مشاهده : 797صنایع دستیRSS

آشنایی با رشتی دوزی , هنر زیبای مردم گیلان

آشنایی با رشتی دوزی , هنر زیبای مردم گیلانکاردستی
در این مطلب با هنر رشتی دوزی که از زیباترین صنایع دستی استان گیلان می باشد آشنا می شوید. نحوه انجام این هنر نیز برای شما توضیح داده شده است . در ادامه با ما همراه باشید.

رشتی دوزی از صنایع دستی استان گیلان می باشد .در واقع این هنر همان هنر قلاب دوزی به روش مردم رشت می باشد و به همین دلیل این نام برایش انتخاب شده است .طبق آثاری که به جا مانده قدمت این هنر را از زمان هخامنشیان تخمین می زننند .برای آشنایی بیشتر با این هنر زیبا با پرشین وی همراه باشید.

آشنایی با هنر رشتی دوزی

اب دوزی به سبک ساکنین رشت ، رشتی دوزی خوانده می‌شود. به بیان ساده هنر رشتی دوزی؛
قلاب دوزی و تزیین پارچه‌های ضخیم و با ارزش با نخ‌های ابریشم است که یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی‌ شهر رشت,
و استان گیلان به حساب می‌آید.

در گذشته این دوخت را بر روی پارچه ماهوت انجام می‌دادند. این دوخت به دلیل سنگین بودن پارچه،
فشار زیاد قلاب کار سنگینی بوده و از این رو حرفه‌ای مردانه به شمار می‌رفته است.

ابزار مورد نیاز برای قلاب دوزی شامل: پارچه ماهوت یا مخمل، نخ‌های ابریشمی، کارگاه قلاب دوزی و قلاب نوک تیز است.

در ابتدا باید طرح روی پارچه نقش بندد؛ و سپس هنرمند؛ شروع به دوخت طرح نقش بسته بر پارچه با قلاب ,
و نخ‌های رنگی ابریشمی می‌کند. طرح‌ها یا برگرفته از خلاقیت و ذهن طراح هستند,
یا از نقش‌های قدیمی این هنر سرچشمه می‌گیرند،

رشتی دوزی

نمونه ای از کار رشتی دوزی

از میان نقش‌ها می‌توان به: بازوبندی، بند رومی، بته جقه‌ایی، ترمه‌ایی، گل بادامی، بته جقه‌ایی شاخ گوزنی،
بته جقه قهر و آشتی، گل و بوته اشاره کرد.

در حال حاضر هنر رشتی دوزی برای تزیین: سجاده، پرده، زیر لیوانی، رومیزی، نقش زدن روی کفش زنانه، کوسن و …
به کار گرفته می‌شود.

بیشتر بدانید نقوشی که در رشتی دوزی به کار می‌روند دو نوع هستند

۱)گلدوزی که از قدیم بوده و به صورت الگویی ثابت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۲)نقوش ابتکاری (ابداعی) به طوری که با نقوش قدیم مطابقت داشته باشد. مثل نقشه، چادری ستونی،
هشتی تاجی شب بی حاشیه دارد (در حدود ۳۰ سال پیش، از این طرح استفاده می‌کردند ,
و حاشیه‌ی اطراف آن کار ابتکاری است بدون نقشه روی پارچه قلابدوزی می‌کنند .

ابزار کار برای رشتی دوزی

جریده یا کارگاه (چوب مخصوص کار قلاب دوزی)شامل دو قطعه چوب تقریبی طول ۱۰۰ سانتی متر ,
و به عرض ۱۰ سانتی متر با ضخامت ۵ سانتی متر که در یک طرف به میخ و به یکدیگر متصل در سوی دیگر ,
به وسیله‌ی مانعی که در فاصله‌ی ۴۰ سانتی متر از انتهای وسیله گذاشته شد,

ه از یکدیگر جدا و حالتی گیره مانند دارد تشکیل یافته است .

– قلاب نوک تیز و بدون انحنا با یک بریدگی مورب در فاصله ۵ میلی متری نوک قلاب.

– چهار پایه‌ی مخصوص معروف به کتل که مخصوص نشیمن قلاب دوز است و از چوب نراد ساخته شده است.

– نقشه یا طرح مورد نظر: برای قلابدوزی نیاز به طرح می‌باشد و این طرح‌ها اکثرا نقشه هایی هستند ,
که از گذشته به جای مانده و طی سالیان متمادی از آن استفاده شده است.

نقوش مورد استفاده در رشتی دوزی عبارتند از بازوبندی ، بند رومی ، بته جفه ترمه ای ، گل بادامی ،
بته جقه ای شاخ گوزنی ، بته جقه قهر و آشتی ، گل و بوته ، گل و مرغ و…

شیوه کار قلابدوزان در تهیه یک اثر رشتی دوزی

قلاب دوزان طرحی را که قصد دارند روی پارچه ماهوت قلاب دوزی کنند، ابتدا روی کاغذی که ابعاد آن کمی بزرگتر,
از اندازه پارچه مورد نظرشان است ترسیم کرده و سپس با یک سنجاق تمامی خطوط طرح را ,
روی کاغذ با فواصل نزدیک به هم سوراخ می‌کنند.

رشتی دوزی

هنر زیبای رشتی دوزی

آنگاه مقداری گچ روی کاغذ ریخته، کاملا آن را روی صفحه کاغذ پخش می‌کنند تا از داخل سوراخهای کاغذ گذشته ,
و بر روی ماهوت بنشیند و بعد از برداشتن کاغذ از روی ماهوت، طرح بر روی ماهوت قلم گیری شده,
و صنعتگر با کمک قلابی که ساختمان آن تشریح شد، شروع به دوخت می‌کند.

رشتی دوزی در حال حاضر برای تزئین سجاده، جا قرآنی، لبه پرده، زیرلیوانی، رویه میز، رویه کوسن،
رویه دمپایی زنانه، کفش زنانه، بقچه سوزنی و… مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شیوه کار قلاب دوزان به این صورت است که روی یک چهار پایه کوتاه نشسته و یک قسمت از پارچه را,
در لای دهانه جریده قرار داده و به کمک زانوانشان آن را به هم می‌فشارند تا پارچه خارج نشود.

آنگاه یک سر نخ را گره زده و در حالی که قلاب را از روی پارچه به داخل آن فرو برده اند،
گره را در شیار قلاب استوار ساخته و آن را از پارچه بیرون می‌کشند و در شرایطی که نخ خارج شده,
از پارچه حالت یک نیم دایره را به خود گرفته،

در فاصله ای معین، دوباره قلاب را به داخل پارچه فرو برده و قلاب را از پارچه خارج می‌کنند.

به این ترتیب، نیم دایره قبلی سفت شده و بر روی کار می‌نشیند، در حالی که نیم دایره جدیدی که به وجود آمده ,
به صنعتگر امکان می‌دهد تا دوباره قلاب را به داخل پارچه فرو برده و با تکرار این حالت است,
که نقشی زنجیره ای روی پارچه به وجود می‌آید

بانی بوم , ویکی چجور

2018-11-04 / گردآوری:
دکتر طاهری
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویدکتر طاهری
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویرآموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
در این مطلب یاد می گیرید چگونه با بطری های بی استفاده گلدانی زیبا به شکل قو درست کنید و از ان لذت ببرید . برای دانستن مراحل انجام کار با ما همراه باشید .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
جوانسازی صورت و دستها , اصلاح افتادگی پلک فوری !
تعبیر خواب
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال