تاریخ نشر :چهارشنبه ۰۲ خرداد ۱۳۹۷مشاهده : 687فرش و گلیمRSSاشتراک:

فرش ترکمن و مهمترین نقش های آن

فرش ترکمن و مهمترین نقش های آن
از دیرباز بافت فرش در میان مردم ترکمن رواج داشته است و از هنرهای دستی آنها محسوب می شود .از طرح های معروف فرش ترکن می توان ماری گل , قابسه گل , طرح فانوس , آینه گل و گرمچ گل را نام برد.
ترکمن ها افرادی هستن که در نزدیکی دریاچه خزر سکونت دارند و فرش ترکمن مهمترین صنایع دستی آنها,
به شمار می رود. بد نیست بدانید سنتی ترین فرش ترکمن ها ماری گل نام دارد .نقوش این فرش به صورت ,
هشت ضلعی های کنار هم می باشد که بافتی ظریف دارد و از آن می توان به عنوان نمونه بارز فرش ترکمن نام برد.

فرش ترکمن

طرح یا نقش در نزد ترکمن ها گؤل / گل خوانده می شود. هنری است تجریدی به این معنا که بافنده ی ترکمن با توجه,
به اشیاء، خطوط هندسی، عوامل طبیعی موجود در محیط زندگی، خواسته ها، اعتقادات و باورهای خود، طرحی نو,
در می اندازد، آن سان که ترجمان حالات و احساسات درونی او باشد.

این نقش ها همراه با نقش مایه ها یعنی ریز نقش های تکرار شونده نشان می دهند که در ورای هر یک،
مردمی زندگی می کنند با فرهنگ، با ذوق، با سلیقه و با بینشی راستین.

فرش ترکمن

طرح معروف فرش ترکمن

اگر چه هر یک از نقش ها و نقش مایه ها به تنهایی دارای معنی و جلوه ای خاص هستند. در مجموع مانند ,
نت های موسیقی، نوایی دیگر سر می دهند و سخنی تازه دارند.اینک اهم نقش های ترکمن را که نمادی از,
زندگی ساده ی ایلی، سنت ها و باورهای آن قوم، در روزگاران گذشته است به شرح زیر معرفی می کنیم.

ماری گل/ کوشک دابان

ماری گل که به «طرح ترکمن، طرح تکه و کوشک دابان /جای پای شتر» نیز شهرت دارد، نقشی سنتی,
و شاخص ترین فرش بین ترکمن هاست.

علت نام گذاری این نقش به کوشک دابان قداست شتر در بین ترکمن هاست تا آنجا که این مردم قدرشناس،
آن حیوان پرطاقت و زحمت کش را جزء اولیا می دانند.علت دیگر این که ترکمن های مسلمان شده برای,
پرهیز از کراهت نقش جانداران، به چنین انتزاعی کشیده شده اند.

بدین ترتیب، قداست حیوان را ارج نهاده، هم از فرامین دین خود، پیروی کرده، هم خواسته های دل خود ,
را بر آورده است.

نحوه بافت ماری گل

ماری گل با گره های نازک و زیبا بافته می شود و در اصل، هشت ضلعی تکرار شونده است با نقش مایه های,
هندسی (مستطیل، مربع، لوزی و…) که در تمام حاشیه های قالی بافته می شود.

یک طرح ساده ی رتیل مانند نیز از طرح های اصلی آن است. در ترکمنستان سرآغاز بسیاری از کتاب ها با نقش,
ماری گل مزین است زیرا که این نقش، نماد قوم ترکمن محسوب می شود.

نوع بافت ماری گل با گره های متقارن و یک پود است و پرز آن معمولا ارتفاعی متوسط دارد.

قابسه گل/ قبسه گل

این نقش متعلق به طایفه جعفربای و ملهم از پرنده ای است که در سواحل دریای خزر زندگی می کند ,
و در میان چهارپایان تخم می گذارد.

فرش ترکمن

تاریخچه فرش ترکمن

ترکمن ها این پرنده را مورد احترام می دانند.قابسه گل طرح سنتی فرش یموت است و معمولا به شکل لوزی ,
در دو سر آن، بافته می شود و حاشیه ی آن را طرح های ساده ای از شاهین یا برگ درخت تشکیل می دهد.

نقوش فرش ترکمن

فرش یموت از لحاظ کیفیت نست به فرش تکه در درجه ی پایین قرار دارد و لی از لحاظ قدرت طرح و رنگ آمیزی برتر است.
معمولا با زمینه ای گوجه ای، زنگ زده، قرمز با ترکیب سفید، قهوه ای روشن و زرد بافته می شود.

نقشه قابسه گل تکراری و سرتاسری است. در تدوین نقش مایه های آن از دو چشم انسان، بینی و دهان،
الهام گرفته شده است که به وسیله ی کثیر الاضلاعی ساده در زمینه ی فرش تکرار می شود.

طغر گل

طغر گلدر فرش ترکمن چگونه است؟

طغر گل یا نقش عقاب متعلق به طایفه جعفربای است. این نقش، طغرل سلجوقی را تداعی می کند که در,
سال ۴۳۲ ه ق بعد از پیروزی بر مسعود غزنوی وارد نیشابور شد در حالی که بر یک دست، عقابی دست آموز,
و در دست دیگر شمشیری عریان داشت.

این طرح، علاوه بر طغرل و شجاعت های او، تصویر دشت بی کران را نیز تداعی می کند که محل جولان ترکمن های ,
کوچ نشین بوده است.

طرح قابوس

اسن طرح در سال های اخیر ابداع شده و مخصوص قالیچه است، برگرفته ای آرامگاه قابوس ابن وشمگیر ملقب به ,
شمس المعالی.دستور بنای این آرامگاه در سال ۳۹۷ ه ق / ۳۷۵ ه ش صادر شد و در محل کنونی ,
شهر گنبد کاووس بنا گردید.

آینه گل

این نقش را بیشتر ترکمن های یموت- طایفه جعفربای- در بافت خود به کار می برند.

گرمج گل

این نقش را با نام حصار گل نیز می شناسند و متعلق است به قبیله تکه. علت نام گذاری آن است که,
فرشینه های منقش به این گل را در اطراف جای چهارپایان می کشیدند.

بیشتر بدانید طرح و نقش فرش ترکمن

ویزگی اصلی فرش ترکمن

طرح‌ و نقش فرش ترکمن اصیل همه تکراری است. یعنی از تکرار یک یا چند نقشمایه شکل می‌گیرند. اما به گفته ,
«جان تامپسن» ویژگی طرح و نقش فرش ترکمن می‌توان بدین سان نیز توصیف کرد که,
ویژگی بافت ترکمن «گل» است.

هر کسی روزگاری عملا در این اندیشه رفته است که این نقش‌های دقیق چه معنایی دارد. اغلب نظریه‌ها می‌گویند ,
که طرح و نقش فرش ترکمن نشانه چیزی است، از جمله نظام آبیاری و مزارع، چادرهای یک اردو، و انواع گل.

اندیشه ی دیگر این است که نقش‌های ترکمن از طرح‌های در هم رفته و رایج دوره تیموری گرفته شده. این نظریه ,
مبتنی بر شباهت گل‌های ترکمنی است با نقش‌های قالی‌هایی که در مینیاتورها تصویر شده است.
متاسفانه شباهت فقط سطحی است.

نقش‌های تمرکز یافته از جمله نیلوفر آبی، شقایق، ابر، موج و نمونه‌های دیگر رایج هنری از شرق به هنر آسیای مرکزی ,
راه یافته اند. آنها را از قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) در قالی ترکمن و از قرن دهم هجری (شانزدهم میلادی) ,
در قالی‌های ایرانی می‌توان دنبال کرد.

به عقیده او ترکمن‌ها نقش‌ها را متمرکز (درهم فشرده) می‌کرده اند. انزوای فرهنگی آنان را به حفظ طرح‌های کهنه ,
کمک کرده. اگر نقشی در قالی قدیم ترک (عثمانی قدیم و ترکیه امروز) پیدا شود کلید کار است.

فرش ایرانی , هزارو یک بوم

2018-05-23
امتیاز بدهید
امتیاز : 4 تعداد رای : 1
برچسب ها:

نو عروس

بازیگران و افراد مشهور و فرزندانشان ۱۹۱ | از امیرمهدی ژوله و دخترش در کنار آرش تا ترانه علیدوستی و دخترش حنابازیگران و افراد مشهور و فرزندانشان ۱۹۱ | از امیرمهدی ژوله و دخترش در کنار آرش تا ترانه علیدوستی و دخترش حنا
چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۹) از تشکر مهراب قاسمخانی از نرگس کلباسی تا شوخی آزاده نامداری با عکس دخترش!چهره ها در شبکه های اجتماعی (۵۷۹) از تشکر مهراب قاسمخانی از نرگس کلباسی تا شوخی آزاده نامداری با عکس دخترش!
تشییع پیکر ضیاءالدین دری | از گریه های مریلا زارعی تا آوازخوانی دختر ضیاءالدین دری در مراسم پدرش +فیلمتشییع پیکر ضیاءالدین دری | از گریه های مریلا زارعی تا آوازخوانی دختر ضیاءالدین دری در مراسم پدرش +فیلم
مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از هدیه تهرانی تا بهنوش طباطبایی !(۲)مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از هدیه تهرانی تا بهنوش طباطبایی !(۲)
مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از حضور چهره های مشهور تا وفای علی نصیریان به قولی که داده بود! (۱)مراسم تشییع پیکر عزت الله انتظامی | از حضور چهره های مشهور تا وفای علی نصیریان به قولی که داده بود! (۱)
اینستاگرام هنرمندان (۸۷) از از خوشتیپی های لیلا اوتادی تا تولد بازی امیرمهدی ژوله!!!اینستاگرام هنرمندان (۸۷) از از خوشتیپی های لیلا اوتادی تا تولد بازی امیرمهدی ژوله!!!
اینستاگرام ستاره های خارجی ۲۲ | از جاستین بیبر تا عکس تبلیغاتی سلنا گومزاینستاگرام ستاره های خارجی ۲۲ | از جاستین بیبر تا عکس تبلیغاتی سلنا گومز
استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از ساره بیات تا احسان خواجه امیری (۲)استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از ساره بیات تا احسان خواجه امیری (۲)
استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از لیلا اوتادی تا سحر قریشی(۱)استوری های سوزناک هنرمندان برای تسلیت درگذشت آقای بازیگر | از لیلا اوتادی تا سحر قریشی(۱)
تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از مهناز افشار تا شیلا خداداد (۲)تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از مهناز افشار تا شیلا خداداد (۲)
تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از رضا گلزار تا امیرمهدی ژوله (۱)تسلیت چهره های مشهور برای درگذشت عزت الله انتظامی | از رضا گلزار تا امیرمهدی ژوله (۱)
عزت الله انتظامی ، از علت درگذشت عزت الله انتظامی تا خانواده و فرزندان عزت الله انتظامیعزت الله انتظامی ، از علت درگذشت عزت الله انتظامی تا خانواده و فرزندان عزت الله انتظامی
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
رایانمهر
فرش کردی و آشنایی با ویژگی های آنفرش کردی و آشنایی با ویژگی های آن
آشنایی با تاریخچه مشک دوزیآشنایی با تاریخچه مشک دوزی
آموزش درست کردن زیور آلات رنگی با روشی آسانآموزش درست کردن زیور آلات رنگی با روشی آسان
چراغ خواب کاغذی | آموزش درست کردن چراغ خواب با کاغذ و سیمچراغ خواب کاغذی | آموزش درست کردن چراغ خواب با کاغذ و سیم
آشنایی با هنر قلاب دوزیآشنایی با هنر قلاب دوزی
سگک کمربند با عکس و طراحی مورد علاقه تان بسازیدسگک کمربند با عکس و طراحی مورد علاقه تان بسازید
گل مینیاتوری | آموزش درست کردن گل مینیاتوری با روبانگل مینیاتوری | آموزش درست کردن گل مینیاتوری با روبان
پته دوزی یکی از صنایع دستی کرمانپته دوزی یکی از صنایع دستی کرمان
آموزش ساخت گل فلزی بدون جوشکاری و آهنگریآموزش ساخت گل فلزی بدون جوشکاری و آهنگری
مرصع کاری | تزیین و ترصیع ظروف و زینت آلات فلزیمرصع کاری | تزیین و ترصیع ظروف و زینت آلات فلزی
روش های امتحان کردن ابریشم فرشروش های امتحان کردن ابریشم فرش
آشنایی با هنر مقرنس مورد استفاده در بناهاآشنایی با هنر مقرنس مورد استفاده در بناها
فرش شرقی و ویژگی های آنفرش شرقی و ویژگی های آن
آشنایی با انواع فرش در پرز و اندازهآشنایی با انواع فرش در پرز و اندازه
آشنایی با فرش سنقر از مجموعه فرش های کردیآشنایی با فرش سنقر از مجموعه فرش های کردی
آباژور کاغذی | آموزش ساخت آباژور با کاغذآباژور کاغذی | آموزش ساخت آباژور با کاغذ
آشنایی با هنر ستاره دوزیآشنایی با هنر ستاره دوزی
هنر سفالگری و آشنایی با پیشینه آنهنر سفالگری و آشنایی با پیشینه آن
معماری آب چه هنری است؟معماری آب چه هنری است؟
آموزش درست کردن دستبند چرمی با طرح سیارات منظومه شمسی!آموزش درست کردن دستبند چرمی با طرح سیارات منظومه شمسی!
تابلو فرش و پایتخت آن در جهانتابلو فرش و پایتخت آن در جهان
آموزش درست کردن گلدان گل شیشه ایآموزش درست کردن گلدان گل شیشه ای
آموزش درست جاشمعی برای هفت سین با وسایل دورریختنیآموزش درست جاشمعی برای هفت سین با وسایل دورریختنی
قلب نخی | آموزش درست کردن قلب با نخ و بادکنکقلب نخی | آموزش درست کردن قلب با نخ و بادکنک
آموزش درست کردن جعبه کادویی با طرح جغدآموزش درست کردن جعبه کادویی با طرح جغد
کیف کاغذی |آموزش درست کردن کیف کاغذی با رول دستمال کاغذیکیف کاغذی |آموزش درست کردن کیف کاغذی با رول دستمال کاغذی
چگونه پرز فرش را از بین ببریم ؟چگونه پرز فرش را از بین ببریم ؟
قالی چهارباغ و قدمت آنقالی چهارباغ و قدمت آن
مهمترین طرح‌های قالی بافته شده در کرمانمهمترین طرح‌های قالی بافته شده در کرمان
فرش چلسی و ویژگی های آنفرش چلسی و ویژگی های آن
سبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذسبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذ
در این مطلب یاد می گیرید که چگونه با کاغذهای باطله و بی استفاده کاردستی های زیبا درست کنید . در اینجا روش ساخت سبد را با کاغذهای بی استفاده یاد می گیرید . در ادامه با ما همراه باشید .
به آسانی و فوری پولدار شوید ! بدون نیاز به صرف زمان و هزینه
هدیه ایی ویژه برای خوشحال کردن همسرتان
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
با گمبول بافی صنایع از دستی کهگیلویه و بویراحمد آشنا شوید
جاجیم قشقایی
آموزش درست کردن گردنبند سوپرمن با قوطی نوشابه
هنر سازسازی |ظریف ترین هنرهای ایرانی
آشنایی با گلیم لرستان و تاریخچه بافت آن
گلیم بافی در زنجان و تاریخچه آن
دمپایی پارچه ای |آموزش درست کردن دمپایی با لباس قدیمی
پرنده کاغذی | آموزش درست کردن پرنده با کاغذ مچاله
آشنایی با هنر پرده سازی و سه تار از آلات موسیقی
قالی بافی در ملایر
دیوار کوب تزئینی با قوطی های خالی کبریت بسازید
خراطی چوب | صنایع دستی سنتی
رنگرزی سنتی و صنعتی و روش های انجام آن
پتوی پارچه ای | آموزش درست کردن پتوی نوزاد با پارچه رنگی
نقره کاری از هنرهای زیبا و اصیل مردم شیراز
لوستر پلاستیکی | آموزش درست کردن لوستر با ظرف پلاستیکی
آموزش درست کردن دستبند مردانه با پوکه فشنگ
قالی کرمان و طرح های رایج به کار رفته در آن
گبه بافی در ایل قشقایی
آشنایی با هنر زری بافی و تاریخچه آن در ایران
حکاکی | هنر ظریف بر روی آهن
درست کردن فانوس کاغذی با طرح برجسته به ساده ترین روش
کیف کاغذی |آموزش درست کردن کیف کاغذی با رول دستمال کاغذی
سیاه دوزی از هنرهای سنتی و دستی مردم سیستان
قلب نخی | آموزش درست کردن قلب با نخ و بادکنک
درباره قالی های سجاده ای یا محرابی بیشتر بدانید
تابلو فرش و پایتخت آن در جهان
معماری آب چه هنری است؟
آموزش درست کردن گلدان رومیزی سیمانی با وسایل بازیافتی
دستبند پارچه ای | آموزش درست کردن دستبند با پارچه
گلدان شیشه ای | آموزش درست کردن گلدان با شیشه
فرش کردستان | قدمت فرش بافی در کردستان
جواهرسازی چه هنری است؟
جاشمعی کاغذی | آموزش ساخت جاشمعی با کاغذ
کلاه کاغذی | آموزش درست کردن کلاه با کاغذ
با پارتیشن اداری چگونه محیط کار دوستانه خلق کنیم ؟
بهترین محصولات مراقبت از پوست تالگو مخصوص خانمها و آقایون
در سال جدید نگران کسب درآمد نباشید | کسب درآمد عالی
ویژه تابستان 97 | امسال را متفاوت تجربه کنید
سبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذ
سبد کاغذی | آموزش درست کردن سبد با کاغذ
با گمبول بافی صنایع از دستی کهگیلویه و بویراحمد آشنا شوید
با گمبول بافی صنایع از دستی کهگیلویه و بویراحمد آشنا شوید
جاجیم قشقایی
جاجیم قشقایی
آموزش درست کردن گردنبند سوپرمن با قوطی نوشابه
آموزش درست کردن گردنبند سوپرمن با قوطی نوشابه
هنر سازسازی |ظریف ترین هنرهای ایرانی
هنر سازسازی |ظریف ترین هنرهای ایرانی
آشنایی با گلیم لرستان و تاریخچه بافت آن
آشنایی با گلیم لرستان و تاریخچه بافت آن
گلیم بافی در زنجان و تاریخچه آن
گلیم بافی در زنجان و تاریخچه آن
دمپایی پارچه ای |آموزش درست کردن دمپایی با لباس قدیمی
دمپایی پارچه ای |آموزش درست کردن دمپایی با لباس قدیمی
رایانمهرامیران پرواز