مشاهده : 435 صنایع دستی RSS

آشنایی با هنر چاپ قلمکار از هنرهای سنتی و اصیل ایرانی

آشنایی با هنر چاپ قلمکار از هنرهای سنتی و اصیل ایرانی کاردستی
در این مطلب با هنر چاپ قلمکار آشنا می شوید . بخشی از تاریخچه آن و نحوه انجام این هنر زیبا برای شما آورده شده است . با ما همراه باشید.

بد نیست بدانید که چاپ قلمکار نوعی چاپ بر روی پارچه می باشد . به این صوزت که با استفاده از چوب قالب هایی درست می کنند و طرح هایی بته جقه مانند بر روی آن حک می کنند و با استفاده از آن طرح مورد نظر را روی پارچه چاپ می کنند .این نوع چاپ نوعی چاپ سنتی می باشد . در ادامه پرشین وی بیشتر با این هنر زیبا آشنا می شوید.

نحوه انجام هنر چاپ قلمکار

چاپ و رنگ‌گذاری مستقیم طرح و نقش‌ روی پارچه با قالب چوبی، چاپ قلمکار نامیده می‌شود.

تزیین پارچه‌های کتانی مرغوب، پنبه‌ای، ابریشمی و کرباس به وسیله چاپ و رنگ‌گذاری مستقیم طرح و نقش‌ها ,
با قالب چوبی، چاپ قلمکار نامیده می‌شود. در گذشته پارچه‌ را با قلم مو نقاشی می‌کردند.

به دلیل زمان‌بر بودن این روش استفاده از قالب‌های چوبی حکاکی شده رایج شد و به چاپ قلمکار شهرت یافت.
پارچه چاپ قلمکار در تولید محصولات متنوعی از جمله رومیزی، سفره، پرده، جانماز و سجاده، کیف،
کفش و سایر پوشاک، کتیبه‌های ویژه سوگواری، چادر و خیمه‌های بزرگ کاربرد دارد.

در چاپ قلمکار از انواع نقوش بته، درخت سرو، اسلیمی، ختایی، نقوش تاریخی مانند سربازان پارسی،
اشعار و آیات خوشنویسی شده قرآن، شخصیت‌های مذهبی و ادبی، مناظر شکار، چوگان، بزم و حماسه استفاده می‌شود.

درباره چاپ قلمکار بیشتر بدانید

چاپ پارچه قلمکار با طرح بته و جقه از هنرهای سنتی و اصیل ایرانی است . مقاله زیر به شرح و بسط چگونگی تولید این هنر می پردازد.

چاپ قلمکار

نمونه قالب های چوبی

چاپ پارچه تجسمی ‌زنده از فرهنگ و هنر این سرزمین دارد، مردمی‌ که با هنر به دنیا آمده‌اند و در کنار آن زندگی می‌کنند.

تحقیقات نشان داده که صنایع‌دستی این مرز و بوم دارای تنوع و ظرافت‌های بسیار است ,
که در پیچ و خم ظرافت‌های آن به دنبال یافتن ناشناخته‌های این هنر زیبا هستیم تا گوشه‌ای از تمدن,
ایران باستان را تداعی کنیم.

قلمکاری و چاپ سنتی

نحوه انجام قلمکاری اولیه

نحوه ابتدایی قلمکار شکل بوده که از ابتدا با قلم روی پارچه‌های پنبه‌ای (و احتمالا ابریشمی) طرح‌های مورد نظر را,
نقاشی کرده و سپس با مواد شیمیایی ویژه‌ای نسبت به تثبیت رنگ‌ها اقدام می‌کرده‌اند.

لیکن به دلیل فقدان هماهنگی لازم بین نقوش ونیز از آنجا که این کار مستلزم صرف وقت فراوانی بود ,
تکامل تدریجی قلمکار سازی باعث شد تا برای دسترسی به تولید بیشتر و نیز ایجاد هماهنگی و یکنواختی نقوش,
استفاده از مهرهای چوبی جایگزین استفاده از قلم می‌شود ,

وجهت فراهم آمدن امکان استفاده عمومی ‌از پارچه های قلمکار هایی بر روی کتان، چلوار، کرباس و سایر انواع پارچه نیز,
رواج یابد و تحقیقا می‌توان فاصله اوایل قرن دهم هجری قمری (حدود ۱۵۰۲ میلادی) تا اواسط,
قرن دوازدهم هجری قمری (حدود ۱۷۲۲ میلادی) از اوج قلمکار سازی وروز کار اعتلای هنر وصنعت ,
قلمکار سازان کشور به حساب آورد.

چاپ قلمکار

نحوه انجام چاپ قلمکار

در فاصله سال‌های یاد شده تقریبا اکثر مردم کشور مصرف کننده پارچه‌های قلمکار بودند و ضمن استفاده ,
از این پارچه برای تهیه انواع پوشاک به عنوان پرده سفره، پوش، سجاده، رویه لحاف، بقچه، سوزنی حمام، قطیغه،
رویه پشتی، دستمال و کتیبه‌هایی برای تزئین مجالس سوگواری نیز از آن استفاده می‌کردند,
و بخشی از تولیدات نیز به خــــارج از کشور صــــــادر می‌شود.

برای تهیه قلمکار نقوش مورد نظر به تفکیک رنگ و حداکثر چهار رنگ بر روی چوب‌هایی مانند چوب گلابی و زالزالک ,
تراشیده می‌شود و سپس رنگ‌های مورد نظر مصرف می‌شود.

پارچه

نحوه آماده سازی پارچه برای چاپ

برای آماده سازی پارچه به منظور رنگرزی این چاپ، ابتدا آن را مدتی در آب روان و فراوان شستشو داد,
تا آهار و مواد زائد موجود در پارچه از آن خارج شود.

چنین پارچه‌ای نیازمند سفیدگری نیز هست وبه همین دلیل لازم است پس از شستشو روی زمین شنی پهن,
و مرتبا به وسیله‌ای بر روی آن آب پاشیده شود تا پس از مدتی بر اثر تابش نور خورشید به رنگ کاملا سفید در آید.

گاهی نیز قلمکار سازان ترجیح می‌دهند زمینه پارچه بر رنگ زرد درآورند و برای این کار معمولا پارچه شسته شده را,
در تغارهای مخصوص که محتوی محلول گرد پوست انار و هلیله با آب است فرو می‌روند,
وبه این ترتیب به آن رنگ زمینه زرد می‌دهند.

در مرحله تولید استاد قالب را ابتدا به رنگ سیاه آغشته کرده و در آن را در نقطه مورد نظر بر روی پارچه می‌نشاند ,
وبا ضربه مشت باعث انتقال نقش از روی قالب بر روی پارچه می‌شود. سپس رنگ قرمز به شیوه,
فوق الذکر چاپ وبعد از خشک شدن رنگ پارچه شستشو داده می‌شود تا رنگهای اضافی از آن خارج شود.

چاپ قلمکار

پارچه تولید شده با چاپ قلمکار

برای تثبیت رنگ‌های قلمکار به ازای هر هزار متر پارچه مقدار ۱۲ کیلوگرم پوست انار سائیده وحدود ۹۰ کیلو ,
مغز روناس را در داخل پاتیلی که در حال جوش است ریخته وآن را هم می‌زنند تا کاملا مخلوط شود.

‌آنگاه پارچه‌هایی که رنگ آمیزی و شستشو شده داخل پاتیل ریخته و کماکان عمل حرارت دادن ادامه می‌یابد.

نحوه جوشاندن پارچه‌های قلمکار

نحوه جوشاندن پارچه‌های قلمکار به این صورت است که پارچه‌ها قطعه قطعه داخل شده و به وسیله چوب‌های بلند,
زیرورو می‌شود تا محلول حاصل در تمامی نقاط پارچه نفوذ کند و بعد از اتمام کار پارچه‌ها را مجددا,
قطعه قطعه خارج کرده و در شرایطی که عمل تثبیت رنگ خاتمه یافته مجددا پارچه شستشو داده می‌شود,

و بر روی شن پهن ومرتبا روی آن آب پاشیده تا زمینه کرم پارچه سفید شود.

بانی بوم , میراث آریا

2018-10-16 / گردآوری:
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
در این مطلب یاد می گیرید چگونه با بطری های بی استفاده گلدانی زیبا به شکل قو درست کنید و از ان لذت ببرید . برای دانستن مراحل انجام کار با ما همراه باشید .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال
فرش دستباف و روشهای نگهداری از آن