گفت‌وگوی اختصاصی با علی قمصری؛ نوازنده تار و آهنگساز همنوازان حصار

بیوگرافی علی قمصری آهنگساز و نوازنده سرشناس تار، همواره با نوآوری‌های جسورانه و نگاه عمیق به موسیقی سنتی ایران همراه بوده است. او یکی از چهره‌های ماندگار و تأثیرگذار در عرصه موسیقی معاصر است که با تکیه بر اصالت و جسارت در اجرا، توانسته است جایگاه ویژه‌ای در میان مخاطبان و منتقدان هنری کسب کند. کنسرت‌های اخیر او با گروه «همنوازان حصار» نشان‌دهنده اوج بلوغ هنری و تلاش برای خلق فضایی نو در موسیقی ایرانی است که در آن نوازندگان و خوانندگان برجسته با هم همکاری می‌کنند.

در این گفت‌وگوی اختصاصی، علی قمصری به بررسی جزئیات کنسرت پیش‌روی خود، ترکیب جدید سازها، همکاری با خوانندگان جوان و همچنین پروژه‌های آینده‌اش می‌پردازد. او درباره چالش‌های نوگرایی در موسیقی سنتی و لزوم حفظ تعادل میان اصالت و مدرنیته صحبت می‌کند و از تجربیات ارزشمندی که در سال‌های اخیر کسب کرده، پرده برمی‌دارد.

تاریخچه و تحول گروه همنوازان حصار

گروه «همنوازان حصار» از بدو تأسیس تا امروز، با آزمودن تجربه‌های تازه و گوناگون، خود را به عنوان گروهی تثبیت کرده که همواره جدی گرفته شده است. کسانی که به عنوان نوازنده در این گروه همراه شدند، در برهه‌های مختلف به هنرمندانی تاثیرگذار تبدیل شدند و برعکس، هنرمندانی تاثیرگذار در مسیر خود، به نوازنده و خواننده‌های همنوازان حصار تبدیل شدند. این تعامل دوطرفه و میل به تجربه‌های تازه، اتفاقاً همیشه باعث متغیر بودن بعضی از اعضای گروه شده است.

در همنوازان حصار، علاوه بر حضور خواننده‌های شاخصی مانند همایون شجریان، علیرضا قربانی و محمد معتمدی، ترکیب سه ساز کوبه‌ای همایون نصیری، حسین رضایی‌نیا و آیین مشکاتیان برای اولین بار تجربه شد. کوارتت زهی ایرانی اولین حضورش را در این گروه تجربه کرد و چهار خواننده تاثیرگذار خانم را به طور جدی وارد حیطۀ اجرایی موسیقی کرد. استفاده از ساز گیتار فلامنکو و کوارتت زهی کمانچه برای اولین بار در موسیقی سنتی با همنوازان حصار روی صحنه رفت.

ثبات همنوازان حصار، در همین انعطاف سازبندی‌اش و وفاداری به مانیفست اصلی‌اش یعنی نوگرایی با تکیه بر اصالت است. اینکه بسیاری از ایده‌های علی قمصری که با همنوازان حصار معرفی شد، در بسیاری از آثار این چند سال توسط هنرمندان مختلف استفاده شده، باعث خوشحالی اوست. با این حال، ثبات در گروه‌های سنتی قبل از انقلاب یا دهه‌های ۶۰ و ۷۰ تجربه‌های موفقی را رقم زد و امید می‌رود این همزیستی ادامه داشته باشد که در نهایت منجر به خلق آثار بهتری شود.

جزئیات کنسرت پیش‌روی و نوآوری‌های سازبندی

در کنسرت پیش‌روی علی قمصری، کنار هم قرار گرفتن عود، تار و گیتار به عنوان سازهای ملودیک، ترکیب جالبی ایجاد کرده که صدایی ابریشمین و مخملین تولید می‌کند. استفاده از گیتار با استایل فلامنکو، اما با ملودی‌پردازی‌های موسیقی ایرانی در فضای چهارگاه، در این کنسرت در ادامۀ ایده‌هایی است که در «نقش خیال» و آلبوم «چه آتش‌ها» مطرح شده است. این رویکرد پس از گذر از باریکه‌های انتقاد اهالی هنر، جایش را باز کرده و حالا به عنوان یک سبک موفق شناخته می‌شود.

در نوازندگی تار نیز علی قمصری به تعادلی در انعکاس ناآرامی‌های درون و استفاده از مکاتب قدیمی دست پیدا کرده است. هدف او ارائۀ حرفی نو در نوازندگی در این کنسرت است. همچنین، هم‌آوایی در این کنسرت استقلال بیشتری پیدا کرده است. نوع چندصدایی حاکم و شیوۀ استفاده از صدا که برای آن با خواننده‌ها خیلی تمرین شده، نت‌های مقطعی که خواندنش در موسیقی و آواز ایرانی خیلی مرسوم نیست، از ویژگی‌های این کار است.

همکاری با خوانندگان و پروژه‌های آینده

در این مجموعه که بر مبنای متاخرترین آثار علی قمصری اجرا خواهد شد، «پوریا اخواص» خواننده آواز ایرانی است و «هاله سیفی‌زاده» و «بهرخ شورورزی» به عنوان هم‌خوان حضور خواهند داشت. این کنسرت علاوه بر ۱۵ و ۲۱ مرداد، در تاریخ‌های ۲۲ و ۲۵ مرداد در تالار وحدت برگزار خواهد شد و «زکریایوسفی»، «کامران منتظری»، «حسین کمانی» و «امیرفرهنگ اسکندری» در کنار قمصری و خوانندگان در آن حضور خواهند داشت.

علی قمصری همچنین از انتشار دو آلبوم جدید خبر می‌دهد. یکی از آلبوم‌ها به اسم «افق» است که به همراه برادرش مصباح قمصری منتشر خواهد شد و برگرفته از شعر زیبای فروغ فرخزاد است. این آلبوم از نظر ساختاری به شدت مدرن است و مطمئناً مخاطب را به چالش می‌کشد. در این کنسرت بیشتر نکته‌ی جالبی که وجود دارد این است که او با شاعری هم‌نسل خود نشست و برخاست کرده و براساس ایده‌هایی که داشت، نظراتشان را مبادله کرده است.

سوالات متداول