مشاهده : 1051صنایع دستیRSS

چاپ باتیک یا چاپ کلاقی چیست؟

چاپ باتیک یا چاپ کلاقی چیست؟کاردستی
چاپ باتیک به معنای چاپ نقش بر روی پارچه ابریشم می باشد. این نوع چاپ توسط چینی ها ابداع شد. در ایران نیز در شهرهای تبریز و اسکو این کار انجام می شود.

نوع پارچه ای که در چاپ باتیک استفاده می شود باید این ویژگی را داشته باشد که در حرارت بالا مقاوم باشد ,
و خراب نشود و تا حد امکان ظریف باشد.

رنگ هایی که برای این نوع چاپ استفاده می شوند باید شفاف بوده و دارای ماندگاری بالا باشند.

چاپ باتیک

چاپ باتیک یا چاپ کلاقی به معنای چاپ مقاوم است و یا به عبارتی به معنای پوشاندن قسمت هایی از سطح پارچه ,
با ماده ای مقاوم که مانع از نفوذ رنگ به پارچه می شود و به این ترتیب نقوش زیبا بر روی پارچه شکل می گیرد.

طرح و نقوش در چاپ باتیک در هنر هر منطقه ای نشانگر آداب و رسوم فرهنگ دین و آئین آن منطقه می باشد.

پارچه های چاپ شده بسیار زیبا و خیال انگیز است و با همه سادگی که دارد نشانه ای از پایداری یک سنت ,
و یادگاری از پیشنیان ماست که شامل ساخته های هنر ایشان و پشتکار,
بسیار ستایش برانگیزشان می باشد.

موارد استفاده چاپ باتیک بسیار زیاد است و شامل انواع پرده ها – تابلوها – دیوار کوبها و لباسهای محلی ,
و حتی لباسهای هنری می باشد.

چاپ باتیک

نمونه ای از نقش های چاپ باتیک

که متاسفانه به علت نبود امکانات لازم و شناخت کافی از این هنر – در دست نبودن و کم بودن آثار گذشتگان,
وجود استادکاران اندک که تنها به صورت سنتی به انجام کار می پردازند باعث شده است این هنر,
به خوبی شناخته نشوند و در میان عموم مردم رشته ای ناشناخته تلقی گردد,

و همین امر این هنر را روبه فراموشی کشانده در صورتی که باتیک هنری است که کاربرد های فراوانی ,
در زندگی دارد(dot) گذری کوتاه به هنر چاپ در قبل و بعد از اسلام طبق اسناد و مدارک موجود ,
در حدود ۲۵۰۰-۱۵۰۰ ق م ابریشم از چین به ایران راه یافت.

ابریشم تنها کالایی بود که صورت ترانزیت از ایران می گذشت و ایرانیان از عمده خریداران و فروشنده آن ,
به ممالک غرب بودند.در آغاز قرن ۷ م ابریشم بافی در ایران مورد تاکید است.

چاپ باتیک در مازندران

گفتنی است که ساکنان کرانه مازندران از سده ۶ ق م با روش چاپ پارچه به وسیله هنری که امروزه,
باتیک نامیده می شود آشنا بوده و به وسیله آن پارچه های ابریشمین را منقوش می کردند .

تاریخچه باتیک ایران

آنرا کلاغی یا کلاقی می خوانند درپاره های نقاط نیز « قنوز» که معادل آذری ابریشم است تلفظ می شود,
و وجه تسمیه اش این است که چون در گذشته های دور معمولا قسمتهایی از پارچه را که قرار بود,
رنگ آمیزی شود به اشکال خاصی گره زده یا می دوختند و سپس مبادرت به رنگرزی می کردند.

طبیعتا چون رنگ نمی توانست در قسمت های گره خورده یا دوخته شده نفوذ کند پس از پایان رنگرزی ,
قسمتهایی که دوخته یا گره زده شده به صورت نگاتیو در می آمد که رنگ را به خود نگرفته است.

و باز از آنجایی که معمولا از یک رنگ و بیشتر هم از رنگ سیاه استفاده میشد ، نقاط گره خورده یا دوخته شده ,
به صورت پرکلاغ تداعی گر می شد به همین جهت کلاغی گفته می شد.

در لغت نامه دهخدا آمده است کلاغی که چارقدی ابریشمین که زنان عشایر بر سر کنند ، قسمتی از روسری و جر آن،
دستمال بزرگ ابریشمین که مردان بر کلاه و زنان کرد بر سر روی خود ببندند(dot) باتیک در حال حاضر ,
علاوه بر ایران  به صورت هنری ملی در بخشی از کشورهای جنوب و شرق آسیا نیز رواج دارد.

چاپ باتیک

روش انجام چاپ باتیک

معمولا صنعتگران از ابزار و ادوات متفاوت استفاده می کنند .معروف است که این هنر بیشتر در منطقه ای پرت,
دور افتاده در جنوب تبریز که در گذشته های دور« اوشکایا » نامیده می شده بوده است.

با ویژگیهای پارچه برای چاپ باتیک آشنا شوید

پارچه های مناسب برای چاپ باتیک باید دارای دو ویژگی مهم باشد :

پارچه مناسب برای چاپ باتیک

۱- رنگرزی آنها در درجه حرارتهای پایین یعنی ۳۰ تا ۴۰ درجه سانتی‌گراد امکان پذیر باشد.

در چاپ باتیک به دلیل استفاده از واکس بر روی پارچه، در هنگام رنگ‌آمیزی وقتی درجه حرارت حمام رنگرزی به ۵۰ درجه ,
سانتی‌گراد و بالاتر می رسد، واکس موجود روی پارچه جدا شده و سپس خراب شدن نقشهای ایجاد شده,
روی پارچه میشود.

از سالهای گذشته تاکنون از پارچه‌های پنبه‌ای و ابریشمی که در درجه حرارت‌های پایین نیز جذب رنگ مطلوبی دارند,
برای چاپ باتیک استفاده شده است.

۲- پارچه باید تا حد امکان ظریف باشد.

ظرافت پارچه باید به حدی باشد که واکس باتیک امکان عبور از ضخامت پارچه و ظاهر شدن بر روی طرف دیگر آن را ,
داشته باشد. در صورت ضخیم بودن پارچه، واکس امکان عبور از درون آن را پیدا نکرده ,
و فقط یک طرف پارچه را می‌پوشانند.

لذا در هنگام رنگرزی، رنگ از پشت پارچه به قسمتهای پوشیده شده از واکس نفوذ کرده و سبب از بین‌رفتن نقش ایجاد شده,
روی آن می‌گردد. با توجه به دو ویژگی فوق میتوان گفت که پارچه‌های ابریشمی بهترین شرایط را,
برای چاپ باتیک را دارا می‌باشند.

امروزه در ایران و سایر کشورها از این نوع پارچه برای چاپ باتیک استفاده می‌شود.

تبیان , سازمان میراث فرهنگی مازندران

2018-05-04 / گردآوری:

نو عروس

ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۵) از تیپ عروسی علی کریمی تا تولد برادر مهدی قائدی !ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۵) از تیپ عروسی علی کریمی تا تولد برادر مهدی قائدی !
اینستاگرام هنرمندان (۱۲۸) از خونه مادریزرگ ترلان پروانه تا آنا نعمتیِ بی اعصاب!!!اینستاگرام هنرمندان (۱۲۸) از خونه مادریزرگ ترلان پروانه تا آنا نعمتیِ بی اعصاب!!!
ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۴) از استایل سوشا مکانی با پای شکسته تا وین رونی در عربستان!ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۴) از استایل سوشا مکانی با پای شکسته تا وین رونی در عربستان!
تیپ و استایل چهره های ایرانی ۸ | از لباس برفی ارمیا تا حلقه ی دست بهنوشتیپ و استایل چهره های ایرانی ۸ | از لباس برفی ارمیا تا حلقه ی دست بهنوش
ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۳) از علی علیپور و خانواده اش تا تخفیف امیر عابدزاده!ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۳) از علی علیپور و خانواده اش تا تخفیف امیر عابدزاده!
اینستاگرام هنرمندان (۱۲۷) از سحر قریشی و دختران نجیب سرزمینش تا تمرین موتورسواری مریم معصومی!!!اینستاگرام هنرمندان (۱۲۷) از سحر قریشی و دختران نجیب سرزمینش تا تمرین موتورسواری مریم معصومی!!!
چهره های مشهور در مراسم ختم پیام صابری (۱)| از نیوشا ضیغمی تا سیاوش خیرابیچهره های مشهور در مراسم ختم پیام صابری (۱)| از نیوشا ضیغمی تا سیاوش خیرابی
ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۲) از تولد خانوادگی امیرعلی اکبری تا تیپ مهمانی رونالدو و خانواده اش!ورزشکاران ایران و جهان در شبکه های اجتماعی (۱۲) از تولد خانوادگی امیرعلی اکبری تا تیپ مهمانی رونالدو و خانواده اش!
درگذشت همسر هنرمندان در جوانی | از فریبا نادری و بنیامین تا زیبا بروفهدرگذشت همسر هنرمندان در جوانی | از فریبا نادری و بنیامین تا زیبا بروفه
مراسم تشییع پیام صابری با حضور چهره های مشهور (۲)| از پرستو صالحی تا نفیسه روشن!مراسم تشییع پیام صابری با حضور چهره های مشهور (۲)| از پرستو صالحی تا نفیسه روشن!
مراسم تشییع پیکر پیام صابری با حضور چهره های مشهور (۱)| از گریه های تلخ زیبا بروفه تا بغض امین حیایی!مراسم تشییع پیکر پیام صابری با حضور چهره های مشهور (۱)| از گریه های تلخ زیبا بروفه تا بغض امین حیایی!
تیپ و استایل چهره های ایرانی ۷ | از کیایی بابا تا چهره ی خسته ی افشارتیپ و استایل چهره های ایرانی ۷ | از کیایی بابا تا چهره ی خسته ی افشار
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
تابلو فرش و نحوه شستشوی آنتابلو فرش و نحوه شستشوی آن
تابلو فرش , فرش های قیمتی می باشند که در ابعاد کوچک بافته می شوند و برای تزئین روی دیوار قرار می گیرند . برای دانستن نحوه تمیز کردن تابلو فرش با ما همراه باشید.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
آموزش درست کردن شکوفه های زیبا با روبان
آموزش درست کردن کاسه طرحدار
فرش و رازهایی درباره خرید آن
شستن فرش |اصول شستشوی فرش و قالی
آموزش درست کردن پازل نمدی زیبا برای کودکان
فرش ترکمن و تاریخچه آن
آموزش درست کردن جعبه هدیه کوچک
فرش کرمان |مروری بر تاریخچه فرش کرمان
آموزش حکاکی روی چرم به روشی ساده
شانه چوبی |آموزش درست کردن شانه با چوب
گردنبند مروارید|آموزش ساخت گردنبند با مروارید
آشنایی با فرش مدرن و راهنمای خرید آن
دستبند منجوقی | آموزش ساخت دستبند زیبا با منجوق های رنگی
تزئین کفش|آموزش تزئین کفش ساده با کاموا
کیف عینک مقوایی|آموزش ساخت کیف عینک با قوطی مقوایی
گردنبند کاغذی | آموزش درست کردن گردنبند با کاغذ
آشنایی با دارایی بافی از صنایع دستی مردم یزد
قلب سه بعدی |آموزش درست کردن قلب سه بعدی با مقوا
سنگ تزئینی|آموزش آسان چاپ روی سنگ
جامدادی سیمانی |آموزش درست کردن جامدادی با سیمان
با گلیم قزوین و ویژگی های آن آشنا شوید
جامدادی نمدی |آموزش ساخت جامدادی با نمد
شمعدان شیشه ای |آموزش درست کردن شمعدان با شیشه خالی
کیف عینک |آموزش درست کردن کیف عینک با چرم
کیف دستی جین | آموزش درست کردن کیف دستی با جین کهنه
فانوس کاغذی | آموزش درست کردن فانوس با کاغذ
گوشواره سیمی | آموزش درست کردن گوشواره با سیم
آشنایی با مفهوم شانه و تراکم در فرش ماشینی
جامدادی خلاقانه |آموزش درست کردن جا مدادی با جعبه کاغذی
انگشتر چوبی |آموزش درست کردن انگشتر با چوب بستنی
گوی روزنامه ای |آموزش درست کردن گوی با روزنامه
آشنایی با رشتی دوزی , هنر زیبای مردم گیلان
زیرلیوانی خلاقانه | آموزش درست کردن زیرلیوانی با وسایل دورریختنی
آموزش درست کردن کاسه پلاستیکی با مهره های رنگی
فرش فارس و پیشینه آن
گالری آرایش عروس
خرید اینترنتی بلیط هواپیما ( ارزان تر از همه جا )
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
تابلو فرش و نحوه شستشوی آن
تابلو فرش و نحوه شستشوی آن
آموزش درست کردن شکوفه های زیبا با روبان
آموزش درست کردن شکوفه های زیبا با روبان
آموزش درست کردن کاسه طرحدار
آموزش درست کردن کاسه طرحدار
فرش و رازهایی درباره خرید آن
فرش و رازهایی درباره خرید آن
شستن فرش |اصول شستشوی فرش و قالی
شستن فرش |اصول شستشوی فرش و قالی
آموزش درست کردن پازل نمدی زیبا برای کودکان
آموزش درست کردن پازل نمدی زیبا برای کودکان
فرش ترکمن و تاریخچه آن
فرش ترکمن و تاریخچه آن
آموزش درست کردن جعبه هدیه کوچک
آموزش درست کردن جعبه هدیه کوچک
فیلم پرشین ویامیران پرواز