گشت و گذار در گذشته های خانه های تهران

مشاهده : 1224
گشت و گذار در گذشته های خانه های تهران گردشگری
اگر شما هم علاقه مند به خانه های تاریخی و قدیمی هستید ما در این مطلب برای شما علاقه مند تاریخ و گردشگری مجموعه ای از خانه های تاریخی تهران را به اشتراک خواهیم گذاشت

تهران زیبا پیشینه تاریخی فراوانی دارد و بنابراین مملو از مکان ها
و منازل تاریخی است ما در این مطلب از پرشین وی قصد داریم برای
شما نمونه هایی از خانه های تاریخی تهران که پیشنه تاریخی دارند را
به اشتراک بگذاریم در ادامه همراه ما باشید

خانه های تاریخی تهران

عمارت‌های مجلل و زیبایی که به قدمت زمان در تاریخ این کشور ریشه دارند در
بیشتر نقاط ایران و شهرهای بزرگ جای خوش کرده‌اند؛ چهاردیواری‌های مجللی که زمانی برای خود روح زندگی بودند و نسل
در نسل خانواده‌های بزرگی را در خود جای داده اند.

حال این عمارت‌های چشم نواز و قدیمی که هنوز هم در دل‌شهرهای ما کنج عزلت گزیده‌اند، منتظر بازدید کننده‌هایی هستند
که بار دیگر زندگی را به حیاط این خانه‌ها باز گردانند.
در این مطلب قصد داریم تا خانه های تاریخی شهر تهران را به شما معرفی کنیم.عمارت مسعودیه
عمارت مسعودیه یکی از خانه‌های تاریخی شهر تهران است که در خیابان جمهوری، نرسیده به بهارستان، خیابان ملت، تقاطع
خیابان اکباتان قرار دارد.

عمارت مسعودیه به دستور مسعود میرزا ملقب به ظل‌السلطان (فرزند ناصرالدین شاه) در سال ۱۲۹۵ هجری قمری در زمینی به
مساحت حدود ۴۰۰۰ مترمربع بنا شد.

عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه

معمار این بنا استاد شعبار معمارباشی و ناظر آن میرزا رضاقلی خانی ملقب به سراج‌الملک بوده است.
این بنا از دو قسمت اندرونی و بیرونی و دیگر محلقات تشکیل شده است.

عمارت مسعودیه از زمان ساخت تا امروز، شاهد وقایع بسیاری بوده است.
در جریان جنبش مشروطه، با توجه به نزدیکی عمارت به میدان بهارستان و اختلاف ظل‌السلطان با برادرش (مظفرالدین شاه) و
فرزند او، یکی از پایگاه‌های مشروطه‌خواهان و مخالفان محمدعلی شاه بود.

در سال ۱۲۸۷، در نزدیکی این عمارت بمبی دست‌ساز زیر کالسکه محمدعلی شاه منفجر شد که این امر بهانه لازم
را برای به توپ بستن مجلس به محمدعلی شاه داد و پس از واقعه بهارستان، عمارت مسعودیه نیز به همراه
خانه ظهیرالدوله و سایر مشروطه‌خواهان، به رگبار بسته شد.

عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه

این خانه از جهات دیگر نیز حائز اهمیت می‌باشد زیر بنای بسیاری از ساختمان‌های فرهنگی کشور در این عمارت گذاشته
شد.
نخستین کتابخانه و موزه ملی ایران در بخشی از این عمارت برپا شد؛ در حدود سال‌های ۱۳۰۴، انجمن معارف با
استفاده از یکی از اتاق‌های این عمارت، نخستین کتابخانه رسمی کشور که پایه اصلی و اولیه کتابخانه ملی بود، را
گذاشت.

چند سال بعد نیز یکی دیگر از اتاق‌های عمارت به عتیقه‌های باستانی که از گوشه و کنار کشور به دست
آمده بود، اختصاص یافت و در حقیقت نخستین موزه ایران در آن پایه‌گذاری شد و در سال ۱۳۱۸، اشیای عتیقه
آن به موزه ملی منتقل شد.

در فاصله سال‌های ۳-۱۳۴۲ خورشیدی، از عمارت مسعودیه به عنوان دانشکده افسری استفاده شد.

عمارت مسعودیه

عمارت مسعودیه

در سال ۱۳۴۵ خورشیدی، با تفکیک وزارت آموزش و پرورش از وزارت فرهنگ و هنر، عمارت مسعودیه به وزارت آموزش
و پرورش سپرده شد و نخستین وزارتخانه آموزش و پرورش در آنجا مستقر شد.

خانه های تاریخی تهران

عمارت مسعودیه در ۲۵ شهریور سال ۱۳۹۰ خورشیدی، میزبان پانزدهمین جشن خانه سینما بود.

خانه امیر بهادر

خانه امیربهادر یکی از خانه‌های باارزش دوره قاجاریه است که در خیابان ولیعصر، جنوب میدان منیریه شهر تهران واقع شده
است.

خانه امیر بهادر

خانه امیر بهادر

این خانه در اصل متعلق به مرحوم حسین پاشازاده معروف به امیربهادر جنگ؛ وزیر جنگ مظفرالدین شاه قاجار بوده است.
مساحت این بنا در حدود ۳۰۰۰ مترمربع بوده و دارای بخش‌های مختلفی همچون تالار بزرگ آینه‌کاری شده، زیرزمین آینه‌کاری شده،
تالار بزرگ بالا، حوضخانه با تزئینات کاشی‌کاری و اتاق‌های متعدد برای برگزاری جلسات و سخنرانی‌ها و قرائت‌خانه عمومی و اتاق‌های
دیگر با کارکردهای مختلف می‌باشد.

در کتیبه دهلیز بنا نوشته شده است: «عمل میرزا آقا گچ کار ولد حسین ۱۳۱۸»

این بنا در اصل حسینیه
امیربهادر بود که تحت تملک شرکت پخش سیگار ایران درآمد و در نهایت توسط انجمن آثار ملی خریداری شد و
تعمیراتی در آن صورت گرفت و در حال حاضر نیز در تملک انجمن آثار و مفاخر فرهنگی می‌باشد.

خانه اسعد بختیاری

خانه تاریخی سردار اسعد، تنها بنای باقیمانده از مجموعه تاریخی و معروف باغ ایلخانی دوره ناصری و یکی از زیباترین
یادگارهای تاریخی شهر تهران است.

این خانه به عنوان یکی از زیباترین خانه‌های مسکونی تهران در سال ۱۲۹۱ شمسی به هزینه جعفر قلی خان بختیاری
(سردار اسعد سوم)، در ضلع شمال غربی میدان توپخانه در کوچه باغ ایلخانی که بعدها خیابان علاء الدوله نام گرفت،
ساخته شد.

باغ ایلخانی در قسمت غربی خیابان فردوسی یا علاء الدوله سابق شامل مجموعه بزرگی از کوچه میرشکار فعلی تا خیابان
جمهوری بوده است که در حال حاضر از این باغ وسیع، تنها قسمت‌های کوچکی به صورت فضای سبز در محوطه
بانک ملی شعبه مرکزی باقی مانده است.

خانه های تاریخی تهران

خانه اسعد بختیاری

بانک ملی موزه خصوصی خود را در این خانه دایر کرد و مجوزی هم برای بازدید علاقمندان از آن مجموعه
نمی‌دهد.
این بنا نمودی از ذوق و هنر معماری اواخر دوره قاجاریه است.

کوچه باغ ایلخانی با کف سنگ فرش و کناره‌های درخت‌کاری شده محل سکونت بسیاری از درباریان قاجار و سفرای خارجی
بود.
بعد از تغییراتی که در اجرای طرح توسعه شهری مبتنی بر استقرار نظام مدنی که بین سال‌های ۱۲۹۹ تا ۱۳۲۰
شکل گرفت خیابان علاء الدوله به خیابان فردوسی تغییر نام یافت.

طی ساخت و سازهایی که در سال ۱۳۰۷ در خیابان فردوسی انجام گرفت، بنای صندوق پس‌انداز ملی و دیگر بناهای
ادارات مرکزی بانک ملی ساخته شد.

خانه سردار اسعد بختیاری هم که در داخل این مجموعه قرار داشت، توسط بانک ملی ایران خریداری و مورد استفاده‌های
گوناگونی از جمله دایره فلاحت و کشاورزی، باشگاه ورزشی، محل پذیرایی از میهمانان، کتابخانه و … قرار گرفت تا اینکه
بانک ملی بر آن شد با به نمایش گذاشتن پیشکش‌ها و هدایای نفیسی که از بانک‌های سراسر جهان به بانک
ملی ایران فرستاده شده است، این بنا را به موزه بانک ملی ایران تغییر کاربری دهد.

اما موزه بانک ملی، نه برای استفاده عام که موزه‌ای خصوصی شد که تنها میهمانان بانک ملی امکان بازدید از
آن را دارند.

این بنای تاریخی در محوطه بانک ملی در خیابان فردوسی شهر تهران قرار دارد و به عنوان باشگاه بانک از
آن استفاده می‌شود.

این باغ در اوایل قرن بیستم جهت ایجاد بانک ملی ایران توسط دولت به تملک بانک ملی درآمد.

خانه قوام الدوله از خانه های تاریخی تهران

خانه قوام الدوله در تهران خیابان امیرکبیر، حد فاصل چهارراه سرچشمه و سه راه امین حضور، کوچه میرزا محمد وزیر
قرار دارد

این بنای زیبا که در سال ۱۲۵۳ قمری در زمان محمدشاه ساخته شد، متعلق به یکی از صاحب
منصبان دوره قاجار به نام میرزا محمد قوام الدوله آشتیانی می‌باشد.

این خانه تاریخی از جاذبه‌های شهر تهران است که در سال‌های قبل از انقلاب توسط انجمن آثار ملی خریداری و
به سازمان ملی حفاظت آثار باستانی واگذار شد و این سازمان آن را مرمت کرد.

خانه های تاریخی تهران

خانه قوام الدوله

قسمتی از بنا در تعریض کوچه میرزا محمود وزیر از بین‌رفته که به احتمال زیاد متصل‌کننده اندرونی و بیرونی به
یکدیگر بوده است‌.

همچنین‌، تبدیل ایوان تابستانی به تالار آینه کاری از دیگر تغییرات بنا است که پس از توسعه ارتباط ایرانیان با
کشورهای اروپایی صورت گرفته است‌.

از خصوصیات این بنا باید به نظم و تقارنی اشاره کرد که با آجر و چوب در نمای ساختمان به
وجود آمده است‌.
وجود ۷ دری در این بنا از جمله مهم‌ترین عوامل زیبایی آن محسوب می‌شود.
۷ دری جزو عنصرهای معماری ایرانی‌اسلامی است‌.
در حیاط بیرونی یک حوض و چند باغچه تعبیه شده است.

قرینه این حیاط نیز حیاط دیگری است که حیاط اندرونی محسوب می‌شود و دارای باغچه و حوض است‌.
این دو حیاط با چند راهرو به هم‌دیگر مرتبط می‌شوند.
از ویژگی‌های دیگر وجود دو بادگیر و یک شیروانی در بام بنا است که انسان را برای رفتن به طبقات
بالا بر می‌انگیزد.
این دو بادگیر قرینه هم هستند.

خانه های تاریخی تهران

خانه قوام الدوله

در این بنا نمای بادگیر از آجر تهیه شده است و تزیینات قسمت فوقانی هر شیار دارای ارسی و آینه
است که این عامل هماهنگی کامل بین تزیینات نقاط مختلف بنا را نشان می‌دهد.
این هماهنگی در کار معماری و هنر ایران از بزرگ‌ترین تا ظریف‌ترین عناصر را شامل می‌شود.

ورود به قسمت داخل بنا از حیاط بیرونی و درونی و از طریق دو راه پله انجام می‌شود.
طبقه‌اول متشکل از ۲ تالار بزرگ به نام‌های آینه و تبنی یا سفره‌خانه و ۲ راهرو و ۳ اتاق کوچک
است‌.
طبقه دوم نیز متشکل از ۲ راهرو و ۶ اتاق است که یک راهرو و ۳ اتاق در ضلع غربی
و یک راهرو و ۳ اتاق دیگر در ضلع شرقی بنا شده است‌.
زیر زمین ساختمان در قسمت زیرین تالار آینه و تبنی قرار گرفته که تنها از حیاط اندرونی می‌توان به آن
وارد شد.

اتاق یا تالار آینه این مجموعه که در طبقه هم‌کف و در قسمت شمالی خانه قرار دارد و از دیگر
اتاق‌های جانبی بزرگ‌تر است‌، مخصوص پذیرایی از میهمانان و سیاست‌مداران وقت بوده است‌، و از بخش اندرونی خانه مجزا است‌.
تزیینات این تالار به دلیل رفت و آمد رجال کشورهای غربی‌، از الگوهای غربی پیروی کرده‌است‌.
تصاویر زنان فرنگی به‌صورت کارت پستال در میان آینه‌کاری‌ها و موتیف‌های گچ‌بری نشان‌دهنده این مطلب است.

داخل خانه قوام الدوله

در این اتاق سه ارسی‌، ۷ پنجره ارسی‌، ۳ در چوبی و ۴ طاقچه وجود دارد.
ارسی‌های اتاق دارای گره‌های کنده‌کاری شده و تزیینات چوبی ظریف و شیشه‌های رنگی است که روی آن‌ها توسط هنرمندان نقاشی
شده‌است‌.

تالار دیگر بنا تالار تبنی یا سفره‌خانه است که در ضلع جنوبی واقع است و به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص
و آفتاب‌گیر بودن آن‌، به زمستان‌نشین موسوم است‌.
در قسمت شمالی تالار تبنی یک فرو رفتگی وجود دارد که شاه‌نشین اتاق محسوب می‌شود.

در تالار آینه و تالار سفره‌خانه‌، ۷ ارسی جنوبی و ۷ ارسی شمالی به صورت پنجره هستند و ۳ ارسی
میان تالار به صورت در کاربرد دارند.

در طبقه اول و دوم‌، در دو طرف تالار آینه و سفره‌خانه در طرف شمال دو اتاق و یک دهلیز
قرار دارد.
اتاق‌های جانبی واقع در طبقه هم‌کف‌، در ضلع شمالی کوچک‌تر از اتاق‌های مشابه در طبقه فوقانی است.

اتاق‌ها دارای درهایی به عرض ۶۰ سانتی‌متر است که یکی از این درها به راهرو و دیگری به دهلیز میان
دو اتاق باز می‌شود.

خانه قوام الدوله در سال ۱۳۷۷ با شماره ۲۰۲۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

خانه جلال الدین تهرانی

خانه جلال‌الدین تهرانی در ضلع غربی خیابان ری، نرسیده به سه راه امین حضور شهر تهران قرار دارد.

سید جلال الدین تهرانی با رفتن محمد رضا پهلوی از ایران در سال ۱۳۵۷ رئیس شورای سلطنت شد و طی
ملاقاتی که با حضرت امام خمینی (ره) در پاریس داشت از مقام خود استعفاء داد.

خانه سید جلال‌الدین تهرانی از آثار دوره قاجاریه است و پس از تملک آن اوسط آستان قدس رضوی، به دفتر
نمایندگی این آستان تبدیل شد.

مصالح به کار رفته در این بنا عمدتا، شامل آجر، خشت، چوب، سنگ، گچ و … است.

خانه های تاریخی تهران

خانه جلال الدین تهرانی

تزئینات این بنا قبل از تخریب نیز شامل، گره چینی آجری، آئینه‌کاری، حجاری روی سنگ، گچ‌بری، نقاشی روی دیوار و
کاشیکاری است.

خانه جلال‌الدین تهرانی در سال ۱۳۸۰ توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره ۴۵۶۸ در فهرست آثار ملی ایران
به ثبت رسید.

خانه پروفسور عدل از خانه های تاریخی تهران

خانه پروفسور عدل در سال ۱۳۱۰ در تهران، خیابان ولی‌عصر (عج) رو به روی کاخ مرمر ساخته
شد.

بر اساس گفته‌های وکیل مالک و همچنین نوع معماری، این خانه توسط یک معمار روسی ساخته شده است.

خانه پروفسور عدل دارای ۲۷۰۰ متر مربع عرصه و حدود ۱۰۰۰ متر مربع زیربنا، شامل یک طبقه ساختمان اعیانی با
زیرزمین همراه با آپارتمان سرایدار و سینمای خانگی است.

پلان این خانه از نوع روسی شامل بخش‌های خصوصی، پذیرایی، محل بیتوته مهمان، مطب، منزل سرایدار، راننده، خدمه، همراه با
۳ ورودی است.

سطوح داخلی بنا با اندود گچ ساده است ولی در سقف از گچبری استفاده شده است.
همچنین در بخش شرقی بنا از کاشی‌های خشتی منقوش در ازاره دیوار استفاده شده است.

خانه های تاریخی تهران

خانه جلال الدین تهرانی

نماهای خارجی این خانه ترکیبی از آجر و گچ سفید بوده و در قسمت رخ بام با گچبری تزئین شده
است.
این خانه به تملک دولت درآمد و تبدیل به دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام شد.

خانه پروفسور عدل در سال ۱۳۷۷ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۰۸۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت
رسید.

خانه تیمور تاش

خانه تیمورتاش از جمله آثار دوره پهلوی اول است و در تهران، شمال‌غرب پادگان باغشاه سابق، داخل
محوطه دانشگاه فرماندهی و ستاد قرار دارد.

این خانه در حدود سال ۱۳۱۰ ساخته شد و به عبدالحسین تیمورتاش، وزیر دربار رضا پهلوی تعلق داشت.

خانه تاریخی رنجبر

خانه تاریخی رنجبر خانه های تاریخی تهران

خانه تیمورتاش در ۲ طبقه ساخته شد و دارای زیرزمین است.
ارتفاع در طبقات این ساختمان متفاوت است.

تزئینات بنا شامل نمای آجری است که به شکلی استادانه از آجر استفاده شده است.
همچنین آئینه‌کاری‌های نفیس که در گیلویی‌ها و سقف تالار اصلی کار شده‌اند، قابل توجه می‌باشد.

گچبری‌های ظریف و زیبایی نیز در سرستون‌ها و سایر بخش‌های بنا وجود دارد.
درها و پنجره‌های چوبی نیز با وجود فرم‌های و اشکال خاص خود، جلوه زیبایی به این بنا داده‌اند.

خانه تیمورتاش در سال ۱۳۸۳ توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره ۱۱۱۹۷ در فهرست آثار ملی ایران به
ثبت رسید.

بیشتر بدانید از خانه تاریخی رنجبر

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بهارستان گفت: با ثبت ملی
نخستین خانه تاریخی در شهر صالحیه، خانه تاریخی رنجبر به عنوان اقامتگاه سنتی یا مرکز صنایع‌دستی تعریف می‌شود.
حمید کریمی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بهارستان، با اشاره به قدمت تاریخی
خانه رنجبر در شهرستان بهارستان اظهار داشت: قدمت این خانه تاریخی به بیش
از ۱۰۰  سال و به دوره قاجاریه بر می‌گردد‌‎ که با توجه به استفاده از مصالح آجر،
خشت و ملات در ساخت این بنا، شاکله آن به خوبی حفظ شده است.

وی بیان کرد: حفاظت و نگهداری از این بنای تاریخی به دلیل صیانت از آثار تاریخی
و ماندگار از اهمیت ویژه‌‌ای برخوردار است و عملیات ساماندهی و مرمّت آن با
موافقت مالک و نظارت و مساعدت میراث فرهنگی انجام خواهد شد که این بنای تاریخی به عنوان اقامتگاه سنتی یا مرکز صنایع‌دستی تعریف می‌شود.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان بهارستان
سپس افزود: شهرستان بهارستان ۲۳ اثر ثبت شده تاریخی دارد که با تشکیل
دو پرونده پل تاریخی سالور و خانه تاریخی رنجبر، آثار تاریخی در این شهرستان به ۲۵ اثر می‌رسد.

ایده ال / tasnimnews

2020-08-29 / گردآوری:
برچسب ها:
گزارش خطا در خبر
نظر خود را بنویسید - نظرات کاربران (۰)
فیلم پرشین وی
logo-samandehi