قطعی گاز و برق زمستان ۱۴۰۵ حتمی است؟ پاسخ دولت و درخواست مهم از خانوارها
آیا گاز و برق در زمستان ۱۴۰۵ قطع می‌شود؟ دولت اعلام کرده برای مدیریت شرایط تأمین انرژی در ماه‌های سرد سال، حدود پنج سناریو و سه بسته اجرایی طراحی کرده است. اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، می‌گوید سناریوی اصلی دولت جلوگیری از قطعی گاز و برق است؛ با این حال، وضعیت نهایی به میزان مصرف، شرایط آب‌وهوایی و ظرفیت تولید انرژی بستگی دارد.
به گزارش پرشین وی به نقل از تسنیم و همشهری آنلاین، سقاب اصفهانی در توضیح برنامه‌های دولت برای زمستان پیش‌رو تأکید کرد که خانوارها باید برای کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی مصرف انرژی نسبت به دوره مشابه سال گذشته همکاری کنند.
او همچنین از برنامه‌هایی برای مقابله با قاچاق سوخت، کاهش هدررفت انرژی در شبکه و استفاده از مشوق‌های اقتصادی برای طرح‌های صرفه‌جویی خبر داده است.
آیا قطعی هم‌زمان گاز و برق در زمستان ۱۴۰۵ قطعی شده است؟
خیر؛ تا زمان انتشار این گزارش، قطعی هم‌زمان گاز و برق به‌عنوان تصمیم حتمی دولت اعلام نشده است. مسئولان می‌گویند چند سناریوی مختلف را برای زمستان در نظر گرفته‌اند تا در صورت افزایش مصرف یا کاهش ظرفیت تولید، امکان مدیریت شرایط وجود داشته باشد.
به گفته سقاب اصفهانی، نمی‌توان از هم‌اکنون مشخص کرد کدام سناریو اجرا خواهد شد؛ زیرا وضعیت تأمین انرژی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل تغییر می‌کند.
میزان سرمای هوا، مصرف خانوارها و صنایع، وضعیت تولید و بازگشت زیرساخت‌های آسیب‌دیده به مدار از مهم‌ترین عواملی هستند که مسئولان در توضیح برنامه‌های زمستانی به آن‌ها اشاره کرده‌اند.
پیش‌تر نیز فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره احتمال قطعی گاز در پایتخت توضیح داده بود. جزئیات این اظهارات در خبر آیا گاز تهران در زمستان ۱۴۰۵ قطع می‌شود؟ منتشر شده است.
سه بسته اجرایی دولت برای جلوگیری از قطعی گاز و برق
رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی از طراحی سه بسته اصلی برای عبور از دوره اوج مصرف خبر داده است.
| بسته اجرایی | برنامه اعلام‌شده دولت |
|---|---|
| افزایش و بازیابی تولید | تعمیر و بازگرداندن ظرفیت زیرساخت‌های آسیب‌دیده انرژی |
| مدیریت و کاهش مصرف | اجرای طرح‌های صرفه‌جویی با همکاری مردم، صنایع و نهادهای اجرایی |
| دیپلماسی و واردات انرژی | پیگیری تأمین بخشی از نیاز کشور از مسیر تعاملات بین‌المللی |
بسته اول؛ بازگرداندن ظرفیت تولید انرژی
بر اساس توضیحات معاون رئیس‌جمهور، شرکت ملی گاز و مجموعه‌های فعال در بخش انرژی در حال پیگیری جبران خسارت‌های واردشده به برخی زیرساخت‌ها هستند.
هدف این بخش از برنامه، افزایش ظرفیت قابل استفاده و بازگرداندن تولید به سطوح پیشین اعلام شده است.
بسته دوم؛ کاهش مصرف با همکاری خانوارها و صنایع
بسته دوم بر مدیریت تقاضا و کاهش مصرف انرژی تمرکز دارد. در این برنامه، همکاری خانوارها، واحدهای صنعتی، کشاورزان، استانداری‌ها و شهرداری‌ها مورد توجه قرار گرفته است.
دولت اعلام کرده برای افزایش مشارکت در طرح‌های صرفه‌جویی، برنامه‌های آموزشی و مشوق‌های اقتصادی را نیز دنبال می‌کند.
بسته سوم؛ واردات انرژی
سومین بسته به استفاده از ظرفیت دیپلماسی انرژی و افزایش واردات برای کمک به تأمین نیاز کشور اختصاص دارد.
به گفته معاون رئیس‌جمهور، این موضوع در سطح دولت پیگیری می‌شود؛ با این حال، جزئیات اجرایی و میزان قطعی واردات در اظهارات مورد بررسی مشخص نشده است.
درخواست دولت برای کاهش ۱۵ تا ۲۰ درصدی مصرف گاز و برق
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات سقاب اصفهانی، درخواست از خانواده‌ها برای کاهش مصرف انرژی نسبت به دوره مشابه سال گذشته است.
برای درک بهتر این درخواست، اگر مصرف یک خانوار در دوره مشابه پارسال ۱۰۰ واحد بوده باشد، کاهش ۱۵ درصدی به معنای رساندن آن به ۸۵ واحد و کاهش ۲۰ درصدی به معنای رساندن آن به ۸۰ واحد است.
البته این ارقام نمونه‌ای برای توضیح درصد کاهش هستند و نشان‌دهنده سهمیه تازه یا محدودیت رسمی مصرف خانوارها نیستند.
مردم می‌توانند برای بررسی وضعیت مصرف برق خود از اطلاعات قبض و سوابق مصرف استفاده کنند. در مطلب چگونه بفهمیم مشترک پرمصرف یا کم‌مصرف برق هستیم؟ روش بررسی این موضوع توضیح داده شده است.
چرا کمبود گاز ممکن است باعث قطعی برق شود؟
بخشی از نیروگاه‌های تولید برق کشور برای فعالیت به گاز طبیعی وابسته هستند. به همین دلیل، افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و محدود شدن سوخت‌رسانی به نیروگاه‌ها می‌تواند بر تولید برق نیز تأثیر بگذارد.
معاون رئیس‌جمهور با اشاره به وابستگی تولید برق به تأمین سوخت نیروگاهی گفت دولت برای جبران بخشی از کمبود احتمالی گاز، ذخیره‌سازی سوخت مایع را نیز دنبال کرده است.
البته میزان وابستگی نیروگاه‌ها به گاز و وضعیت تأمین سوخت آن‌ها در زمان‌های مختلف یکسان نیست و نباید از این اظهارات نتیجه گرفت که کمبود گاز الزاماً به قطعی سراسری برق منجر خواهد شد.
برای آشنایی با عوامل دیگر خاموشی‌ها می‌توانید گزارش علت قطعی برق در ایران و دلیل ادامه خاموشی‌ها را مطالعه کنید.
پاداش صرفه‌جویی در مصرف انرژی چگونه پرداخت می‌شود؟
سقاب اصفهانی در بخش دیگری از سخنان خود به استفاده از ظرفیت ماده ۴۶ قانون برنامه هفتم پیشرفت اشاره کرد.
به گفته او، هدف این است که کاهش مصرف واقعی و قابل اندازه‌گیری برای سرمایه‌گذاران و مجریان طرح‌های بهینه‌سازی، منفعت اقتصادی داشته باشد.
در این سازوکار، گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی می‌توانند به تأمین مالی پروژه‌هایی کمک کنند که موجب کاهش مصرف سوخت یا جلوگیری از هدررفت انرژی می‌شوند.
با این حال، از این اظهارات نمی‌توان نتیجه گرفت که برای تمام خانوارها پرداخت نقدی خودکار و بدون ثبت‌نام یا سازوکار مشخص آغاز شده است. جزئیات اجرایی هر طرح باید از سوی دستگاه مسئول اعلام شود.
برنامه دولت برای مقابله با قاچاق سوخت چیست؟
یکی از محورهای تفاهم‌نامه جدید سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، پایش دقیق‌تر جریان سوخت از تولید تا مصرف نهایی است.
در این برنامه، استفاده از سامانه‌های اندازه‌گیری و پایش با عنوان «میترینگ» مورد توجه قرار گرفته است.
هدف از این روش، شفاف‌تر شدن وضعیت انتقال و توزیع حامل‌های انرژی و شناسایی نقاطی است که احتمال هدررفت یا خروج سوخت از مسیر رسمی در آن‌ها وجود دارد.
به گفته معاون رئیس‌جمهور، شرکت‌های فناور و سرمایه‌گذارانی که بتوانند کاهش مصرف یا جلوگیری از اتلاف را به‌صورت قابل اندازه‌گیری محقق کنند، ممکن است از سازوکار گواهی صرفه‌جویی بهره‌مند شوند.
کاهش ۳۵ درصدی مصرف سوخت در یکی از استان‌های مرزی
سقاب اصفهانی از ثبت کاهش ۳۵ درصدی مصرف سوخت در یکی از استان‌های مرزی خبر داد.
او توضیح داد که این کاهش بر اساس گزارش اولیه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام شده است، اما نمی‌توان تمام آن را مستقیماً به کاهش قاچاق نسبت داد.
تغییر در الگوی مصرف، وضعیت توزیع و سایر عوامل محلی نیز می‌توانند بر ارقام مصرف تأثیر بگذارند.
به گفته این مقام مسئول، برای ارائه آمار دقیق‌تر درباره آثار طرح و تفکیک عوامل مختلف، دست‌کم دو ماه زمان لازم است.
اسقاط کامیون‌های فرسوده و برقی شدن ۲۰۰ هزار موتورسیکلت
در کنار مدیریت گاز و برق، معاون رئیس‌جمهور به برنامه‌هایی برای کاهش مصرف سوخت در بخش حمل‌ونقل اشاره کرد.
به گفته او، طرح تعیین تکلیف کامیون‌هایی با عمر بیش از ۵۰ سال در دستور کار قرار دارد و دولت به دنبال پیوند دادن گواهی اسقاط با سازوکار صرفه‌جویی واقعی سوخت است.
او همچنین از برنامه همکاری با شهرداری تهران برای تبدیل حدود ۲۰۰ هزار موتورسیکلت کاری به موتورسیکلت برقی خبر داد.
این موارد در مرحله برنامه‌ریزی و اجرای تدریجی مطرح شده‌اند و نباید به معنای انجام کامل اسقاط یا تبدیل این تعداد وسیله نقلیه در زمان انتشار خبر تلقی شوند.
حل مشکل ناترازی انرژی چقدر زمان می‌برد؟
سقاب اصفهانی در این گفت‌وگو گفته است که حل ریشه‌ای ناترازی انرژی کشور به حدود سه تا چهار سال زمان نیاز دارد.
به گفته او، مدیریت زمستان پیش‌رو و رفع مشکلات ساختاری تأمین انرژی دو موضوع متفاوت هستند. حتی اگر در یک دوره سرد، قطعی گسترده رخ ندهد، این موضوع به معنای حل کامل مشکل تولید، مصرف و هدررفت انرژی نیست.
ناترازی انرژی ممکن است بر بخش‌های مختلف زندگی از جمله فعالیت صنایع و برنامه مدارس اثر بگذارد. پیش‌تر در گزارش تأثیر ناترازی انرژی بر مدارس و احتمال مجازی شدن کلاس‌ها به یکی از پیامدهای احتمالی آن پرداخته شده است.
خانوارها برای کاهش مصرف انرژی چه کارهایی می‌توانند انجام دهند؟
بخشی از مدیریت مصرف به تنظیم صحیح تجهیزات و جلوگیری از هدررفت انرژی مربوط می‌شود. خانواده‌ها می‌توانند بدون کاهش ایمنی یا آسایش ضروری، مصرف غیرضروری را بررسی کنند.
- دمای وسایل گرمایشی را در محدوده متعادل و ایمن تنظیم کنند.
- درزهای پنجره‌ها و درها را برای کاهش اتلاف گرما بررسی کنند.
- وسایل برقی غیرضروری را هنگام استفاده نکردن خاموش کنند.
- برای وسایل پرمصرف، از تنظیمات بهینه و روش‌های نگهداری صحیح استفاده کنند.
- مصرف ثبت‌شده در قبض‌های گاز و برق را با دوره مشابه سال قبل مقایسه کنند.
نکته مهم این است که صرفه‌جویی نباید به استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد یا ایجاد خطر برای اعضای خانواده منجر شود.
برای مطالعه راهکارهای بیشتر می‌توانید مطلب روش‌های کاهش مصرف برق لوازم خانگی را بخوانید.
اگر قطعی برق اعلام شد، زمان خاموشی را از کجا بررسی کنیم؟
اعلام سناریوهای احتمالی دولت به معنای انتشار جدول قطعی برق برای شهرها و استان‌ها نیست.
اگر برای منطقه‌ای برنامه خاموشی اعلام شود، شهروندان باید زمان و محدوده آن را از شرکت توزیع برق مربوط و سامانه‌های رسمی اطلاع‌رسانی بررسی کنند.
منابع: تسنیم، همشهری آنلاین، ایسنا، خبرگزاری مهر، خبرگزاری صداوسیما
