هنر سفالگری در کلپورگان

مشاهده : 2433
هنر سفالگری در کلپورگان کاردستی
هنر سفالگری سفال، کلیدی مهم در شناخت تمدن بشری محسوب می‌شود؛ چرا که هم یکی از بدوی‌ترین اشیا دست‌ساخت بشر بوده و هم کاربرد وسیعی در زندگی او داشته و با اعتقادات و آیین‌های فراوانی نیز آمیخته شده است.از قریب به ۱۰۰۰۰ سال پیش و در جوامع شکار و گردآور، اشخاص با ساخت ظروف سفالی […]

هنر سفالگری

سفال، کلیدی مهم در شناخت تمدن بشری محسوب می‌شود؛ چرا که هم یکی از بدوی‌ترین اشیا دست‌ساخت
بشر بوده و هم کاربرد وسیعی در زندگی او داشته و با اعتقادات و آیین‌های فراوانی نیز آمیخته شده است.
از قریب به ۱۰۰۰۰ سال پیش و در جوامع شکار و گردآور، اشخاص با ساخت ظروف سفالی آشنا بوده‌اند.

سفالگری در کلپورگان

سفالگری در کلپورگان

هر چند سفال‌های یافت‌شده از آن دوران، بسیار ناهموار و ناهنجار است و با دست ساخته می‌شده است، اما به
تدریج هم شیوه‌های ساخت آن تکامل یافته و هم رنگ‌آمیزی، منقش ساختن و لعاب‌کاری روی آنها به وجود آمده است.
همین عوامل است که سفال را به بستری مناسب برای به تصویر کشیدن اندیشه‌ها، باورها و اعتقادات انسان‌ها تبدیل کرده
و باعث شده است تا به‌عنوان مهم‌ترین ماده فرهنگی و راهنمایی برای شناخت عمیق‌تر شیوه زیست و تفکر سازندگان آن
شناخته شود.

پوپ معتقد است سفالینه‌های منقش ماقبل تاریخ، نخستین کتاب بشر به شمار می‌آید و نقوش این سفالینه‌ها را بیانگر بیم‌ها
و امیدها و علایمی برای استعانت از قوای طبیعی در مبارزه دایم حیات قلمداد می‌کند.
درهم‌آمیختگی گسترده سفال با شیوه زیست و اعتقادات بشر، دیرپایی‌اش در حیات او و در بر داشتن چهار عنصر اصلی
و سازنده هستی (آب، خاک، باد و آتش) در خود، خصلتی آیینی و الوهی به سفال می‌دهد(dot)
سفال از
یک سو با زندگی روزمره اقشار مختلف جامعه در هم تنیده است و از سوی دیگر جنبه‌ای فرهنگی و آیینی
دارد و این امر به متخصصین اجازه می‌دهد با بررسی و تجزیه و تحلیل نقوش آنها که نوعی خط تصویری
محسوب می‌شود به فرهنگ و ارزش‌های عام موجود در جوامع پی ببرند.

سفال کلپورگان، همانندی بسیاری با ظروف سفالی هزاره سوم پیش از میلاد در سیستان و بلوچستان و کرمان دارد.
“پیشه‌ورانی که نقش سفالینه‌ها را در ۵۵۰۰ سال پیش از این ابداع کردند خاک رس را می‌ساییدند و اغلب الک
می‌کردند، سفالگران هنوز آن چرخ‌های پایی تندحرکت را، که کاشی‌سازان در زمان‌های بعد اشکال متوازی و قرینه را با آن‌ها
می‌ساختند نداشتند.
ابزار کار ایشان فقط چرخی بود که روی آن، ظرف را با دست گرد می‌کردند.
وجود این چرخ‌ها بی‌شک بهتر از آن بود که هیچ وسیله‌ای برای چرخاندن توده گل نداشته باشند، اما البته کافی
نبود”.

آنچه آمد مربوط به ساخت سفالینه‌های هزاران سال پیش است اما هنوز هم در کلپورگان زنان روستا با همین شیوه
و با خاکی که توسط مردان تهیه و آماده می‌شود، سفالی ابتدایی (primitive) را مهیا می‌سازند و بر آن نقش‌هایی
چند می‌زنند.
جالب آنکه به علت همین شباهت‌ها که در واقع نشانگر دست نخورده ماندن شیوه ساخت آن از قرون پیش تاکنون
است، تعیین عمر بسیاری از سفالینه‌ها که به تصادف در حفاری‌ها یافت می‌شود با دشواری همراه است.

 سفالگری در کلپورگان

سفال کلپورگان

عدم استفاده از لعاب، عدم استفاده از چرخ سفالگری، شیوه پخت سنتی که درون گودال‌هایی کوچک و با آتش حاصل
از خاشاک انجام می‌شده است و همچنین نقش‌های ساده حاصل از نقطه و خط صاف، همه و همه دلالت بر
بکر ماندن این صنعت در روستای کلپورگان دارد.

خاک رس را از معدنی در چند کیلومتری روستا به آنجا حمل می‌کنند و پس از خرد کردن با سنگ‌هایی
مخصوص، در حوضچه‌های آب قرار می‌دهند.
این حوضچه‌ها دو طبقه است و برای جداسازی ناخالصی‌ها میان دو حوضچه صافی قرار می‌دهند.
دوغاب جمع شده در حوضچه دوم که از صافی عبور کرده بعد از دو روز ماندن تبدیل به گلی می‌شود
که قابل استفاده برای سفال سازی است.
به این گل‌، هاجک می‌گویند و رنگ آن سبز صدری است.
زن کلپورگانی پس از تهیه هاجک، آن را روی پایه‌ای که به آن بونو می‌گویند قرار می‌دهد(dot) بونو بشقابی
سفالی
است و پیش از قرار دادن گل، روی آن را با تکه‌ای پارچه می‌پوشانند تا پس از ساخته شدن
ظرف جدا نمودن آن از پایه راحت باشد.
گل را با دست شکل داده، دیواره‌هایش را نازک کرده و در صورت نیاز، گلی که به‌صورت فتیله‌ای درآمده به
آن اضافه می‌کنند تا به اندازه دلخواه‌شان در بیاید.
ظرفی که این چنین ساخته می‌شود را سپس با پارچه می‌پوشانند و در آفتاب قرار می‌دهند تا خشک شود(dot) برای
منقش ساختن این ظرف‌ها ابتدا آن را با سنگ صافی صیقل می‌دهند و با دنبه گوسفند چرب می‌کنند تا از
پخش شدن نقوش روی آن جلوگیری کنند.
برای منقش ساختن سفال‌ها از سنگی به نام تیتک که نوعی سنگ منگنز است و رنگ قهوه‌ای تیره دارد استفاده
می‌کنند.
این سنگ را پودر کرده و با حل کردن در آب، جوهری به دست می‌آورند که با تکه‌هایی از چوب
درخت خرما آنرا بر سفال‌های ساخته شده می‌نشانند.
سفال خامی که این چنین به دست می‌آید پس از پخته شدن به رنگ قرمز در می‌آید.

دستافرید

2016-09-19 / گردآوری:
برچسب ها:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
معرفی یک دوره آنلاین برای یادگیری اصول نقاشی معرفی یک دوره آنلاین برای یادگیری اصول نقاشی
دوره های آموزش نقاشی در سایت هنر ناهید
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
تعبیر خواب معرفی یک دوره آنلاین برای یادگیری اصول نقاشی
تعبیر خواب خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک
تعبیر خواب آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
تعبیر خواب پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
تعبیر خواب چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
تعبیر خواب آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
تعبیر خواب ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
تعبیر خواب چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
تعبیر خواب مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
تعبیر خواب آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
تعبیر خواب آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
تعبیر خواب آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
تعبیر خواب آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
تعبیر خواب آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
تعبیر خواب مینیاتور به چه معناست؟
تعبیر خواب آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
تعبیر خواب درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
تعبیر خواب مراحل بافت گلیم
تعبیر خواب آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
تعبیر خواب ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
تعبیر خواب آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
تعبیر خواب آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
تعبیر خواب آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
تعبیر خواب آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
فلایتیو