امتحانات نهایی ۱۴۰۵ کی برگزار می‌شود؟ تکلیف ۲ ماه دیگر روشن می‌شود

تکلیف نحوۀ امتحانات نهایی در شرایط بحرانی جنگ رمضان همچنان در ابهام است و خانواده‌ها و دانش‌آموزان برای برنامه‌ریزی تحصیلی خود نیاز به شفافیت دارند. وزیر آموزش و پرورش در تازه‌ترین اظهارنظر خود اعلام کرده که تا ۱۵ تیر ماه برای تصمیم‌گیری نهایی درباره نحوه برگزاری امتحانات نهایی صبر می‌کند. این در حالی است که پیش‌تر گزینه برگزاری دومرحله‌ای امتحانات (داخلی به صورت مجازی و حضوری کشوری) مطرح شده بود، اما کاظمی تأکید دارد که دو مرحله بودن آزمون‌ها فشار روانی مضاعفی به دانش‌آموزان وارد می‌کند.

تکلیف نحوۀ امتحانات نهایی

علیرضا کاظمی، وزیر آموزش و پرورش، با اشاره به شرایط خاص ناشی از جنگ تحمیلی رمضان و تعطیلی‌های مکرر مدارس، گفت: «تا ۱۵ تیر برای مشخص‌شدن وضعیت امتحانات نهایی صبر می‌کنیم. برگزاری ۲ آزمون موجب افزایش فشارهای روحی و روانی به دانش‌آموزان می‌شود و ترجیح این است که یک مرحله آزمون بعد از اطمینان از وضعیت کشور و پس از فرصت کافی به دانش‌آموزان برگزار شود.» این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از دانش‌آموزان پایه دوازدهم و یازدهم برای کسب رتبه مناسب در کنکور و قبولی در دانشگاه‌ها، نیازمند نمرات امتحانات نهایی هستند و هرگونه تغییر در فرآیند برگزاری می‌تواند سرنوشت آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

ابهام در زمان برگزاری و تأثیر آن بر برنامه تحصیلی دانش‌آموزان

مهم‌ترین دغدغه دانش‌آموزان و خانواده‌ها در حال حاضر، عدم قطعیت درباره زمان و شیوه برگزاری امتحانات نهایی است. با توجه به اینکه جنگ رمضان باعث تعطیلی طولانی‌مدت مدارس در بسیاری از استان‌ها شده، فشردگی مطالب درسی و کاهش زمان آمادگی برای امتحانات، نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است. اگر امتحانات نهایی به صورت حضوری و در موعد مقرر برگزار شود، دانش‌آموزانی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند و با اختلال در اینترنت، کمبود معلم و مشکلات روانی مواجه بوده‌اند، قطعاً در شرایط نابرابری نسبت به سایر مناطق کشور قرار خواهند گرفت.

برخی کارشناسان آموزشی معتقدند بهترین گزینه در شرایط فعلی، برگزاری امتحانات نهایی به صورت غیرحضوری (مجازی) با نظارت دقیق‌تر یا طراحی سوالات تشریحی با قابلیت پاسخ‌گویی طولانی‌مدت است. با این حال، وزارت آموزش و پرورش هنوز هیچ تصمیم قطعی در این زمینه اتخاذ نکرده و گفته می‌شود تیم‌های کارشناسی در حال بررسی سناریوهای مختلف هستند.

گزینه‌های روی میز و مزایا و معایب هر کدام

بر اساس اطلاعات موجود، سه سناریو اصلی برای امتحانات نهایی خرداد و تیر ۱۴۰۵ مطرح است:

• سناریوی اول: برگزاری حضوری تمام امتحانات نهایی در صورت عادی شدن شرایط جنگی و آمادگی زیرساخت‌ها (با رعایت پروتکل‌های امنیتی).
• سناریوی دوم: برگزاری ترکیبی (مجازی برای دروس نظری و حضوری برای دروس عملی و آزمایشگاهی) که قبلاً تجربه آن در دوران کرونا وجود داشت.
• سناریوی سوم: تعویق امتحانات نهایی به اوایل تابستان و برگزاری حضوری پس از فرصت جبرانی برای دانش‌آموزان.

هر کدام از این سناریوها مزایا و معایبی دارد. سناریوی اول از نظر عدالت آموزشی مشکل‌ساز است، سناریوی دوم نیازمند زیرساخت فنی قوی و جلوگیری از تقلب است و سناریوی سوم ممکن است زمان ثبت‌نام کنکور و شروع سال تحصیلی جدید را به هم بزند. وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر لزوم کاهش فشار روانی، به نظر می‌رسد بیشتر به سناریوی سوم تمایل دارد، اما هنوز مصوبه نهایی ابلاغ نشده است.

واکنش خانواده‌ها و تشکل‌های دانش‌آموزی

در روزهای اخیر، انجمن‌های اولیا و مربیان و تشکل‌های دانش‌آموزی در شبکه‌های اجتماعی خواستار شفاف‌سازی سریع وزارت آموزش و پرورش شده‌اند. بسیاری از والدین معتقدند که بلاتکلیفی در مورد امتحانات، سبب بی‌انگیزگی دانش‌آموزان و کاهش کیفیت مطالعه آن‌ها می‌شود. برخی نیز پیشنهاد داده‌اند که نمرات امتحانات نهایی امسال با نمرات مستمر و عملکرد تحصیلی در طول سال ترکیب شود تا فشار یک آزمون سرنوشت‌ساز کاهش یابد. وزیر آموزش در پاسخ به این مطالبات گفته است: «همه پیشنهادها روی میز است و ما مصمم هستیم بهترین تصمیم را با کمترین آسیب به دانش‌آموزان اتخاذ کنیم.»

آنچه مسلم است، تکلیف نحوۀ امتحانات نهایی تا ۱۵ تیر ماه ۱۴۰۵ روشن خواهد شد و دانش‌آموزان باید خود را برای هر دو سناریوی حضوری و مجازی آماده کنند. وزارت آموزش و پرورش وعده داده است که پس از تصمیم‌گیری، ضمن اطلاع‌رسانی گسترده، بسته‌های حمایتی آموزشی برای جبران عقب‌ماندگی درسی دانش‌آموزان مناطق جنگی ارائه دهد. تا آن زمان، انتظار و آمادگی تنها گزینه پیش روی خانواده‌ها و دانش‌آموزان است.