مشاهده : 167مذهبیRSS

از دیدگاه دین مبین اسلام آیا زن قادر است قاضی و یا مرجع تقلید شود؟

از دیدگاه دین مبین اسلام آیا زن قادر است قاضی و یا مرجع تقلید شود؟احکام و مسائل شرعی
قضاوت و مرجعیت زنان در ابتدا ضروری به نظر می‌رسد که برای روشن شدن پاسخ نکاتی را بیان کنیم: ۱٫تفاوت‌های زن و مرد : ۱٫از لحاظ جسمی، مرد نوعاً درشت اندام و قوی و زن کوچک اندام‌تر و ظریف‌تر است؛ ۲٫از لحاظ روانی، میل مرد به ورزش و شکار و کارهای پرحرکت، همچنین احساسات مرد […]

قضاوت و مرجعیت زنان

در ابتدا ضروری به نظر می‌رسد که برای روشن شدن پاسخ نکاتی را بیان کنیم:

۱٫تفاوت‌های زن و مرد

: ۱٫از لحاظ جسمی، مرد نوعاً درشت اندام و قوی و زن کوچک اندام‌تر و ظریف‌تر است؛ ۲٫از لحاظ روانی،
میل مرد به ورزش و شکار و کارهای پرحرکت، همچنین احساسات مرد مبارزانه و جنگی، و احساسات زن صلح جویانه
و بزمی است.

۲٫مشترکات زن و مرد در مقامات معنوی

: ملاک ارزش، به روح انسان است و روح نه مرد است و نه زن، این روح الهی هم در
مرد وجود دارد و هم در زن «نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی» هر دو دارای فطرت الهی و امانت‌دار الهی می‌باشند.هردو
زیباترین موجود خداوندی و با تلاش به سوی خدا در حرکتند هم زن و هم مرد می‌توانند عاشق خدا باشند.

۳٫مسایل اجرایی در اسلام کارهای اجرایی که حوصله و توان زیادی لازم دارد، و لازمه‌اش سر و کار داشتن با
افراد مختلف است، شرطش این است که مرد عهده‌دار آن باشد، مثلاً زن می‌توان مجتهد باشد و به بالاترین درجه
اجتهاد برسد ولی مرجع تقلید عموم نمی‌تواند باشد، می‌تواند در علم قضا به عالی‌ترین مرحله برسد ولی قاضی که با
مردم و پرونده و اعدام و…
سر و کار داشته باشد نمی‌تواند باشد.شرط قضاوت این است که مرد باشد.زن می‌تواند عادله باشد ولی نمی‌تواند امام جماعت
باشد.برای مردها با الاتفاق و برای زنها بنابر احتیاط اضافه کنیم که هیچ یک از امور گذشته مانع کمالاتی معنوی
زن نمی‌شود، بلکه زن می‌تواند به مقامی برتر از انبیاء برسد، چنانکه زهرا ـ سلام الله علیها ـ چنین بود.

با توجه به نکات پیش گفته، جواب را در دو بخش: قضاوت زن و مرجعیت زن بیان می‌داریم.

بخش اول:

قضاوت زن در قرآن آیه‌ای که صریحاً دلالت کند بر این مطلب که، زن نمی‌تواند قاضی باشد، و یا شرط
قضاوت ذکوریت (و مردن بودن) است؛ به طور مستقیم نیافتیم.

مدرک اصلی در اینکه زن نمی‌تواند قاضی باشد و در قضاوت ذکوریت شرط است؛ روایات پیامبر اکرم ـ صلی الله
علیه و آله ـ و ائمه اطهار ـ علیهم السّلام ـ می‌باشد، ائمه بعنوان مفسران واقعی قرآن، و یکی از
دو امانت گرانبهای پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ در بین امت زبان گویای قرآن می‌باشند، در واقع
کلام آنها حکم قرآن را دارد، منتهی به صورت غیرمستقیم به برخی روایات معصومین اشاره می‌شود:

۱٫پیامبر اسلام ـ صلی
الله علیه و آله ـ فرمود: «لایفلح قوم ولیّهم امراه؛مردمی که زن بر آنها ولایت و حکومت کند رستگار نخواهد
شد.»

۲٫امام باقر ـ علیه السّلام ـ فرمود: «لا تتولی المرأه القضأ؛ زن نباید متولی قضا و قاضی باشد.»

۳٫در
روایت دیگر می‌خوانیم که خداوند هنگام خروج حواء از بهشت سخنانی فرمود: از جمله خطاب کرد «ولم اجعل منکنّ حاکماً
و لا ابعث منکن بنیاً؛از شما زنها در دنیا حاکم (و قاضی) قرار ندادم و همچنین پیغمبری از بین زنان
مبعوث نخواهد شد.»

۴٫امام صادق ـ علیه السّلام ـ از پیامبر اسلام نقل نموده که حضرت به علی ـ علیه
السّلام ـ فرمود: «یا علی لیس علی المرأه جمعه و لا جماعه…
و لاتولی القضاء؛ علی جان! بر زنها شرکت در نماز جمعه و جماعت لازم نیست، و همچنین عهده‌دار قضا (و
قضاوت) نمی‌توانند باشند.»

ج: فهم عرفی: روایاتی چون مقبوله عمربن حنظله و حسنه ابی خدیجه که دستور داده در امر

قضاوت و تقلید به مرد رجوع کنید: «انظروا الی رجل» فهم عرفی از آنها این است که به زن نمی‌توان
به عنوان قاضی رجوع کرد.چون اراده شارع بر این است که زنها در حد امکان از نامحرم بدور باشند، و
با آنها مواجه نشوند، لذا راضی نشده که امام جماعت مردان باشد…
پس نمی‌تواند قاضی باشند.خلاصه وقتی شارع رضایت به امام جماعت بودن زنان نداده است.چگونه راضی می‌شود زن مرجع تقلید و
یا قاضی باشد، و مکرراً مورد سؤال نامحرمان و در معرض دید آنها قرار گیرد، این مسئله است که در
اذهان مردم ریشه دارد (ارتکاز قطعی عند المشرعه) و باعث یقین انسان می‌شود.

د: اجماع: مدرک دیگر برای اینکه زن نمی‌تواند قاضی باشد و اتفاق علماء و مراجع در طول اعصار است که

زن نمی‌تواند بر منصب قضاوت قرار بگیرد.

امام باقر (ع) : زن نباید متولی قضا و قاضی باشد هـ: اصل عدم: دلیل دیگر این است که روایات
نصب فقهاء در زمان غیبت بعنوان مرجع و قاضی، اختصاص به مردان دارد، چون در بعضی از آنها تصریح شده
به این امر مانند «اجعلوا بینکم رجلاً قد عرف حلالنا و حرامنا»اگر شک کنیم که این روایات شامل زنها هم
می‌شود یا نمی‌شود؟ اصل عدم اذن و اجازه شارع است، و این اصل خود دلیل دیگری بر مسئله است.

بخش دوم مرجعیت زن : اصل اجتهاد زن، و اینکه زنی در فقه صاحب نظر باشد و به نظر خویش
عمل کند، جای هیچ اشکالی نیست، چون هم اطلاقاتی قرآن که درباره علم، و تشویق به آن و فراگیری آن،
مانند: «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ الَّذِینَ لا یَعْلَمُونَ»و مانند: «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ
دَرَجاتٍ» شامل زنها می‌شود و هم آیاتی؛ مانند: «فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ؛ چرا
از هر گروهی از آنان، طایفه‌ای کوچ نمی‌کند تا در دین (و معارف و احکام اسلام) آگاهی یابند»­ که در
خصوص اجتهاد است شامل زنان می‌شود.

و اما مسئله ی مرجعیت ، تمام ادله‌ای که ذکوریت (و مرد بودن) را در قاضی شرط می‌دانند، در

مرجعیت

هم
لازم می‌داند، چون کار اجرایی می‌باشد، و نیاز دارد که با نامحرمان روبرو شود، لذا هم دلالت التزامی بعضی از
آیات در اینجا راه می‌یابد و هم روایاتی که در باب قضاوت بیان شد، که ذکوریت شرط است، و هم
فهم عرفی و ارتکاز متشرعه، بر این است که زن در کارهای که لازمه‌اش سر و کار داشتن با نامحرم
است مانند مرجعیت و قضاوت…
وارد نشوند؟

نتیجه این شد که آیه صریح در قرآن بر اینکه زن نمی‌تواند قاضی و یا مرجع باشد،
و یا در این دو، ذکوریت (مرد بودن) شرط است نداریم، بلی از بعضی اطلاقات و کلیات و دلالت‌های التزامی
می‌توان استفاده کرد که کارهای اجرایی که توان روحی و جسمی بالایی می‌طلبد، و لازمه‌اش مواجه شدن با نامحرمان است،
قرآن توصیه نمود، که زنان از آن موارد اجتناب کنند، دلیل اصلی بر مسئله مورد سؤال روایاتی است که می‌گوید:
زن نمی‌تواند قاضی باشد، و همچنین فهم عرفی است از ادله‌ای که می‌گوید قاضی و مرجع مرد باشد، و سومی
ارتکاز متشرعه (و آنچه که در ذهن مسلمین ریشه دارد) این است که زن قاضی و مرجع تقلید نمی‌تواند باشد.

اندیشه قم

2016-08-21 / گردآوری:

نو عروس

دکتر طاهری

مسابقه گردشگری

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
این سوره را برای افزایش روزی بخوانیداین سوره را برای افزایش روزی بخوانید
ختم های مجرب همیشه جواب گوی نیاز های بشری است خیلی از ما وقتی به بن بست می رسیم و مشکلات مختلف و آزار دهنده باعث می شود که به این نتیجه برسیم که جز خداوند پناهی نداریم.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
به آسانی 8 میلیون تومن برنده شوید !
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
فواید شگفت انگیز سوره طور
ذکری برای فراموش کردن عشق
آیا ممکن است در قرآن دستکاری شده باشد؟ و یا در آینده دستبرد زده شود؟
چه ساعاتی به ائمه متوسل شویم؟
ذکری که زندگیتان را شیرین میکند را بشناسید
مکروهاتى که موجب فقر و تنگدستى مى شوند
حکم شرعی سوراخ ‌کردن بینی
این دعا هیچ وقت رد نمی شود
رزق و روزی ام بسته شده!
ذکری برای بعد از نماز مغرب و عشاء در شب جمعه
عواملی که باعث فقر و بدهکاری و گرفتاری می شوند؟
دعایی مجرب از امام صادق برای مبارزه با هوای نفس
برای برآورده شدن حاجت کدام سوره را بیشتر بخوانیم
چرا مرده را رو به قبله قرار داده و دفن می کنند
نتیجه توسل به امام زمان (ع ) در مسجد جمکران
فال روزانه
تعبیر خواب