بالاخره برای عید ماهی قرمز بخریم یا نخریم!؟

ماهی قرمز بخریم یا نخریم؟ این سئوالی است که شاید ذهن بسیاری از ایرانیان دقیق
و حساس به حوزه محیط زیست را درگیر کند. برخی معتقدند خرید ماهی قرمز کار غلطی است
و آن را یک حرکت ضد محیط زیستی می‌دانند اما در مقابل برخی از فعالان محیط زیست خرید
ماهی قرمز برای سفره هفت سین را خالی از ایراد و اشکال می‌بینند البته به شرط رعایت چند نکته.

خرید ماهی قرمز

محمد درویش – فعال حوزه محیط زیست- خواستار حساسیت فعالان محیط زیست نسبت
به حفظ سنت‌های ایرانی شد و اظهار کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که سبب می‌شود فرهنگ ایرانی یک فرهنگ طبیعت‌دوست قلمداد شود نوروز است چون همزمان با انقلاب طبیعی و رویش دوباره سبزینه در طبیعت حال مردم هم خوب می‌شود و در کمتر ملتی چنین فرهنگی وجود دارد که نوروزشان با آغاز بهار همزمان باشد و اغلب مردم دنیا در زمستان جشن سال نو را برگزار می‌کنند.

خرید ماهی قرمز

وی با تاکید بر اینکه ماهی قرمز یکی از نمادهای فرهنگ ملی ماست و به روایتی بیش از چند هزار سال قدمت دارد، گفت: ماهی قرمز سر سفره هفت‌سین نماد حیات و بالندگی است و نباید به بهانه‌های هر چند به ظاهر منطقی این سنت‌های زیبا را کمرنگ کنیم و حتی از بین ببریم بلکه باید خطرات احتمالی چنین موضوعاتی را مدیریت کنیم.

این فعال حوزه محیط زیست تاکید کرد: مشکل ماهی قرمز این است که نباید در محیط‌های آبی
آزاد رها شوند چون می‌تواند به یک گونه مهاجم تبدیل شود و گونه‌های بومی را تحت تاثیر قرار دهند.

درویش ادامه داد: ماهی قرمز ماهی بسیار مقاومی است بنابراین مردم می‌توانند
تا مدت‌ها آن را در خانه‌هایشان نگه دارند ولازم نیست حتما بعد از پایان تعطیلات نوروز آن را رها کنند.
اما اگر هم خواستند ماهی قرمز را رها کنند باید این گونه را به استخرها، برکه‌ها و حوض‌های بسته
در داخل پارک‌ها منتقل و از رهاسازی ماهی قرمز در رودخانه‌ها و دریاها اجتناب کنند. توجه به همین دو نکته کافی است تا بتوانیم ضمن حفظ محیط زیست از یکی از سنت‌های عید نوروز لذت ببریم.

توضیح فعال محیط زیست درباره خرید ماهی قرمز

وی با اشاره به اینکه کل ماهی قرمزی که در سال وارد سفره هفت سین مردم ایران می‌شود
تنها چهار درصد کل ماهی‌های زینتی خرید و فروش شده در ایران را تشکیل می‌دهد، گفت: جالب است که بیشترین تلفات ماهی‌های اصیل و بومی کشور به دلیل ساخت سدها و ورود پساب و فاضلاب به دریاها است. چگونه است که این خسارت‌های سنگین را به ماهی‌های اصیل و بومی را نادیده می‌گیریم و روی ماهی قرمز حساس می‌شویم.

این فعال حوزه محیط زیست در پایان به فعالان محیط زیست کشور در مورد سنت‌های ایرانی هشدار داد و گفت: مخالفت با خرید ماهی قرمز یا سبز کرده سبزه عید نشان‌دهنده این است که جریانی به عمد یا به سهو تلاش می‌کند نشانه‌ها و نمادهای ملی ما را نابود کند و در نتیجه این خطا ممکن است همبستگی ملی ما خدشه دار شود. فعال واقعی محیط زیست باید حواس جمع باشد که هرگز در چنین دامی نیفتد.

بیشتر بدانید: چرا نباید ماهی قرمز بخریم؟

۱- اصلی‌ترین دلیلی که برای خرید ماهی قرمز بیان می‌شود، سنت بودن آن برای ایرانیان است.
و این در حالی است که از میان ده‌ها نوروزنامه، سفرنامه، خاطرات، نقاشی و…
که به ابعاد گوناگون نوروز اشاره داشته‌اند، هیچ منبع و سندی درباره وجود ماهی قرمز
در سفره هفت‌سین وجود نداشته است. حتی در نقاشی کمال‌الملک هم که مربوط به سده پیش است، نشانی از ماهی قرمز نیست.

از این گذشته، ماهی قرمز در هیچ نقطه‌ای از ایران هم پرورش داده نمی‌شده
و حتی با پذیرش فرض محال پرورش آن، امکان رساندن آن به شهرها و روستاهای دیگر وجود نداشته است.

مخالفت با خرید ماهی قرمز

بسیاری از افراد با این توجیه که مخالفت با ماهی قرمز، از سوی کسانی مطرح می‌شود
که خواهان حذف سنت‌های ایرانی هستند، بر خرید آن پافشاری می‌کنند. حقیقتاً مایه تاسف است
که برخی دیدگاه‌های مسئولین فرهنگی به گونه‌ای بوده که چنین شائبه‌ای در بین مردم ایجاد شده است.
اما دست‌کم به‌عنوان کسی که ایران‌شناسی فرهنگی خوانده‌ام و عموماً در راستای حفظ
و تداوم سنت‌های فرهنگی ایران و در نقد رفتار مسئولین فرهنگی‌مان در رسانه‌ها می‌نویسم، این انگ به من یکی نمی‌چسبد.

۲- خرید ماهی قرمز، کاری غیراخلاقی است. سالانه بین هفت تا ده میلیون ماهی قرمز
به خاطر این رفتار ما در نزدیکی نوروز می‌میرند. بیایید فرض بگیریم که ماهی قرمز سنتی ایرانی بوده
(که دوباره تاکید و پافشاری می‌کنم هرگز چنین نبوده است). آیا یک سنت نادرست را باید دوام داد؟
ختنه زنان، دادن دختران به‌عنوان خون‌بهای قتل، نوشتن دعا و تعویذ و جادو و ده‌ها مورد دیگر هم،
بخشی از سنتهای غلط فرهنگی‌مان (دست‌کم در برخی مناطق‌مان) در گذشته بوده. آیا باید به صرف اینکه سنت‌مان بوده‌اند، ادامه‌شان بدهیم؟

ایسنا و العالم