قالیچه درخت سرو , یکی از زیباترین بافته های بختیاری

مشاهده : 879
قالیچه درخت سرو , یکی از زیباترین بافته های بختیاری کاردستی
قالیچه درخت سرو , حاشیه ی اصلی قالیچه روشن و دارای طرح شاخه های مواجی است که در انتها به گل های شاه عباسی و ختایی می رسند .

قالیچه درخت سرو

قالیچه درخت سرو , یکی از زیباترین بافته های بختیاری موجود در موزه ی فرش این قالیچه با طرح محرابی سروی است.
در طرفین سرو دو درخت میوه قرار گرفته است .
زمینه ی اصلی قالیچه سورمه ای رنگ است و در بالای طاق محراب شاخه و برگ اسلیمی دهن اژدری قالیچه
را زینت می دهد.
در راس محراب کتیبه ای با مضمون ” عمل کارخانه ی عبدالصمد اصفهانی ” قرار گرفته است .
حاشیه ی اصلی قالیچه روشن و دارای طرح شاخه های مواجی است که در انتها به گل های شاه عباسی
و ختایی می رسند .
نماد درخت در انواع هنر های ایرانی از جمله تصاویری ست که تکرار و مداومت آن ذهن بسیاری را بر
خود مشغول داشته .
در تمامی سفال ها و منسوجات ، نقاشی ها و حتی حجاری های تاریخ ایران درخت چنان
جایگاهی داشته که حالت تقدس و احترام آمیز آن حتی نزد هنرمندان شهرت فراوان دارد.
زیبایی درختان سرو منقوش بر دیوار نگاره های تخت جمشید از جمله قدیمی ترین آثاری ست که بیان اهمیت و
اعتبار این آفریده ی پروردگار در میان هنرمندان و شاهان هخامنشی ست .
قالیچه درخت سرو

قالیچه درخت سرو

اما بررسی زمان و نحوه ی انتقال تصویر درخت بر روی دست بافته های گره دار نیاز
به بررسی بیشتری دارد .

احتمالا” قدیمی ترین و شاید هم ناب ترین نوع منقوش درخت سرو بر روی فرش گره دار را می توان بر روی
گروهی از قالیچه های بلوچ خراسان مشاهده نمود که به قالیچه های سجاده ای بلوچ شهرت دارند .

بررسی های دقیق تر نگارنده بر روی این گروه از قالیچه ها که از قدمت بیشتری برخوردارند و بافت آن
ها به حداقل ممکن کاهش یافته دقیقا” معرف درخت سرو بر روی این قالیچه هاست.
اما گروه دیگر که هم اکنون نیز به مقدار زیاد بافته و در بازار مشهد ، تربت جام و تربت
حیدریه عرضه می گردد و با نام نقشِ برگِ تاکی شهرت دارند احتمالا” دارای سوابق بیشتری نسبت به قالی های

گروه اول هستند .
اگر چه قدیمی ترین نمونه های هر دو گروه بیش از ۵۰ الی ۱۷۰ سال از عمر آن ها نمی
گذرد اما بی تردید احترام و تقدس هر دو درخت در شرق ایران به ویژه مرکز خراسان و بالاخص در
محدوده ی خواف دارای سوابقی بیش از ۱۵۰۰ سال می باشد .
هر چند بلوچ های خراسان در حال حاضر تنها بافندگان نقش درخت سرو و درخت تاک بر روی قالیچه
های این منطقه هستند اما احتمال آن می رود که سایر بافندگان این نواحی حتی قبل از مهاجرت تدریجی بلوچ
ها به شرق ایران از این دو نقش استفاده نموده باشند.
قالیچه درخت سرو به احتمال قریب به یقین تاریخ تقدس و احترام درخت سرو در بین ساکنان شرق ایران از
جمله نواحی مرکزی شرقِ آن به تاریخ حضور زرتشتان در خراسان باز می گردد.
ناحیه ای که امروز در خراسان به نام خواف شهرت دارد در زمان ما قبل حضور اعراب بزرگترین مراکز حضور
زرتشتیان در شرق ایران بوده است .
اما در تاریخ زرتشتیانِ خراسان ماجرای درخت سروِ کشمیر از جایگاه والایی برخوردار است .

قالیچه درخت سرو

قالیچه درخت سرو

در واقع باید گفت آن چه که امروز بر روی قالیچه های سجاده ای بافندگان بلوچ رخ می نمایاند

چیزی نیست جز انتقال یک روایت تاریخی ، مذهبی از سرگذشت درخت مقدس زرتشتیانِ خراسان .
به دیگر سخن آن که درختی که در مرکز قالیچه های بلوچی دیده می شود همان درختِ سروِ کشمیر است

که با گذشت قریب به ۲۶۰۰ سال هنوز هم یاد و خاطره ی آن درخت سینه به سینه و نسل

به نسل در میان ساکنان آن دیار نقل شده و سرانجام بلوچ های خراسان و دیگر عشایر مرکزی خراسان آن
را این گونه بر روز بافته های خود منتقل نموده اند .
البته همان گونه که گفته شد بافندگان مذکور این درخت را در دو قالبِ متفاوت بافته اند و دلیل نام
گذاری دو گانه به شکل درخت برگ تاک و درخت سرو همین است .
اما این موضوع نیز دلیلی دارد و سرگذشت طرح برگ تاکی را باید در جای دیگر جست .
قالیچه درخت سرو برگرفته از کتاب پژوهشی در فرش ایران

2017-05-11 / گردآوری:
برچسب ها:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک
دراین مطلب به بررسی برترین برندهای ایرانی و وارداتی مداد و نوشت افزار از فابرکاستل و استدلر و استابیلو تا پارس مداد و آرت لاین و آریا می پردازیم .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال
logo-samandehi