بهروز شعیبی: در جنگ، زیبایی‌های ایران را نشان دادیم / امیدآفرینی، نیاز ضروری جامعه است + عکس

بهروز شعیبی در این مصاحبه، دیدگاه‌های خود را درباره چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی سینما و فرهنگ، به خصوص در شرایط خاصی مانند جنگ، به اشتراک گذاشته است. شعیبی توضیح می‌دهد که در شرایط جنگ و بحران، تمرکز بر «میهن» و ارزش‌های آن اهمیت دوچندان پیدا می‌کند. به جای تمرکز صرف بر جنبه‌های تخریبی جنگ، او و همکارانش تصمیم گرفتند بر «زیبایی‌های ایران» تمرکز کنند. هدف از این رویکرد، امیدآفرینی و افزایش تاب‌آوری جامعه بود. او معتقد است در شرایط بحرانی، یادآوری زیبایی‌های فرهنگی، تاریخی و طبیعی سرزمین، نیاز ضروری مردم است.

بهروز شعیبی

بهروز شعیبی این روزها در صحنه است، البته نه پای دوربین یا جلوی آن بلکه در کسوت مدیریت. بنا به گفته خودش این روزها به سمت امیدآفرینی رفته و این موضوع را ضرورتی می‌داند برای افزایش تاب‌آوری جامعه. کارگردان دهلیز و بدون قرار قبلی، از برنامه‌های انجمن تحت مسئولیت خود، یعنی انجمن سینمای جوانان ایران، در ایام جنگ گفت و درباره کارکرد این روزهای سینما نکاتی را در گفت‌وگو با فرهیختگان بیان کرد:

معمولاً در شرایط جنگ با تخریب و ویرانی روبه‌رو هستیم. اما شما تصمیم گرفتید در همین وضعیت، «زیبایی‌های ایران» را به نمایش بگذارید. چه شد که این ایده مطرح شد؟ چه تفکری پشت این رویکرد وجود داشت؟

کارگردان دهلیز

طبیعتاً وقتی صحبت از حمله، تجاوز یا بحران می‌شود، یک حس مشترک در همه ما پررنگ‌تر می‌شود و آن هم «میهن» است. در جلساتی که با دوستان و همکاران داشتیم، همیشه به این نتیجه می‌رسیدیم که مهم‌ترین نیاز، یادآوری ارزش‌ها و زیبایی‌های سرزمینی است که به آن تعلق داریم؛ سرزمینی با چهار فصل، معماری غنی، قدمت تاریخی و آثار باستانی.

برای همین تصمیم گرفتیم از فضای صرفاً جنگی فاصله بگیریم و به سمت تصاویری برویم که امیدآفرین هستند. در شرایط بحرانی، امیدآفرینی و تاب‌آوری ضروری‌ترین نیاز مردم است. ما هم تلاش کردیم این مسیر را انتخاب کنیم.

بهروز شعیبی: باید فرهنگ را جدی‌تر از همیشه ببینیم

همواره و در بزنگاه‌های متفاوت فرهنگ نقش پررنگی در امیدآفرینی ایجاد کرده است. بخشی از فرهنگ هم سینما است، انجمن سینمای جوانان ایران در دوران پسا جنگ چه برنامه‌هایی دارد؟ مخصوصا اینکه برخی ساختمان‌های انجمن آسیب دیده و درگیر بازسازی هم هستید، حمایت از هنرمندان فیلم کوتاه در حوزه جنگ به چه شکل انجام خواهد شد؟

تجربه جنگ‌های اخیر به ما نشان داد که سینما در چنین دوره‌هایی دو کارکرد اساسی دارد.

اول، وقایع‌نگاری مستند؛ یعنی ثبت رویدادها و تأثیرات جنگ در همان لحظه وقوع و دوم، خلق آثار عمیق‌تر و دراماتیک که قطعاً نیازمند زمان بیشتری هستند تا بتوانند تأثیر ماندگار بر مخاطب بگذارند.

برای همین، فعالیت‌های خود را در دو بخش تعریف کردیم. اول حمایت از آثار مستندی که همین حالا در حال تولید هستند؛ مثل کارهایی که در منطقه میناب تولید شد و مربوط بود به مدرسه «شجره طیبه» یا آثاری که در قالب دومین «پویش وطن به روایت من» به دست ما می‌رسد. بخش دوم، برنامه‌ریزی برای تولید آثار گسترده‌تر و عمیق‌تر که عملاً تازه وارد مرحله آغاز تولید آنها شده‌ایم. به نظرم اصلِ کار انجمن در حوزه فیلم کوتاه، بعد از جنگ شروع می‌شود؛ جایی که نیاز به تحلیل، روایت و بازآفرینی هنری رخدادها وجود دارد.

به طور کلی نقش فرهنگ به‌ویژه در دوره‌های بحرانی، چه داخلی و چه جهانی چگونه دیده می‌شود؟ شما تأثیرگذاری فرهنگ را چطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظرم تأثیر فرهنگ، مخصوصاً سینما، کاملاً انکارناپذیر است. بی‌تردید فرهنگ و به‌ویژه سینما، نقشی انکارناپذیر در روح و روان جامعه دارد. وقتی از بعد تجاری و صنعتی فاصله بگیریم و فرهنگ را از زاویه اجتماعی نگاه کنیم، می‌بینیم تقریباً همه‌چیز به آن متصل است. وزارتخانه‌هایی چون فرهنگ و ارشاد، میراث فرهنگی، آموزش‌وپرورش و علوم، هر کدام به نوعی با دل اجتماع در ارتباط مستقیم‌ هستند.

به همین دلیل معتقدم در هر نوسان یا بحرانی، باید از دریچه فرهنگ به ماجرا نگاه کرد؛ چه در رفتارهای روزمره مردم و چه در محصولاتی که در دسترسشان قرار می‌گیرد. تأثیر فرهنگ بسیار پررنگ است و امیدوارم همان توجه و انتظاری که از سینما، تئاتر، موسیقی و ادبیات وجود دارد، کم‌کم به سیاست‌های آموزشی و فرهنگی هم تسری پیدا کند؛ چون برای تربیت نسلی که جنگ را لمس کرده، باید فرهنگ را جدی‌تر از همیشه دید.