پاییز ۱۴۰۵ گرم‌تر از همیشه؟ هشدار سیلاب و ال‌نینوی رکوردشکن

بر اساس بررسی‌های کارشناسان هواشناسی، فصل پاییز امسال با شرایط دمایی متفاوت و گرم‌تر از حد معمول آغاز خواهد شد.

مطالب مرتبط با «پیش‌بینی بارش پاییز ۱۴۰۵»: «پیش‌بینی آغاز بارش‌های پاییزی و احتمال برف زمستانی در ایران» و «پیش‌بینی تازه از بازار طلا | تا این تاریح منتظر دو برابر شدن قیمت طلا باشید»

پیش‌بینی بارش پاییز ۱۴۰۵

پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد در ماه مهر، دمای بیشتر مناطق کشور بین ۱ تا ۲ درجه سانتی‌گراد و در شرق کرمان و شمال سیستان و بلوچستان تا ۳ درجه بالاتر از میانگین بلندمدت خواهد بود. این ناهنجاری گرمایی در حالی رخ می‌دهد که در برخی مناطق مانند آذربایجان‌های شرقی و غربی، اردبیل و سواحل شمالی، از اواسط شهریور شاهد بارش‌های ناگهانی، باد شدید و کاهش محسوس دما هستیم که طعمی زودهنگام از پاییز را به ساکنان این مناطق می‌چشاند.

آغاز پاییز با موج گرمای غیرعادی

تأثیر ال‌نینوی قوی بر الگوی بارش‌ها

داده‌های سازمان هواشناسی حاکی از آن است که پدیده ال‌نینو در اوت ۲۰۲۶ با شدت بسیار قوی رخ می‌دهد و می‌تواند رکورد ناهنجاری‌های گرمایی از سال ۱۹۷۹ تاکنون را بشکند. شاخص نوسان جنوبی (SOI) نیز در کمترین مقدار ثبت‌شده خود برای ماه ژوئیه قرار دارد که با شدت ال‌نینو همخوانی کامل دارد. اگرچه دوقطبی اقیانوس هند (IOD) در فاز مثبت می‌تواند اثر بازدارنده‌ای بر بارش داشته باشد، اما فاز غربی نوسان شبه‌دوسالانه (QBO) شرایط را برای نفوذ سامانه‌های بارشی در نیمه اول پاییز فراهم می‌کند.

بر این اساس، از نیمه شهریور تا نیمه مهرماه بارش‌ها در زاگرس شمالی و میانی فراتر از نرمال و در سایر مناطق در محدوده نرمال پیش‌بینی می‌شود. اوج بارش‌های پاییزی نیز از نیمه مهر تا نیمه آذر رخ خواهد داد که در بیشتر نقاط کشور به‌جز بخش‌هایی از جنوب شرق، بارش‌ها بیش از حد نرمال خواهد بود. افزایش بارش در جنوب، غرب و مناطق زاگرسی در این بازه زمانی بسیار مشهود است.

خطر سیلاب و توصیه‌های فصل سرد

با توجه به پیش‌بینی بارش‌های شدید در نیمه اول پاییز و کاهش سهم برف از کل بارش‌ها، افزایش حجم روان‌آب و دبی رودخانه‌ها دور از انتظار نیست. سازمان هواشناسی بر لزوم لایروبی مسیل‌ها، بازبینی برنامه‌های عملیاتی سدها، پایش مستمر سامانه‌های هشدار سیل و مدیریت یکپارچه روان‌آب برای تغذیه آبخوان‌ها تأکید کرده است.

در بخش کشاورزی نیز توصیه شده است که کشاورزان زمان کشت غلات پاییزه در غرب کشور را بر اساس نخستین بارش مؤثر تنظیم کنند. همچنین در مناطق شمالی و زاگرس، به دلیل افزایش رطوبت، پیشگیری از بیماری‌های قارچی و آماده‌سازی زهکش‌های باغات ضروری است. مدیریت تنش حرارتی، تأمین آب و سایه برای دام‌ها در مناطق شرقی و پایش کیفیت آب آشامیدنی پس از بارش‌های شدید برای کنترل بیماری‌های ناقل‌زی از دیگر توصیه‌های این سازمان برای گروه‌های حساس از جمله کودکان و سالمندان است.

کاهش بارش‌ها در نیمه دوم سال و تداوم بحران آب

از نیمه آذر تا نیمه بهمن، میانگین بارش کشور به محدوده نرمال بازمی‌گردد، هرچند نوار شمالی و دامنه‌های جنوبی البرز همچنان احتمال بارش‌های بیش از نرمال را دارند. با این حال، برخی کارشناسان هشدار می‌دهند که سال آبی جاری با حدود ۴۰ درصد کاهش بارش بسته می‌شود و انتظار می‌رود از نیمه دوم آذر تا پایان سال، بارش‌ها کمتر از میانگین بلندمدت باشد.

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی وضع هوا تأکید کرده است که امید به بارش‌های موثر برای جبران کمبود منابع آبی در نیمه دوم سال محدود است و ضرورت مدیریت مصرف و صرفه‌جویی همچنان پابرجاست. در این بازه زمانی، دمای هوای غرب کشور در محدوده نرمال تا ۰.۵ درجه بالاتر و سایر مناطق بین ۰.۵ تا ۱ درجه بیش از نرمال پیش‌بینی شده است.

منبع: فرارو