مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کرد

مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کردمهارت های زندگی
ژان شاردن و میراث ایرانی او ژان شاردن متولد ۱۶ نوامبر ۱۶۴۳ پاریس و درگذشته پنجم ژانویه ۱۷۱۳ در محله چیزیک در غرب لندن است.شاردن عمدتا به سفرنامه‌هایش درباره ایران شهره است. سفرنامه او به ایران مفصل‌ترین و یکی از مهم‌ترین (اگر نگوییم مهمترین) آثار غربی منتشر شده در سه سده اخیر در شناسایی و […]

ژان شاردن و میراث ایرانی او

ژان شاردن متولد ۱۶ نوامبر ۱۶۴۳ پاریس و درگذشته پنجم ژانویه ۱۷۱۳ در محله چیزیک در غرب لندن
است.
شاردن عمدتا به سفرنامه‌هایش درباره ایران شهره است.
سفرنامه او به ایران مفصل‌ترین و یکی از مهم‌ترین (اگر نگوییم مهمترین) آثار غربی منتشر شده در سه سده
اخیر در شناسایی و معرفی ایران و ایرانیان به غربیان است(dot) شاردن که فرزند یک جواهر فروش ثروتمند پروتستان فرانسوی
بود، سفرهای شرقی خود را در حدود سال ۱۶۶۴، به منظور تجارت و به نیابت از پدرش، در جستجوی جواهرات
به هند و از طریق ایران آغاز کرد.
اطلاعات پراکنده درباره این سفر کوتاه به ایران، حاکی از آن است که شاردن ۲۱ ساله موفق شد تا با
راه یافتن به دربار شاه عباس دوم، به عنوان تاجر و طراح رسمی جواهرات خاندان صفوی منصوب شود.

 مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کرد

سفر بعدی شاردن در سال ۱۶۶۷ و از طریق بندر هرمز به اصفهان و در پایان همان سال به سوی
هند انجام شد.
او مجددا در ۱۶۶۹ به مدت شش ماه دیگر به ایران بازگشت در اوان دهه ۱۶۷۰، به دلیل بروز مشکلاتی،
شاردن مصمم شد تا به شرق و به ویژه ایران برگشته و با گسترش دانش ایرانی خود، کارش را در
آن منطقه ادامه دهد.
او در تابستان ۱۶۷۱ پاریس را ترک کرد و به منظور سیاحت و تجارت جواهرات و ساعت، از طریق ایتالیا،
عثمانی، گرجستان ارمنستان و پشت سر گذاشتن حوادثی خطرناک، در سال ۱۶۷۳ برای سومین بار به ایران وارد شد و
از مسیر تبریز، زنجان، قم و کاشان، در ۱۴ ژوئن آن سال وارد اصفهان وارد شد(dot) شاردن در این سفر
حدود چهار سال و نیم در ایران به سر برد که از این مدت، دو سال و نیم آن در
اصفهان سپری شد.
در این مدت او به بندرعباس و چندین شهر دیگر نیز سفر کرد.
شاردن در پایان سال ۱۶۷۷ از ایران به هند رفت.
او پس از خروج از ایران سفرهای بسیاری از طریق زمین و دریا در شرق انجام داد و سپس به
فرانسه بازگشت(dot) شاردن دست کم یک بار دیگر در سال ۱۶۸۱ به ایران بازگشت تا به حل و فصل دارایی‌های
یکی از شرکای درگذشته خود در بندر عباس رسیدگی کند.
او مدتی بعد از این سفر، عمدتا به دلیل اختلافات مذهبی، از فرانسه مهاجرت کرد و در انگلستان ساکن شد.
او بیشتر مدت بقیه عمرش را در این کشور سپری کرد.
بقیه داستان زندگی شاردن، اگرچه خواندنی و جالب است، ولی تا جایی که به ایران مربوط می‌شود، مهمترین نکته آن،
تلاش برای انتشار سفرنامه مفصل او به ایران است.
سفرنامه ایران او، چه از نظر کمی و چه از نظر کیفیت و بیان جزییات، یکی از مهمترین منابع بی‌بدیل
غربی ایران‌شناسی محسوب می‌شود(dot) سفرنامه شاردن در ابتدا به فرانسه نوشته شد، ولی به تدریج به دیگر زبانهای اروپایی و
شرقی ترجمه و منبع پژوهش‌های متعددی در مطالعات ایرانی در جهان شد.
او نخست با احتیاط و تردید ماجرای تاجگذاری شاه سلیمان صفوی (شاه صفی دوم) را در سال ۱۶۷۱ به عنوان
بخش نخست کتابش در لندن منتشر و چون از کتاب استقبال خوبی به عمل آمد، متن تجدید نظر شده کتابش
را در سه جلد، در آمستردام منتشر کرد.
استقبال از این سفرنامه حجیم و آکنده از اطلاعات ناگفته درباره ایران به حدی بود که علاوه بر ترجمه‌های متعدد،
در زمان حیات خود شاردن پنج بار تجدید چاپ شد که در آن زمان، این مساله درباره کتابی پیرامون مشرق
زمین امری کم نظیر بود.
با این همه در سال ۱۸۱۱ و ۹۸ سال پس از درگذشت شاردن بود که نسخه کامل کتاب او در
ده جلد منتشر شد(dot)

مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کرد

یکی از ویژگی‌های اثر شاردن، ساده نویسی و پرهیز او از تکلف و پرهیز از
اغراق‌های مثبت یا منفی رایج در شماری از آثار سفرنامه نویسان و شرق شناسان غربی قبل از او و در
مقابل، سرشار از توصیف دقیق ایران بود.
چاپ پنجم کتاب که کمتر از دو سال قبل از درگذشت مولف منتشر شده، نسخه تجدید نظر شده کتاب و
شامل گزارش‌های سفر، تشریح کلی وضع ایران (حکومت، ارتش، قوانین، سنت‌ها، امور اقتصادی، اجتماعی، مسایل فرهنگی، باورها، اعتقادات دینی، عادات
ایرانیان، تاریخ و جغرافیای ایران، شرح مفصل اصفهان و سفر او به شهرهای مختلف، به همراه تصاویری از بناها و
مناطقی از سراسر ایران است.
علاوه بر آن، از نگاه شاردن تا حد زیادی می‌توان به زاویه دید غربیان دارای انگیزه های استعماری و همچنین
فعالیت‌های کمپانی هند شرقی در غرب آسیا نیز پی برد(dot) در زمان حیات شاردن، بسیاری در درستی و دقت نظر
نوشته‌های او درباره ایران تردید داشتند، ولی انتشار دیگر سفرنامه های مربوط به زمان وی، از جمله آثار تاورنیه و
همچنین تعلیقات ولادیمیر مینورسکی بر تذکره‌الملوک، درستی، دقت نظر و اهمیت اطلاعات ارایه شده توسط شاردن را نشان دادند.
با این همه باید توجه داشت که هر چه از مدت حضور او در ایران بیشتر گذشته، همگام با افزایش
دانش و تجربه او درباره ایران، اطلاعات او نیز دقیق‎تر و مفصل‌تر شده است.
از سوی دیگر، هنوز کاملا معلوم نیست که چه بخش‌هایی از کتاب او کاملا براساس مشاهدات شخصی او نوشته شده
و چه بخش‌هایی شامل شنیده‌هایش از دیگر غربیان مقیم ایران و یا مطالعاتش بر اساس آثار دیگرانی بوده که شاردن
بر آن‌ها وقوف کامل داشته است(dot) اثر شاردن علاوه بر جذابیت عمومی و تخصصی، الهام بخش آثار فکری، سیاسی و
ادبی برخی از نویسندگان و متفکران مطرح غربی بعد از او، از جمله منتسکیو، گیبون، ولتر، روسو و ویلیام جونز
بوده است(dot) از زمان انتشار نخستین جلد از سفرنامه شاردن، این کتاب بارها با ویرایش‌های گوناگون، به زبان‌های مختلف به
چاپ رسیده و چندین بار، سه بار به طور ناقص و یک بار توسط توسط اقبال یغمایی (متن نسبتا کامل‌،
در پنج جلد) به فارسی ترجمه و منتشر شده است.
با این همه هنوز بررسی و تحلیل جامعی در ایران، درباره این اثر و تاثیر آن در نگاه غربیان به
ایران و ایران شناسی صورت انجام نشده است.
هرچند کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌های بسیاری با الهام از آثار شاردن یا درباره او به زبان‌های اروپایی و ژاپنی تهیه
و یا منتشر شده است(dot) شاردن در آثار منتشر شده‌اش، از یادداشت‌های پراکنده‌ بسیاری، از جمله یادداشت‌های روزانه ۱۶۷۶ و
۱۶۷۷ و ترجمه‌اش از نزهت‌القلوب حمدالله مستوفی سخن می‌گوید که هرگز مجال انتشار نیافته و امروزه از اکثر آن‌ها اثری
نیست.
علاوه بر آن برخی از نوشته‌ها و مکاتبات خاندان شاردن، اکنون در بخش مخطوطات کتابخانه ملی پاریس، دانشگاه ییل، کتابخانه
ملی بریتانیا، موزه اشمولین آکسفورد، نشنال گالری لندن، آرشیو ملی بریتانیا و دیگر موسسات آرشیوی جهان نگهداری می‌شود(dot) به نظر
می‌رسد که با گذشت سیصد سال از درگذشت شاردن و توجه نسبتا کافی غربیان به زندگی، زمانه و کارنامه او،
اکنون نوبت فرهیختگان ایرانی است تا به بررسی انتقادی و تحلیلی جدی و جدیدی درباره مهمترین خاطره‌نگار و سفرنامه نویس
غربی درباره ایران و تاثیر او بر شرق شناسی و نگاه کلاسیک غربیان به ایران و ایرانی بپردازند.

روزنامه شرق

2016-11-16 / گردآوری:

نو عروس

نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویچارخونه
زندگی هولناک نادیا مراد؛ از اسارت در دستان داعش تا آنچه به او گذشت!زندگی هولناک نادیا مراد؛ از اسارت در دستان داعش تا آنچه به او گذشت!
چارلیز ترون و نکات جالبی از زندگی پر هیجانش؛ از قتل پدرش تا رابطه با زن ها!چارلیز ترون و نکات جالبی از زندگی پر هیجانش؛ از قتل پدرش تا رابطه با زن ها!
زندگی نیکولا تسلا؛ از کلاه بزرگی که ادیسون سرش گذاشت تا برنده شدن مقابل ادیسون!زندگی نیکولا تسلا؛ از کلاه بزرگی که ادیسون سرش گذاشت تا برنده شدن مقابل ادیسون!
زندگی مژده جمال‌ زاده؛ یکی از زیبارویان خوش صدای جهان!زندگی مژده جمال‌ زاده؛ یکی از زیبارویان خوش صدای جهان!
زندگی ثریا الله‌ وردی | ناجی کودکان گم شده و خانواده هایشان!زندگی ثریا الله‌ وردی | ناجی کودکان گم شده و خانواده هایشان!
زندگی افشین مقدم؛ از ترانه ماندگار زمستون تا مرگ زودهنگام در تصادف!زندگی افشین مقدم؛ از ترانه ماندگار زمستون تا مرگ زودهنگام در تصادف!
خاطرات کارمن؛ عروس ایرانی-سوئیسی بن‌لادنخاطرات کارمن؛ عروس ایرانی-سوئیسی بن‌لادن
گذری بر زندگی محمدرضا شجریان؛ حنجره زخمیِ یک ملتگذری بر زندگی محمدرضا شجریان؛ حنجره زخمیِ یک ملت
نکات جذاب زندگی جیک جیلنهال به مناسبت تولد ۳۸ سالگی اونکات جذاب زندگی جیک جیلنهال به مناسبت تولد ۳۸ سالگی او
زندگی مسعود صابری ؛از فامیل بودن با رسول صدر عاملی تا اجرای کنسرت پس از جراحی مغز و اعصاب!زندگی مسعود صابری ؛از فامیل بودن با رسول صدر عاملی تا اجرای کنسرت پس از جراحی مغز و اعصاب!
زندگی آیت‌ الله طالقانی و دلایلی که باید یاد او را زنده نگاه داشت؟زندگی آیت‌ الله طالقانی و دلایلی که باید یاد او را زنده نگاه داشت؟
زندگی جالب یارا شهیدی ؛ از مدلینگ و بازی در هالیوود تا همکاری با هیلاری کلینتون!زندگی جالب یارا شهیدی ؛ از مدلینگ و بازی در هالیوود تا همکاری با هیلاری کلینتون!
زندگی نگین میرصالحی؛ صاحب برند گیسو و بهترین فشن بلاگر اروپازندگی نگین میرصالحی؛ صاحب برند گیسو و بهترین فشن بلاگر اروپا
گذری بر زندگی «سام» و «بریتنی»؛ ماجرای یک عشق ایرانی-آمریکاییگذری بر زندگی «سام» و «بریتنی»؛ ماجرای یک عشق ایرانی-آمریکایی
زندگی جالب و اعیانی ایرج میرزا، شاعرِ باحال و صریح الهجه مشروطهزندگی جالب و اعیانی ایرج میرزا، شاعرِ باحال و صریح الهجه مشروطه
زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!
اندی ماری ، ستاره بریتانیایی و سرسخت دنیای تنیس پس از مصدومیت شدیدش در مصاحبه‌ای احساسی و با چشمانی اشکبار، بازنشستگی اجباری خود را اعلام کرد.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
آرشیو برنامه های خارجی و ایرانی - داغ داغ
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
زندگی مهدیه نساج و کمک همسرش برای خلق شخصیت مینو!!!
زندگی حسن آقامیری روحانی تلگرامی و نظر سید احمد خمینی درباره خلع لباس شدنش
نکات جالب زندگی لیدی گاگا | از تتو های عجیب تا حلقه ای گران قیمت!
زندگی نیکولا تسلا؛ از کلاه بزرگی که ادیسون سرش گذاشت تا برنده شدن مقابل ادیسون!
۴۰ نکته جذاب زندگی کیت بلانشت| از دوست صمیمی معروف تا خانم آمریکا!
زندگی جالب گریگوری مندل؛ از تحصیل با پول جهزیه خواهر تا عنوان پدر علم ژنتیک!
آشنایی با زندگی مایکل شوماخر به مناسبت تولد ۵ سالگی!
۴۰ نکته جذاب و خواندنی از زندگی مرلین مونرو که خیلی از آن ها را نمی دانید!
زندگی سجاد پوراحسان ؛ قربانی اتوبوس دانشگاه که کم نظیر بود!
زندگی مسعود صابری ؛از فامیل بودن با رسول صدر عاملی تا اجرای کنسرت پس از جراحی مغز و اعصاب!
ازدواج پرستو صالحی؛ همه فراز و فرود‌های یک سلبریتی در زندگی اش!
زندگی بابک فرزاد ، نخبه ایرانی که در غربت درگذشت
زندگی مریم مومن، فخرالزمان سریال بانوی عمارت
زندگی صغری خانی شهرآبادی؛ تنها بانوی پاکبان !
نکات جذاب زندگی جیک جیلنهال به مناسبت تولد ۳۸ سالگی او
زندگی جالب رودکی، پدر شعر فارسی
همه چیز درباره زندگی بهرام بیضایی ؛ روشنفکر فصل‌های سخت
زندگی پر فراز و نشیب ملک طباطبایی یا خانم‌ زاده؛ همسر مهندس بازرگان
یلدای طولانیِ سلطان قیر |همه چیز از زندگی تا اعدام حمیدرضا باقری درمنی !
زندگی کاتریونا گری؛ دختر شایسته ۲۰۱۸ |از نقاشی برای خیریه تا رقابت با دختر تراجنسیتی!
همه چیز از زندگی کارل لاگرفلد، سلطان مد جهان و رژیم غذایی جالبش
زندگی جالب و اعیانی ایرج میرزا، شاعرِ باحال و صریح الهجه مشروطه
۴۰ نکته خواندنی از زندگی اما استون به مناسبت تولد ۳۰ سالگی او
حقایق زندگی نیکی هیلی ، زن دشمن ایران در سازمان ملل
زندگی شاپرک شجری‌ زاده ؛ از خیابان انقلاب تا درخواست تحریم ایران در کانادا!
خاطرات کارمن؛ عروس ایرانی-سوئیسی بن‌لادن
زندگی احمدرضا دالوند؛ آخرین سخنان او پیش از درگذشت
زندگی پیام صابری | از مادرش که نشان لژیون دونور را در فرانسه گرفته تا ازدواج جنجالی با زیبا بروفه!
زندگی مشترک پریانکا چوپرا و نیک جوناس چگونه آغاز شد؟ | از آشنایی تا تور ۲۳ متری لباس عروس!
زندگی حسنا جلیل؛ جنجالی که این زن ۲۵ ساله در افغانستان به پا کرد
زندگی جو فریزر، بوکسور جنجالی که اولین شکست محمدعلی کلی را رقم زد!
زندگی کوروش یغمایی؛ پدر موسیقی راک ایران و خالق گل یخ!
۱۶ نکته جالب از زندگی رابرت دنیرو که از آن ها بی خبرید!
نگاهی به زندگی اوشین و شایعه مرگش ، یوکو تاناکا چکونه زندگی کرده است؟
زندگی سیدجلال حسینی؛ خداحافظی با سوپرمن تیم ملی
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
فال حافظ
فال روزانه
زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!
زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!
زندگی مهدیه نساج و کمک همسرش برای خلق شخصیت مینو!!!
زندگی مهدیه نساج و کمک همسرش برای خلق شخصیت مینو!!!
زندگی حسن آقامیری روحانی تلگرامی و نظر سید احمد خمینی درباره خلع لباس شدنش
زندگی حسن آقامیری روحانی تلگرامی و نظر سید احمد خمینی درباره خلع لباس شدنش
نکات جالب زندگی لیدی گاگا | از تتو های عجیب تا حلقه ای گران قیمت!
نکات جالب زندگی لیدی گاگا | از تتو های عجیب تا حلقه ای گران قیمت!
زندگی نیکولا تسلا؛ از کلاه بزرگی که ادیسون سرش گذاشت تا برنده شدن مقابل ادیسون!
زندگی نیکولا تسلا؛ از کلاه بزرگی که ادیسون سرش گذاشت تا برنده شدن مقابل ادیسون!
۴۰ نکته جذاب زندگی کیت بلانشت| از دوست صمیمی معروف تا خانم آمریکا!
۴۰ نکته جذاب زندگی کیت بلانشت| از دوست صمیمی معروف تا خانم آمریکا!
زندگی جالب گریگوری مندل؛ از تحصیل با پول جهزیه خواهر تا عنوان پدر علم ژنتیک!
زندگی جالب گریگوری مندل؛ از تحصیل با پول جهزیه خواهر تا عنوان پدر علم ژنتیک!
آشنایی با زندگی مایکل شوماخر به مناسبت تولد ۵ سالگی!
آشنایی با زندگی مایکل شوماخر به مناسبت تولد ۵ سالگی!