مشاهده : 217فرهنگ زندگیRSS

آداب و سنن ایرانیان باستان به مناسبت عید نوروز

آداب و سنن ایرانیان باستان به مناسبت عید نوروزفرهنگ و هنر و شعر
مراسم عید نوروز در جنوب شرق استان تهران شهر‌های پاکدشت، ورامین و پیشوا از نقاط تاریخی ایران محسوب می‌شوند و از قدیم‌الایام، آداب و رسوم ویژه‌ای در آیین‌های استقبال از بهار و عید نوروز بر این مناطق حاکم بوده و بسیاری از این آئین‌ها، هنوز پا برجاست شهرهای جنوب شرق استان تهران قدمت حدود ۷ […]

مراسم عید نوروز در جنوب شرق استان تهران

شهر‌های پاکدشت، ورامین و پیشوا از نقاط تاریخی ایران محسوب
می‌شوند و از قدیم‌الایام، آداب و رسوم ویژه‌ای در آیین‌های استقبال از بهار و عید نوروز بر این مناطق حاکم
بوده و بسیاری از این آئین‌ها، هنوز پا برجاست

شهرهای جنوب شرق استان تهران قدمت حدود ۷ هزار
ساله دارند، در ادامه تعدادی از آداب و رسوم عید و سال نو این خطه از کشورمان را بررسی
کرده‌ایم.

 آداب و سنن ایرانیان باستان به مناسبت عید نوروز

سمنوپزان

سنت سمنوپزان، حدود ۲۰ روز مانده به عید نوروز انجام می‌شود تا سمنو برای سفره هفت سین آماده باشد.

چهارشنبه سوری

اکثر مردم در شب چهارشنبه آخر سال، از بیابان‌ها علف و هیزم جمع می‌کردند، به خانه‌ها می‌بردند و در
این شب، کپه‌هایی از این هیزم‌ها را آتش می‌زدند و از روی آن می پریدند.

در داودآباد ورامین، کپه‌هایی از آتش را رو به قبله قرار می‌دادند و سه دفعه از روی آتش می‌پریدند؛ جهت
اول و آخر به سمت قبله و بار دوم پریدن آنها در جهت مخالف قبله می‌شد!

در شب چهارشنبه سوری،
عده‌ای پشت در، دیوار، پشت بام یا سر چهار راه می‌ایستادند و هر نیتی که داشتند به فال نیک یا
بد تأویل می‌کردند.شخصی که حرفها را به فال نیک گرفته بود، اگر به حاجت و نیت خود می رسید، برای
افرادی که حرفهای خوب می‌زدند، هدیه‌ای تهیه می کرده و به آنها می‌داد.

 شال اندازی

بعضی خانه‌ها سوراخی وسط سقف داشتند که از سوراخ، طاق شالی را به داخل خانه آویزان می کردند و صاحبخانه
به آن شال چیزی می پیچید و گره می‌زد.شخصی که شال را داخل انداخته بود، آن را بالا می کشید
و آنچه به شال پیچیده شده بود را برای شفای بیمار مفید می‌دانست.

قاشق‌زنی

دراین مراسم، به طور معمول، پسر بچه ها، جوانها یا دختران کوچک، چادری روی سر می انداختند و سعی
می کردند که شناخته نشوند و در پشت در یا دیوار هر منزلی با یک قاشق به داخل کاسه‌ای مسی
یا روی می‌زدند تا اینکه صاحبخانه بیرون بیاید و در کاسه آنها پول، شکلات، شیرینی یا آجیل بریزد.

آداب و سنن ایرانیان باستان به مناسبت عید نوروز

حاجت خواهی

در روستای ظهیرآباد، تعدادی جمع می شدند و هر یک حاجت خود را در نظر گرفته و نیت
می کردند و بعد اشیائی مانند دکمه، سنجاق، گیره و…
را داخل یک خمره می ریختند و در آن خمره نیز آب می ریختند؛ سپس فردی مسن، هر یک از
اشیاء رابیرون می آورد و شعر گونه ای می ساخت و می خواند.

هر کس با دیدن شیء خود و شنیدن شعری که برایش خوانده می شد، آن شعر را به فال
نیک یا بد برای حاجت خود تعبیر و تأویل می کرد(dot)

غذای شب چهارشنبه سوری
مردم شهرستانهای ورامین، پیشوا و
پاکدشت، در این شب، باید غذایی می خوردند که در آن سبزی باشد؛ غذاهایی مانند: سبزی پلو با ماهی(دودی)، برنج
و خورشت اسفناج و…

جمعه آخر سال
برخی اعتقاد دارند که چون هنگام سال نو برای خانه و خانواده خود تهیه و تدارکی می
بینند، روح اموات نیز منتظر خیرات است که نباید آنها را فراموش کرد.مردم نیز به همین منظور، یا سه شب
جمعه آخر سال یا از شب چهارشنبه تا شب جمعه آخر سال و یا فقط در آخرین شب جمعه، خیرات
می‌دهند.

آداب و سنن ایرانیان باستان به مناسبت عید نوروز

آداب استقبال از نوروز
ساکنان این مناطق، قبل از عید به خانه تکانی و تعمیر خانه می پرداختند، بدین
شکل که داخل اتاق را با خاک رس یا خاکی که از زمین زراعتی می آوردند، تعمیر می کردند و
سپس دوغآبی درست می کردند و دیوارهای خانه را با آن شرتک می زدند و تمیز و برّاق می کردند.

آنها به تعمیر و تمیز کردن اجاقها هم می پرداختند، سپس ظرفهای زیبایی مثل قندان های بلور، چراغ ها و
قاب‌های چینی، لاله‌ها و چراغ های گرد سوز را در طاقچه ها یا “رَف”ها که بالاتر از طاقچه بود (به
حالت دکورهای کنونی) قرار می دادند تا ظاهر خانه را تزیین کنند.

گلیم پنبه ای یا نمدی را که شسته بودند، در خانه پهن می کردند، دور سبزی هایی که قبلا سبز
کرده بودند، پارچه‌های باریک قرمز می‌بستند، سماور برنجی را برّاق می‌کردند، تخم مرغ‌ها را با روناس یا پوست پیاز رنگ
می‌کردند، دست و پای خود را حنا می‌بستند، لباس نو تهیه می‌کردند و اگر نداشتند، لباس خود را پشت و
رو می کردند یا وصله می‌زدند(dot)

نوروز خوانی

 آداب و سنن ایرانیان باستان به مناسبت عید نوروز

دو سه روز مانده به عید، جوانها به سوی خانه‌های اهالی
محل یا روستا می رفتند، در می زدند و پشت در شعری می‌خواندند، یکی از آنها دامنی به تن داشت
و آنچه به آنها می دادند، در دامنش جمع آوری می کرد.

اهالی روستا نیر آجیل، حلوا، باسمه، تخم مرغ و…
را به جوانها می دادند.

یکی از شعرهایی که آنها می‌خواندند و چیزی دریافت می کردند، چنین است:

بخوانم من امام اولین را / شه
کشور امیرالمومنین رازبان بگشایم و گویم سخن را / امام دومین یعنی حسن راامام سومین شاه شهیدان / حسینم کشته
با تیغ یزیدانامام چهارمین زین العباد است / گل باغ حسینم را مراد استامام پنجمین محمد باقر / به فریادم
برس در روز آخرامام ششمین جعفر صادق / که لطف احسنش سهم خلایقامام هفتمین موسی ابن جعفر / گل گلدستۀ
آل پیمبرامام هشتمین خوانم رضا را / رضا بخشندۀ روز جزا راامام نهمین جود است زمین را / تقی باشد
امام مرعالمین راامام دهمین آمد به میدان / ملائک بر سرش خوانند قرآنامام یازدهم را بنده ام من /غلامی می
کنم تا زنده ام منامام آخرین ورد زبانم / محمد مهدی صاحب زمانم

بدین وسیله خانه‌های مردم جنوب شرق استان
تهران، با نام ائمه متبرک می شد و آنها با نام ائمه معصومین(ع) به استقبال نوروز می‌رفتند

همشهری آنلاین

2016-09-03 / گردآوری:
دکتر طاهری
نظر خود را بنویسید-نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین ویدکتر طاهری
هاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو راهاتف اصفهانی | شعر زیبای سوی خود خوان یک رهم تا تحفه جان آرم تو را
هاتف اصفهانی شاعر توانا و مسلط به زبان فارسی و عربی بوده است وی از جمله شاعران نامی در سبک ترجیع‌بند و ترکیب‌بند می باشد.
سوژه های روز رو این جا ببینید !
فال روزانه
از بین بردن چاقی موضعی به آسانی و فوری !
تعبیر خواب
۱۳ بدر در آذربایجان غربی چگونه است؟
توحی شیرازی | شعر زیبای بازی زلف تو امشب
روز جهانی انیمیشن در ۲۸ اکتبر
روز مادر | عجیب ترین مراسم های روز مادر در دنیا
احمد گلچین معانی | شعر زیبای نگهش سوی دگر بود و نگاهش کردم
جشن هالووین در ۳۱ اکتبر
مراسم عروس بران چگونه برگزار می شود؟
میلاد امام رضا (ع) | اشعار مربوط به آن روز
روز جهانی پسوریازیس در ۲۹ اکتبر
فریدونشهر | عروسی گرجی در این شهر چگونه برگزار می شود؟
جشن آبانگان در دهم آبان
مسعود سعد سلمان | شعر زیبای در بزم پادشا نگر این کاروبار گل
روز ملّی مبارزه با استکبار در ۱۳ آبان
آیین تولد فرزند در کردستان چگونه است؟
عید قربان | اشعار تبریک این روز بزرگ
فروغی بسطامی | شعر زیبای صف مژگان تو بشکست چنان دل‌ها را
روز جهانی پرتونگاری (رادیولوژی) در ۸ نوامبر
خراسان جنوبی | رمضانی‌خوانی رسم کهن خراسان جنوبی در رمضان
روز فرهنگ عمومی در ۱۴ آبان
بیدل دهلوی | شعر زیبای ای خیال قامتت آه ضعیفان را عصا
دامغان | جشنواره شیردوشان یا امامدر
کارو دردریان | شعر زیبای از بس کف دست بر جبین کوبیدم
گیلان | مراسم عروس فوشای چگونه برگزار می شود؟
مهدی اخوان ثالث | شعر زیبای منزلی در دوردست
مصر | فانوس رمضان سنت فاطمیان در این دیار
روز جهانی علم در ۱۰ نوامبر
عید غدیر | اشعار مربوط به آن (۴)
روز ملی کیفیت در ۱۸ آبان
ژاپن | جشن شکوفه های گیلاس در این کشور
روز جهانی ذات الریه در ۱۲ نوامبر
ایرج میرزا | شعر زیبای شکوه ی شاگرد
روز جهانی دیابت در ۱۴ نوامبر
دوره قاجار | مراسم جالب ازدواج بلوچ ها
قیصر امین پور | شعر زیبای این ترانه بوی نان نمی دهد
روز بزرگداشت سید محمدحسین طباطبایی در ۲۴ آبان