زندگی بیژن سمندر؛ سراینده نامهربون و پریا

زندگی بیژن سمندر؛ سراینده نامهربون و پریامهارت های زندگی
بیژن سمندر در سال 1319 خورشیدی در شهر شیراز از پدر و مادری شیرازی زاده شد. پدرش دکتر داروساز بود و اولین مشوق بیژن در مسیر هنر . در خردسالی برایش سه تاری خرید و بدین ترتیب بیژن پا به وادی هنر گذاشت.

بیژن سمندر ، شاعر، ترانه‌سرا و نوازنده ایرانی در سن هفتاد و هفت سالگی پس از یک دوره تحمل بیماری پارکینسون در کالیفرنیا درگذشت. به همین بهانه در این شماره از زندگی افراد مشهور نگاهی کاملا گذرا به بخشی از زندگی و آثار او دارد.

بیژن سمندر درگذشت

بیژن سمندر، شاعر، ترانه‌سرا و نوازنده ایرانی در سن هفتاد و هفت سالگی پس
از یک دوره تحمل بیماری پارکینسون در کالیفرنیا درگذشت.
این نوشته نگاهی کاملا گذرا به بخشی از زندگی و آثار او دارد.

رحیم معینی کرمانشاهی در توصیف ترانه‌سرایی گفته که هر ترانه‌سرای ایرانی
باید مبتنی بر فرهنگ ملی و زبان فارسی، شاعر باشد اما هر شاعری لزوما
ترانه‌سرا نیست. این سخن، جامه‌ای است که از جمله بر قامت بیژن سمندر دوخته شده بود.

پدر بیژن در شیراز داروساز به نامی بود که در کودکی برایش سه‌تاری خرید
و به این ترتیب او را وارد دنیای پررمز و راز نغمه‌ها و ریتم موسیقی ایران کرد.

زندگینامه بیژن سمندر

بیژن دبیرستانی بود که در اردوهای تابستانی رامسر درخشید،
سال اول در خط و خوشنویسی، سال بعد در ادبیات فارسی و سرانجام در موسیقی.

لیسانس ادبیاتش را در دانشگاه شیراز گرفت و برای اخذ مدرک دکتری خود عازم خارج از
کشور شد و دکتری معماری خود را هم از دانشگاهی در واشنگتن دریافت کرد.

به ایران بازگشت و دست به کار سرودن شعر به گویش شیرازی شد و
کتاب‌های شعرش را نیز منتشر کرد که می‌توان از آن جمله به مجموعه شعر
و تفسیر با عناوین “شعر شیراز” و “شعر شهر” اشاره کرد که هر دو پژوهشی تحقیقی در فرهنگ عامیانه مردم شیراز است.

این همان ایامی است که بیژن سمندر به عنوان یک ترانه‌سرا
هم در میان موسیقیدانان شناخته شده بود.

بیژن سمندر

آشنایی با زندگی بیژن سمندر

عطاءلله خرم در مایه شوشتری ترانه‌ای بر روی یکی از اشعار او ساخت که به «مگه نه» مشهور است:
من و تو قصه‌ی یه کهنه کتابیم؛ مگه نه؟/ یه سوالیم، یه سوال بی‌جوابیم؛ مگه نه؟…

محمدرضا شجریان جوان هم در اولین سال‌های حضورش در رادیو آن را خواند
که بسیاری همین را سرآغاز ترانه‌خوانی محاوره‌ای استاد آواز ایران می‌دانند.

تحقیق و پژوهش در فرهنگ فولکلور اما بیژن سمندر را به ترانه‌های مردمی کشانده بود
و این مقارن شده بود با عصر طلایی موسیقی پاپ ایران در دهه پنجاه خورشیدی.
سروده‌هایش چنان زلال و روان بود که دهان به دهان می‌شد؛
مثل ترانه “گل‌سنگ” اثر جاودانه انوشیروان روحانی که شعر آن از دل تنگ سمندر برآمده بود.

در سرودن اشعار تغزلی دست توانایی داشت و شناخت عمیق او در حالات
موسیقی به ریتم و تبدیل آن به ترانه‌های عاشقانه انجامید، همچون قرمزی
لبان یار که در هیچ “مداد رنگی” نیست؛ ترانه‌ای که سیاوش قمیشی آن را نوشت
و ناصر چشم‌آذر تنظیمش کرد و با صدای ابی در آینه دل‌ها نقش بست.

بیوگرافی بیژن سمندر

آثار او در این ایام بسیار است و حضورش در برنامه‌های تلویزیونی زیاد.
آن چنان که دو سال پیش از انقلاب، در برنامه نوروزی پرویز قریب‌افشار
با ارگ انوشیروان روحانی و ستارگان پاپ آن زمان شرکت کرد و
سروده‌هایش را به لهجه شیرازی برای مردم خواند که بر شهرتش افزود.

بعد انقلاب ۵۷ و در روزگار غریبی که به قول احمد شاملو “دهانت را می‌بویند مبادا که گفته باشی دوستت می‌دارم” بیژن هم مانند بسیاری از هنرمندان موسیقی پاپ رهسپارغربت شد؛ مهاجرتی که آن را تبعیدی خودخواسته می‌خوانند.

بیژن سمندر

ترانه های بیژن سمندر

بدین سان سرگردانی هم با شور عاشقانه او آمیخت. به قول خودش در ترانه “زندگی” می‌خواست مثل آن روز را نبیند که دید. ترانه‌ای از صادق نوجوکی با صدای همیشه جاوید هایده: وای برما / وای برما / خبر از لحظه پرواز نداشتیم/ تا می‌خواستیم لب معشوقو ببوسیم، پریدیم که…

با این همه بیژن دست از طلب شادی و آزادی برنداشت و اشعاری سرود که برای مردمان غم‌زده آن ایام حکم کیمیا را داشت. “پریا” ساخته حسن شماعی‌زاده با تنظیم منوچهر چشم‌آذربا صدای شهرام شپ‌پره یا “نامهربون” باز هم ساخته حسن شماعی‌زاده که هنوز هم گرمابخش مجالس شادمانی است.

سروده‌های بیژن سمندر به حدود ۲۰۰ ترانه‌ جان داده که در حافظه تاریخی ما نقش بسته است. او را بنیانگذار سرودن شعر به گویش شیرازی می‌دانند چه آنکه اشعارش در کتاب‌هایی مثل “به‌یاد شیراز”، “شیراز از گل بهترو”، “ترانک” و “سمندر” منتشر شده است.

به قول شیرازی‌ها از او ترانه‌های پاپ زیادی مانده ولی برای آنها شیرازی که در شعر او می‌خواندند، مست‌کننده‌تر است؛ اِی شهر شاعر پَروَرو، شیراز از گل بهتَرو، کو شاعِرو، کو دِلبَرو، کو ساقی‌و، کو ساغَرو.

2019-01-17 / گردآوری:

نو عروس

دکتر طاهری

مسابقه گردشگری

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
زندگی عجیب کیانو ریوز | از درآمد عجیب و خانه ساده تا مرگ فرزند و نامزد!زندگی عجیب کیانو ریوز | از درآمد عجیب و خانه ساده تا مرگ فرزند و نامزد!
زندگی پراتفاق جان مک کین؛ از اسیر شدن پس از سقوط هواپیما تا مرگ براثر سرطان مغز!زندگی پراتفاق جان مک کین؛ از اسیر شدن پس از سقوط هواپیما تا مرگ براثر سرطان مغز!
زندگی پرفراز و نشیب سیلا؛ ملکه جدید موسیقی ترکیه و محبوب ایرانیانزندگی پرفراز و نشیب سیلا؛ ملکه جدید موسیقی ترکیه و محبوب ایرانیان
رازهای زندگی رزا لوکزامبورگ و جسدی که به جای او دفن شد!رازهای زندگی رزا لوکزامبورگ و جسدی که به جای او دفن شد!
زندگی قیصر امین‌ پور به بهانه سالگرد درگذشتش؛ شاعر عاشقانه‌هازندگی قیصر امین‌ پور به بهانه سالگرد درگذشتش؛ شاعر عاشقانه‌ها
زندگی مشترک پریانکا چوپرا و نیک جوناس چگونه آغاز شد؟ | از آشنایی تا تور ۲۳ متری لباس عروس!زندگی مشترک پریانکا چوپرا و نیک جوناس چگونه آغاز شد؟ | از آشنایی تا تور ۲۳ متری لباس عروس!
زندگی مریم مومن، فخرالزمان سریال بانوی عمارتزندگی مریم مومن، فخرالزمان سریال بانوی عمارت
زندگی عجیب و دردناک آزیتا لاچینی | از ازدواج در ۱۱ سالگی تا مرگ ۳ همسر و ۳ فرزندزندگی عجیب و دردناک آزیتا لاچینی | از ازدواج در ۱۱ سالگی تا مرگ ۳ همسر و ۳ فرزند
۴۰ نکته جذاب و خواندنی از زندگی مرلین مونرو که خیلی از آن ها را نمی دانید!۴۰ نکته جذاب و خواندنی از زندگی مرلین مونرو که خیلی از آن ها را نمی دانید!
زندگی میرزا آقا خان نوری ؛ رقیب امیرکبیر و یکی از بدنام ترین اشخاص ایران!زندگی میرزا آقا خان نوری ؛ رقیب امیرکبیر و یکی از بدنام ترین اشخاص ایران!
حقایق زندگی نیکی هیلی ، زن دشمن ایران در سازمان مللحقایق زندگی نیکی هیلی ، زن دشمن ایران در سازمان ملل
زندگی اسحاق قویدل ؛ از فروش مکمل بدنسازی تا سرطان به خاطر مصرف همین مکمل ها !زندگی اسحاق قویدل ؛ از فروش مکمل بدنسازی تا سرطان به خاطر مصرف همین مکمل ها !
زندگی پر فراز و نشیب ملک طباطبایی یا خانم‌ زاده؛ همسر مهندس بازرگانزندگی پر فراز و نشیب ملک طباطبایی یا خانم‌ زاده؛ همسر مهندس بازرگان
زندگی کیوان مزدا ؛ مرگ پزشک انسان‌ دوست و غم کودکان نیازمندزندگی کیوان مزدا ؛ مرگ پزشک انسان‌ دوست و غم کودکان نیازمند
زندگی حسن آقامیری روحانی تلگرامی و نظر سید احمد خمینی درباره خلع لباس شدنشزندگی حسن آقامیری روحانی تلگرامی و نظر سید احمد خمینی درباره خلع لباس شدنش
مروری بر زندگی سانیا سالاری ؛ از کلاس های بازیگری تا سریال دلدادگان!مروری بر زندگی سانیا سالاری ؛ از کلاس های بازیگری تا سریال دلدادگان!
زندگی آناهیتا نیکوکار ؛ جوان‌ ترین زن خلبان ایرانی !زندگی آناهیتا نیکوکار ؛ جوان‌ ترین زن خلبان ایرانی !
زندگی کایلی جنر ؛نگاهی به ولخرجی‌ های میلیون دلاری کایلی جنر | از سیسمونی لوکس تا مژه مصنوعی گرون!زندگی کایلی جنر ؛نگاهی به ولخرجی‌ های میلیون دلاری کایلی جنر | از سیسمونی لوکس تا مژه مصنوعی گرون!
حقایق تلخ و زشت زندگی لیدی گاگا | از بیماری مزمن تا آزار جنسی!حقایق تلخ و زشت زندگی لیدی گاگا | از بیماری مزمن تا آزار جنسی!
زندگی جالب پرهام مقصودلو ، جانشین احتمالی کاسپارف!زندگی جالب پرهام مقصودلو ، جانشین احتمالی کاسپارف!
نکات عجیب از زندگی جولیا رابرتز | از از بیمه لبخند تا شوخی جرج کلونی و بردپیت با اونکات عجیب از زندگی جولیا رابرتز | از از بیمه لبخند تا شوخی جرج کلونی و بردپیت با او
۱۶ نکته جالب از زندگی رابرت دنیرو که از آن ها بی خبرید!۱۶ نکته جالب از زندگی رابرت دنیرو که از آن ها بی خبرید!
حقایقی باورنکردنی از زندگی کلئوپاترا | از علت آرایش چشم عجیب تا مرگ مبهم!حقایقی باورنکردنی از زندگی کلئوپاترا | از علت آرایش چشم عجیب تا مرگ مبهم!
زندگی و علت درگذشت امیر صادقیان ؛ از کنار گذاشتن بازیگری تا نمایشگاه داری!زندگی و علت درگذشت امیر صادقیان ؛ از کنار گذاشتن بازیگری تا نمایشگاه داری!
امیر صادقیان که متولد دهم تیر ۱۳۴۷ بود، ۱۹ فروردین امسال براثر سکته مغزی درگذشت. از این مرحوم، دو فرزند به نام‌های میلاد و یاسمین به یادگار مانده است.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
به آسانی 8 میلیون تومن برنده شوید !
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
نکات جالب از زندگی پیتر دینکلیج | از بی اهمیتی به برانجلینا تا جنسیت بچه دومش که اعلام نمی کند!
زندگی عجیب جولین آسانژ | از افشاگری و تاسیس ویکی لیکس تا رابطه با پاملا اندرسون!
مصیبت های وحشتناک در زندگی لیام نیسون | از کودکی دشوار تا مرگ دردناک همسرش!
رازهایی از زندگی التون جان | از فحاشی التون به مدونا تا تهدید شدن به مرگ!
زندگی اسحاق قویدل ؛ از فروش مکمل بدنسازی تا سرطان به خاطر مصرف همین مکمل ها !
زندگی پرنس ویلیام و کیت میدلتون و چالش هایی که از سر گذرانده اند!
صحبت های جالب جورجینا درباره زندگی خصوصی کریس رونالدو!
زندگی عجیب مرتضی آوینی | از نام اصلی اش که کامران بود تا استایل دوران جوانی!
نکاتی جالب از زندگی امیرعباس هویدا در چهلمین سالگرد اعدامش !
زندگی میرزا آقا خان نوری ؛ رقیب امیرکبیر و یکی از بدنام ترین اشخاص ایران!
دلایل تلخی از کمرنگ شدن مگ رایان | از عمل های زیبایی تا روابط ناخوشایند!
نکاتی جالب از زندگی جمشید مشایخی؛ پیر سینمای ایران
نیمه تاریک زندگی جف بزوس، موسس آمازون | از توهین به کارمندان تا رسوایی جنسی!
حقایقی باورنکردنی از زندگی کلئوپاترا | از علت آرایش چشم عجیب تا مرگ مبهم!
سردار آزمون و بزرگ ترین گل زندگی اش در تعطیلات که باعث تمجید باشگاه زنیت شد!
رنج‌ها و اتفاقات دردناک زندگی سلن دیون | از مرگ همسر و برادر تا از دست دادن صدا!
زندگی بچه های مایکل جکسون | از دختر دردسرساز تا پسری که از پنجره آویزانش کرد!
زندگینامه هنری فورد ؛ او خورو را مردمی کرد
نکات عجیب از زندگی جولیا رابرتز | از از بیمه لبخند تا شوخی جرج کلونی و بردپیت با او
زندگی صدف خادم ؛ از اضافه وزن شدید تا رینگ بوکس فرانسه
زندگی شهرنوش پارسی‌ پور (همسر سابق ناصر تقوایی) و درخواست کمک مالی از آمریکا
زندگی جین سیمور، پزشک دهکده | از مهمانی ملکه الیزابت به افتخارش تا اسارت مادرش در ژاپن!
زندگی مرجان شیخ الاسلامی آل آقا و همسرش ؛ زن هزار چهره
راز‌های موفقیت زندگی ایلان ماسک ، کارآفرین و نابغه پولسازی جهان
زندگی جنجالی برد پیت | از ازدواج و جدایی عجیب تا تحصیل فرزندانش!
نکات جالب و عجیب از زندگی امبر هرد | از تصادف دوست صمیمی اش تا طلاق پر سر و صد
به بهانه تولد نصرت رحمانی؛ زندگی شاعر شعر سیاه و ماجرای کتک زدن رضا براهنی
۴۰ نکته جذاب از ریحانا | از شکایت پدرش تا کتک خوردن از کریس براون
زندگی نورگل یشیل‌ چای ، از درخشش فیلمش در کن تا سانسور در ایران!
زندگی عجیب نوجوان ژیمناست چابهاری | آیا او را جرقه نزده خاموش کردند؟
زندگی مایک رستم‌ پور ؛ پسری با خالکوبی و زبان انگلیسی یا دژاگه بسکتبال ایران!
کارل لاگرفلد ، اسطوره بی‌ همتای مد جهان که ارثش به گربه اش رسید!
زندگی بن کینگزلی ، مرد هزار چهره سینمای جهان | از گاندی تا ابن سینا!
زندگی آرمین رحیمیان ؛ عبدالمالک ریگی هستم، عاشق ژوکر!
زندگی فرانک دارابونت ؛ خالق برترین های جهان | از رستگاری در شاوشنک تا مردگان متحرک
فال روزانه
تعبیر خواب