کاردستی روز و شب با مقوا؛ ۱۰ مدل زیبا و آسان با آموزش تصویری
بعضی مدل‌ها فقط برای مقایسه منظره روز و شب طراحی می‌شوند، اما مدل‌های متحرک و دارای کره زمین می‌توانند مفهوم علمی پیدایش شب و روز را نیز آموزش دهند. برای مثال، می‌توان یک کره مقوایی را وسط ماکت نصب کرد و با چرخاندن آن نشان داد که بخش‌های مختلف زمین به‌تناوب رو به نور خورشید قرار می‌گیرند.
در این مطلب از پرشین وی، ۱۰ مدل متفاوت کاردستی روز و شب با مقوا را همراه با تصاویر، وسایل لازم و روش ساخت معرفی می‌کنیم. این ایده‌ها برای کلاس اول، دوم، سوم و سایر پایه‌های دبستان قابل استفاده هستند.
وسایل لازم برای ساخت کاردستی روز و شب با مقوا
- مقوای آبی روشن و سرمه‌ای
- مقوای مشکی، سفید و زرد
- جعبه کفش یا کارتن تمیز
- بشقاب کاغذی یا دایره مقوایی
- چسب مایع یا چسب ماتیکی
- قیچی و خط‌کش
- مدادرنگی یا ماژیک
- پونز دوشاخه کاغذی برای مدل‌های چرخان
- پنبه برای ساخت ابر
- کاغذهای رنگی برای ساخت خانه، درخت، ماه و ستاره
- توپ سبک یا کره کاغذی برای مدل‌های سه‌بعدی
برای دانش‌آموزان پایه اول و دوم، بهتر است شکل‌های خورشید، ماه و ستاره از قبل آماده شوند تا کودک بتواند بیشتر وقت خود را صرف چسباندن و تزیین کاردستی کند.
۱۰ مدل کاردستی روز و شب با مقوا و آموزش ساخت
۱. ساخت ماکت سه‌بعدی روز و شب با جعبه مقوایی
این مدل از زیباترین کاردستی‌های روز و شب برای مدرسه است. یک جعبه بزرگ را به دو قسمت تقسیم می‌کنیم؛ در سمت راست آسمان روز و در سمت چپ آسمان شب قرار می‌گیرد. وسط جعبه نیز می‌توان یک کره زمین کوچک نصب کرد.
وسایل لازم: جعبه کفش بزرگ، مقوای آبی و مشکی، کاغذ سفید، مقوای زرد، چسب و توپ سبک.
روش ساخت: داخل جعبه را با دو رنگ متفاوت بپوشانید. در سمت روز، خورشید و ابرهای سفید قرار دهید. در قسمت شب، ماه و ستاره‌ها را بچسبانید. خانه‌ها و درخت‌های کوچک را با مقوا بسازید و در کف جعبه نصب کنید. در پایان، کره زمین را در مرکز قرار دهید.
۲. کاردستی روز و شب چرخان با مقوا
این مدل برای کودکانی مناسب است که به کاردستی متحرک علاقه دارند. با چرخاندن صفحه داخلی، منظره روز و شب از یک پنجره کوچک دیده می‌شود.
وسایل لازم: دو دایره مقوایی، مقوای رنگی، پونز دوشاخه، قیچی و چسب.
روش ساخت: روی دایره اول، نصف صفحه را آبی و نصف دیگر را تیره کنید. خورشید را در بخش روز و ماه و ستاره‌ها را در بخش شب بچسبانید. در دایره دوم یک پنجره ببرید. دو صفحه را از مرکز به هم وصل کنید تا با چرخش صفحه، منظره‌ها تغییر کنند.
۳. ساخت کاردستی شب و روز با جعبه کفش کوچک
در این مدل، به‌جای یک صفحه صاف، از فضای داخلی جعبه کفش برای ساخت یک صحنه کوچک استفاده می‌کنیم. این طراحی باعث می‌شود کاردستی حالت سه‌بعدی داشته باشد.
وسایل لازم: جعبه کفش، کاغذ آبی و مشکی، مقوای زرد، کاغذ سفید، چسب و چند شکل مقوایی.
روش ساخت: نیمه جعبه را با رنگ آبی و نیمه دیگر را با مشکی بپوشانید. ماه و ستاره‌ها را به دیواره تاریک و خورشید و ابر را به قسمت روشن بچسبانید. در وسط جعبه می‌توانید یک کره کوچک و در دو طرف آن آدمک‌های کاغذی قرار دهید.
۴. کاردستی خورشید و ماه با مقوای رنگی
اگر قرار است یک کاردستی ساده برای کلاس اول ساخته شود، استفاده از خورشید و ماه با صورت‌های خندان ایده مناسبی است.
وسایل لازم: مقوای آبی، مشکی، سفید و زرد، ماژیک، قیچی و چسب.
روش ساخت: یک صفحه مقوایی را به دو بخش تقسیم کنید. برای روز یک خورشید بزرگ زرد با چشم و دهان خندان بسازید. در بخش شب، ماه هلالی و چند ستاره بچسبانید. برای زیبایی بیشتر از پنبه برای ابرهای سفید استفاده کنید.
این مدل یک نمایش هنری از منظره روز و شب است. علت علمی پیدایش شب و روز، چرخش زمین به دور محور خود است.
۵. ساخت کاردستی روز و شب با بشقاب کاغذی
بشقاب کاغذی گزینه مناسبی برای ساخت یک کاردستی دایره‌ای است. این مدل را می‌توان به‌صورت ثابت یا چرخان درست کرد.
وسایل لازم: بشقاب کاغذی، کاغذ رنگی، ماژیک، چسب و پونز کاغذی.
روش ساخت: بشقاب را به دو نیمه تقسیم کنید. یک بخش را با تصویر خورشید و ابر و بخش دوم را با ماه و ستاره تزیین کنید. اگر می‌خواهید کاردستی متحرک باشد، یک صفحه مقوایی دیگر با پنجره روی آن نصب کنید.
۶. کاردستی مقوایی شب و روز با کره زمین در مرکز
این مدل برای دانش‌آموزانی مناسب است که می‌خواهند علاوه بر ساخت کاردستی زیبا، درباره چرخش زمین نیز توضیح دهند.
وسایل لازم: کارتن، توپ سبک، مقوای آبی و مشکی، میله چوبی و چسب.
روش ساخت: یک جعبه بزرگ را آماده کنید. قسمت روز را با خورشید و ابر تزیین کنید و در سمت شب، ماه و ستاره قرار دهید. توپ را به شکل کره زمین رنگ‌آمیزی کنید و با محور در مرکز جعبه نصب کنید تا به‌آرامی بچرخد.
برای نشان دادن علمی شب و روز، یک چراغ‌قوه ثابت در سمت خورشید نگه دارید و چرخش کره را نمایش دهید.
۷. کاردستی روز و شب با صفحه گردان و تصویر خانه
در این مدل، یک خانه کوچک در منظره روز و شب قرار می‌گیرد. می‌توان تصویر یک خانه ثابت را نگه داشت و آسمان پشت آن را تغییر داد.
وسایل لازم: مقوا، کاغذ رنگی، ماژیک، پونز دوشاخه و چسب.
روش ساخت: یک دایره مقوایی با دو زمینه آبی و تیره آماده کنید. روی هر بخش خورشید یا ماه و ستاره بکشید. صفحه را به کمک پونز به زمینه اصلی متصل کنید. تصویر خانه و درخت را جلوی صفحه قرار دهید تا با چرخاندن دایره، آسمان پشت منظره تغییر کند.
۸. ساخت تابلوی برجسته روز و شب با مقوا
این مدل برای کسانی مناسب است که نمی‌خواهند از جعبه یا قطعات متحرک استفاده کنند. شکل‌های کاغذی برجسته باعث می‌شوند تابلو از یک نقاشی معمولی زیباتر باشد.
وسایل لازم: مقوای بزرگ، کاغذ زرد، سفید و مشکی، چسب و نوارهای باریک مقوا.
روش ساخت: صفحه را به دو بخش آبی روشن و سرمه‌ای تقسیم کنید. خورشید و ماه را با مقوای دولایه بسازید. زیر شکل‌ها نوار مقوایی تاخورده قرار دهید تا کمی از زمینه فاصله بگیرند. در وسط تابلو یک کره زمین مقوایی نصب کنید.
۹. کاردستی روز و شب با فلش چرخان
این مدل برای پایه اول و دوم بسیار آسان است. دانش‌آموز با حرکت دادن یک فلش کوچک، بخش روز یا شب را مشخص می‌کند.
وسایل لازم: بشقاب کاغذی، مقوای صورتی یا قرمز برای فلش، کاغذ آبی، پنبه و چسب.
روش ساخت: روی یک دایره، منظره روز و شب را طراحی کنید. یک فلش مقوایی بسازید و با اتصال دوشاخه در مرکز قرار دهید. کودک می‌تواند فلش را به سمت روز یا شب بچرخاند و ویژگی‌های هرکدام را توضیح دهد.
۱۰. کاردستی نمایشگاهی روز و شب با جعبه چندضلعی
برای ساخت یک کاردستی بزرگ و چشمگیر می‌توان از یک جعبه چندضلعی استفاده کرد. این مدل با کره زمین مرکزی، خورشید کاغذی و منظره شب، برای نمایشگاه علوم مناسب است.
وسایل لازم: کارتن ضخیم، مقوای رنگی، توپ یونولیتی، چسب، میله و ماژیک.
روش ساخت: یک پایه چندضلعی از کارتن بسازید. نیمه‌ای از دیواره‌ها را آبی و نیمه دیگر را تیره کنید. در مرکز یک کره کوچک نصب کنید. روی کره قاره‌ها را بکشید و محور آن را طوری قرار دهید که چرخاندن دستی امکان‌پذیر باشد. در پایان برچسب‌های «روز»، «شب» و «چرخش زمین» را اضافه کنید.
کدام کاردستی روز و شب برای کلاس اول و دوم بهتر است؟
| مدل کاردستی | پایه مناسب | درجه سختی | زمان تقریبی ساخت |
|---|---|---|---|
| خورشید و ماه روی مقوا | اول | آسان | ۲۰ تا ۳۰ دقیقه |
| بشقاب روز و شب | اول و دوم | آسان | ۳۰ تا ۴۵ دقیقه |
| فلش چرخان | اول و دوم | آسان | ۳۰ دقیقه |
| صفحه گردان پنجره‌ای | دوم و سوم | متوسط | ۴۵ تا ۶۰ دقیقه |
| جعبه کفش سه‌بعدی | دوم تا چهارم | متوسط | ۶۰ تا ۹۰ دقیقه |
| کره زمین چرخان | سوم تا پنجم | متوسط | ۶۰ تا ۱۲۰ دقیقه |
| ماکت چندضلعی نمایشگاهی | چهارم تا ششم | متوسط تا پیشرفته | ۹۰ تا ۱۵۰ دقیقه |
چگونه کاردستی روز و شب را زیباتر کنیم؟
از دو رنگ اصلی آبی و سرمه‌ای استفاده کنید
برای بخش روز، آبی روشن و برای شب، سرمه‌ای یا مشکی انتخاب کنید. تفاوت رنگ‌ها کمک می‌کند کودک در نگاه اول مفهوم کاردستی را متوجه شود.
ماه و خورشید را برجسته بسازید
برای ساخت شکل‌های برجسته، زیر ماه و خورشید چند نوار مقوای تاخورده قرار دهید. این روش بدون نیاز به ابزار خاص، به کاردستی عمق می‌دهد.
از پنبه برای ابرها کمک بگیرید
ابرهای پنبه‌ای روی زمینه آبی جلوه زیبایی دارند. برای بخش شب نیز می‌توانید ستاره‌های کوچک را از کاغذ زرد یا سفید ببرید.
از وسایل بازیافتی استفاده کنید
جعبه کفش، کارتن بسته‌بندی و مقوای باقی‌مانده از کاردستی‌های قبلی، برای ساخت مدل‌های معرفی‌شده مناسب هستند.
علت پیدایش شب و روز چیست؟
شب و روز به دلیل گردش زمین به دور محور خودش ایجاد می‌شود. زمین تقریباً هر ۲۴ ساعت یک شبانه‌روز خورشیدی را پشت سر می‌گذارد.
وقتی محل زندگی ما در بخش رو به خورشید زمین قرار دارد، روز است. با چرخیدن زمین و قرار گرفتن آن محل در بخش تاریک، شب فرا می‌رسد.
خورشید در این توضیح نقش منبع نور را دارد. ماه و ستاره‌هایی که در کاردستی‌ها دیده می‌شوند، فقط برای نشان دادن منظره شب هستند و علت تاریک شدن آن نیستند.
آزمایش ساده شب و روز با توپ و چراغ‌قوه
برای اینکه کودک علاوه بر ساخت کاردستی، علت علمی شب و روز را هم متوجه شود، می‌توان یک آزمایش کوتاه انجام داد.
- یک توپ را به‌عنوان کره زمین انتخاب کنید.
- چراغ‌قوه را در یک سمت توپ ثابت نگه دارید.
- روی توپ نقطه‌ای به‌عنوان محل زندگی خود مشخص کنید.
- توپ را به‌آرامی در جای خود بچرخانید.
- مشاهده کنید نقطه انتخاب‌شده چه زمانی در روشنایی و چه زمانی در تاریکی قرار می‌گیرد.
نتیجه آزمایش این است که چرخش زمین باعث می‌شود نقاط مختلف آن در زمان‌های متفاوت رو به نور خورشید قرار بگیرند.
متن کوتاه برای توضیح کاردستی روز و شب در مدرسه
«من این کاردستی را با مقوا و کاغذ رنگی ساخته‌ام. در یک قسمت، روز را با خورشید و ابرهای سفید نشان داده‌ام و در قسمت دیگر، شب را با ماه و ستاره‌ها درست کرده‌ام. زمین به دور خودش می‌چرخد و به همین دلیل، در محل زندگی ما روز و شب به وجود می‌آید. وقتی محل ما رو به خورشید است، روز و وقتی در قسمت تاریک زمین قرار می‌گیرد، شب است.»
برای دیدن پروژه‌های آموزشی دیگر، از بخش کاردستی پرشین وی و مطالب مدرسه و دانش‌آموزی نیز دیدن کنید.
منابع
- NASA Space Place
- NASA Science
- Universe Awareness
- Tistu Escola
- Non-Toy Gifts
