قالی بلوچ خراسان | مهمترین گروه های طرح های قالی بلوچ خراسان

مشاهده : 850
قالی بلوچ خراسان | مهمترین گروه های طرح های قالی بلوچ خراسان کاردستی
قالی بلوچ خراسان , طرح های مکرر از مشهورترین و رایج ترین طرح های اقوام هشت گانه بلوچ خراسان می باشند.

قالی بلوچ خراسان

قالی بلوچ خراسان , مهمترین گروه های طرح های قالی بلوچ عبارتند از:

۱- محرابی:

محرابی یکی از فراگیرترین طرحهای قالی
بلوچ خراسان به شمار می آید.
این طرح یادآور محراب می باشد یعنی همان مکانی که درمساجد ویژه نمازگذاردن امام جماعت می باشد.
گر چه بافت این طرح نزد اکثر قبایل مشهور به بلوچ خراسان رایج می باشد امامرغوبترین قالیچه های محرابی
یقیناً درحوزه خواف بافته می شود سجاده های بلوچی خراسان تقریباً در سراسر جهان شناخته شده اند زیرا دارای رنگبندی
خاص وانحصاری بلوچ خراسان میباشند ثانیاً محراب بدوناستثناء حالت نمکدان دارد که فاقد ستونها وسرستونهای رایج درسایرقالیهای محرابی است.

۲- طرح قابی:

قالیهای بلوچی خراسان باطرح قابی نیز همچون سایر طرحها و نقوش
این اقوام دارای ویژگیهای وخصوصیات انحصاری می باشند

که میتوان براحتی آنها ازسایر طرحهای قابی که توسط دیگر بافندگان بویژه سایرعشایر ایران می بافند تشخیص وتمیزداد زیراطرحهای قابی
بلوچ علاوه بر دارا بودن رنگبندی خاص اولاً فرم کلی آنها بصورت لوزی ، شش ضعلی وهشت ضلعی است ثانیاً
این قابها دربرخی موارد درکنار یکدیگر ولی دراکثر موارد بصورت مورب وقطری چیده می شوند .

قالی بلوچ خراسان

۳- طرح ترنجدار :

طرحهای ترنجی بلوچ دارای تزئینات مرغی یا بقول دکتر حصوری قلاب گونه است .
دربسیاری از طرحهای ترنجی بلوچ خراسان لچک نیز در جایگاه خود قرارگرفته که غالباً ربع یکی از مدالیونهای مرکزی فرش
می باشد.
برخی از طرحهای قابی بلوچ که حالت خشت گونه دارند میتوان درردیف طرحهای ترنجی این اقوام نیزبحساب آورد .
اینگونه از طرحهای قابی بلوچ خراسان انحصاری نیز دیده می شوند که عمدتاً توسط بلوچهای ساکن اطراف نیشابور بافته می
شوند بخشی از آنها دارای خشت های هماهنگ ویکنواخت وتعدادی نیز از هماهنگی ویکنواختی خاص برخوردار نمی باشند که بنظر
میرسد توسط بافندگان مبتدی بلوچ بافته شده باشد برای تزئینات داخل ترنج عمدتاً از اشکال هندسی متشابک ، نقشمایه های
نباتی و…
استفاده می شود .
ازنظر فراوانی اینگونه طرحها درمیان قالی بلوچ خراسان بعداز طرحهای محرابی وقابی قرارمیگیرد.

۴- طرح مرغی :

در قالی بلوچ پیوند عجیبی بین تگاره های مرغی و گیاهی بویژه هر کجاکه قالی بلوچ خراسان دارای درخت زندگی
است بچشم میخورد آنجا که بافنده بلوچ با استفاده از نگاره ها و نقشمایه های مرغی یک تا چند ترنج
را میسازد نماد باران بودن این نقشمایه بیشتر اشکار میگردد خروس در نزد اقوام بلوچ بالاخص اقوام بهلولی وعرب از
جایگاه ویژه ا ی برخوردار است.
به طور کلی طرح های مرغی بلوچ رامیتوان به سه گروه طرح های دارای نقشمایه های منفرد مرغی ساده ،

طرح های دارای نقشمایه مرغ با پرندگان کاملا واقعی و طرح هایی که صرفا دارای تزیینات کله مرغی هستند تقسیم
بندی نمود که گروه سوم در طبقه بندی طرح های مرغی قرارنمی گیرند.

۵- بوته :

این طرح که ازآن در ادبیات فرش تعابیر مختلفی همچون نماد سرشعله آتش مقدس زرتشت ، سرشاخه های درخت سرو
،زن سربگریبان کرده وبالاخره نماد بوته گیاهی ارائه شده است یکی از طرحها رایج قالی بلوچ خراسان بوده ومی باشد
.
بدیهی است سه نوع بوته که درقالی بلوچ خراسان دیده شد که اولی منحصربه بلوچهای منطقه خواف وتربت حیدریه ودومی
درمنطقه سرخس که تاحدودی تحت تاثیر قالی کرد قرارگرفته است بافته می شود.

۶- محرمات :
برخی از نقشمایه های مشهور بلوچ بویژه برگ تاک ، نگار مرغی ، اشکال متشابه هندسی بویژه مثلث ولوزی ،
نگاره های نباتی ، بوته درقالب طرح محرمات دردوحالت محرمات بانوار طولی ، محرمات بانوار مورب بافته می شوند .
اگرچه نوع نقشمایه ای که دراین طرح درمناطق مختلف بلوچ خراسان بکار می رود متفاوت است ولی تقریباً درتمامی حوزه
بلوچ خراسان بافته می شود ولی مقدار تولید آن بصورت نسبی کم است.

۷- افشان:
اگر چه جاذبه های طرحهای مرغی ، قابهای مورب وحتی میناخانی راندارد ولی یکی از نقشه های رایج بلوچ خراسان
است که بالاخص بافندگان جان بیگی آنرا می بافند .
نقشه افشان بلوچ خراسان ممکن است بصورت قابهایی باشد که حالت مربعی داشته وداخل آن بانقشه چشمه گل تزئین گردد.
بلحاظ عدم استقبال بازار از طرحهای افشان بلوچ مجموعاً تولید وبافت این نقشه نیز کم است .

قالی بلوچ خراسان


۸- طرح مکرر :
طرح های مکرر از مشهورترین و رایج ترین طرح های اقوام هشت گانه بلوچ خراسان می باشند.
اکثریت قریب به اتفاق پیش کسوتان فرش بلوچ خراسان با این عقیده دکتر دتریچ وگنر موافقند که طرح های
مکرر به لحاظ راحتی بافت به مرور زمان در تمامی مناطق بلوچ خراسان گسترش یافته و امروزه از نظر کمی
بیشترین مقدار تولید را به خود اختصاص می دهند اگر چه طرح های مکرر از تنوع زیادی برخوردارند ( بسیاری
از طرح های قابی را می توان در ردیف طرح های مکرر به حساب آورد) ولی یکی از مشهور ترین
طرح های مکرر بلوچ خراسان طرح کشمیری یا هراتی است.

۹- طرح حیوانی و تصویری:
اگر چه بخشی عمده ای از بافندگان بلوچ خراسان بنابه اعتقادات فرهنگی ومذهبی خودعلاقه ای به بافت طرحهای تصویری ندارند

ولی بافندگانی که درجنوب خراسان اسکان دارند بویژه بافندگان ایل بهلولی وبرخی از ایلات وعشایری که درمنطقه قاسم آباد خواف
اسکان دارند علاقمند به بافت طرحهای تصویری دارند همچنین عشایرعرب وبلوچی که دراطراف بیرجند ونهبندان زندگی می کنند در قالیهای
خود نقوشی از دیو و…
برروی قالیهای خودمی بافند.
در حوزه تربت جام و تایباد تعدادی طرح های تصویری با نشانی از حضرت محمد (ص) بافته میشود .
همچنین در طرح های حیوانی بلوچ حیواناتی همچون گوزن ، آهو ، اسب ، شتر و ….
بچشم می خورد .
فرش ایرانی

2017-04-27 / گردآوری:
برچسب ها:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک
دراین مطلب به بررسی برترین برندهای ایرانی و وارداتی مداد و نوشت افزار از فابرکاستل و استدلر و استابیلو تا پارس مداد و آرت لاین و آریا می پردازیم .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال
logo-samandehi