مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کرد

مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کردمهارت های زندگی
ژان شاردن و میراث ایرانی او ژان شاردن متولد ۱۶ نوامبر ۱۶۴۳ پاریس و درگذشته پنجم ژانویه ۱۷۱۳ در محله چیزیک در غرب لندن است.شاردن عمدتا به سفرنامه‌هایش درباره ایران شهره است. سفرنامه او به ایران مفصل‌ترین و یکی از مهم‌ترین (اگر نگوییم مهمترین) آثار غربی منتشر شده در سه سده اخیر در شناسایی و […]

ژان شاردن و میراث ایرانی او

ژان شاردن متولد ۱۶ نوامبر ۱۶۴۳ پاریس و درگذشته پنجم ژانویه ۱۷۱۳ در محله چیزیک در غرب لندن
است.
شاردن عمدتا به سفرنامه‌هایش درباره ایران شهره است.
سفرنامه او به ایران مفصل‌ترین و یکی از مهم‌ترین (اگر نگوییم مهمترین) آثار غربی منتشر شده در سه سده
اخیر در شناسایی و معرفی ایران و ایرانیان به غربیان است(dot) شاردن که فرزند یک جواهر فروش ثروتمند پروتستان فرانسوی
بود، سفرهای شرقی خود را در حدود سال ۱۶۶۴، به منظور تجارت و به نیابت از پدرش، در جستجوی جواهرات
به هند و از طریق ایران آغاز کرد.
اطلاعات پراکنده درباره این سفر کوتاه به ایران، حاکی از آن است که شاردن ۲۱ ساله موفق شد تا با
راه یافتن به دربار شاه عباس دوم، به عنوان تاجر و طراح رسمی جواهرات خاندان صفوی منصوب شود.

 مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کرد

سفر بعدی شاردن در سال ۱۶۶۷ و از طریق بندر هرمز به اصفهان و در پایان همان سال به سوی
هند انجام شد.
او مجددا در ۱۶۶۹ به مدت شش ماه دیگر به ایران بازگشت در اوان دهه ۱۶۷۰، به دلیل بروز مشکلاتی،
شاردن مصمم شد تا به شرق و به ویژه ایران برگشته و با گسترش دانش ایرانی خود، کارش را در
آن منطقه ادامه دهد.
او در تابستان ۱۶۷۱ پاریس را ترک کرد و به منظور سیاحت و تجارت جواهرات و ساعت، از طریق ایتالیا،
عثمانی، گرجستان ارمنستان و پشت سر گذاشتن حوادثی خطرناک، در سال ۱۶۷۳ برای سومین بار به ایران وارد شد و
از مسیر تبریز، زنجان، قم و کاشان، در ۱۴ ژوئن آن سال وارد اصفهان وارد شد(dot) شاردن در این سفر
حدود چهار سال و نیم در ایران به سر برد که از این مدت، دو سال و نیم آن در
اصفهان سپری شد.
در این مدت او به بندرعباس و چندین شهر دیگر نیز سفر کرد.
شاردن در پایان سال ۱۶۷۷ از ایران به هند رفت.
او پس از خروج از ایران سفرهای بسیاری از طریق زمین و دریا در شرق انجام داد و سپس به
فرانسه بازگشت(dot) شاردن دست کم یک بار دیگر در سال ۱۶۸۱ به ایران بازگشت تا به حل و فصل دارایی‌های
یکی از شرکای درگذشته خود در بندر عباس رسیدگی کند.
او مدتی بعد از این سفر، عمدتا به دلیل اختلافات مذهبی، از فرانسه مهاجرت کرد و در انگلستان ساکن شد.
او بیشتر مدت بقیه عمرش را در این کشور سپری کرد.
بقیه داستان زندگی شاردن، اگرچه خواندنی و جالب است، ولی تا جایی که به ایران مربوط می‌شود، مهمترین نکته آن،
تلاش برای انتشار سفرنامه مفصل او به ایران است.
سفرنامه ایران او، چه از نظر کمی و چه از نظر کیفیت و بیان جزییات، یکی از مهمترین منابع بی‌بدیل
غربی ایران‌شناسی محسوب می‌شود(dot) سفرنامه شاردن در ابتدا به فرانسه نوشته شد، ولی به تدریج به دیگر زبانهای اروپایی و
شرقی ترجمه و منبع پژوهش‌های متعددی در مطالعات ایرانی در جهان شد.
او نخست با احتیاط و تردید ماجرای تاجگذاری شاه سلیمان صفوی (شاه صفی دوم) را در سال ۱۶۷۱ به عنوان
بخش نخست کتابش در لندن منتشر و چون از کتاب استقبال خوبی به عمل آمد، متن تجدید نظر شده کتابش
را در سه جلد، در آمستردام منتشر کرد.
استقبال از این سفرنامه حجیم و آکنده از اطلاعات ناگفته درباره ایران به حدی بود که علاوه بر ترجمه‌های متعدد،
در زمان حیات خود شاردن پنج بار تجدید چاپ شد که در آن زمان، این مساله درباره کتابی پیرامون مشرق
زمین امری کم نظیر بود.
با این همه در سال ۱۸۱۱ و ۹۸ سال پس از درگذشت شاردن بود که نسخه کامل کتاب او در
ده جلد منتشر شد(dot)

مروری بر زندگی ژان شاردن نخستین کسی که در سفرنامهٔ خود از فردوسی و شاهنامه یاد کرد

یکی از ویژگی‌های اثر شاردن، ساده نویسی و پرهیز او از تکلف و پرهیز از
اغراق‌های مثبت یا منفی رایج در شماری از آثار سفرنامه نویسان و شرق شناسان غربی قبل از او و در
مقابل، سرشار از توصیف دقیق ایران بود.
چاپ پنجم کتاب که کمتر از دو سال قبل از درگذشت مولف منتشر شده، نسخه تجدید نظر شده کتاب و
شامل گزارش‌های سفر، تشریح کلی وضع ایران (حکومت، ارتش، قوانین، سنت‌ها، امور اقتصادی، اجتماعی، مسایل فرهنگی، باورها، اعتقادات دینی، عادات
ایرانیان، تاریخ و جغرافیای ایران، شرح مفصل اصفهان و سفر او به شهرهای مختلف، به همراه تصاویری از بناها و
مناطقی از سراسر ایران است.
علاوه بر آن، از نگاه شاردن تا حد زیادی می‌توان به زاویه دید غربیان دارای انگیزه های استعماری و همچنین
فعالیت‌های کمپانی هند شرقی در غرب آسیا نیز پی برد(dot) در زمان حیات شاردن، بسیاری در درستی و دقت نظر
نوشته‌های او درباره ایران تردید داشتند، ولی انتشار دیگر سفرنامه های مربوط به زمان وی، از جمله آثار تاورنیه و
همچنین تعلیقات ولادیمیر مینورسکی بر تذکره‌الملوک، درستی، دقت نظر و اهمیت اطلاعات ارایه شده توسط شاردن را نشان دادند.
با این همه باید توجه داشت که هر چه از مدت حضور او در ایران بیشتر گذشته، همگام با افزایش
دانش و تجربه او درباره ایران، اطلاعات او نیز دقیق‎تر و مفصل‌تر شده است.
از سوی دیگر، هنوز کاملا معلوم نیست که چه بخش‌هایی از کتاب او کاملا براساس مشاهدات شخصی او نوشته شده
و چه بخش‌هایی شامل شنیده‌هایش از دیگر غربیان مقیم ایران و یا مطالعاتش بر اساس آثار دیگرانی بوده که شاردن
بر آن‌ها وقوف کامل داشته است(dot) اثر شاردن علاوه بر جذابیت عمومی و تخصصی، الهام بخش آثار فکری، سیاسی و
ادبی برخی از نویسندگان و متفکران مطرح غربی بعد از او، از جمله منتسکیو، گیبون، ولتر، روسو و ویلیام جونز
بوده است(dot) از زمان انتشار نخستین جلد از سفرنامه شاردن، این کتاب بارها با ویرایش‌های گوناگون، به زبان‌های مختلف به
چاپ رسیده و چندین بار، سه بار به طور ناقص و یک بار توسط توسط اقبال یغمایی (متن نسبتا کامل‌،
در پنج جلد) به فارسی ترجمه و منتشر شده است.
با این همه هنوز بررسی و تحلیل جامعی در ایران، درباره این اثر و تاثیر آن در نگاه غربیان به
ایران و ایران شناسی صورت انجام نشده است.
هرچند کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌های بسیاری با الهام از آثار شاردن یا درباره او به زبان‌های اروپایی و ژاپنی تهیه
و یا منتشر شده است(dot) شاردن در آثار منتشر شده‌اش، از یادداشت‌های پراکنده‌ بسیاری، از جمله یادداشت‌های روزانه ۱۶۷۶ و
۱۶۷۷ و ترجمه‌اش از نزهت‌القلوب حمدالله مستوفی سخن می‌گوید که هرگز مجال انتشار نیافته و امروزه از اکثر آن‌ها اثری
نیست.
علاوه بر آن برخی از نوشته‌ها و مکاتبات خاندان شاردن، اکنون در بخش مخطوطات کتابخانه ملی پاریس، دانشگاه ییل، کتابخانه
ملی بریتانیا، موزه اشمولین آکسفورد، نشنال گالری لندن، آرشیو ملی بریتانیا و دیگر موسسات آرشیوی جهان نگهداری می‌شود(dot) به نظر
می‌رسد که با گذشت سیصد سال از درگذشت شاردن و توجه نسبتا کافی غربیان به زندگی، زمانه و کارنامه او،
اکنون نوبت فرهیختگان ایرانی است تا به بررسی انتقادی و تحلیلی جدی و جدیدی درباره مهمترین خاطره‌نگار و سفرنامه نویس
غربی درباره ایران و تاثیر او بر شرق شناسی و نگاه کلاسیک غربیان به ایران و ایرانی بپردازند.

روزنامه شرق

2016-11-16 / گردآوری:
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
زندگی آرمین رحیمیان ؛ عبدالمالک ریگی هستم، عاشق ژوکر!زندگی آرمین رحیمیان ؛ عبدالمالک ریگی هستم، عاشق ژوکر!
زندگی آغاسی؛ از خوانندگی در لاله زار تا نمازی که هیچوقت ترک نکرد!زندگی آغاسی؛ از خوانندگی در لاله زار تا نمازی که هیچوقت ترک نکرد!
اشکان خطیبی و همسر جان | از زندگی و ازدواج سفید تا تولد یک فرزند با سال تحویلاشکان خطیبی و همسر جان | از زندگی و ازدواج سفید تا تولد یک فرزند با سال تحویل
زندگی متفاوت مگان مارکل قبل و بعد از ازدواج سلطنتی | چی بود و چی شد!!!؟زندگی متفاوت مگان مارکل قبل و بعد از ازدواج سلطنتی | چی بود و چی شد!!!؟
زندگی مرضیه ابراهیمی | از اسیدپاشی تا ازدواج و نمایشگاه عکاسیزندگی مرضیه ابراهیمی | از اسیدپاشی تا ازدواج و نمایشگاه عکاسی
زندگی کایلی جنر | از خانواده جنجالی تا جوان‌ ترین میلیارد جهانزندگی کایلی جنر | از خانواده جنجالی تا جوان‌ ترین میلیارد جهان
زندگی محمد حسین میثاقی ؛ از اجرای برنامه با سِرُم تا ناخوابی به علت پدر شدن!زندگی محمد حسین میثاقی ؛ از اجرای برنامه با سِرُم تا ناخوابی به علت پدر شدن!
آشنایی با زندگی رضا شاهرودی ؛ از ناپدید شدن دردناک پدرش تا بالاترین رقم دستمزد!آشنایی با زندگی رضا شاهرودی ؛ از ناپدید شدن دردناک پدرش تا بالاترین رقم دستمزد!
زندگی امیرعلی اکبری | شکارچی خرس لهستان و غول روسیهزندگی امیرعلی اکبری | شکارچی خرس لهستان و غول روسیه
زندگی بابک فرزاد ، نخبه ایرانی که در غربت درگذشتزندگی بابک فرزاد ، نخبه ایرانی که در غربت درگذشت
زندگی آرات حسینی ؛ پسر عنکبوتی ۴ ساله ایرانیزندگی آرات حسینی ؛ پسر عنکبوتی ۴ ساله ایرانی
زندگی زهرا کیانی؛ دختر ۱۸ ساله ای که تاریخ ساز شد!زندگی زهرا کیانی؛ دختر ۱۸ ساله ای که تاریخ ساز شد!
نگاهی به زندگی و مراسم ازدواج خاص و دیدنی جان اسنو و رز لزلی و مهمانان معروف این مراسمنگاهی به زندگی و مراسم ازدواج خاص و دیدنی جان اسنو و رز لزلی و مهمانان معروف این مراسم
اکبر گلپایگانی از زندگی شخصی اش می گوید ، انقلاب که شد، از خودی‌ها خوردیماکبر گلپایگانی از زندگی شخصی اش می گوید ، انقلاب که شد، از خودی‌ها خوردیم
زندگی نازنین بیاتی | از مضحک ترین موقعیتی که در آن قرار داشت تا تقلب کردن!زندگی نازنین بیاتی | از مضحک ترین موقعیتی که در آن قرار داشت تا تقلب کردن!
زندگی جالب داوطلبان ایرانی سفر بی‌بازگشت به مریخ | از پسر نماینده سابق مجلس تا دانشجوی معماری!زندگی جالب داوطلبان ایرانی سفر بی‌بازگشت به مریخ | از پسر نماینده سابق مجلس تا دانشجوی معماری!
همه چیز از زندگی تیفانی ترامپ ، دختر کوچک و مرموز دونالد ترامپهمه چیز از زندگی تیفانی ترامپ ، دختر کوچک و مرموز دونالد ترامپ
زندگی مریم میرزاخانی؛ ستاره‌ ای که خاموش نخواهد شدزندگی مریم میرزاخانی؛ ستاره‌ ای که خاموش نخواهد شد
گذری بر زندگی مهسا ایرانیان، اولین زن استنداپ کمدین ایرانیگذری بر زندگی مهسا ایرانیان، اولین زن استنداپ کمدین ایرانی
زندگی نامه امامعلی حبیبی؛ قهرمانی که ببر مازندران شد و هرگز سر خم نکردزندگی نامه امامعلی حبیبی؛ قهرمانی که ببر مازندران شد و هرگز سر خم نکرد
اسرار زندگی «ماهر زَین»، خواننده‌ای متفاوت از دنیای عرباسرار زندگی «ماهر زَین»، خواننده‌ای متفاوت از دنیای عرب
مصاحبه با صفر کشکولی | از تصادف و فوت همسر تا ماجرای توهین رامبد جوانمصاحبه با صفر کشکولی | از تصادف و فوت همسر تا ماجرای توهین رامبد جوان
بیوگرافی باب دیلن؛ از نفرت از پدر و مادرش تا تصادف ، سیاست و نوبل !بیوگرافی باب دیلن؛ از نفرت از پدر و مادرش تا تصادف ، سیاست و نوبل !
زندگی هیجان انگیز گلشیفته فراهانی | بازیگری که از مهرجویی به ریدلی اسکات رسیدزندگی هیجان انگیز گلشیفته فراهانی | بازیگری که از مهرجویی به ریدلی اسکات رسید
راز های زندگی مارگو رابی؛ پرنسس خوش‌ شانس استرالیاییراز های زندگی مارگو رابی؛ پرنسس خوش‌ شانس استرالیایی
ناگفته های زندگی حسین فردوست پس از دستگیری و بازداشت!ناگفته های زندگی حسین فردوست پس از دستگیری و بازداشت!
زندگی جذاب انگین اکیورک، از شروع با مسابقات استعداد یابی تا دوری از شبکه های اجتماعیزندگی جذاب انگین اکیورک، از شروع با مسابقات استعداد یابی تا دوری از شبکه های اجتماعی
گفت‌وگوی نوروزی با سید حسین حسینی | زندگی پسر احساساتی استقلالی‌هاگفت‌وگوی نوروزی با سید حسین حسینی | زندگی پسر احساساتی استقلالی‌ها
زندگی سعید راد، از نظر جالبش درباره خسرو شکیبایی تا فاتح ۵۰ ساله قلبها و گیشه ها!زندگی سعید راد، از نظر جالبش درباره خسرو شکیبایی تا فاتح ۵۰ ساله قلبها و گیشه ها!
زندگی هدیه تهرانی؛ از شکار شدن توسط آزیتا حاجیان و محمدرضا شریفی نیا تا تصادف وحشتناک!زندگی هدیه تهرانی؛ از شکار شدن توسط آزیتا حاجیان و محمدرضا شریفی نیا تا تصادف وحشتناک!
زندگی آرمین رحیمیان ؛ عبدالمالک ریگی هستم، عاشق ژوکر!زندگی آرمین رحیمیان ؛ عبدالمالک ریگی هستم، عاشق ژوکر!
بهانه نوشتن این جملات دیدار و گفتگو با جوانی است که نقش یکی از منفورترین چهره‌های چند سال اخیر ایران را در یک فیلم سینمایی بازی کرده است.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
دیگر جشن عروسی نگیرید، بدون عروسی ساز !!!
فال حافظ
شیک ترین و جدیدترین مدل های لباس عروس , سفره عقد , آرایش عروس و ...
زندگی فرانک دارابونت ؛ خالق برترین های جهان | از رستگاری در شاوشنک تا مردگان متحرک
حقایق تلخ و زشت زندگی لیدی گاگا | از بیماری مزمن تا آزار جنسی!
زندگی سارا خادم الشریعه ؛ از شگفتی‌ سازی در جهان تا غوغا در بوندس لیگا!
بیوگرافی مونا سپهری ؛ فرد کلیدی هولدینگ رنو – نیسان
زندگی جالب یونس دلفی ؛ CR7 وطنی| از شوش تا بلژیک!
رازهای زندگی رزا لوکزامبورگ و جسدی که به جای او دفن شد!
نکات جذاب زندگی لئوناردو دی کاپریو | از زمان عجیب ازدواجش تا فقر در کودکی!
ناگفته های زندگی حسین فردوست پس از دستگیری و بازداشت!
زندگی بهروز بوچانی در جزیره مانوس| از ساخت فیلم مستند تا بردن گران ترین جایزه ادبی!
حکایت زندگی محراب شاهرخی | از خودکشی در سال مرگ تختی تا درگذشت در تنهایی !
۱۴ نکته خواندنی از زندگی کری گرانت به مناسبت تولد ۱۱۵ سالگی اش!
نکات جذاب زندگی جیک جیلنهال به مناسبت تولد ۳۸ سالگی او
زندگی سوفی ترنر و ماجرای عجیب انتخابش در نقش سانسا به خاطر فالوورهایش!
زندگی جالب قدیمی‌ ترین غسال بهشت‌ زهرا (س) | از کار در دامداری تا غسل شهید چمران!
زندگی سارا خادم الشریعه و جایزه بزرگی که برنده شد
زندگی آناهیتا نیکوکار ؛ جوان‌ ترین زن خلبان ایرانی !
زندگی جون بایز؛ ملکه موسیقی مردمی
زندگی بیژن سمندر؛ سراینده نامهربون و پریا
زندگی اندی ماری |از نجات از کشتار وحشیانه در کودکی تا لقب شوالیه!
زندگی مهدیه نساج و کمک همسرش برای خلق شخصیت مینو!!!
زندگی حسن آقامیری روحانی تلگرامی و نظر سید احمد خمینی درباره خلع لباس شدنش
نکات جالب زندگی لیدی گاگا | از تتو های عجیب تا حلقه ای گران قیمت!
زندگی نیکولا تسلا؛ از کلاه بزرگی که ادیسون سرش گذاشت تا برنده شدن مقابل ادیسون!
۴۰ نکته جذاب زندگی کیت بلانشت| از دوست صمیمی معروف تا خانم آمریکا!
زندگی جالب گریگوری مندل؛ از تحصیل با پول جهزیه خواهر تا عنوان پدر علم ژنتیک!
آشنایی با زندگی مایکل شوماخر به مناسبت تولد ۵ سالگی!
۴۰ نکته جذاب و خواندنی از زندگی مرلین مونرو که خیلی از آن ها را نمی دانید!
زندگی سجاد پوراحسان ؛ قربانی اتوبوس دانشگاه که کم نظیر بود!
زندگی مسعود صابری ؛از فامیل بودن با رسول صدر عاملی تا اجرای کنسرت پس از جراحی مغز و اعصاب!
ازدواج پرستو صالحی؛ همه فراز و فرود‌های یک سلبریتی در زندگی اش!
زندگی بابک فرزاد ، نخبه ایرانی که در غربت درگذشت
زندگی مریم مومن، فخرالزمان سریال بانوی عمارت
زندگی صغری خانی شهرآبادی؛ تنها بانوی پاکبان !
زندگی جالب رودکی، پدر شعر فارسی
همه چیز درباره زندگی بهرام بیضایی ؛ روشنفکر فصل‌های سخت
یک عروسی رویایی داشته باشید ! | بهترین ها را اینجا ببینید
زیبایی اندام خانم ها( جمع کردن باسن و بالا کشیدن سینه ) در زمانی کوتاه
فال حافظ
فال روزانه