مشاهده : 201مناسبت هاRSS

ولادت امام رضا (ع) و سیره ی ایشان

ولادت امام رضا (ع) و سیره ی ایشان
به مناسبت ولادت امام رضا (ع) طلوع آفتاب هشتمین فروغ امامت حضرت امام رضا(ع) یکی از دوازده فروغ امامت است که معارف معنوی قرآن و عترت را در مواقع مقتضی به اصحاب و شاگردان خویش تعلیم می‏داد و زمانی در پاسخ به پرسش‏ها پرتو افشانی می‏فرمود و نیز از طریق مباحث علمی و احتجاجات عقیدتی، […]

به مناسبت ولادت امام رضا (ع)

طلوع آفتاب هشتمین فروغ امامت

حضرت امام رضا(ع) یکی از دوازده فروغ امامت است که معارف معنوی قرآن و عترت را در مواقع مقتضی به
اصحاب و شاگردان خویش تعلیم می‏داد و زمانی در پاسخ به پرسش‏ها پرتو افشانی می‏فرمود و نیز از طریق مباحث
علمی و احتجاجات عقیدتی، کلامی و برهانی افاضه می‏فرمود، چنین برنامه هایی موجب گردید تا فرهنگ و اندیشه اسلامی، غنی
و پربار گردد، باورها و ارزش‏های دینی صیانت شود.آن ستاره هشتم هدایت از عمده ‏ترین پایه‏ های دیانت و جوشان‏ترین
چشمه‏ های حکمت و یقین به شمار می‏رود که اسرار نبوت، ودایع رسالت و امامت بعد از پدر بزرگوارش حضرت
امام کاظم(ع) به ایشان انتقال یافت.
حضرت علی بن موسی‏ الرضا(ع) فرزند پیشوای پاک و پارسایی است که در فرصت‏های مقتضی به رغم اختناق، فشارهای سیاسی
و توطئه ‏های گوناگون خلفای خلافکار معاصرش، به نشر احکام و معارف الهی پرداخت و میراث گرانقدری از فرهنگ سترگ
اهل بیت(ع) را در دسترس علاقه‏مندان، در اعصار بعد قرار داد.صبر، شجاعت، عبادت و تقوای امام هفتم و در یک
کلام شخصیت ملکوتی آن حضرت در حدّی بوده است که در زمان خود کسی در برتری مقام ورع و معنویت
آن وجود بابرکت هیچ گونه تردیدی نداشت.
رنج‏های طاقت فرسایی که امام موسی کاظم(ع) در راه دفاع از اسلام و مبارزه با باطل متحمل گردید اشتیاق و
رسالت ایشان را در جهت گسترش حق ‏طلبی و حراست از اعتقادات آسمانی نشان می‏دهد.

مقام علمی و شخصیت معنوی امام رضا(ع) نیز مورد تأیید دوستان و دشمنان بوده و می‏باشد در زمانی که برخی
علمای درباری و سیاستمداران منحرف در صدد آن بودند تا در فرهنگ اسلامی خدشه وارد نمایند آن بدر منیر با
تعلیمات الهی راه اجداد و نیاکان و پدر پرهیزگارخویش را استمرار بخشید و موازین دینی ناب را از گزند انحراف
و زوال رهانید و گام‏های ارزنده و مهمی در جهت تنویر افکار افراد جامعه و آشنایی مردم با چهره واقعی
حکّام عباسی و نیز عدم مشروعیت آنان برداشت و لحظه‏ای از پرورش شاگردانی پرمایه، ارشاد مردم، دفاع از حریم حق
و مقاومت در برابر باطل، غفلت ننمود و سرانجام در این مسیر به شهادت رسید.

مادری نیکوسرشت

مادر آن امام همام کنیزی از شمال آفریقا یا جنوب اروپا بود که به مدینه‏النبی انتقال یافت و او را
تکتم مرسیه می‏نامیدند.
یاقوت حموی مرسی را از شهرهای جزیره سیسیل می‏داند(۱) ولی برخی گفته‏اند این ناحیه همان بندر مارسی واقع در جنوب
فرانسه است(۲) البته در حریم امام موسی بن جعفر(ع) او را تکتم صدا نمی‏کردند و مادر امام هفتم وی را
که عروسش بود، طاهره نامید و گفته‏اند لقبش نجمه بود، هاشم معروف حسنی می‏گوید: امام رضا(ع) از مادری به نام
خیزران زاده شد و اضافه می‏کند این زن، کنیزی از نوبیه (از نواحی سودان کنونی واقع در شمال آفریقا) به
نام اروی ملقّب به شقراء بوده است.(۳) و در پاره‏ای منابع این بانو با کنیه امّ البنین(مادر فرزندان) معروف گردید
و نامش را به استناد سروده‏ای تکتم ذکر کرده‏اند که ترجمه‏اش چنین است: «برترین مردم از نظر شخصیت، پدر، قبیله،
و اجداد همانا علی (حضرت امام رضا(ع)) بزرگوار است.
او را تکتم به عنوان هشتمین سمبل دانش و بردباری به عنوان امامی که حجت حق است برایمان به ارمغان
آورد.»(۴)امام کاظم(ع) تکتم را از مردی که اهل مغرب( مراکش کنونی واقع در شمال آفریقا) بود، برای مادر ارجمند خویش،
حمیده مصفاه، ابتیاع فرمود.
در ابتدا آن برده فروش آفریقایی نُه کنیز را به امام هفتم عرضه داشت، امّا، حضرت هیچ کدام را نپذیرفت
و فردی جز آنها را خواستار گردید.
برده فروش کنیز دیگری را نام برد که در آن زمان دچار بیماری و کسالت بود، امّا از ارائه‏اش اجتناب
نمود، امام کاظم بازگشت و روز دوّم هشام بن حمران را مأمور نمود هشتاد دیناری را که فروشنده به عنوان
بهای این کنیز می‏طلبد، به وی بپردازد او هم چنین کرد و آن فرد بیمار را خواستار گشت، لیکن مرد
مزبور خودداری ورزید، مگر به شرط معرفی مردی که روز گذشته همراه با خریدار بوده است، هشام به او گفت:
مردی از بنی هاشم است و توضیح بیشتری نداد.در این هنگام تاجر مغربی به فرستاده امام گفت: این کنیز مریض
را از اقصی نقاط مغرب برای خویش ابتیاع نموده است و به زنی از اهل کتاب برخورده و آن بانو
از وی خواسته است تاکنیز را به او بفروشد، امّا در جوابش، خاطرنشان ساخته است: فروشی نیست و به خودم
تعلق دارد.
آن زن در پاسخش گفته است: این فرد را شایسته تو نمی‏دانم.
بلکه او برای مردی از بهترین انسان‏های روی زمین خواهد بود.(۵) پسری به دنیا می‏ آورد که مردمان جهان تسلیم
او می‏گردند و آن کنیز باکره بود.(۶)هنگامی که امام هفتم آن کنیز را خریداری نمود، اصحاب خویش را فراخواند و
به ایشان فرمود: وی را جز به فرمان خداوند متعال خریداری ننموده است و چون از حضرت چگونگی ماجرا را
جویا شدند، فرمودند: در رؤیایی راستین ناگهان جدّم رسول خدا(ص) و پدرم که سلام خداوند بر آنان بود، به سویم
آمدند در حالی که قطعه حریری با آن دو، بود و چون آن را گشودند، پیراهنی بود که تصویر این
کنیز بر آن نقش گردیده بود.
پس گفتند: ای موسی کاظم بهترین مردمان روی زمین پس از تو، از این کنیز برایت خواهد بود، آنگاه فرمان
دادند نامش را علی بگذارم و افزودند خداوند توسط او، دادگری و دل سوزی را آشکار می‏گرداند، پس خوشا به
حال آن کسی که وی را تصدیق نماید و وای بر حال آن که با او عداوت ورزد و انکارش
نماید.(۷) امّا تکتم برترین زنان در عصر خود، در دانش، دیانت، پرهیزکاری و متانت بود.آنگاه که حمیده مصفاه وی را
مالک گردید به علامت تکریمش، هرگز در مقابلش بر زمین ننشست.
از نمونه‏های شگفت انگیزی که حمیده برای فرزندش امام کاظم(ع) بیان داشت، این بود که: من شکی در پاکی او
و نسل وی ندارم و این کنیز را به شما بخشیدم.
همانا من در عالم رؤیا، رسول اکرم(ص) را مشاهده نمودم که خطاب به من فرمودند: ای حمیده، نجمه را به
فرزندش موسی (ع) ببخش که همانا بزودی برایش بهترین مردمان زمین را بدنیا می‏آورد.(۸)

نوید نورانی

شیخ صدوق از یزید بن سلیط
روایت کرده است که گفت: همراه جماعتی امام صادق(ع) را در راه مکّه ملاقات کردیم، در آن موقع به امام
عرض نمودیم: پدر و مادرم فدایت، شما امامان پاکید و مرگ چیزی است که کسی را از آن گریزی نمی‏باشد،
پس نکته‏ای بفرمائید تا به واپسین ماندگان خود برسانم، حضرت فرمود: آری این‏ها فرزندان من هستند و این بزرگ ایشان
است، و اشاره فرمود به پسرش موسی کاظم(ع)، و در اوست علم، حلم، فهم، جود ومعرفت به آنچه مردم به
آنها نیاز دارند در اموری از دین که دچار اختلاف شده‏اند و در اوست حسن خلق و حسن جوار(خوش همسایگی)
و او دری است از ابواب خداوند متعال و در او صفتی است بهتر از این‏ها، عرض کردم: آن خصلت
کدام است؟ فرمود خداوند عزّ و جلّ از او بیرون می‏آورد دادرس و فریادرس این امّت را و نیز نور
و فهم و حکم این مردم را، بهتر زائیده شده و بهتر نورسیده.
پروردگار توسط او خون‏ها را محفوظ می‏دارد، نزاع بین افراد را اصلاح می‏کند، پراکنده‏ها را متحد می‏نماید، شکسته با او
التیام می‏یابد، برهنه پوشیده می‏شود و گرسنه سیر می‏گردد.امور خوفناک امنیت پیدا می‏کنند، مردمان مطیع فرمانش می‏گردند، بهترین خلایق باشد
در هر حال چه در حال کهولت و چه میان سالی و چه در سنین کودکی و جوانی و قبل
از رسیدن به سن بلوغ، عشیره‏اش به سبب او، سیادت می‏یابند.
سخنش حکمت و سکوتش علم است برای مردم در آنچه دچار اختلاف گشته‏اند.(۹) این است پیش بینی حضرت امام صادق(ع)
درباره حضرت امام رضا(ع).زمانی که نجمه به حضرت علی بن موسی الرضا(ع) بارور گشت سنگینی حمل را حس نمی‏کرد و
تسبیح، ذکر خداوند و تهلیل را از او می‏شنید در حالی که فرزندش در رحم بود.
شیخ صدوق که از طریق اسناد معتبر این نکات را به نقل از مادر امام، روایت کرده است اضافه می‏کند:
وی گفته است: چون چنین حالاتی را از درون خود گوش می‏دادم دچار خوف و هراس گشتم و وقتی از
خواب بر می‏خاستم دیگر صدایی به گوشم نمی‏رسید (زیرا وی اذکار مورد اشاره را هنگامی که خواب بود از طفل
خود می‏شنید).(۱۰)

میلادت مبارک

سرانجام روز پنج شنبه یازدهم ربیع الاول سال ۱۵۳ هجری و پنج سال بعد از شهادت ششمین فروغ
امامت در شهر مدینه حضرت امام رضا(ع) دیده به جهان گشود.
البته شیخ کلینی زمان این ولادت با سعادت را سال ۱۴۸ هجری ذکر کرده و این خبر را صحیح‏تر دانسته
است.(۱۱) شیخ مفید نیز با این قول موافق است.(۱۲) علامه مجلسی در بحارالانوار و کفعمی در مصباح منیر چنین نظری
دارند امّا ابن شهر آشوب سروی مازندرانی نقل نخست را می‏پذیرد و می‏افزاید آن را غیاث بن امید از اهل
مدینه شنیده است.در هر حال امام رضا(ع) در میان سی و چند فرزند حضرت موسی بن جعفر(ع) به عنوان بزرگترین
آنها، دانشمندتر، شریف‏تر، مقدس‏تر و زاهدتر، در این تاریخ مدینه را بوجود مبارک خویش غرق نور و سرور نمود.(۱۳)با اعتماد
به قول کلینی در «کافی» و طبرسی در «اعلام الوری»، ولادت امام رضا(ع) به فاصله کمتر از یک ماه بعد
از شهادت امام ششم رخ داده است و مؤید آن خبری می‏باشد که از امام کاظم(ع) نقل گردیده است که
آن حضرت بارها خطاب به فرزندان خویش می‏فرمود: این برادر شما، علی بن موسی «عالم آل محمد» است.
راجع به امور دینی خود، از او بپرسیدو هرچه می‏گوید به ذهن خویش بسپارید چون من از پدرم جعفر بن
محمد(ع) مکرر می‏شنیدم که می‏فرمود: عالم آل محمد در صلب توست و او همنام امیرالمؤمنین(ع) است و ای کاش من
او را می‏دیدم.(۱۴)آن روز که این وجود مبارک بدنیا آمد، نسیمی از نور، زمین را از عطر میلادش روشن ساخت،
عرشیان و فرشتگان مقدم مُنورش را گلباران کردند، آسمان شادمان و آیینه بندان و زمین زیر چتر خورشیدی در انتظار
در آغوش کشیدن مردی از تبار رسول اکرم(ص) پر تپش شده بود و آن روز خجسته نه تنها مدینه، حجاز
که جهان اسلام مواج از شفافی عشق شده و آسمان نورافشان گردید.
لحظه‏ها بر قدوم این نوزاد کرنش نمودند.
از اوج ملکوت تا سطح زمین، از کوه تا دشت، از بالا تا پایین با تابندگی جذّاب مهتاب و درخشش
ستارگان، چراغانی شده بود.
نور و سرور در حجاز خیره کننده، دل‏انگیز و دل‏پذیر بود، روزی که خورشید هشتم بامداد سعادت و ابتهاج را
اعلام داشت، فراز ملکوت لبخند می‏زد.
مردمان نیز شکر گزار بودند چرا که مشیّت الهی بر این تعلق گرفته تا بر جهانیان منّت بگذارد و فروغی
درخشان را به گیتی بیاورد.
شخصیتی مشعشع و مقدس که نمی‏توان او را در قالب الفاظ و مفاهیم محدود وصف کرد.

جوانه‏ های جاوید
وقتی این کودک پا به عرصه وجود نهاد حمیده مصفاه مادر او را ملقب به طاهره نمود.(۱۵)
امام هنگامی که متولد گردید، با دو دستش به مادر خویش تکیه نمود و سرخود را به سوی آسمان بالا
برد و شهادت به یکتایی خداوند متعال، فرستاده‏اش و اوصیائش را بر زبان جاری نمود، همانگونه که سنت متداول در
فرزندان ائمه است آن حضرت ختنه شده و ناف بریده پای بر گیتی نهاد.
پس از آن پدرش بر نجمه وارد گردید و فرمود: ای نجمه گوارایت باد این کرامت و لطفی که از
سوی پروردگارت می‏باشد.
آنگاه حضرت، نوزاد را در آغوش گرفت، در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه را زمزمه فرمود و
با آب فرات کامش را برداشت و وی را به مادرش برگردانید و فرمود بگیرش که همانا او باقی مانده
خداوند بر روی زمین است…
(۱۶)ابن بابویه به سند معتبر از محمد بن زیاد روایت کرده است که وی گفت حضرت امام کاظم(ع) در روزی
که حضرت امام رضا(ع) متولد گردید، فرمودند: این فرزند من ختنه کرده و پاک و پاکیزه بدنیا آمد و لیکن
ما تیغی بر موضع ختنه ایشان می‏گردانیم از برای متابعت سنت نبوی.
نقش خاتم آن حضرت ماشاء اللّه لاقوه الا باللّه و به روایتی حسبی اللّه بوده است.
محدث قمی می‏گوید این دو نقل با هم منافاتی ندارد زیرا آن حضرت را دو انگشتر بوده است یکی از
خودش و دیگری از پدرش به وی به ارث رسید بود چنانچه کلینی از موسی بن عبدالرحمن روایت نموده است.(۱۷)
در خصوص فضایل و عبادت مادر امام نقل کرده‏اند.
در ایام شیرخوارگی حضرت، یادآور شد کس دیگری را که شیر دارد مشخص کنند تا او را در این زمینه
کمک کند، پرسیدند مگر شیر تو کم است؟ جواب داد، نه از این بابت مشکلی ندارم ولی در اثر اشتغال
به شیردادن، از انجام نوافل و ذکرهای مستحبی باز می‏مانم بدین جهت نیروی کمکی می‏خواهم تا از این امور بازنمانم.(۱۸)

نام، لقب و کنیه
امام کاظم(ع) فرزندش را علی نامید، ابوعماره می‏گوید چون به امام هفتم عرض کردم، امام پس
از خویش را معرفی کنید، آن حضرت پس از توضیحی در مورد امامت که امری الهی است و امام از
سوی خدا و رسولش معرفی می‏گردد، فرمود: پس از من امر امامت به پسرم علی(ع) می‏رسد که هم نام امام
اول علی بن ابی طالب(ع) و امام چهارم علی بن الحسین (ع) است.(۱۹) آری امام هشتم علی نامیده شد و
به رضا ملقب گردید که این عنوان که برایش تعیین گشت فرمانی از جانب پروردگار برپیامبرش حضرت محمد(ص) بود که
بر زبان جبرئیل امین جاری گشت و نیز کنیه آن حضرت ابوالحسن گردید.(۲۰) لقب هایی چون صابر، فاضل، وفی، مرضی
نیز برای امام هشتم، در منابع معتبر، ذکر کرده‏اند.(۲۱)رضا در کتب لغت معانی متعددی چون دوست، محب، خشنودی و مانند
آن دارد ولی علمای شیعه این لقب را به معنای راضی به رضای خداوند یا مرضی خدا و رسول گفته‏اند،
عدّه‏ای از مورخان نوشته‏اند وقتی مأمون خلیفه عباسی امام رضا(ع) را برای ولایت عهدی خویش برگزید، حضرت را رضای آل
محمد نامید.(۲۲)برخی دیگر ذکر کرده‏اند چون دوستان و دشمنان نسبت به این مقام سیاسی امام رضا(ع) اظهار خشنودی نمودند و
چنین وضعی برای پدران ایشان رخ نداد از این رو تنها آن حضرت به «رضا» معروف گردید.شیخ صدوق هم بنا
به روایتی در عیون اخبار الرضا گفته است: باید یادآور شد داعیان و مبلغان بنی عباس در اواخر حکمرانی امویان
مردم را دعوت کردند که به رضا از آل محمد بیعت کنند یعنی این که بدون آن که از کسی
نام ببرند، چنین عنوانی را مطرح می‏کردند زیرا خلافت امویان فاقد مشروعیت است و باید به کسی از خاندان رسول
اکرم(ص) که مورد رضایت همه باشد بیعت نمود و چون مأمون خود از بنی عباس بود و این خاندان نیز
با حکومت آل علی مخالف بودند، وی حضرت علی بن موسی الرضا را به ولایت عهدی برگزید و همه به
این انتخاب رضایت دادند و مصداق «رضا من آل محمد» در حق آن حضرت محقق گردید، البته شیخ صدوق ضمن
مطرح نمودن چنین موضوعی، در ادامه، آن را صحیح نمی‏داند و به روایت دیگری اشاره دارد که در آن آمده
است: به حضرت امام محمد تقی(امام جواد(ع)) عرض شد: آیا هر یک از پدران شما رضای خدا و رسولش نمی‏باشند،
چرا از میان همه آنان پدرتان به «رضا» موسوم گردیده است؟ حضرت پاسخ داد: همانا مخالفان اَمرِ امامت به رهبریحضرتش
راضی و خشنود گردیدند همانطور که موافقان امر امامت نیز از این امر اعلام رضایت کردند و برای هیچ کدام
از ائمه چنین امری بوجود نیامده است.(۲۳) علامه محقق سید عبدالرزاق مُقرّم پس از ذکر این حدیث خاطر نشان نموده
است: این استدلال یا صرفاً برای قانع گردانیدن سؤال کننده است و متناسب با درک و فهم او مطرح شده
است یا برای بیان سرّ الهی که در نامگذاری حضرت امام رضا(ع) وجود داشته است و گرنه حدیث صحیفه که
از آسمان نازل گردیده گواه این نکته است که القاب ائمه نیز همانند اسامی مبارکشان از جانب خداوند متعال که
عصمت را در آن وجودهای مقدس به ودیعت نهاده، انتخاب شده است.(۲۴)ابن بابویه به سند خود از بزنطی روایت کرده
است به خدمت امام تقی (ع) عرض کردم گروهی از مخالفانتان گمان می‏کنند والد شما را مأمون ملقب به رضا
گردانید در هنگامی که آن حضرت را به عنوان ولایت عهدی خود انتخاب کرد.
حضرت فرمود: سوگند به خداوند دورغ می‏گویند بلکه حق تعالی او را به رضا مسمّی گردانید برای آن که پسندیده
خداوند در آسمان بود و رسول خدا(ص) و ائمه هدی(ع) در زمین از او خشنود بودند و ایشان را برای
امر امامت پسندیدند و نیز به سند معتبر ابن بابویه از سلیمان بن حفص روایت کرده است امام کاظم(ع) پیوسته
فرزند خود را رضا می‏نامید و می‏فرمود: بخوانید فرزندم را رضا و گفتم به فرزند خود رضا و وقتی آن
حضرت را مورد خطاب قرار می‏داد ابوالحسن می‏نامید و چون امام موسی بن جعفر را ابوالحسن اوّل می‏نامند برای امتیاز
لقب امام هشتم، آن حضرت را ابوالحسن ثانی گفته‏اند.(۲۵) علامه مجلسی در کتاب جلاء العیون در احوال حضرت امام رضا(ع)
علاوه بر اسامی، القاب و کنیه هایی که بدانهااشاره کردیم افزوده است به آن حضرت قره اعین المؤمنین و غیظ
الملحدین نیز گفته‏اند.(۲۶)
سیمای با صلابت و دوران صباوت
امام هشتم از نظر قیافه و سیمای ظاهری بسیار پرجذبه و
زیبا بودند، صورت مبارکشان گندم گون، محاسن و قامتی معتدل داشتند.
در چشمان درشت و سیاهشان که از زیر ابروان پر پشتشان نمایان بود، یک جهان جذبه و نفوذ معنوی موج
می‏زد و همچون جدّ بزرگوارشان، رسول اکرم(ص) دو رشته گیسو، چهره جذابشان را در میان داشت.
نوشته‏اند حضرتشان شبیه‏ترین مردم به خاتم رسولان در عصر خودش بود، وقار، سطوت، متانت و هیبت آن حضرت در اوج
بود.
در عین حال جامه‏ای ساده و غالباً پیراهنی از پارچه‏های خشن برتن می نمودند و تنها در مجالس عمومی و
در میان مردم جبّه‏ای لطیف بر رویش می‏پوشیدند، ابن عباد می‏گوید: امام، تابستان‏ها بر روی حصیری می‏نشستند و زمستان‏ها بر
گلیمی استراحت می‏نمودند و تنها برای برخی نشست‏های جمعی، خویشتن را در مواقعی می آراستند.(۲۷)آن حضرت همچون سایر ائمه طاهرین،
از همان سنین کودکی، رشد و کمال عقلی و اخلاق فوق العاده‏ای داشتند.
حضرت امام کاظم(ع) در خصوص ایشان اشتیاق فراوانی بروز می‏دادند و علوم، معارف و رازهای امامت را به فرزندشان تعلیم
می‏دادند و برای آن که شیعیان پس از شهادت امام هفتم حیران نگردند مقام شامخ امامت وی را به اصحاب
نزدیک و پیروان خاص و مورد اعتماد خویش گوشزد می‏فرمودند.مفضّل بن عمرو می‏گوید: خدمت امام موسی بن جعفر(ع) مشرف شدم
در حالی که فرزندشان علی بن موسی الرضا(ع) در دامنشان قرار داشت و او را غرق بوسه می‏ساختند، و زبانشان
را می‏مکیدند و گاهی بر دوش خویش سوار می‏کردند و زمانی کودک را در آغوش خویش می‏فشردند و خطاب به
او می‏فرمودند: پدر و مادرم قربانت! چقدر بویت خوش، اخلاقت پاک و برتری و فضیلت تو آشکار است، عرض کردم:
فدایت گردم برای این کودک علاقه و ارادتی در قلبم ریشه دوانید که نظیر آن برای احدی جز شما در
دلم قرار نگرفته است، حضرت فرمود: ای مفضّل نسبت او با من همچون نسبت من به پدرم می‏باشد یعنی همانگونه
که از میان فرزندان امام صادق(ع) منصب امامت تنها به امام کاظم رسید از بین فرزندان ایشان، او وارث این
مقام معنوی و ملکوتی است.
عرض کردم آیا پس از شما او صاحب امر و حجت خدا بر روی زمین است، فرمود: آری هر کس
از او پیروی کند رستگار گردیده و هر کس از فرمانش سرپیچی نماید کافر می‏گردد.(۲۸)آری حضرت رضا در پرتو تعالیم
پدر بزرگوارش نشو و نما نمود و بالید و علوم و فضایلی را که آن حضرت از پدران خویش به
ارث برده بود، دریافت نمود.
آن امام همام حدود سی و پنج سال در پرتو درخشندگی پدر پارسایش زیست و از خرمن فیضش خوشه‏ها برچید
و با این وصف دوران کودکی، نوجوانی و جوانی ایشان در زمان حیات امام کاظم(ع) بوده و با شهادت پدر
رهبری معنوی و سیاسی جامعه را عهده‏دار شدند.

ابرهای تیره
در ایامی که امام رضا(ع) همراه پدر بود شاهد محنت‏ها و رنج‏های فراوانی گشت که بر امام کاظم(ع)
وارد گردید.
در این دوران آن حضرت با تألماتی جانکاه مصائب گوناگونی را لمس می‏نمود و در سنین صباوت و نوجوانی کاملاً
احساس می‏کرد همان جاهلیت امویان و حتی تیره‏گی‏های قبل از ظهور اسلام توسط عباسیان رشد سرطانی پیدا کرده است و
همین ناملایمات، آزارهایی را متوجه خاندان نبی‏اکرم(ص) ساخت.
وضع آشفته و نابهنجار حاکمان چنین روزگاری بر تمامی مردم آشکار بود.بلای خانمان سوز ستم، فساد و تباهی زمامداران خودسر
فراگیر شده و اهل بیت عصمت و طهارت (ع) در چنین نابسامانی هایی پناهگاه امت مسلمان و شیعیان به شمار
می‏رفتند، فریاد رس دادخواهان بودند و محور تشکل، انسجام و مقاومت جبهه‏های حق و حامیان ارزش‏های ناب به حساب می‏آمدند.
هنگام ولادت امام رضا(ع) منصور دوانیقی، خلیفه عباسی، در اوج سلطه بود و برای تثبیت پایه‏های حکومت خویش انسان‏های فراوانی
را کشت و علما و مشاهیر و اصحاب اهل بیت و علویان را مورد آزار، شکنجه و فشار سیاسی قرار
داد.
وقتی که امام در ایام نوجوانی مشاهده می‏کرد انسان‏هایی با اخلاص، وارسته و مبارز توسط عباسیان به شهادت می‏رسند قلبش
بر اثر این ستم‏ها محزون می‏گردید.
آن حضرت در چنین اوضاع و احوالی حامی پدر بود و دمی نمی‏آسود و می‏کوشید حلقه‏های متعدد مؤمنان و فرزانگان
شیعه را به وجود مبارک امام کاظم(ع) متصل نماید و آنان را از حقایق مسلّم آگاه نماید.(۲۹)
نیرنگ کم رنگ

دوران سیاه خلافت غاصبانه منصور عباسی با هلاکت وی به پایان رسید و پس از وی فرزندش محمد معروف به
مهدی عباسی روی کار آمد وی نخست با اعلام عفو عمومی تمام زندانیان سیاسی را آزاد کرد و به آزار
و کشتار مردم خاتمه داد و مقداری از موجودی بیت المال را بین مردم تقسیم نمود(۳۰) ولی متأسفانه پس از
مدتی چهره اصلی خود را نشان داد و به فساد و عیاشی روی آورد و فریاد اعتراض بزرگان و غیور
مردان را بلند ساخت.(۳۱)موقعی نگرانی امام هفتم و فرزندش حضرت امام رضا(ع) از این اوضاع شدت یافت که مهدی هرگونه
حرکت حق خواهانه‏ای را برای حفظ حکومت خود، در گلوی مؤمنان و مبارزان خاموش می‏ساخت.
از آن سوی مهدی می‏دید که پیروان ائمه از دور و نزدیک به سوی امام کاظم(ع) روی می‏آورند و وجوه
و اموال شرعی خویش را متوجه کانون امامت کرده‏اند.
مهدی چنین وضعی را نیز برای حفظ نشر تشکیلات فرمانروایی بسیار خطرناک یافت و از بیم زوال تاج و تخت،
تصمیم به بازداشت امام گرفت تا به تصوّر باطل خویش، حضرت را از این راه با تنگناهایی مواجه سازد و
از محبوبیت معنوی، علمی و اجتماعی فروغ هفتم بکاهد.
از این روی به فرماندار خود در مدینه نوشت هرچه زودتر امام را به بغداد مرکز حکومت، انتقال دهد و
او هم ناگزیر گردید چنین کند و حضرت موسی بن جعفر(ع) تحت فشار حکومت وقت، خانواده و آشنایان خویش را
که در شهر پیامبر اقامت داشتند، ترک فرمود و به بغداد عزیمت نمود.چون امام به شهر مذکور رسید مهدی دستور
بازداشت ایشان را داد و حضرت را روانه زندان نمود.
حضرت امام رضا(ع) از فراق پدر و نیز شرایط سختی که برای آن فروغ فروزان فراهم کرده بودند متأثر گشت
اماگویا در اعماق قلب آن نوجوان آرامش خاصی دیده می‏شد، زیرا پدر به ایشان اطمینان داده بود که در این
سفر هیچ گونه خطری او را تهدید نمی‏نماید.
به زودی به آغوش خانواده بازخواهد گشت و مدتی طول نکشید که مهدی عباسی بر حسب پاره‏ای ملاحظات سیاسی، امام
را آزاد ساخت و با مراجعت ایشان به مدینه موافقت کرد.
در همین زمان مهدی عباسی با کوله باری از فساد وزر و وبال به هلاکت رسید.(۳۲)
نسیم و طوفان
با
مرگ وی، از روزنه امید، نوری تابیدن گرفت و پرندگان بر پنجره خانه آرامش سرود امنیت و آزادی سر می‏دادند
و چنین نغمه سرایی می‏کردند: باشد که دیگر شرایط برای پرتو افشانی آفتاب امامت مهیا گردد، بار سنگین ستم از
دوش انسان‏های مؤمن و شیعیان مخلص فرود آید، پرچم عدالت برافراشته گردد و زمینه برای رشد و تعالی ارزش‏های معنوی
فراهم شود، درخت دیانت، دل‏ها را قوت بخشد، امّا مردم در ساحل امیدواری در حال دریافت چنین پیام‏های نوید بخشی
بودند که ناگهان توفانی وحشتناک وزیدن گرفت و امواجی سهمگین بوجود آورد زیرا هادی عباسی که جوانی ۲۵ ساله بود،
نگذاشت مؤمنین و پیروان خاندان عترت از برکات دریای امامت بطور کامل مستفیض گردند و چنان کرد که اسلافش نمودند.حضرت
امام رضا(ع) در این دوران نیز با دشواری‏های زیادی مواجه گشت و از این که جوانی باده گسار، مخمور، مغرور
و دلباخته مقام و مال و منال و تهی از تربیت، معرفت و دانش و مشحون از امیال شهوانی و
هوس‏های بیهوده، بر جامعه اسلامی حکمرانی می‏نماید و خود را خلیفه مسلمانان می‏داند و از سوی دیگر پدرش(امام کاظم (ع))
در خانه به اعتکاف روزگار سپری می‏کند، متأسف بود.در همین هنگام انسانی معتقد و اصلاح طلب و برخاسته از خاندان
عترت یعنی حسین بن علی از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) یا صاحب قیام فخ سکوت شب‏پرستان کور دل را درهم
شکست‏و در این زمینه و نیز قیام پربار وی نباید نقش الهام بخش امام کاظم(ع) را فراموش کرد.(۳۳) پس از
این قیام، هادی عباسی نسبت به اولاد علی(ع) سخت‏گیری را افزایش داد، حق آنان را که از بیت المال پرداخت
می‏شد قطع نمود و به تعقیب و دستگیری آنان روی آورد.
حضرت امام رضا(ع) در چنین اوضاع مرارت باری بیست بهار را سپری می‏نمود.(۳۴)با مرگ هادی عباسی برادرش هارون الرشید مقام
خلافت را تصاحب کرد و چون بر اوضاع مسلط گردید دستور اخراج علویان را از سرزمین حجاز صادر کرد.
در دوران جوانی امام رضا که مقارن با روزگار خلافت هارون بود نیز هیچ وقت سختی‏ها و مرارت‏ها از آن
حضرت جدا نگردید و چون هارون امام کاظم(ع) را بنابر برخی روایات مدت چهارده سال در زندان‏های هولناک بغداد محبوس
ساخت فشارهای سیاسی بر امام هشتم فزونی گرفت تا آن که سرانجام در ۲۵ رجب سال ۱۸۳ هجری پدرش در
سن ۵۵ سالگی به شهادت رسید.وقتی امام هفتم را از مدینه به عراق انتقال می‏دادند، آن امام همام خطاب به
فرزند بزرگوارش فرمود: تا وقتی من زنده‏ام باید در دهلیزخانه بخوابی، خادم می‏گوید هر شب رختخواب آن حضرت را در
ورودی منزل می‏گسترانیدم و ایشان بعد از عشاء تشریف می‏آورد و تا صبح در دهلیز بود و چون فجر طلوع
می‏کرد به خانه خویش می‏رفت و چهار سال بر این منوال بود.
در یکی از شب‏ها دیدم حضرت نیامدند تا آنکه روز بعد فرا رسید و مشاهده کردم امام رضا(ع) نزد بانوی
حرم، امّ احمد، رفته و خطاب به وی فرمود: امانتی را که پدرم بتو سپرده است بیاور و تحویلم بده.
ام احمد متوجه شد که امام هفتم به شهادت رسیده است پس از آن وی آنها را که ودایع امامت
بود و هفتمین امام تحویلش داده بود، به امام علی بن موسی الرضا(ع) سپرد و از این زمان امامت هشتمین
فروغ درخشان سپهر ولایت و رهبری آغاز گردید.(۳۵)

پی نوشت۱٫
معجم البلدان، یاقوت حموی، ذیل مرسی.۲٫
معصوم نهم، جواد فاضل، ص ۶۲٫۳٫
الائمه الاثنی عشر، هاشم معروف حسنی، ج ۲، ص ۳۵۹٫۴٫
اعلام الوری، طبرسی، ص۱۸۲٫۵٫
اثباه الوصیه، مسعودی، ص ۱۶۸٫۶٫
عیون اخبار الرضا، شیخ صدوق، ج ۱، ص ۱۴ ـ ۱۳٫۷٫
الامام الرضا(ع)، علامه سید عبدالرزاق مقرّم، ص ۲۴٫۸٫
کشف الغمه فی معرفه الائمه، علی بن عیسی اربلی، با ترجمه فخرالدین علی بن حسن زواری با عنوان ترجمه المناقب،
ج ۳، ص ۱۳۱٫۹٫
منتهی الآمال محدث قمی، ج ۲، ص ۴۵۶ ـ ۴۵۵٫۱۰٫
عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۱۴، مأخذ قبل، ص ۴۵۹٫۱۱٫
اصول کافی، کلینی، کتاب الحجه باب الاشاره و النص علی الامام الرضا(ع)، ج ۲، ص ۴۸۹٫۱۲٫
الارشاد شیخ مفید، ج ۲، ص ۲۴۳٫۱۳٫
همان، ص ۲۴۴٫۱۴٫
اثباه الهداه، شیخ حر عاملی، ج ۶، ص ۲۸؛ اعلام الوری، ص ۱۹۰٫۱۵٫
بحارالانوار، ج ۴۹، ص ۵ ؛ عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۱۶ ؛ اعلام الوری، ص ۳۱۳٫۱۶٫
ترجمه المناقب، ج ۳، ص ۱۳٫۱۷٫
منتهی‏الآمال، ج ۲، ص ۴۶۰٫۱۸٫
همان و نیز کتاب حضرت رضا، فضل اللّه کمپانی، ص ۱۳٫۱۹٫
کافی ج ۱، ص ۳۱۶ ؛ اعلام الوری، ص ۳۰۵٫۲۰٫
کفایه الاثر، ابن خراز قمی، ص ۳۰۶ ؛ الامام الرضا، علامه مقرّم، ص ۲۶٫۲۱٫
مناقب، ابن شهرآشوب، ج ۴، ص ۳۶۶٫۲۲٫
تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج ۱۳، ص ۵۶۵۹٫۲۳٫
علل الشرایع، شیخ صدوق، باب ۱۷۲، ص ۹۰٫۲۴٫
الامام الرضا، ص ۲۶٫۲۵٫
منتهی الآمال، ج ۲، ص ۴۵۶، معصوم نهم و…
، ص ۱۲۰٫۲۶٫
جلاء العیون، مجلسی، ص ۵۴۲٫۲۷٫
عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۱۸۷٫۲۸٫
اثباه الهداه، ج ۶، ص ۲۱٫۲۹٫
کشف الغمه فی معرفه الائمه، ج ۳،ص ۹۴٫۳۰٫
تاریخ یعقوبی، ج ۲، ص ۴۰۵ ـ ۴۰۲٫۳۱٫
تاریخ الخلفاء، سیوطی، ص ۲۷۶ ؛ حیاه امام موسی بن جعفر، ج ۱، ص ۴۳۴٫۳۲٫
بحارالانوار، ج ۴۸، ص ۱۴۸، وفیات الاعیان، ابن خلکان، ج ۴، ص ۳۹۳ ؛ الکامل فی التاریخ، ابن اثیر، ج
۵، ص ۷۲ ؛ تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۹۴ ؛ احقاق الحق، قاضی نور اللّه شوشتری، ج ۴، ص
۳۲۳٫۳۳٫
نک: ماهیّت قیام فخ، سید ابوفاضل رضوی اردکانی.۳۴٫
پیشوای آزاده، مهدی پیشوایی، ص ۶۸ ـ ۶۷ ؛ مروج الذهب، مسعودی، ج ۲، ص ۳۱۴ ـ ۳۱۳٫۳۵٫
عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۱۰۸ ؛ اثباه الوصیه، ص ۱۵۱ ؛ تتمه المنتهی، محدث قمی، ص ۱۷۶٫

پایگاه اطلاع رسانی آستان قدس رضوی

2016-10-08 / گردآوری:

نو عروس

آموزش چندین ماسک مفید برای پوست با سفیداب نقرهآموزش چندین ماسک مفید برای پوست با سفیداب نقره
آموزش مدل مو ساده و زیبا در چند دقیقه مخصوص مهمانی هاآموزش مدل مو ساده و زیبا در چند دقیقه مخصوص مهمانی ها
“سس مایونز” بهترین ماسک برای زمستان“سس مایونز” بهترین ماسک برای زمستان
حفظ تناسب اندام در زمستانحفظ تناسب اندام در زمستان
تزئینات کوچک خانگی در دکوراسیون شب یلدا +عکستزئینات کوچک خانگی در دکوراسیون شب یلدا +عکس
به جنگ سرما و رنگهای سرد برویدبه جنگ سرما و رنگهای سرد بروید
کدو سبز مانع ابتلا به این بیماری می شودکدو سبز مانع ابتلا به این بیماری می شود
با ۱۵ خواص شگفت انگیز پرتقال آشنا شوید !با ۱۵ خواص شگفت انگیز پرتقال آشنا شوید !
روش های گرم کردن خانه بدون وسایل گرمایشی در فصل سرماروش های گرم کردن خانه بدون وسایل گرمایشی در فصل سرما
غذاهای ممنوعه در دوره سرماخوردگیغذاهای ممنوعه در دوره سرماخوردگی
کیک پرتقال و بادام بدون آرد مقوی و خوشمزه برای پاییزکیک پرتقال و بادام بدون آرد مقوی و خوشمزه برای پاییز
شربت خانگی خوشمزه تر از شربت های بازاری درست کنیدشربت خانگی خوشمزه تر از شربت های بازاری درست کنید
اگر می خواهید در پاییز و زمستان باردار شوید،این مقاله را بخوانید!اگر می خواهید در پاییز و زمستان باردار شوید،این مقاله را بخوانید!
خانم هایی که در فصل پاییز باردارند بخوانند!خانم هایی که در فصل پاییز باردارند بخوانند!
آموزش مهارت مدیر شدن به فرزندانآموزش مهارت مدیر شدن به فرزندان
۵۵ درصد نوزادان ایرانی از شیر مادر در ساعات اولیه تولد محروم هستند۵۵ درصد نوزادان ایرانی از شیر مادر در ساعات اولیه تولد محروم هستند
از زندگی ادریس البا جذاب‌ترین مرد ۲۰۱۸ بیشتر بدانیماز زندگی ادریس البا جذاب‌ترین مرد ۲۰۱۸ بیشتر بدانیم
۴۰ نکته خواندنی از زندگی اما استون به مناسبت تولد ۳۰ سالگی او۴۰ نکته خواندنی از زندگی اما استون به مناسبت تولد ۳۰ سالگی او
مقابله با دلگیری پاییزیمقابله با دلگیری پاییزی
۱۵ درمان خانگی برای سرفه بچه ها۱۵ درمان خانگی برای سرفه بچه ها
استایل شخصی خود را با این روش های عالی پیدا کنید!استایل شخصی خود را با این روش های عالی پیدا کنید!
گفتگو با طراح لباس ایرانی منتخب در جشنواره ابوظبیگفتگو با طراح لباس ایرانی منتخب در جشنواره ابوظبی
دلایل عدم کاهش وزن و لاغری علی رغم ورزش و رژیم را بشناسید!دلایل عدم کاهش وزن و لاغری علی رغم ورزش و رژیم را بشناسید!
آرایش های دخترانه پسر نوجوان ۱۲ ساله تایلندی!آرایش های دخترانه پسر نوجوان ۱۲ ساله تایلندی!
راهنمای سفر به آمریکا و شناخت بیشتر این کشور + تصاویرراهنمای سفر به آمریکا و شناخت بیشتر این کشور + تصاویر
راهنمای خرید سوغاتی در سفر به قشم +تصاویرراهنمای خرید سوغاتی در سفر به قشم +تصاویر
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
آداب و رسوم عید هرمزگانی ها از دیرباز تاکنونآداب و رسوم عید هرمزگانی ها از دیرباز تاکنون
ققنوس از بهترین شعرهای نیمایوشیجققنوس از بهترین شعرهای نیمایوشیج
این روزا عادت همه… شعری زیبا از مریم حیدر زادهاین روزا عادت همه… شعری زیبا از مریم حیدر زاده
ششم فروردین روز امید و شادباش نویسیششم فروردین روز امید و شادباش نویسی
تاجیکستان | رمضان در تاجیکستان به روایت تصاویرتاجیکستان | رمضان در تاجیکستان به روایت تصاویر
نوحه های تاسوعای حسینینوحه های تاسوعای حسینی
شعر اگر آواز میخوانی از مهدی سهیلیشعر اگر آواز میخوانی از مهدی سهیلی
تا شقایق هست زندگی باید کرد شعری زیبا از سهراب سپهریتا شقایق هست زندگی باید کرد شعری زیبا از سهراب سپهری
شعر هرگز به باغ دهر گیائی وفا نکرد از خاقانیشعر هرگز به باغ دهر گیائی وفا نکرد از خاقانی
نوبهار و عشق و مستی شعری زیبا از سلمان ساوجینوبهار و عشق و مستی شعری زیبا از سلمان ساوجی
اشعار مبعث پیامبر اکرم (ص) (۵)اشعار مبعث پیامبر اکرم (ص) (۵)
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردماحمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
دل نوشته های صادق هدایتدل نوشته های صادق هدایت
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیاروز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
از آنم شکوه است از طول ایام پریشانی شعری از محتشم کاشانیاز آنم شکوه است از طول ایام پریشانی شعری از محتشم کاشانی
آداب و رسوم نوروزی باکو پایتخت جمهوری آذربایجانآداب و رسوم نوروزی باکو پایتخت جمهوری آذربایجان
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
اشعار تبریک مبعث حضرت محمد (ص)اشعار تبریک مبعث حضرت محمد (ص)
زین گونه‌ام که در غم غربت شکیب نیست شعری از هوشنگ ابتهاجزین گونه‌ام که در غم غربت شکیب نیست شعری از هوشنگ ابتهاج
فریدون مشیری شاعر | شعر زیبای کاروان رفته بود و دیده منفریدون مشیری شاعر | شعر زیبای کاروان رفته بود و دیده من
شعر راز خاکستر اثر هوشنگ ابتهاجشعر راز خاکستر اثر هوشنگ ابتهاج
شعر زیبای آ بهار… از امیرحسین مدرسشعر زیبای آ بهار… از امیرحسین مدرس
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبانروز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبرروز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
جشنواره لاتوماتینا یا جنگ گوجه فرنگی در اسپانیاجشنواره لاتوماتینا یا جنگ گوجه فرنگی در اسپانیا
انسان فردا شعری از محمدحسن بارق شفیعیانسان فردا شعری از محمدحسن بارق شفیعی
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
دو دستم ساقه سبز دعایت شعری زیبا از قیصر امین پوردو دستم ساقه سبز دعایت شعری زیبا از قیصر امین پور
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو راهاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی شاعر توانا و مسلط به زبان فارسی و عربی بوده است وی از جمله شاعران نامی در سبک ترجیع‌بند و ترکیب‌بند می باشد.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
میلاد امام رضا (ع) | اشعار مربوط به آن روز
روز جهانی پسوریازیس در ۲۹ اکتبر
فریدونشهر | عروسی گرجی در این شهر چگونه برگزار می شود؟
جشن آبانگان در دهم آبان
مسعود سعد سلمان | شعر زیبای در بزم پادشا نگر این کاروبار گل
روز ملّی مبارزه با استکبار در ۱۳ آبان
آیین تولد فرزند در کردستان چگونه است؟
عید قربان | اشعار تبریک این روز بزرگ
فروغی بسطامی | شعر زیبای صف مژگان تو بشکست چنان دل‌ها را
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
خراسان جنوبی | رمضانی‌خوانی رسم کهن خراسان جنوبی در رمضان
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
بیدل دهلوی | شعر زیبای ای خیال قامتت آه ضعیفان را عصا
دامغان | جشنواره شیردوشان یا امامدر
کارو دردریان | شعر زیبای از بس کف دست بر جبین کوبیدم
گیلان | مراسم عروس فوشای چگونه برگزار می شود؟
مهدی اخوان ثالث | شعر زیبای منزلی در دوردست
مصر | فانوس رمضان سنت فاطمیان در این دیار
روز جهانی علم در ۱۰ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)
روز ملی کیفیت در ۱۸ آبان
ژاپن | جشن شکوفه های گیلاس در این کشور
روز جهانی ذات الریه در ۱۲ نوامبر
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان
گالری آرایش عروس
خرید اینترنتی بلیط هواپیما ( ارزان تر از همه جا )
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
فیلم پرشین ویامیران پرواز