مشاهده : 3694 بیماریها و درمان RSS

کم خونی ناشی از فقر آهن در کودکان زیر ۶سال

کم خونی ناشی از فقر آهن در کودکان زیر ۶سال پزشکی
کم خونی خفیف در کودکان علائم کمی را بروز می دهد و یا حتی ممکن است هیچ علائمی را نشان ندهد. در این مقاله به طور کامل از علائم تا درمان کم خونی ناشي از فقر آهن در كودكان نوضیح داده شده است

دلایل مختلفی برای کم خونی کودکان وجود دارد از جمله سوتغذیه و بیماری های ژنتیکی و ..داشتن یک رژیم غذایی که دارای مواد مغذی و ضروری از جمله آهن است، به کم خونی کودکان کمک می کند.در کم خونی ناشی از فقر آهن در کودکان که بیشتر در کودکان و زنان در سنین باروری به وجود می آید اگر کم خونی کودکان رفع نگردند باعث پایین آمدن ضریب هوشی در بزرگسالی می شد بنابراین سعی کنید حتما کودکان خود را چکاپ کنین و در صورت کم خونی داشتن آن را درمان کنید

فقر آهن در کودکان

بر اساس گزارشهای سازمان بهداشت جهانی کم خونی به عنوان یک مشکل مهم بهداشتی
مخصوصاً در کشورهای در حال
توسعه به شمار می آید، به طوری که دو میلیارد نفر از مردم جهان دچار کم خونی هستند.
در بسیاری از این کشورها تعداد زیادی از افراد به آن مبتلا می باشند.
مهمترین و شایع ترین علت کم خونی، کمبود آهن است.
این امر ممکن است ناشی از مصرف پایین آهن موجود در مواد غذایی یا به علت افزایش خون از دست
داده در بدن باشد که در هر صورت به کم خونی ناشی از فقر آهن می انجامد.

دلایل کم خونی چیست:

کم خونی حالتی است که در آن تعداد اندازه گلبولهای قرمز و یا میزان هموگلوبین موجود در خون تغییر می
یابد و تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن بین خون و سلولها دچار اختلال شود.
از علل ایجاد کننده کم خونی می توان کمبودهای تغذیه ای ، خونریزی، ناهنجاریهای ژنتیکی، بیماریهای مزمن و یا مسمومیت
های دارویی را نام برد.منظــور از کم خونی های تغذیه ای، کم خونی هایی هستند که به علت دریافت ناکافی
مواد مغذی به وسیله سلولها ایجــــــاد می شوند.

از مهمترین موادمغذی جهت خونسازی که کمبود آنها موجب بروز کم خونی می شود می توان به آهن، مس ،
ویتامین ۶B ، ویتامین ۱۲ B و اسید فولیک اشاره کرد که از بین آنها کم خونی ناشی از فقرآهن
یکی از شایعتــــــــرین کم خونی های تغذیه ای است.

در کم خونی ناشی از فقر‌آهن که بیشتر در کودکان و زنان در سنین باروری به وجود می آید گلبولهای
قرمز کوچک و میزان هموگلوبین به کمتر از ۱۱ میلی گرم در دسی لیتر کاهش می یابد.
اگر چه پیامدهای اقتصادی و اجتماعی کم خونی فقرآهن به صورت کمی محاسبه نشده ولی به این نکته باید توجه
شود که این بیماری سبب اتلاف منابع و مراقبتهـــــای بهداشتی، کاهش بهره وری در اثر افزایش میزان مرگ و میر،
ابتلا به بیماری در مادران و کودکان و بالاخره کاهش ظرفیت جسمی و روانی در بخش بزرگی از جامعه می
شود.

میزان نیاز به آهن در کودکان چقدر است

میزان نیاز به آهن بر اساس سن، جنس و وضعیت فیزیولوژیکی افراد متفاوت است، مثلاً زنان باردار به علت افزایش
حجم خون، رشد جنین و جفت و سایر بافتها به آهن بیشتری نیاز دارند، به همین دلیل بیش از سایــرین
در معرض خطر کم خونی قرار دارند.
در شیرخواران در صورت سلامت مادر، میزان ذخایر آهن و آهن موجود در شیر مادر تا ۶ ماه اول زندگی
کافی است ولی در مورد نوزادانی که با وزن کم متولــــد می شوند ذخایر آهن کم بوده و باید از
زمان ۲ برابر شدن وزنشان آهن به صورت قطره خوراکی خورانده شود.
میزان آهن مصرفی، روزانه ۵۰ تا ۲۰۰ میلی گرم برای بالغین و ۶ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن
بدن برای کودکان زیر ۶ سال و ۱ تا ۲ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برای کودکان
زیر ۲ سال می باشد.

دلایل کمبود و فقر آهن

دلایل گوناگونی برای کمبود آهن در کودکان وجود دارد که از آن جمله می توان به علل زیر اشاره کرد:

۱ ـ دریافت ناکافی آهن:
با توجه به اینکه ذخایر آهن موجود در بدن شیرخوار بعد از ۴ تا ۶
ماهگی تقریباً تهی می شود نیاز است که شیرخواران با شروع غذای کمکی آهن اضافی دریافت کنند، در غیـــــــر این
صورت مبتلا به کم خونی فقر آهن می شوند که این موضوع به ویژه در مورد شیرخواران نارس از اهمیت
بیشتر برخوردار است (که باید بعد از دو برابر شدن وزنشان آهن اضافه دریافت کنند).
در کودکان بزرگتر کمبود دریافت آهن به علت رژیم غذایی با آهن کم و یا دریافت رژیم با آهن هٍم
ناکافی به وجود می آید که در به وجود آوردن و گسترش کم خونی مؤثر است.

فقر آهن در کودکان

احتمالا درصد کمی از کودکانی که مبتلا به کم خونی هستند

۲ ـ جذب ناکافی آهن:
به علت اسهال مزمن ، تغذیه شیرخواران با شیرمصنوعی،
کاهش ترشح اسید معده، مشکلات گوارشی
و تداخلات دارویـــــی به وجود می آید و یا ممکن است علت کم جذب شدن آهن مصرف زیاد مواد غذایی
سرشار از سبزیجات و حبوبات (به علت وجود فیتات، اگزالات و فسفات) و مصرف ناچیز پروتئین حیوانی باشد.خاک خواری نیز
می تواند باعث ایجاد ترکیبات غیرمحلول در روده و مانع جذب آهن شود.خاک خواری به ویژه در زنان باردار و
کودکان شایع است و برداشت ناکافی آهن اغلب در اختلالات سؤ جذب و اسهال مزمن رخ می دهد، همچنین تب
شدید و عفونت های مزمن و بیماریهای انگلی مثل ژیاردیا و غیــــــــره می توانند منجر به کاهش جذب آهن و
سپس کم خونی ناشی از آن شوند.

۳ ـ افزایش نیاز در زمان رشد:
در دوران شیرخواری و کودکی به علت رشد سریع بافتها، نیاز به آهن
افزایش می یابد.
اغلب، نرخ سریع رشد در ســـال اول رخ می دهد در این مدت وزن بدن و حجم خون تقریباً سه
برابر و میزان هموگلوبین خون دو برابر می شود.
بیشترین نرخ رشد در شیرخواران نارس و شیرخواران رسیده با وزن کم هنگام تولد، رخ می دهد.
در بدن این کودکان حجم خون و میزان ذخیره آهن در هنگام تولد کم است و چون به سرعت وزن
اضافه می کنند نیازمندیشان به آهن افزایش می یابد که اگر این نیازمندی برآورده نشود در مدت سه ماه دچار
کمبود آهن می شوند.

فقر آهن در کودکان

در دوران شیرخواری و کودکی به علت رشد سریع بافتها، نیاز به آهن
افزایش می یابد.

۴ ـ از دست دهی مزمن خون:
در ۵۰ درصد شیرخواران خونریزی دستگاه گوارش ممکن است نقش مهمی در ایجاد
کمبود آهن داشته باشد؛ احتمالاً حساسیت شیرخواران به پروتئینی که در شیرتازه گاو وجود دارد علت از بین رفتن مخاط
روده و خونریزی گوارشی در آنها باشد و یا ابتلای کودکان به انگلهای روده ای باعث از دست دهی خون
و کمبود آهن شود.

علایم کم خونی ناشی از فقر آهن

فقر آهن در کودکان معمولا به آهستگی بروز می کند، از این رو بیماران کم خون اغلب بدون نشانه هستند.
به طور کلی بی اشتهایی، رنگ پریدگی زبان و مخاط داخل لب و پلک چشم، سردرد، خستگی و بی حسی،
بی تفاوتی، تنگی نفس، از بین رفتن بافت پوششی زبان همراه با سوزش و درد، تپش قلب، التهاب و زخم
گوشه دهان، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها، التهاب مزمن معده که باعث کاهش ترشحــــــات معده می
شود و در کم خونی های شدید قاشقی شدن ناخنها از نشانه های بالینی کم خونی ناشی از کمبود آهن
می باشند.همچنین همه چیز خواری (Pica) ، خوردن مواد غیر معمول مثل یخ، خاک ، نشاسته در کمبود آهن مشاهده
شده ومعمولاً با درمان آهن معالجه شده است.
در موارد نادر در کم خونی ناشی از کمبود آهن بزرگ شدن طحال نیز دیده شده است.

فقر آهن در کودکان

عوارض کمبود آهن به ویژه در شیرخواران و کودکان ۶ ماهه تا ۹ ساله متعدد هستند

عوارض بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی کم خونی ناشی از فقرآهن:

عوارض کمبود آهن به ویژه در شیرخواران و کودکان ۶ ماهه تا ۹ ساله متعدد هستند، به طوری که اختلال
در تکامل و هماهنگی سیستم عصبی، اختلال در تکامل گفتاری، کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی، اثرات نامطلوب فیزیولوژیکی و
رفتاری و کاهش مقاومت بدن در برابر عفونتها از مهمترین عارضه ها هستند.در دوران شیرخوارگی معمولاً اثرات و اختلالات ذهنی
ناشی از کم خونی، غیرقابل جبران هستند، به طوری که ضریب هوشی کودکان کم خون ۵ تا ۱۰ امتیاز کمتر
از حد طبیعی برآورده شده است.

پیشگیری و درمان کم خونی ناشی از فقر آهن

در سالهای اخیر برای برطرف ساختن مشکل کم خونی آهن، غنی
کردن موادغذایی که روزانه به طور معمول مصرف می شوند توصیه شده است.
به طور کلی برای پیشگیری از کم خونی ناشی از کمبود آهن در انسان به ویژه در گروههای آسیب پذیر،
غنی کردن مواد غذایی، تجویز املاح آهن در مواقع لزوم (مثل زمان افزایش نیاز در دوران شیرخواری و دوران رشد
…) و توصیه مصرف بیشتر از موادغذایی که منابع بسیار خوبی از آهن می باشند (جگر، گوشت قرمز و…) را
می توان پیشنهاد کرد.برای درمان و پیشگیری از چند روش استفاده می شود که بهترین و کم خطرترین آنها استفاده
از مکملهای خوراکی است.
درمان با نمکهای ساده آهن چون سولفات فرو خوراکی کاملاً مؤثر است و به شکل قرص، کپسول، شربت و یا
قطره است و باید مصرف آنها چندین ماه ادامه یابد.

چنانچه این قرصها با معده خالی مصرف شوند جذب آنها بهتر و بیشتر صورت می گیرد ولی در این حالت
ممکن است سبب تحریک معده و بروز مشکلات گوارشی شود.
می توان عوارض گوارشی ناشی از مصرف آهن مانند تهوع، دل پیچه، سوزش قلب، اسهال یا بیوست را به حداقل
رساند به شرطی که آهن را با میزان بسیار کم مصرف کرد و به تدریج به میزان آن افزود تا
به حد مورد نیاز بدن برسد؛ همچنین بهتر است قرص آهن در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا
عوارض ناشی از آن کاهش یابد.

فقر آهن در کودکان

ویتامین ث جذب آهن را افزایش می دهد

ویتامین ث جذب آهن را افزایش می دهد به همین دلیل معمولاً مصرف ویتامین ث به همراه آهن پیشنهاد می
شود علاوه بر درمان دارویی باید به میزان آهن قابل جذب در غذا نیز توجه کرد.جذب آهن اغلب تحت تأثیر
شکل آهن موجود در غذا می باشد. به فقر آهن در کودکان کمک کرده
آهن موجود در پروتئین های حیوانی (آهن هٍم) مثل گوشت گــاو، ماهی،
گوشت پرندگان، (مرغ و…) بیشتر جذب می شود،
در صورتی که جذب آهن در پروتئین های گیاهی (آهن غیرهم)
مثل سبزیجات و میوه جات کمتر می باشد.
میزان جذب آهن غیر هم بین ۳ تا ۸ درصد است.
اسید آسکوربیک (ویتامین ث) جذب آهن غیر هم را زیاد می کند.
عواملی مثل کربنات ها، اگزالات ها، فسفات ها و فقر آهن در کودکان در
فیتات ها (که در حبوبات، نان سبوسدار (غیرتخمیر شده موجود است) مانع جذب آهن می شوند.

فقر آهن در کودکان

ـ دربرنامه غذایی کودکان، غلات را در کنار حبوبات بگنجانید

مواد موجود در سبزیجات ممکن است از جذب آهن غیر هم جلوگیری کنند.به فقر آهن در کودکان کمک کرده
مصرف چای همراه یا بلافاصله فقر آهن در کودکان بعداز غذا می تواند تا ۵۰
درصد جذب آهن را کاهش دهد زیرا تشکیل فقر آهن در کودکان در
ترکیبات غیرمحلول آهن می دهد.به رفع فقر آهن در کودکان کمک می کند
جذب آهن موجود در زرده تخم مرغ به علت وجود فسویتین کم می باشد.

منابع غذایی آهن دار

منابع غذایی آهن عبارتند از: جگر، کلیه، گوشت به ویژه گوشت گاو، زرده تخم مرغ، سبزیجات برگ
سبز تیره، میوه های خشک شده (برگه ها) بخصوص برگه زردآلو ، لوبیا چشم بلبلی، نخود خشک شده و دانه
های روغنی مثل پسته ، بادام ، فندق و….

به طور کلی توصیه های زیر را می توان انجام داد:

۱ ـ غذای کمکی کودک را به موقع و
در ۶ ماهگی شروع کنید.

۲ ـ غذاهایی که میزان آهن رژیم غذایی را افزایش می دهند، مصرف کنید.

۳ ـ در هر وعده غذایی از میوه ها و سبزیهای حاوی ویتامین ث مثل مرکبات، گوجه فرنگی و غیره استفاده کنید.

۴ ـدر برنامه غذایی خود و کودکان گوشت قرمز یا ماهی یا گوشت مرغ و سبزیهای برگ سبز و حبوبات را
بگنجانید.۵ ـ از خوردن چای یا قهوه با غذا ، قبل از غذا و بلافاصله بعد از آن بپرهیزید

.۶ ـدر تمام دوران شیرخوارگی شیرمادر را ادامه دهید.

فقر آهن در کودکان

در برنامه غذایی کودکان بالای یکسال چهار گروه اصلی مواد غذایی شامل لبنیات، میوه ها ، سبزیها، گوشت و غلات و حبوبات را بگنجانید.

۷ ـ به کودکان زیر ۲ سال بعد از ۶ ماهگی قطره آهن
داده شود

.۸ ـ به کودکان علاوه بر مواد غذایی حاوی آهن روزانه ۳ لیوان شیر بدهید

.۹ ـ به درمان عفونتهای انگلی کودکان توجه خاص داشته باشید

.۱۰ ـ از آب بهداشتی سالم و تمیز استفاده کنید

.۱۱ ـ قبل از غذا دادن
به کودک دستهای خود و کودک را تمیز بشویید

.۱۲ ـ گوشتها را به خوبی بپزید و از دادن گوشت به
شکل کباب به کودک بپرهیزید تا فقر آهن در کودکان حل شود

.۱۳ ـ از دادن تنقلاتی مثل کاکائو، شکلات و غیره به کودک اجتناب کنید

.۱۴ ـ دربرنامه غذایی کودکان، غلات را در کنار حبوبات بگنجانید (عدس پلو)

مواد غذایی بالا به فقر آهن در کودکان کمک شایانی می کند

بیشتر بدانید

اثرات کم خونی بر ضریب هوشی کودکان

دانشمندان بر این باور هستند که کم خونی ممکن است تاثیر منفی بر عملکرد
بچه ی شما در مدرسه داشته باشد. فرزند شما ممکن است با توجه به کاهش
رشد مغز، مشکلاتی در عملکرد و کاهش هوشیاری و یادگیری به دنبال داشته باشد.

مهم است به این نکته توجه داشته باشید که از مواد غذایی که کودکان
در طول روز مصرف می کنند، تنها ۱۰٪ از آهن آن جذب بدن او خواهد شد
و بقیه دفع می گردد. شما باید مطمئن شوید که کودکتان حداقل ۸-۱۰
میلی گرم آهن از غذای روزمره دریافت می کند. با اصلاح رژیم غذایی
خانواده خودتان و مصرف غذاهای غنی از آهن، به سادگی می توانید
این کم خونی کودک خود را جبران کنید، حتی اگر کودک شما،
یک کودک نو پا است این کار می تواند راحت تر و با کمک شیر مادر انجام شود.
اگر کودک شما به کم خونی و یا فقر آهن مبتلا شده است، به یاد داشته باشید
که هیچ جای نگرانی وجود ندارد. در واقع، راه مقابله با آن بسیار آسان است،
و با رعایت نکات بالا می توان بر این بیماری غلبه کرد.

پزشکان بدون مرز / مامانم

2018-07-29 / گردآوری:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
دکتر بتول طاهریفیلم پرشین وی
چطور با شخص مبتلا به کرونا ویروس زندگی کنیم چطور با شخص مبتلا به کرونا ویروس زندگی کنیم
اگر در خانواده فرد مبتلا به کرونا ویروس دارید که در قرنطینه خانگی است باید نکات زیر را رعایت کنید
سوژه های روز رو این جا ببینید !
جوانسازی صورت ، لیفت و کوچک و بزرگ کردن سینه
فال روزانه
تعبیر خواب
سندرم دست بیقرار چیست؟ علایم و روش درمان
درد پشت سر نشانه چیست و چگونه درمان می شود
مراحل اهدای تخمک و عوارض اهدای تخمک
یافته های جدید درمورد ویروس کرونا و نحوه سرایت بیماری
انواع دستکش یکبار مصرف و بهترین دستکش برای ویروس کرونا
علت درد سینه چیست و چه زمانی نشان دهنده سرطان سینه است
آشنایی با بیماری کرونا ، ویروس کرونا چگونه منتقل می شود
بیماری آنفولانزا، علائم آنفولانزا ، پیشگیری و درمان آنفولانزا
بهترین حرکات اصلاحی برای گردی پشت ، قوز پشت یا کیفوز
هر آنچه باید درباره مصرف ویتامین E ، فواید و عوارض آن بدانید
کمر درد هنگام نشستن , از علت تا درمان های خانگی
۹ جایگزین آسپرین برای مصرف بجای این دارو
۸ علامت وجود حفره و خرابی دندان که نباید نادیده گرفته شود
۸ دمنوش برای سرماخوردگی و موثر در درمان آنفولانزا
۸ دمنوش گیاهی موثر برای درمان خلط گلو
تشخیص عفونت سینوس , علایم و درمان آن
پیشگیری از آنفولانزا با راهکارهای جدید برای حفظ سلامت
پاکسازی روده بزرگ با روش های طبیعی در خانه
مراقبت پوست در پاییز ، فصل سرما و تغییرات پوست از تابستان به پاییز
کمبود منیزیم دارید علائم و نشانه ها , چه موقع باید مکمل منیزیم مصرف کنید
کاشت ابروی طبیعی و راهنمای جراحی با موهای طبیعی به صورت دائمی
التهاب ریه یا پلوریسی ، اشتباه درد قفسه سینه با درد قلب
بیماری وزوز گوش یا تینیتوس از علت تا علایم بیماری
فرق اکستنشن ابرو با میکروبلیدینگ ، کدام یک بهتر است ؟!
عادت های متخصصین قلب برای سلامت قلب و عروق شان !
موثرترین روش ها برای لاغری پایین تنه
ایمپلنت دندان چیست و مراقبت های لازم پس از عمل
۱۲ درمان خانگی تعریق زیاد بدن
۱۱ اشتباه رایج در بدنسازی که باید از آن ها اجتناب کنید
ماساژ کف دست و بهترین روش ها برای آرامش دست ها
جلوگیری از پیری پوست با ۱۸ روش جدید
ماسک جلبک برای لیفتینگ و جوانسازی پوست و طرز تهیه آن
افزایش پلاکت خون با تغذیه
قرص گاباپنتین , روش مصرف ، عوارض و تداخلات دارویی
علائم واسکولیت چیست و چه عوارضی دارد
روشهای ساده ی بزرگ و کوچک کردن سینه و باسن