بیوگرافی عباس کیارستمی: از نقاشی تا نخل طلا؛ زندگی و سبک منحصر به فرد

عباس کیارستمی، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های سینمای ایران و جهان، با سبک خاص و نگاه عمیق خود، همواره مورد توجه منتقدان و علاقه‌مندان به هنر هفتم بوده است. او نه تنها در عرصه فیلمسازی، بلکه در زمینه‌های دیگری چون نقاشی، عکاسی و شعر نیز دستی بر آتش داشت و آثارش بازتابی از جهان‌بینی منحصر به فرد او بود. این مقاله به بررسی جامع زندگی، آثار و سبک خاص این هنرمند فقید می‌پردازد.

در حال مطالعه «بیوگرافی عباس کیارستمی» هستید؛ پیشنهاد می‌کنیم «بیوگرافی عباس کیارستمی» و «عکس دیده نشده عباس کیارستمی با نقاشان» را نیز بخوانید.

عباس کیارستمی در طول فعالیت هنری خود، توانست با فیلم‌هایش مرزهای سینما را جابجا کند و نگاهی نو به روایتگری در قاب تصویر ارائه دهد. او با سادگی، صداقت و شاعرانگی در آثارش، توانست مخاطبان جهانی را با خود همراه سازد و جایگاه ویژه‌ای در تاریخ سینمای معاصر ایران و جهان کسب کند. در ادامه به جزئیات بیشتری از زندگی و فعالیت‌های این هنرمند برجسته خواهیم پرداخت.

آغاز فعالیت هنری و ورود به سینما

عباس کیارستمی در ابتدا فعالیت هنری خود را با نقاشی آغاز کرد. او در سن ۱۸ سالگی در یک مسابقه نقاشی برنده جایزه شد و سپس در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران پذیرفته شد. در دوران تحصیل، برای تأمین هزینه‌های زندگی به عنوان پلیس راهنمایی و رانندگی مشغول به کار شد. از سال ۱۳۴۰ (دهه ۱۹۶۰) به عنوان نقاش تبلیغاتی در آتلیه ۷ و مؤسسات دیگر به طراحی جلد کتاب، پوستر و آگهی‌های بازرگانی پرداخت و بعدها به «تبلی فیلم» رفت. از سال ۱۳۴۶ در سازمان تبلیغاتی نگاره به طراحی و ساخت تیتراژ فیلم پرداخت که نخستین آنها تیتراژ فیلم «وسوسه شیطان» ساخته محمد زرین‌دست بود. طراحی پوستر و ساخت تیتراژ فیلم‌های «قیصر» و «رضا موتوری» ساخته مسعود کیمیایی نیز از کارهای او در این دوره است.

در سال ۱۳۴۹، کیارستمی به دعوت فیروز شیروانلو، مسئول امور سینمایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، به این سازمان پیوست و اولین فیلم کوتاه خود با نام «نان و کوچه» را ساخت. در سال ۱۳۵۱ فیلم «زنگ تفریح» و در سال ۱۳۵۳ با ساخت فیلم «مسافر» به شهرت رسید. او در سینمای پس از انقلاب، پایه‌گذار سبکی شد که بسیاری از فیلمسازان پس از او از آن الهام گرفتند.

سبک فیلمسازی و ویژگی‌های آثار کیارستمی

سبک فیلمسازی عباس کیارستمی با ویژگی‌های منحصر به فردی شناخته می‌شود. سادگی در روایت، استفاده از کودکان به عنوان شخصیت‌های اصلی و قهرمان داستان، سبک مستندگونه، بهره‌گیری از فضاهای روستایی، حذف کارگردان از صحنه، شاعرانگی در دیالوگ‌ها و مکالمه شخصیت‌ها در خودرو، از جمله این ویژگی‌ها هستند. این عناصر باعث شده‌اند تا فیلم‌های او عمق بیشتری یافته و مخاطب را به تفکر وادارد.

کیارستمی در آثار خود اغلب به مسائل اجتماعی، انسانی و فلسفی می‌پرداخت و تلاش می‌کرد تا واقعیت زندگی را با نگاهی هنرمندانه به تصویر بکشد. فیلم‌هایی مانند «سه‌گانه کوکر» (شامل خانه‌ی دوست کجاست؟، زندگی و دیگر هیچ، و زیر درختان زیتون)، «کلوزآپ» (۱۹۹۰)، «طعم گیلاس» (۱۹۹۷)، «باد ما را خواهد برد» (۱۹۹۹) و «کپی برابر اصل» (۲۰۱۰) از مهم‌ترین آثار او هستند که هر کدام به نوبه خود بازتابی از جهان‌بینی و سبک خاص او محسوب می‌شوند.

زندگی شخصی و خانواده

عباس کیارستمی در سال ۱۳۴۹ با پروین امیرقلی ازدواج کرد، اما این ازدواج در سال ۱۳۶۲ به جدایی انجامید. حاصل این ازدواج دو فرزند پسر به نام‌های احمد (متولد ۱۳۵۱) و بهمن (متولد ۱۳۵۸) بود. بهمن کیارستمی نیز راه پدر را در پیش گرفت و در سال ۱۳۷۳ در سن پانزده سالگی با کارگردانی مستند «سفر به سرزمین مسافر» به جمع فیلمسازان پیوست.

کیارستمی همواره عینکی بر چشم داشت که دلیل آن را حساسیت به نور عنوان کرده بود. او در طول زندگی حرفه‌ای خود، با وجود پیشنهادهای متعدد برای مهاجرت، تصمیم گرفت در ایران بماند و به فعالیت هنری خود ادامه دهد. او معتقد بود که ماندن در وطن و حفظ ریشه‌های فرهنگی، به او قدرت بیشتری برای خلق آثار هنری می‌بخشد.

نظرات و دیدگاه‌های کیارستمی

عباس کیارستمی در طول فعالیت هنری خود، دیدگاه‌های جالبی را در مورد سینما، هنر و زندگی بیان کرده است. او بر این باور بود که سینما ابزاری برای درک بهتر جهان و انسان‌هاست و باید با صداقت و خلاقیت به کار گرفته شود. کیارستمی همچنین به اهمیت طبیعت و ارتباط انسان با آن اشاره داشت و این موضوع در بسیاری از فیلم‌هایش نیز منعکس شده است.

او در مورد ماندن در ایران گفته بود: "اگر درختی را که ریشه در خاک دارد از جایی به جای دیگر ببرید، آن درخت دیگر میوه نمی‌دهد و اگر بدهد آن میوه دیگر به خوبی میوه‌ای که در سرزمین مادری‌اش می‌تواند بدهد نیست. این یک قانون طبیعت است. فکر می‌کنم اگر سرزمینم را رها کرده بودم درست مانند این درخت شده بودم." این جمله نشان‌دهنده عمق تعلق خاطر او به وطن و فرهنگ ایرانی است.

"کیارستمی با نگاهی شاعرانه به زندگی و هنر، توانست آثاری خلق کند که فراتر از زمان و مکان، مخاطبان را تحت تاثیر قرار دهد."

بیماری و درگذشت

در فروردین ۱۳۹۵، خبر بستری شدن عباس کیارستمی به دلیل مشکلات جسمی منتشر شد. او که از سرطان دستگاه گوارش رنج می‌برد، تحت درمان‌های متعدد و جراحی‌های مختلف قرار گرفت. روند درمان او با دقت توسط تیم پزشکی پیگیری می‌شد و اخبار مربوط به سلامتی وی در رسانه‌ها بازتاب گسترده‌ای داشت. متاسفانه، پس از گذراندن دوره نقاهت در تهران و سفر به فرانسه برای ادامه درمان، عباس کیارستمی به دلیل لخته شدن خون دچار سکته مغزی شد و در ۱۴ تیر ۱۳۹۵ در پاریس درگذشت.

درگذشت این هنرمند برجسته، ضایعه‌ای بزرگ برای سینمای ایران و جهان بود. یاد و خاطره او و آثار ماندگارش همواره زنده خواهد ماند.