشن هامدل لباس مجلسی شیک کوتاه و بلند زنانه برای جشن ها
چگونه شال و روسری را با توجه به فرم صورتمان انتخاب کنیم و ببندیم ؟!+ عکسچگونه شال و روسری را با توجه به فرم صورتمان انتخاب کنیم و ببندیم ؟!+ عکس
دانستنی های مفید و خواندنی در مورد لاغری و کاهش وزن با چای سبزدانستنی های مفید و خواندنی در مورد لاغری و کاهش وزن با چای سبز
فواید درمانی مصرف زنجبیل و خواص حیرت انگیز این ماده غذاییفواید درمانی مصرف زنجبیل و خواص حیرت انگیز این ماده غذایی
آشنایی با روستای بکر و قدیمی جیدرزار+عکسآشنایی با روستای بکر و قدیمی جیدرزار+عکس
متل قو,جاذبه های منحصر به فرد که شما را شگفت زده میکند+تصاویرمتل قو,جاذبه های منحصر به فرد که شما را شگفت زده میکند+تصاویر
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویچارخونه
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو راهاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی شاعر توانا و مسلط به زبان فارسی و عربی بوده است وی از جمله شاعران نامی در سبک ترجیع‌بند و ترکیب‌بند می باشد.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
آرشیو برنامه های خارجی و ایرانی - داغ داغ
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
میلاد امام رضا (ع) | اشعار مربوط به آن روز
روز جهانی پسوریازیس در ۲۹ اکتبر
فریدونشهر | عروسی گرجی در این شهر چگونه برگزار می شود؟
جشن آبانگان در دهم آبان
مسعود سعد سلمان | شعر زیبای در بزم پادشا نگر این کاروبار گل
روز ملّی مبارزه با استکبار در ۱۳ آبان
آیین تولد فرزند در کردستان چگونه است؟
عید قربان | اشعار تبریک این روز بزرگ
فروغی بسطامی | شعر زیبای صف مژگان تو بشکست چنان دل‌ها را
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
خراسان جنوبی | رمضانی‌خوانی رسم کهن خراسان جنوبی در رمضان
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
بیدل دهلوی | شعر زیبای ای خیال قامتت آه ضعیفان را عصا
دامغان | جشنواره شیردوشان یا امامدر
کارو دردریان | شعر زیبای از بس کف دست بر جبین کوبیدم
گیلان | مراسم عروس فوشای چگونه برگزار می شود؟
مهدی اخوان ثالث | شعر زیبای منزلی در دوردست
مصر | فانوس رمضان سنت فاطمیان در این دیار
روز جهانی علم در ۱۰ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)
روز ملی کیفیت در ۱۸ آبان
ژاپن | جشن شکوفه های گیلاس در این کشور
روز جهانی ذات الریه در ۱۲ نوامبر
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
فال حافظ
فال روزانه
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟