نماز قضاء و احکام آن

همانطور که میدانید در طول شبانه روز باید نماز های واجب را به جا اورد ولی گاه پیش می اید که نماز ما قضا شود یعنی ممکن است به دلیل بیماری و یا هر مشکلی دیگر نتوانید نماز واجب خود را به جا اورید . برای همین در این بخش قصد بر ان کرده ایم که احکام نماز قضا را برای شما بیان کنیم . مطالب ما را در پرشین وی ببینید.

احکام نماز قضا

سؤال ۱: اگر نماز صبح قضا شود آیا قبل از بجا آوردن نماز ظهر، حتما باید ابتدا نماز صبح خوانده شود، یا بعد هم می شود خواند؟

جواب: بهتر آن است که قضای نماز صبح، قبل از نماز ظهر همان روز خوانده شود و بعضی از فقها آن را واجب می دانند.(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص ۷۸۲، م ۱۳۸۴)

سؤال ۲: اگر انسان در تعیین نماز قضا شده دچار تردید شود و نداند آن که قضا شده نماز صبح است یا ظهر تکلیف چیست؟

جواب: اگر یقین به قضای یکی از این دو نماز دارد باید یک نماز دو رکعتی و یک نماز چهار رکعتی بجای آورد تا یقین به انجام تکلیف پیدا کند.(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص ۷۸۳، م ۱۳۸۵)

ناتوانی در انجام نماز قضا

حکم تأخیر در خواندن نمازهای قضا

سؤال ۳: تعدادی نماز قضا داشته ام از سال ۷۹ تا سال ۸۰ نمازهای قضایم را که بیشتر آنها نماز صبح بوده است را خوانده ام. آیا یک سال قضا کردن کافی است یا باید بیشتر بخوانم؟

جواب: اگر یقین ندارید بیش از یک سال نماز صبح از شما قضا شده است، همین مقدار که خوانده اید کافی است هر چند احتیاط مستحب آن است که به مقداری بخوانید که تعیین به برائت ذمه پیدا کنید.(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص ۷۸۱، م ۱۳۷۲)

سؤال ۴: آیا نماز قضا وقت معینی دارد؟

جواب: نماز قضا وقت معینی ندارد هر وقت حال شما برای خواندن نماز قضا مساعد بود آن را به جا آورید.(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص ۷۷۸، م ۱۳۷۵)

سؤال ۵: آیا در قضای نمازها رعایت ترتیب لازم است؟

جواب: اگر ترتیب در قضای نمازها را می دانید به نظر بعضی مراجع احتیاط واجب رعایت ترتیب در قضای نمازهای یومیه است.و اگر ترتیب قضا شدن نماز را نمی دانید می توانید از نماز صبح شروع نموده به تدریج بقیه را نیز بجای آورید.(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص ۷۷۸، م ۱۳۷۵)

سؤال ۶: در مورد قضای نماز و روزه که نمی داند متعلق به چه روزی است یا چه ماهی، نظر مقام معظم رهبری و آیت الله لنکرانی را می خواستم جویا شوم متشکرم.

زمان قضا

زیادبودن تعداد نماز قضا و احکام نماز قضا

جواب: آن مقداری از نماز و روزه هائی که یقین دارد بجا نیاورده است قضا نماید و به نظر مقام معظم رهبری رعایت ترتیب در نماز قضا لازم نیست مگر بیننماز ظهر و عصر یا نماز مغرب و عشا از یک روز یعنی اگر قضای نماز ظهر و عصر را می خواهد بجا آورد احکام نماز قضا اول نماز ظهر و سپس نماز عصر را بخواند و کفاره روزه های قضا شده را نیز بپردازد و به نظر آیت الله لنکرانی احتیاط واجب، برای کسی که ترتیب قضا شدن نمازهای خود را می داند رعایت ترتیب در قضاء نمازهای یومیه است.و اگر ترتیب قضا شدن آن را نمی داند رعایت ترتیب بین نماز ظهر و عصر و مغرب و عشاء از هر روز را بنماید.(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص 778و ص ۷۸۸)

سؤال ۷: کسی که چند سال نماز قضا باید بجا آورد اگر نتواند آنها را به جای آورد و فقط نماز یومیه خود را بخواند چه حکمی دارد؟

جواب: لازم است به تدریج نمازهای قضای خود را به جا آورد مثلا با هر نماز یک نماز قضائی هم بخواند یا آخر شب یک شبانه روز نماز قضائی بخواند.و اگر موفق به انجام آن در تمام عمر نشود لازم است وصیت کند تا ورثه برایش انجام دهند.

خواندن نماز مخصوص به جای نمازهای قضا

(ر.ک: توضیح المسائل ۱۲ مرجع، ج ۱، ص ۷۸۸، س ۵۴۷)

سؤال ۸: کسی که یک ماه نماز قضا دارد آیا می تواند ابتدا تمام نماز قضای صبح ۳۰ روز و بعد نماز ظهر و بعد نماز عصر و بعد مغرب و عشاء را بخواند؟

جواب: خواندن نماز قضا به نحو مذکور به نظر بسیاری از فقها اشکالی ندارد.البته چنانچه مرجع تقلید خود را تعیین فرمائید نظر ایشان نیز بیان خواهد شد.(ر.ک: توضیح المسائل12 مرجع، ج ۱، ص ۷۷۸، م ۱۳۷۵)

سؤال ۹: آیا نماز قضای مسافر شکسته است؟ اگر به وطن خود رسید چطور؟

جواب: نمازی که در سفر به صورت شکسته قضا شده است به همان صورت باید بجا آورده شود هر چند در وطن آن را بجای آورند و نماز قضای تمام را بهصورت کامل باید خواند اگر چه بخواهیم در سفر بخوانیم.(ر.ک: استفتائات امام خمینی (ره)، ج ۱، ص ۱۸۲، س199)

سؤال ۱۰: در ادای نماز قضا چه قسمتهائی از نماز و اقامه را می توان نخواند و نماز را خلاصه کرد؟

جواب:می توانید اقامه را نخوانید و ذکرهای مستحبی و قنوت را نگوئید و به مقدار واجب اکتفا نمائید.(ر.ک: مجمع المسائلآیه الله گلپایگانی، ج ۱، ص ۲۲۲، س ۵۶۶)

اندیشه قم