مشاهده : 626 صنایع دستی RSS

فلزکاری در دوران ساسانی

فلزکاری در دوران ساسانی کاردستی
فلزکاری یکی از صنایع دستی اصیل ایرانی می باشد که در دوران ساسانی بسیار رواج داشته است . در ادامه بیشتر با این هنر زیبا آشنا می شوید . با ما همراه باشید.
آنطور که از شواهد پیداست دوران ساسانی دورانی بود که مردم دارای هنرهای گوناگونی بودند که یکی از آنها فلزکاری بود. اشیا و ظروف به جا مانده از آن دوران نیز این نظر را تایید می کند .بشقاب هایی ساخته شده با نقره که نقش های مختلف روی آن حک شده و یا کاسه هایی زیبا با نقوش مختلف .با پرشین وی همراه باشید تا با هنر زیبای مردم ان دوران بیشتر آشنا شوید.

آشنایی با فلزکاری در دوران ساسانی

اردشیر بابکان حکومت ساسانیان را در سال ۲۲۴ میلادی تأسیس کرد که تا سلطه کامل مسلمانان در ایران ادامه داشت.شواهد
باستان شناسی موجود، سکه ها و کتیبه های به دست آمده، حاکی از آن است که سرزمینهای وسیعی زیر تسلط
پادشاهان ساسانی بوده اند.

در این دوره تولید انبوه اشیاء فلزی در کنار دیگر هنرها باعث گسترش امر تجارت و در نتیجه موجب پیشرفت
اقتصادی شد .
با روابط بازرگانی و جنگهای مداوم ایرانیان و رومیان عوامل هنری روم در ایران نفوذ کرد و این تأثیرات در
بعضی از اشیاء دوره ساسانی به وضوح مشاهده می شود.

به عنوان نمونه می توان از تصاویر زنان رقصنده نام برد که مکرراً روی ظروف نقره ای ساسانی نقش شده
است.
همچنین تنگی با نقش مرد نیرومندی (احتمالاً هرکول) که در حال نبرد با یک قوچ است نیز دیده می شود
که نقش این تنگ تأثیر هنر یونانی و رومی را در هنر ساسانی به وضوح نشان می دهد .
هنر ساسانی و به خصوص هنر فلز کاری آن هنری درباری است.

احتمالاً در کنار کاخهای سلطنتی کارگاههایی برای ساختن این اشیاء گرانبها و تجملاتی وجود داشته است.

در این کارگاههای فلزکاری از نقره برای ساختن ظروف مختلف و از طلا برای زراندود کردن آنها استفاده می
شد.

فلزکاری

تنگ ساخته شده با هنر فلزکاری

هنر مردمی نیز تحت تأثیر این هنر درباری بوده است و در مواردی که توانایی استفاده از فلزات طلا و
نقره برای ساخت ظروف نبود هنرمندان آلیاژهای کم بها از جمله سفیدروی را به کار می گرفتند و با پیروی
از همان شیوه تجملاتی، آثار زیبایی می ساختند که در جای خود شواهدی در این زمینه ارائه خواهد شد.

مهمترین آثار فلزی که از دوره ساسانی باقی مانده، ظروف نقره ای هستند که شماری از آنان زراندود شده اند.برخی
از این ظروف نقره ای دارای خط نوشته هستند که بیان کننده نام صاحب ظرف و مشخصه وزن آن است.
این ظروف که تاکنون اطلاع دقیقی از محل ساخت آنها به دست نیامده دارای شکلهای مختلفی هستند که رایجترین آنها
عبارتند از :

رایج ترین ظروف فلزی دوران ساسانی

۱) بشقابها

این بشقابها دارای دیواره کوتاه هستند و منقوش به تصاویر گوناگونی مانند شکار شاهان، شاه و ملکه
بر تخت نشسته، شاه بر تخت نشسته همراه با ملازمان، حیوانات ترکیبی زمینه این نقوش با پیچکها، برگهای مو، نقوشی
به شکل قلب (این نقوش از دوره اشکانیان متداول شده و چـنان که قـبلاً ذکر شـد می توان آن را
تـأثیر هنـر هلنی دانست) و پرندگان و بوته انار و میوه آن و … تزئین شده است.

هنر ساسانی و به خصوص هنر فلز کاری آن هنری درباری است.
احتمالاً در کنار کاخهای سلطنتی کارگاههایی برای ساختن این اشیاء گرانبها و تجملاتی وجود داشته است.
در این کارگاهها از نقره برای ساختن ظروف مختلف و از طلا برای زراندود کردن آنها استفاده می شد.

۲) کاسه های نیمکره ای

با نقوش مختلفی مانند: نوازندگان، رقاصان و … همراه با نقوش زمینه متداول در این دوره.

۳) تنگها

از نظر شکل بسیار متنوع هستند و اکثر آنها زراندود شده اند.
به طور مثال تنگهایی با بدنه گلابی شکل، دهانه دارای آبریز منقار مانند، دسته بلند با تزیین بالای دسته، پایه
بلند حلقوی و یا قیفی شکل .

فلزکاری

هنر زیبای فلزکاری

همچنین تنگهایی بدون دسته و پایه که دهانه آن ساده و بدون آبریز است و بر آنها نقوش متنوعی مانند:
حیوانات ترکیبی، زنان رقصنده، سایر نقوش مرسوم در دوره ساسانی ترسیم شده است.

۴) ظروف کشکولی شکل با نقشهای

۵) ریتونها

ظروفی هستند که مانند لیوان برای آشامیدن مایعات از آنها استفاده می شد و به شکل مجسمه حیوان، ویا انتهای
آنها به شکل نیمتنه حیوان ساخته می شد.
ساختن این گونه ظروف از زمانهای پیشین مرسوم بوده است و نمونه های زیبائی از آن به شکل بزکوهی، قوچ
و … همراه با نقوش متداول این دوره در دست است.

ظروف فلزی ساخته شده به شکل حیوان

۶ ) ظروفی به شکل مجسمه کامل حیوان

لازم به توضیح است که به علت جنگهای که بین خسرو دوم
و هراکلیوس (هرقل) امپراطور روم اتفاق افتاد، و سپس با آمدن اعراب به ایران، مقادیر متنابهی از اشیاء سیمین و
احتمالاً زرین به غارت رفت و یا برای ساختن سکه ذوب شد، به همین علت تعداد اشیاء نقره ای که
از دوره ساسانی به دست آمده بسیار محدود است.
اکثر ظروف نقره ای این دوره در خارج از مرزهای کنونی ایران کشف شده اند و آن تعدادی که در
ایران به دست آمده به علل مختلف تاریخ و منشأ درستی از آنها در دست نیست.

در دوره ساسانی از آلیاژ مفرغ برای ساختن اشیاء گوناگون استفاده بسیار شده است.
اشیایی مانند، جنگ افزار، مجسمه های کوچک قطعات پایه تخت به شکل گیرفن (حیوان ترکیبی با سرپرنده)، احتمالاً با تزئینات
باقی نمانده است.در اواخر دوره ساسانی کاربرد سفیدروی برای ساختن ظروف مورد توجه بیشتری قرار گرفت.
دلیل این امر رنگ و شفافیت طلا و نقره مانند سفیدروی است که موجب می شد آن طبقاتی که نمتوانستند
از نقره استفاده کنند، ظروف ساخته شده از سفیدروی را جایگزین آن کنند.

از انواع آلیاژهای مورد استفاده در اواخر دوره ساسانی که دارای ظاهری نقره مانندند از آلیاژ سرب و روی می
توان نام برد.با این آلیاژ در سده ششم ـ هفتم میلادی ظروفی با همان شکلهای متداول دوره ساسانی ساخته می
شد.
به کارگیری این دو آلیاژ ـ سفیدروی وسرب و روی ـ از یک طرف درباری بودن هنر ساسانی را مشخص
می کند و اینکه چگونه مورد تقلید و پیروی حکام محلی و دیگر طبقات جامعه قرار گرفته، و از طرف
دیگر بیانگر این مطلب است که ضعف دولت مرکزی و کاهش قدرت سیاسی در اواخر دوره ساسانی سبب کاهش توان
اقتصادی آنان شده است .

درباره هنر فلزکاری بیشتر بدانید

هنر فلزکاری به هر اثر هنری ای که از سنگ های معدنی زمین که شامل برنز، طلا، نقره، مس، قلع، آهن و …
به دست می آید گفته می شود. البته هنگامی که انسان پی برد که می تواند فلز را ذوب کند با کمک آن آلیاژ های گوناگون ساخت.

مثلا مفرغ که آلیاژ مس و قلع است و یا فولاد که آلیاز آهن و کربن می باشد.

انسان همواره ذاتی کمال گرا داشته که این ذات به او کمک می کند تا در همه دوران در پی زیبایی باشد.
زمانی که به ظروفی که در گذشته با هنر فلزکاری درست شده اند نگاه می کنیم پی می بریم ,
که صنعت گرانی که آن ها را ساخته اند تنها به فکر کاربردی بودن آن ظروف نبوده اند
و در پی عناصر زیبایی شناختی نیز در آن ها می گشته اند.

انواع هنر فلزکاری

هنر فلزکاری گونه های متفاوتی دارد که در گروه های مختلف هنری قرار می گیرند. در ایران هنر های

قلمزنی

دوات گری

جُنده کاری

مشبک فلز

طلاکوبی روی فولاد

از شناخته شده ترین هنر های فلزی می باشند.

تبیان , کلوت

2018-10-28 / گردآوری:
برچسب ها:
دکتر طاهری
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویدکتر طاهری
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویرآموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
در این مطلب یاد می گیرید چگونه با بطری های بی استفاده گلدانی زیبا به شکل قو درست کنید و از ان لذت ببرید . برای دانستن مراحل انجام کار با ما همراه باشید .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
جوانسازی صورت و دستها , اصلاح افتادگی پلک فوری !
تعبیر خواب
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال