عیادت از بیمار و احادیثی گهربار در این باره

وقتی فردی بیمار میشود و افراد به عیادت ان ها میرود رحمت خدا بر او فرستاده میشود .در اسلام هم برای عیادت بیمار بسیار تاکید شده است . در این مورد
احادیث عيادت مریض بسیار امده است .عیادت از مریض  این  رفتار نیک مشمول رضایت خداوند قرار میگیرد .حدیث درباره ثواب عیادت از بیمار و مریض را در پرشین وی ببینید.

احادیث عيادت مریض

اسلام پس از آنکه عیادت از مریض را از حقوق واجب مسلمانان نسبت به یکدیگر شمرده و آن راوظیفه الهی - انسانی دانسته، جهت ایجاد انگیزه و تشویق مؤمنین به این کار، با بیان پاداشهای اخروی، عیادت کنندگانرا به این فریضه مهم فرا می خواند در روایتی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقلشده است که حضرت فرمودند:«من حق المسلم علی المسلم اذا لقیه ان یسلم علیه واذا مرض ان یعوده واذا ماتان یشیع جنازته;

احادیث عیادت از بیماران

(1) از حقوق هر مسلمان بر مسلمان دیگر این است که هرگاه با او دیدار کند، براو سلام کند و هرگاه مریض شود از او عیادت نماید و هرگاه از دنیا رفت، در تشییع جنازه اششرکت کند.»یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام به نام «معلی بن خنیس » می گوید: از حضرت سؤال کردمکه حق مسلمان بر گردن مسلمان چیست؟ فرمود: هر مسلمان بر گردن برادر مسلمان خود هفت حق واجب دارد کههمه آنها بر او واجب است و اگر چیزی از آن حقوق را تضییع نماید، از ولایت و بندگی خداخارج می شود و خداوند از بندگی او بهره ای ندارد (بندگی خدا را نکرده است).

گفتم: فدایت شوم! آن هفت حق کدامند؟ فرمود: ای معلی! من نگران توام; می ترسم که اگر بگویم، آنها رامراعات نکنی و آنها را تباه سازی و نگه نداری و آنها را بدانی و به آنها عمل نکنی.گفتم: لاقوة الا بالله.فرمود: «...والحق السابع ان تبر قسمه وتجیب دعوته وتعود مریضه وتشهد جنازته واذا علمت ان له حاجة تبادره الی قضائها...; (2)...و حق هفتم آن است که سوگندش را قبول کنی و دعوتش را بپذیری، از بیمارش عیادت کنی و درتشییع جنازه اش شرکت کنی و اگر می دانی که حاجتی دارد، برای برآوردن آن تلاش کنی...

عیادت بیمار از نظر اخلاقی

اسلام پس از آنکه عیادت از مریض را از حقوق واجب مسلمانان نسبت به یکدیگر شمرده و آن راوظیفه الهی - انسانی دانسته، جهت ایجاد انگیزه و تشویق مؤمنین به این کار، با بیان پاداشهای اخروی، عیادت کنندگانرا به این فریضه مهم فرا می خواند.امام صادق علیه السلام درباره ثواب عیادت از مریض می فرماید: «ایما مؤمن عاد اخاه فی مرضه فان کان حین یصبح شیعه سبعون الف ملک فاذا قعد عنده غمرته الرحمة واستغفروا له حتی یمسی وان کان مساء کان له مثلذلک حتی یصبح; (3) هر مؤمنی که برادر مؤمنش را در بیماری اش عیادت کند، اگر صبح باشد هفتاد هزارملک او را تشییع (بدرقه و همراهی) کنند و چون نزد او بنشیند رحمت [خدا] او را فرا گیرد و
تا شب برای او استغفار کنند، و اگر شب باشد همین اجر تا صبح برای او خواهد بود.»

آداب عیادت مریض

در روایتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده که حضرت فرمودند: «اذا عاد الرجل اخاهالمسلم مشی فی خرافة الجنة حتی یجلس فاذا جلس غمرته الرحمة فان کان غدوة صلی علیه سبعون الف ملک حتییصبح; (4) هنگامی که انسان به عیادت برادر مسلمان خود می رود، در میان میوه های چیده نشده بهشتی راه
می رود تا آن گاه که [نزد بیمار] بنشیند، و هنگامی که نشست، رحمت [خدا] او را فرا می گیرد.اگرصبح باشد تا صبح دیگر هفتاد هزار فرشته بر او درود می فرستند.
»
در زیر چند حدیث راجع به عیادت بیمار آورده شده استحدیث (1) رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم عائِدُ المَريضِ يَخوضُ فِى الرَّحمَةِ؛ عيادت كننده
از بيمار، در رحمت خدا غوطه ‏ور مى ‏شود.نهج الفصاحه ص562 ، ح1927حدیث (2) رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم عائدُ المَريضِ في مَخْرَفَةِ
الجنة حتى يَرْجِع‏ عيادت كننده از بيمار، در بستان بهشتی است تا زمانی که باز می گرددلسان العرب ج‏9،ص 64

حدیث (3) امام صادق عليه‏السلاممَن عادَ مَريضا شَيَّعَهُ سَبعونَ أَلفَ مَلَكٍ يَستَغفِرونَ لَهُ حَتّى يَرجِعَ إِلى مَنزِلِهِ؛ هر كس به عيادت بيماربرود، هفتاد هزار فرشته او را مشايعت مى ‏كنند و برايش آمرزش مى ‏طلبند تا آن گاه كه به منزلخود برگردد.كافى(ط-الاسلامیه) ج3، ص120، ح2

حدیث (4) رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلم إِنَّ اللّه‏َ تعالى يَقولُ يَومَالقيامَةِ: يَابنَ آدَمَ مَرِضتُ فَلَم تَعُدنى! قالَ: يا رَبِّ كَيفَ أَعودُكَ وَأَنتَ رَبُّ العالَمينَ؟! قالَ: أَما عَلِمتَ أَنَّ عَبدى فُلانامَرِضَ فَلَم تَعُدهُ؟! أَما عَلِمتَ أَنَّكَ لَو عُدتَهُ لَوَجَدتَنى عِندَهُ؟؛خداى تعالی در روز قيامت مى‏ فرمايد: اى پسر آدم!
من بيمار شدم اما عيادتم نكردى؟ عرض مى‏ كند: پروردگارا چگونه تو را عيادت كنم حال آن‏كه تو پروردگار جهانيانى؟مى‏ فرمايد: مگر ندانستى كه فلان بنده ‏ام بيمار شد و عيادتش نكردى، مگر نمى‏ دانستى كه اگر به عيادتشروى، مرا نزد او مى ‏يابى؟

نهج الفصاحه ص311 ، ح775حدیث (5) رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلمعُدْ مَنْ لَا يَعُودُكَ وَ أَهْدِ إِلَى مَنْ لَايُهْدِي إِلَيْك‏از كسى كه به عيادت تو نمى ‏آيد عيادت كن و به كسى كه به تو هديه نمى ‏دهد،هديه بده.من لا يحضره الفقيه ج‏3، ص 300 ، ح4076 {شبیه این حدیث در نهج الفصاحه ص564 ، ح1935 }حدیث (6) رسول اكرم صلی الله علیه و آله و سلمللمسلمعلى المسلم خمسيسلّم عليه إذا لقيه و يجيبه إذا دعاه و يعوّده إذا مرض و يتبع جنازته إذا مات ويحبّ له ما يحبّ لنفسه.

ثواب عیادت بیمار در اسلام

مسلمان بر مسلمان پنج حق دارد وقتى ببيندش به او سلام كند و وقتى بخواندش بپذيرد و وقتى بيمار شدعيادتش كند و وقتى بميرد جنازه ‏اش را تشييع كند و هر چه براى خويش بخواهد براى او بخواهد.نهج الفصاحة ص 634 ، ح‏2272حدیث (7) امام صادق عليه ‏السلام مَولى لِجَعفَرِبنِ مُحَمَّدٍ عليهما السلام مَرِضَ بَعضُ مَواليهِ
فَخَرَجنا إِلَيهِ نَعودُهُ وَ نَحنُ عِدَّةٌ مِن مَوالى جَعفَرٍ فَاستَقبَلَنا جَعفَرٌ عليه‏ السلام فى بَعضِ الطَّريقِ فَقالَ لَنا أَينَ تُريدونَ؟

فَقُلنا: نُريدُ فُلانا نَعودُهُ فَقالَ لَنا: قِفوا، فَوَقَفنا، فَقالَ: مَعَ أَحَدِ كُم تُفّاحَةٌ أَو سَفَرجَلَةٌ أَو اُترُجَّةٌ أَو لُعقَهٌ مِنطيبٍ أَو قِطعَة ٌ‏مِنْ‏ عودِ بُخورٍ؟ فَقُلنا: ما مَعَنا شَىْ‏ءٌ مِن ْ‏هذا، فَقالَ: أَما تَعلَمونَ أَنَّ المَريضَ يَستَريح ُ‏إِلى كُلِّ ما اُدخِلَ بِهِ‏ عَلَيهِ؛ يكى از وابستگان امام صادق عليه‏ما السلام گويد: يك نفر از ياران حضرت بيمار شد وما عده ‏اى از ياران امام براى عيادت او بيرون رفتيم.در راه با حضرت صادق عليه ‏السلام روبرو شديم.

از ماپرسيدند: كجا مى‏ رويد؟ عرض كرديم به عيادت فلانى مى ‏رويم.فرمودند: بايستيد.ما ايستاديم.حضرت فرمودند: آيا سيبى، بهى، تُرنجى، كمى عطريا قطعه ‏اى عود با يكى از شما هست؟ عرض كرديم: از اين چيزها با خود نداريم.حضرت فرمودند: مگر نمى‏
دانيد كه بيمار از اين كه چيزى برايش ببرند، آرامش مى‏ يابد.

حوزه