بیوگرافی حبیب محبیان: از مرد تنهای شب تا بازگشت به ایران

بیوگرافی حبیب محبیان، خواننده، ترانه‌سرا و نوازنده ایرانی که با نام «حبیب» و لقب «مرد تنهای شب» در میان مردم شناخته می‌شد، داستانی پر فراز و نشیب از عشق به موسیقی، مهاجرت، بازگشت و سرانجام درگذشت را روایت می‌کند. او که در دوران فعالیت خود با سبک‌های پاپ، راک و کانتری شناخته می‌شد، توانست با سازهایی چون گیتار کلاسیک، برقی و بیس، آثاری ماندگار از خود بر جای بگذارد.

حبیب محبیان در ۴ مهر ۱۳۳۱ در شهر تبریز دیده به جهان گشود. دوران کودکی و نوجوانی او در شهرهای مختلفی چون ارومیه و تبریز سپری شد و سپس به همراه خانواده به تهران مهاجرت کرد و در محله شمیران ساکن شد. علاقه او به موسیقی از همان دوران نوجوانی و تحت تاثیر گروه بیتلز شکل گرفت و برخلاف میل خانواده که ساز ویولن را ترجیح می‌دادند، او به گیتار علاقه‌مند شد و این ساز را به صورت حرفه‌ای دنبال کرد.

آغاز فعالیت‌های هنری و زندگی شخصی حبیب

حبیب محبیان پس از طی دوران نوجوانی و علاقه‌مندی جدی به موسیقی، توانست به عنوان خواننده در رادیو و تلویزیون استخدام شود. پس از دو سال فعالیت در این حوزه، او به خدمت سربازی رفت و در آنجا نیز به عنوان خواننده در باشگاه افسران مشغول به کار شد. زندگی شخصی حبیب با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بود. همسر اول او، شادی نام داشت که حاصل این ازدواج پسری به نام محمدرضا بود. متاسفانه، شادی در حادثه‌ای دلخراش و به دلیل خطای پزشکی در تزریق آمپول کزاز، جان خود را از دست داد. همزمان با این اتفاق تلخ، مادر حبیب نیز درگذشت. این دو فقدان بزرگ، تاثیر عمیقی بر روحیه حبیب گذاشت و او بسیاری از آهنگ‌های اولین آلبوم خود با نام «مرد تنهای شب» را که در سال ۱۳۵۶ منتشر شد، به یاد مادر و همسر فقیدش سرود. آهنگ‌هایی چون «مادر» و «خرس کوکی» به یاد مادر و «شهلای من» و «نگاهم» به یاد همسرش، از جمله آثار ماندگار این آلبوم هستند. حبیب سپس با ناهید ازدواج کرد که حاصل این ازدواج پسری دیگر به نام محمد است که او نیز راه پدر را در پیش گرفت و به خوانندگی مشغول شد.

ترک ایران و بازگشت به وطن

در سال ۱۳۶۰، به دلیل ممنوعیت فعالیت‌های هنری و خوانندگی در ایران، حبیب محبیان تصمیم به ترک وطن گرفت و در سال ۱۳۶۴ در لس آنجلس، ایالات متحده آمریکا ساکن شد. او سال‌ها در خارج از ایران به فعالیت هنری خود ادامه داد. اما دلتنگی برای وطن و خانواده، سرانجام او را به فکر بازگشت انداخت. در سال ۱۳۸۸، حبیب با نگارش نامه‌ای به رئیس جمهور وقت، محمود احمدی‌نژاد، خواستار بازگشت به ایران شد. پس از موافقت ضمنی و پذیرش برخی شرایط، او به همراه خانواده‌اش به ایران بازگشت و در شهر رامسر اقامت گزید.

چالش‌های بازگشت و فعالیت در ایران

پس از بازگشت به ایران، حبیب محبیان در سال ۱۳۸۹ درخواست خود را برای دریافت مجوز انتشار آلبوم جدید و برگزاری کنسرت در ورزشگاه آزادی تهران ارائه داد. او با اطمینان از استقبال مردم، ادعا کرد که این کنسرت حتی اگر ۱۰ شب هم برگزار شود، با استقبال ۱۰۰ هزار نفری روبرو خواهد شد. این اظهارات با واکنش‌های متفاوتی روبرو شد. اسفندیار رحیم مشایی، رئیس دفتر رئیس جمهور وقت، بازگشت و فعالیت هنرمندان ایرانی را مطابق با چارچوب و قوانین آزاد دانست. اما حمید شاه‌آبادی، معاون هنری وزیر ارشاد در دولت دهم، در سال ۱۳۹۱ اعلام کرد که خواننده‌ای که به ایران بازگشته، مجوزی از وزارت ارشاد ندارد و اخبار منتشر شده در این زمینه شایعه است. این موضوع نشان‌دهنده پیچیدگی‌های اداری و سیاسی پیش روی هنرمندان بازگشته بود.

“حبیب محبیان، هنرمندی که سال‌ها در غربت به سر برد، با بازگشت به وطن، امید داشت تا دوباره بتواند در میان مردم خود به فعالیت هنری بپردازد، اما مسیر هموار نبود.”

حواشی و وقایع پس از بازگشت

در سال ۱۳۹۳، حسین نوش‌آبادی، سخنگوی وزارت ارشاد در دولت یازدهم، اعلام کرد که حبیب محبیان می‌تواند با توجه به رویکرد دولت یازدهم به محتوای آثار فرهنگی و هنری، مجدداً برای اخذ مجوز آلبوم خود اقدام کند و ملاک، ویژگی‌های اثر ارائه شده در شرایط حاضر است، نه تولید آن در دولت قبل. با این حال، سید احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران، در واکنش به حضور حبیب در ایران، اظهار داشت که «ایران جای خواننده‌های لس آنجلسی نیست.» این اظهارات نشان‌دهنده تفاوت دیدگاه‌ها در خصوص هنرمندان خارج از کشور بود. حبیب در آخرین مصاحبه خود اعلام کرد که با اختیار خود به ایران بازگشته و قطعه‌ای به نام «عشق‌های خدایی» را در آلبوم جدیدش ساخته است. او همچنین در ژانویه ۲۰۱۲ موزیک‌ویدئویی با سمیر زند منتشر کرد که عناصری از سبک‌های تکنو، ترنس و هاوس داشت و مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت.

در سال ۱۳۹۳، حبیب محبیان در جاده ماسوله و شهرک تاریخی ماسوله هنگام تولید یک ویدئو کلیپ، توسط نیروی انتظامی بازداشت شد. دلیل بازداشت، تشاهر و عدم همراه داشتن مجوزهای لازم برای ضبط فیلم اعلام شد. او به دادسرا معرفی شد تا روند قضایی پیگیری شود و در نهایت با تودیع قرار وثیقه آزاد گردید. در همان سال، کتاب «مرد تنهای شب» به قلم حبیب منتشر شد که برگزیده‌ای از آثار و ترانه‌های او در طول سال‌های فعالیت هنری‌اش بود و در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران ارائه گردید.

درگذشت حبیب محبیان

متاسفانه، حبیب محبیان مدت‌ها از بیماری سرطان رنج می‌برد. او سرانجام در ساعت ۹ صبح روز ۲۱ خرداد ۱۳۹۵، در سن ۶۳ سالگی، بر اثر ایست قلبی در روستای نیاسته کتالم رامسر درگذشت. خبر درگذشت او، جامعه موسیقی و هوادارانش را در غم فرو برد و یاد و خاطره «مرد تنهای شب» را زنده نگه داشت.

سوالات متداول