پیام‌رسان‌های محبوب قبل از تلگرام: وایبر، واتس‌اپ و دیگران

پیام رسان های قبل از تلگرام، روزگاری بخش جدایی‌ناپذیر زندگی دیجیتال ما بودند و تجربه‌ای متفاوت از ارتباطات آنلاین را برایمان رقم زدند. هر کدام از این اپلیکیشن‌ها با ویژگی‌های منحصر به فرد خود، توانستند جایگاهی در میان کاربران پیدا کنند و سبک زندگی ارتباطی ما را تحت تاثیر قرار دهند. اما همانطور که در دنیای تکنولوژی هیچ چیز ابدی نیست، این پیام‌رسان‌ها نیز با ظهور رقبای جدیدتر و قدرتمندتر، رفته رفته جایگاه خود را از دست دادند.

در این مطلب، سفری خواهیم داشت به گذشته و نگاهی خواهیم انداخت به اپلیکیشن‌های پیام‌رسانی که پیش از تلگرام، قلب تپنده ارتباطات مجازی بودند. از وایبر که تماس و پیام رایگان را به خانه‌هایمان آورد تا واتس‌اپ که تبادل فایل را آسان کرد، هر کدام داستانی برای گفتن دارند. با ما همراه باشید تا با دلایل محبوبیت و همچنین چرایی افول این پیام‌رسان‌های خاطره‌انگیز آشنا شوید.

وایبر: پیشگام تماس و پیام رایگان

وایبر (Viber) یکی از اولین شبکه‌های اجتماعی موبایلی بود که توانست به سرعت در میان کاربران ایرانی و جهانی فراگیر شود. دلیل اصلی این محبوبیت، ارائه قابلیت برقراری تماس صوتی و ارسال پیام به صورت رایگان بود؛ قابلیتی که تا پیش از آن کمتر در دسترس بود. وایبر با امکاناتی نظیر ساخت گروه‌های چت و ارائه استیکرهای متنوع و بامزه، توانست تجربه کاربری جذابی را ارائه دهد و به ابزاری سرگرم‌کننده برای ارتباطات تبدیل شود.

با این حال، دلایل متعددی منجر به افول محبوبیت وایبر شد. شایعات و اطلاعات منتشر شده مبنی بر انتساب این اپلیکیشن به رژیم صهیونیستی، کندی و اختلالات فنی مکرر، و همچنین نگرانی‌های مربوط به امنیت پایین آن، همگی دست به دست هم دادند تا کاربران به تدریج از آن فاصله بگیرند و به سمت گزینه‌های امن‌تر و پایدارتر حرکت کنند.

وی‌چت: نوآوری چینی در پیام‌رسانی

وی‌چت (WeChat)، که توسط شرکت‌های چینی توسعه یافته بود، یکی از اولین نسل اپلیکیشن‌های پیام‌رسانی بود که با ویژگی‌های نوآورانه‌اش توجه‌ها را به خود جلب کرد. سرعت بالا در ارسال پیام، شکلک‌های جذاب و امکان ساخت اکانت بدون نیاز به شماره تلفن، از جمله مزایای این اپلیکیشن بودند. قابلیت‌های منحصر به فردی مانند “Shake” (تکان دادن گوشی برای یافتن کاربران نزدیک) و “NearBody” (یافتن کاربران در نزدیکی) نیز به جذابیت وی‌چت می‌افزودند، هرچند که در نهایت همین ویژگی‌ها نیز چالش‌هایی را برای آن ایجاد کردند.

عمر وی‌چت در برخی بازارها چندان طولانی نبود و فیلتر شدن آن در برخی کشورها، یکی از دلایل اصلی کاهش محبوبیتش بود. علاوه بر این، به دلیل ماهیت برخی از ویژگی‌های آن مانند “Shake”، برخی مراجع دینی استفاده از آن را حرام اعلام کردند. اگرچه پس از مدتی رفع فیلتر شد، اما با ظهور اپلیکیشن‌های جدیدتر و محبوب‌تر، وی‌چت نتوانست به جایگاه اولیه خود بازگردد.

واتس‌اپ: سرعت و تمرکز بر تبادل فایل

واتس‌اپ (WhatsApp) با وجود شباهت‌های ظاهری به وایبر، با رویکردی متفاوت پا به عرصه گذاشت. اگرچه واتس‌اپ نتوانست به طور کامل رقیب قدرتمندی مانند وایبر را از میدان به در کند، اما قابلیتی داشت که آن را از دیگران متمایز می‌کرد: سرعت بالای ارسال و دریافت فایل‌ها. سرعت بسیار بیشتر واتس‌اپ نسبت به وایبر، باعث شد تا ارسال و دانلود کلیپ‌ها و ویدئوها در آن بسیار روان‌تر و بدون دردسر انجام شود. این ویژگی، واتس‌اپ را به بستری ایده‌آل برای تبادل ویدئو و کلیپ تبدیل کرد.

واتس‌اپ هیچ‌گاه به سرنوشت وایبر دچار نشد و به طور کامل از دور خارج نشد، اما با ورود تلگرام و ارائه امکانات گسترده‌تر، دوره اوج آن نیز به پایان رسید و کاربران بیشتری به سمت تلگرام متمایل شدند.

بیسفون: امید ایرانی در دنیای پیام‌رسان‌ها

بیسفون (BessPhone) به عنوان یک اپلیکیشن پیام‌رسان ایرانی، با هدف رقابت با نمونه‌های خارجی عرضه شد. این اپلیکیشن از نظر امکانات، رابط کاربری و سرعت، توانست خود را با رقبای خارجی‌اش هم‌سطح کند و حتی در زمینه ارائه استیکرهای متنوع نیز عملکرد خوبی داشت. بیسفون تلاشی بود برای ارائه یک محصول بومی با کیفیت در حوزه ارتباطات دیجیتال.

با وجود پتانسیل‌های خوب، بیسفون آن‌طور که شایسته بود دیده نشد. کم‌لطفی نسبت به محصولات داخلی، یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت آن بود. اگرچه بیسفون هنوز هم روی گوشی برخی کاربران یافت می‌شود، اما نتوانست جایگاه مستحکمی در میان پیام‌رسان‌های محبوب پیدا کند و در نهایت در سایه رقبا قرار گرفت.

لاین و تانگو: تجربه‌ای متفاوت

لاین (Line) و تانگو (Tango) دو اپلیکیشن دیگری بودند که در دوران خود طرفدارانی داشتند. این اپلیکیشن‌ها را می‌توان ترکیبی از یک شبکه اجتماعی و یک پیام‌رسان در نظر گرفت؛ نه به گستردگی فیس‌بوک و نه با تمام قابلیت‌های وایبر. این ویژگی دوگانه باعث شد که هیچ‌گاه به عنوان رقبای جدی برای پیام‌رسان‌های اصلی مانند وایبر و واتس‌اپ مطرح نشوند.

فضای کاربری متفاوت لاین و تانگو، باعث شد که بیشتر مورد توجه جوانان قرار گیرند و جذابیت کمتری برای قشر بزرگسال و خانواده‌ها داشته باشند. با ظهور تلگرام و قابلیت‌های پیشرفته آن مانند کانال‌ها، حتی این محبوبیت محدود نیز کاهش یافت و این اپلیکیشن‌ها به تدریج از کانون توجه خارج شدند.

سوالات متداول