مشاهده : 473صنایع دستیRSS

آشنایی با هنر لاک تراشی , هنری برگرفته از چوب

آشنایی با هنر لاک تراشی , هنری برگرفته از چوبکاردستی
هنر لاک تراشی , هنر لاک تراشی یا چوتاشی (کچه تاشی) است که در گذشته در مناطق جنگلی و روستایی مورد توجه پیشروان بوده است.

هنر لاک تراشی

هنر لاک تراشی , کرانه باختری دریای مازندران یا کاسپین، تا پیش از حمله مغول تاپورستان با تبرستان نامیده می
شد؛ چنانکه در سکه های به دست آمده سده های دوم و سوم هجری این سرزمین به خط پهلوی تاپورستان
ذکر شده است.
همراه با حمله مغول در قرن هفتم نام تبرستان از رواج افتاد و کلمه مازندران به معنی بخشی
از تبرستان یا توابع آن به کار رفته است.
کشاورزی، نمدمالی ، ماهیگیری، دامداری و حصیربافی ، برخی از مشاغل گذشته مناطق جلگه ای مازندران است که همچنان
تا حدی رواج دارد.
یکی از این مشاغل تقریباً از یاد رفته، هنر لاک تراشی یا چوتاشی (کچه تاشی) است که در گذشته در
مناطق جنگلی و روستایی مورد توجه پیشروان بوده است.

هنر لاک تراشی

هنر لاک تراشی یا کچه تراشی به مهارتی بیش از مهارت یک نجار یا چوب تراش معمولی نیاز دارد.

هنر لاک تراش با استفاده از شناخت کافی از چوب و طبیعت، خود از دو هنر دست و ذهن خلاق
نسبت به داشته های فرهنگی و تاریخی، تلفیقی بی بدیل ایجاد می کرد.
این هنر در گذشته هنر کاربردی و تزئینی بوده و در حال حاضر بیشتر ترئینی است.
با توجه به رقابتی که اجناس تقلبی چینی به وجود آورده و بازار شمال کشور را نیز همچون سایر بخشهای
کشور به دست گرفته اند، لاک تراشی دیگر خریدار و مصرف کننده ندارد و در حال از بین رفتن و
فراموشی است.
اکنون در شهرستان نور تنها انگشت شمار پیرمردانی هستند که به این پیشه مشغول اند و بیم آن می رود

همراه با رفتن خودشان از این دنیا، این حرفه چندهزارساله را نیز با خود ببرند.هنر لاک تراشی هنر لاک تراشی
همان ساخت ظروف و احجام چوبی سنتی با استفاده از چوب های جنگلی است که با نقوش اسطوره ای و
الهام گرفته از طبیعت اطراف منقوش می کردند.
با توجه به قدمت استان مازندران و سایت های کشف شده در این استان، ثابت شده که مازندران سابقه تاریخی
۷۰۰۰ ساله دارد که به دلیل جنگل انبوه و گونه های مختلف درختان جنگلی، طبیعتاً لاک تراشی و استفاده بومیان
از چوب قدمت بسیار طولانی دارد.
بومیان گذشته ساکن مناطق جنگلی به دلیل فراوانی درختان و این که بیشتر نیاز خود را از چوب تهیه می
کردند که رفته رفته در ساخت لوازم چوبی از تنه و ریشه درختان مهارت یافتند.

این هنر یک کار ابتکاری و با ذوق و سلیقه است.

با شناختی که از انواع درختان جنگلی دارند، برای ساخت مصنوعات چوبی از ریشه و چوب خاص با استفاده از

ابزار معمولی و دستی که بسیار ساده و ابتدایی است استفاده می کردند.
طروف چوبی که از ریشه درختان تهیه می شود سبک تر و در مقابل سرما و گرما مقاوم تر است.
بنابراین ترک بر نمی دارد، در اثر ضربه به سادگی نمی شکند و عمر مفید آن گاهی بیش از ۱۰۰
سال است که البته بستگی به نوع چوب دارد.
برای برخی لوازم ضروری منزل، از ریشه متصل به ساقه که با شیب ملایمی در خاک نفوذ کرده است استفاده
می کنند.هنر لاک تراشی چون این نوع ریشه ها کمتر در معرض برف و باران قرار دارند.
چوبی که از تنه درختان استفاده می کنند نباید تر بوده و به اصطلاح شیره چوب از دست رفته و
تقریباً خشک شده باشد.

ظروف لاک تراشی را نباید در کنار آتش یا بخاری قرار داد و یا در جایی مرطوب ، باید در جای عادی با
دمای مناسب باشد.

برخی از ظروف تهیه شده از این راه عبارتند از: لاک جوله، کلز، لاک دانه پاش، قندچوله، تنباکو چوله، قاشق
، ملاقه، کتراچ.

لاک : به ظرف بزرگی گفته می شود که دور آن رو به داخل جمع شده و معمولاً از ان
برای خوردن غذا استفاده می کردند.

جوله : این وسیله شبیه پارچ است که در اندازه های متفاوت ساخته می شد.
کاربرد اصلی اش برای دوشیدن شیر و نگه داشتن انواع مواد لبنی بود و با نقشه های مارپیچ و زنجیره
ای طراحی می شود.
نوع بزرگ آن را مندر نام دارد که ظرفیت آن ۱۸ کیلوگرم است.

دانه پاش : به جای سینی برای پاک کردن برنج و حبوبات بکار می رود.

کلز : از این وسیله چوبی به جای ملاقه برای هم زدن شیر و سرد کردن شیر استفاده می شود.
در مناطق مختلف نام های گوناگونی دارد.
در رامسر گیال، در بخش مرکزی کلز و کیلز و در منطقه گرگان کمچه لز می گویندش.

کچه یا کترا : همان قاشق است و از ساقه یا شاخه شمشاد ساخته می شود که در کنار وسایل

امروزی همچنان کاربرد دارد.

گیله لاک: به عنوان پیمانه استفاده می شود و حدود ۶ کیلوگرم شالی یا جو و ۷/۵ کیلوگرم گندم
ظرفیت دارد.

هنر لاک تراشی

عصا : از چوب درخت آزاد یا ازدار به نام محلی ساخته می شود.

قندچوله : برای خرد کردن قند بکار می رود.

تنباکو چوله : به عنوان ظرف تنباکو مورد استفاده قرار می گیرد.هنر لاک تراشی
سیرکوب : در اندازه های متفاوت
ساخته می شود.
در قدیم از این ظرف برای کوبیدن و خرد کردن نیز استفاده می شد.

ابزار کار:
برای شروع چوب را از جنگل تهیه نموده و چند روز در سایه می گذارند تا رطوبت اولیه
را از دست بدهد.
اما اگر چوب انتخاب شده کاملاً خشک بود، پیش از آغاز کار باید مدتی در داخل آب خیسانده شود.
چوب درختان آزاد (ازدار)، نمدار، شمشاد (شهر)، ملج، انجیلی، توسکا و ممرز برای کار مفید است (باید توجه داشت برای
ساختن جوله نباید از چوب ازدار استفاده کرد؛ چون چوبش تر است و زود خشک شده، ترک بر می دارد.
اما چوب نمدار و افرا بافت شان طوری است که خشک بشوند هم جمع شده و ترک بر نمی دارد).
سی ایران

2017-07-25 / گردآوری:
دکتر طاهری
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویدکتر طاهری
آموزش درست کردن گلدان رومیزی سیمانی با وسایل بازیافتیآموزش درست کردن گلدان رومیزی سیمانی با وسایل بازیافتی
فانوس کاغذی | آموزش درست کردن فانوس با کاغذفانوس کاغذی | آموزش درست کردن فانوس با کاغذ
تزئین کفش|آموزش تزئین کفش ساده با کامواتزئین کفش|آموزش تزئین کفش ساده با کاموا
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذیآموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
جاجیم قشقاییجاجیم قشقایی
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپندرست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
زری بافی |هنر ملی ایرانیانزری بافی |هنر ملی ایرانیان
درختچه تزیینی | آموزش درست کردن درختچه تزیینی با کاغذ و سیمدرختچه تزیینی | آموزش درست کردن درختچه تزیینی با کاغذ و سیم
آموزش درست کردن لوستر کاغذی شیک و سادهآموزش درست کردن لوستر کاغذی شیک و ساده
آموزش درست کردن گلدان لامپی به ساده ترین روش در منزلآموزش درست کردن گلدان لامپی به ساده ترین روش در منزل
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستالروشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال
قلب سه بعدی |آموزش درست کردن قلب سه بعدی با مقواقلب سه بعدی |آموزش درست کردن قلب سه بعدی با مقوا
آموزش درست کردن سنتور چوبی به ساده ترین روشآموزش درست کردن سنتور چوبی به ساده ترین روش
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویرآموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
کاشی کاری و تاریخچه آن در ایرانکاشی کاری و تاریخچه آن در ایران
آیینه کاری و شیوه اجرای کار در آنآیینه کاری و شیوه اجرای کار در آن
آموزش حکاکی روی چرم به روشی سادهآموزش حکاکی روی چرم به روشی ساده
قالی بافی در ملایرقالی بافی در ملایر
سوزن دوزی | اصیل ترین و جالب ترین صنایع دستی کشورسوزن دوزی | اصیل ترین و جالب ترین صنایع دستی کشور
فرش ایرانی و شیوه های بافت آنفرش ایرانی و شیوه های بافت آن
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداستفرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
جامدادی نمدی |آموزش ساخت جامدادی با نمدجامدادی نمدی |آموزش ساخت جامدادی با نمد
نقره کاری از هنرهای زیبا و اصیل مردم شیرازنقره کاری از هنرهای زیبا و اصیل مردم شیراز
تابلو فرش و نحوه شستشوی آنتابلو فرش و نحوه شستشوی آن
آشنایی با هنر زری بافی و تاریخچه آن در ایرانآشنایی با هنر زری بافی و تاریخچه آن در ایران
آشنایی با هنر پرده سازی و سه تار از آلات موسیقیآشنایی با هنر پرده سازی و سه تار از آلات موسیقی
حکاکی | هنر ظریف بر روی آهنحکاکی | هنر ظریف بر روی آهن
گبه و راهنمای خرید آنگبه و راهنمای خرید آن
گردنبند کاغذی | آموزش درست کردن گردنبند با کاغذگردنبند کاغذی | آموزش درست کردن گردنبند با کاغذ
گبه بافی در ایل قشقاییگبه بافی در ایل قشقایی
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویرآموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
در این مطلب یاد می گیرید چگونه با بطری های بی استفاده گلدانی زیبا به شکل قو درست کنید و از ان لذت ببرید . برای دانستن مراحل انجام کار با ما همراه باشید .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
آشپزی ماه رمضان ( سحر و افطار )
از بین بردن چاقی موضعی به آسانی و فوری !
فال روزانه
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال
تعبیر خواب