نقالی چه هنری است؟

مشاهده : 522
نقالی چه هنری است؟ کاردستی
هنر نقالی نقالی در لغت به معنی کار و پیشه ای است که فردی بنام نقالی کالا و یا چیزی را از جایی به جای دیگر می برد و نقل می کند، اما در اصطلاح به پیشه و هنر کسی گویند که داستان ها و واقعه های هیجان انگیز و جذابی را که شنیده و […]

هنر نقالی

نقالی در لغت به معنی کار و پیشه ای است که فردی بنام نقالی کالا و یا چیزی را از
جایی به جای دیگر می برد و نقل می کند، اما در اصطلاح به پیشه و هنر کسی گویند که
داستان ها و واقعه های هیجان انگیز و جذابی را که شنیده و یا خوانده است برای سرگرم کردن مردم
نقل و بیان می کند.
این قصه گو را نقال می نامند واژه های نقال و نقالی از زمان قاجار در زبان و ادبیات فارسی
کاربردی شده زیرا در متن های تاریخی و یا لغت نامه های پیش از آن به این شکل نیامده است.
نقالی یک جریان فرهنگی است که از زمان های دور در جامعه ایران رواج داشته است.

نقالی

هنر نقالی

نقالان داستان هایی از حماسه های قومی، ملی، دینی و واقعه های تاریخی شبه تاریخی و مذهبی را با کلامی
سنجیده و آهنگین و بیانی گرم و رسا در میان جمع مردم و در فضاهای عمومی یا محفل های خصوصی،
نقل و روایت می کنند.
نقالان در نقل داستان ها و بازنمایی واقعه ها و القای رخدادهای هیجان انگیز استعداد و هنر فروانی داشتند و
در شیوه بیان طرز نمایش واقعه ها و تقلید حرکات و رفتار صاحب ذوق و هنر بودند.
آن ها می دانستند که در هر مجلس نقل به اقتضای شعور فرهنگی جماعت مجلس چگونه سخن بگویند و تقلید
در آوردند آنها در نقل روایت ها به براهه پردازی و زبان آوری می پرداختند و موضوع های داستان را
با پند و اندرز و مثل و شوخی و لطیفه می آمیختند و در نشان دادن شخصیت های داستان بازی
و تقلید در می آوردند(dot) بخش بزرگی از میراث فرهنگی- ادبی ایران که امروز به صورت مکتوب، به ما رسیده
داستان ها و افسانه هایی هستند که از زبان و بیان این نقالان شینده و نوشته شده است این داستان
ها مجموعه ادبیات نقالی را پدیده آوردند.
در کل تاریخچه نقالی را می توان به دوره پیش از اسلام و دوران اسلامی تقسیم کرد.
در دوره پیش از اسلام و در ایران باستان خنیاگران دوره گردی بودندکه با ساز و آواز قصه خوانی می
کردند در دوره اشکانی خنیاگرانی را که داستان های حماسی و رزمی برای مردم قل می گردندگوسان می نامیدند(dot) ردوره
ساسانی نیز خنیاگرانی بودندکه حماسه ها و داستان های قومی وملی را با آواز و نغمه سازی برای مردم می
خواندند.

این خنیاگران قصه گو به سرزمین هایی دیگر هم می رفتند و داستان های حماسی و پهلوانی ایرانیان را برای
مردم بیان و نقل میکردند.
در دوران اسلامی راویان و دهقانان روایت کننده داستان های پهلوانی و رزمی کهن ایرانی بودندحتی فردوسی از بعضی از
آنان که راوی داستان های رستم و خانداند گرشاسب و داستان های قهرمان دیگر بودند یاد می کند.
در این زمان قصه خوانانی نیز بودند که نقل قصه را با نوای ساز همراه می کردند حکایت قصه گویی
مروزی در قرن سوم هجری که پس از نقل هر قصه تنبورش را بر می گرفت ونغمه هایی شاد بر
سازش مینواخت نمونه ای از همراهی ساز و آواز با قصه خوانی است.

نقالی یا قصه خوانی همچنان ادامه یافت تا به دوره صفوی رسید در این دوره موضوع داستان های نقالی در
رابطه با داستان های شبه تاریخی ملی و شبه تاریخی مذهبی و اسطوره ها و حماسه ها و داستان های
شاهنامه بود(dot) در این دوره قصه گویی از جمله هنرهای معرکه گران بود در نخستین سده های آغاز دوره اسلامی
قصه گویان دوره گرد هم در مساجد که محل تجمع مسلمانان بود قصه های انبیا و پادشاهان قدیم را برای
مردم بیان می کردند فضاها و معابر عمومی مانند میدان ها سرگذرها چهارسوهای بازار، سراها، کاروانسراها، صحن مسجدها، زیات گاه
ها و تکیه ها، مکان های قصه گویی معرکه گیران بود برای مثال سید کمال الدین سدهی معروف به کاهر
علیشاه از نقالان عهد شاه عباس اول عصر ها زیر گذر بازار مسجد جامع عقیق اصفهان برزونامه می خواند و
اسدالله حجاز در صحن مسجد شاه مسجد امام کنونی به نقل داستان های مذهبی می پرداخت نقالانی نیز در مشهد
بودند که در صحن امام رضا شاهنامه خوانی می کردند.

نقالی

نقالی کردن

در عصر رونق قهوه خانه از اوایل قرن یازدهم تا نخستین دهه های قرن چهاردهم شمار بزرگی از نقالان به
این نهاد روی آوردند و آن را پایگاه نقالی و شاهنامه خوانی کرند در این دوره قهوه خانه نهاد فعالی
در انتقال فرهنگ و ادب کهن ملی و مذهبی ایران به توده مردم بی سواد یا کم سواد به شمار
می رفت و در آموزش آداب زندگی گذشتگان اخلاق و منش پهلوانان و جوانمردان به افرادی که به قهوه خانه
می رفتند نقش مهمی داشت.
نقالان را بر حسب نوع داستان هایی که می گفتند چیرگی وتسلطشان به نقالی به سه دسته تقسیم کردند.

نخست شاهنامه خوانان یا نقالانی که فقط به نقل داستان های حماسی شاهنامه می پرداختند دوم نقالانی که در نقل
داستان های تاریخی و افسانه ای مانند اسکندر نامه مهارت داشتند و سوم مذهبی خوانانی که داستان ها ی دینی
مذهبی مانندحمزه نامه و حیدر نامه می خواندند.
هر قصه گو در نقل قصه شیوه بیان خود را داشت چست و چالاک بودن در بیان درک مجلس نقل
و دریافت میزان ذوق و رغبت مردم آراستن نظم به نثر برای ملال انگیز نشدن نقل خواندن شعر با آهنگ
و آواز شرح بیت های دشوار یادنامه سراینده شعر فاتحه خواندن و تکبیر گفتن نکاتی بود که نقال باید آن
را رعایت می کرد(dot) نقالان با آهنگ دادن به کلام بالا و پایین بردن به موقع دست و سر کش
دادن مطلب گاه نجوا ک ردن و بی فاصله فریاد کشیدن لرزاندن و عوض کردن صدا کوفتن دست ها بر
هم و پا زمین زدن و به خصوص نگه داشتن داستان در جاهای حساس توجه مردم را جلب می کردند.
امروزه با گسترش روابط تجاری و ورود تکنولوژی و تکنیک های مختلف برای ارایه یک اثر در نمایش های صحنه
ای اعتبار نقالی رو به کمرنگ شدن می رود تا پیش از این نقالان ابراز ارتباط و انتقال روایات بودند
اما اکنون شمار نقالان نیز بسیار کم شده است و متاسفانه بسیاری از پیشکسوتان این هنر دیگر در بین ما
نیستند و شرایط لازم برای آموزش نسل های بعدی وجود نداشته است.

ایران دسرت

2016-09-06 / گردآوری:
برچسب ها:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک خرید بهترین برندهای تولید کننده مداد و نوشت افزار در دفتر دستک
دراین مطلب به بررسی برترین برندهای ایرانی و وارداتی مداد و نوشت افزار از فابرکاستل و استدلر و استابیلو تا پارس مداد و آرت لاین و آریا می پردازیم .
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
تعبیر خواب
آموزش درست کردن گلدان به شکل قو با بطری + تصاویر
پادری متفاوت با پلاستیک بسازید ( فوق العاده زیبا و آسان ) +تصاویر
چگونه با کاموا گل درست کنیم ؟ +تصاویر
آموزش درست کردن لانه با بادکنک +تصاویر
آموزش درست کردن دستمال سر ستاره نشان + تصاویر
آموزش ساخت طاووس زیبا با بطری آب معدنی + تصاویر
ساخت جا شمعی با وسایل دور ریختنی شیشه و چوب (۱) + تصاویر
چگونه خمیر عروسک سازی درست کنیم ؟ + تصاویر
آموزش درست کردن قلب دیواری با کاغذ رنگی + تصاویر
آموزش درست کردن آویز نمدی به شکل ماه و ستاره + تصاویر
مراحل ساخت زیر لیوانی با رزین و تکه های درخت
آموزش درست کردن پادری با پارچه های غیر قابل استفاده + تصاویر
آموزش درست کردن آدمک با کاغذ برای کودکان +تصاویر
آموزش ساخت گلدان دکوراتیو با قالب کاغذی
آموزش درست کردن گل رز با تور +تصاویر
آموزش درست کردن قلب سه بعدی با کاغذ رنگی +تصاویر
آسان ترین روش برای رنگ کردن پر پرندگان +تصاویر
آموزش ساخت دمپایی روفرشی با پلیورهای بی استفاده
مینیاتور به چه معناست؟
آموزش درست کردن گلدان با لاستیک +تصاویر
درست کردن توپ کاموایی رنگارنگ از صنایع دستی ژاپن
مراحل بافت گلیم
آموزش ساخت مبل عروسکی با بطری +تصاویر
ظروف سرامیک چگونه ساخته می شود؟
آموزش درست کردن کیف سکه چرمی با طرح اوریگامی
آموزش بافت سبد قلاب بافی با کاموا +تصویر
آموزش درست کردن حلقه زیبا و آنتیک با استفاده از سکه
آموزش ساخت هندوانه سه بعدی با مقوا +تصاویر
چگونه با قلوه سنگ پادری بسازیم +تصاویر
با نخ های کنفی فرشی زیبا درست کنید
با فرش های لهستانی آشنا شوید
روش ساخت دستبند گره ای با مهره های فلزی
ویژگی های فرش قشقایی
آموزش درست کردن گل رز با شانه تخم مرغ
فرش معیوب | عیوبی که در فرش پیداست
روشی ساده برای درست کردن آویز گردنبند کریستال
logo-samandehi