غار بورنیک فیروزکوه کجاست؟ عکس طولانیترین غار تهران با ۱۴۸ پله شگفتانگیز

غار بورنیک فیروزکوه یکی از زیباترین و طولانیترین غارهای طبیعی اطراف تهران است که در نزدیکی روستای هرانده قرار دارد. این غار با دهانهای بزرگ، تالارهای سنگی، قندیلهای رنگارنگ و دالانهای طولانی، یکی از جاذبههای کمتر شناختهشده طبیعت کوهستانی استان تهران محسوب میشود.
به گزارش پرشین وی، غار بورنیک در شهرستان فیروزکوه واقع شده و بر اساس گزارش منتشرشده در ۲۵ آبان ۱۴۰۵، با طول اندازهگیریشده ۳۴۷۰ متر، طولانیترین غار استان تهران و چهارمین غار طولانی کشور معرفی شده است.
یکی از ویژگیهای جالب این غار، وجود ۱۴۸ پله برای رسیدن از دهانه به بخش ورودی آن است. پس از عبور از این پلهها، فضای تاریک و خنک غار با تالارهای بلند و سازههای آهکی پیش روی بازدیدکنندگان قرار میگیرد.
غار بورنیک علاوه بر زیبایی طبیعی، به دلیل وجود آثار سفالی و نشانههای استفاده انسان در گذشته، ارزش تاریخی نیز دارد. البته بخشهای عمیق و پرتگاهی غار برای بازدید معمولی مناسب نیستند و ورود به آنها به تجهیزات تخصصی و راهنمای باتجربه نیاز دارد.
عکس غار بورنیک؛ طولانیترین غار استان تهران
تصاویر غار بورنیک نشان میدهد دهانه بزرگ و صخرهای آن در میان ارتفاعات کوهستانی قرار گرفته است. دیوارههای سنگی بلند، ورودی تاریک و فضای طبیعی اطراف، منظرهای متفاوت از غارهای کوچک و معمولی ایجاد میکنند.

قرار گرفتن یک انسان در مقابل دهانه غار، عظمت این حفره طبیعی را بهخوبی نشان میدهد. مسیر ورودی، سنگلاخی است و بازدیدکنندگان باید با کفش و تجهیزات مناسب وارد این محیط شوند.
غار بورنیک کجاست؟ آدرس دقیق غار بورنیک فیروزکوه
غار بورنیک در استان تهران، شهرستان فیروزکوه و در محدوده کوهستانی روستای هرانده قرار دارد.
بر اساس گزارش همشهری، موقعیت این غار حدود ۱۲۰ کیلومتری شرق تهران، ۱۲ کیلومتری جنوب غربی شهر فیروزکوه و ۶ کیلومتری جنوب روستای هرانده عنوان شده است. در برخی راهنماهای گردشگری، فاصلههای متفاوتی بر اساس مبدأ و مسیر اندازهگیری درج شده است.
غار در انتهای یکی از درههای منشعب از دره بزرگ هرانده واقع شده و رودخانه نمرود در پاییندست این منطقه جریان دارد.
نشانی کلی: استان تهران، شهرستان فیروزکوه، روستای هرانده، ارتفاعات جنوبی روستا، غار بورنیک.
برای آشنایی بیشتر با مناطق طبیعی ایران میتوانید از بخش گردشگری پرشین وی استفاده کنید.
مسیر دسترسی به غار بورنیک از تهران
برای رفتن به غار بورنیک از تهران، ابتدا باید از مسیر جاده تهران به دماوند و فیروزکوه حرکت کنید و خود را به محدوده روستای هرانده برسانید.
پس از رسیدن به روستا، ادامه مسیر تا غار عمدتاً پیاده و کوهستانی است. بنابراین نمیتوان با خودرو شخصی تا دهانه غار رفت.
مراحل رسیدن به غار بورنیک
- از تهران به سمت جاده دماوند و فیروزکوه حرکت کنید.
- در محدوده فیروزکوه، مسیر دسترسی به روستای هرانده را انتخاب کنید.
- پس از رسیدن به روستا، خودرو را در محل مجاز و امن پارک کنید.
- مسیر پیادهروی منتهی به دره و ارتفاعات بورنیک را با کمک راهنمای محلی دنبال کنید.
- پس از رسیدن به دهانه، وضعیت آبوهوا و ایمنی پلهها را بررسی کنید.
- تنها در صورت همراه داشتن تجهیزات و راهنمای مناسب، وارد بخش مجاز غار شوید.
زمان پیادهروی به سرعت حرکت، شرایط آبوهوایی و مسیر انتخابی بستگی دارد. در بعضی راهنماهای سفر، حدود یک تا یکونیم ساعت پیادهروی برای رسیدن به ورودی غار ذکر شده است.
به دلیل وجود مسیرهای فرعی در ارتفاعات، بهتر است نخستین بازدید با همراهی راهنمای محلی یا گروه طبیعتگردی باتجربه انجام شود.
غار بورنیک چند کیلومتر طول دارد؟
بر اساس اندازهگیریهای نقلشده در گزارش همشهری، طول شناساییشده غار بورنیک حدود ۳۴۷۰ متر است.
در همین گزارش، طول شعبه اصلی غار حدود ۵۰۰ متر عنوان شده است. تفاوت این دو عدد به گستردگی شاخهها، دالانها و مسیرهای داخلی مجموعه مربوط میشود.
غار بورنیک به دلیل طول زیاد و ساختار پیچیده، در گزارشهای گردشگری بهعنوان طولانیترین غار استان تهران معرفی شده است.
این موضوع به معنای قابل پیمایش بودن تمام ۳۴۷۰ متر برای گردشگران عادی نیست. بخشی از غار دارای مسیرهای دشوار، دهلیزهای محدود و پرتگاههایی است که برای عبور ایمن نیاز به دانش فنی غارنوردی دارند.
غار بورنیک چند پله دارد؟
طبق اطلاعات منتشرشده، برای رسیدن از دهانه غار بورنیک به قسمت داخلی آن باید از ۱۴۸ پله پایین رفت.
این پلهها برای آسانتر کردن ورود به بخش ابتدایی غار ایجاد شدهاند، اما وجود آنها به معنی ایمن بودن تمام مسیر داخلی نیست.
سنگهای مرطوب، تاریکی و اختلاف ارتفاع در بخشهای مختلف همچنان میتوانند خطر لغزش و سقوط ایجاد کنند.
افرادی که مشکلات حرکتی، ترس شدید از ارتفاع یا محدودیت جسمانی دارند، بهتر است قبل از برنامهریزی برای ورود، دشواری مسیر را ارزیابی کنند.
عکس داخل غار بورنیک و قندیلهای شگفتانگیز
یکی از زیباترین بخشهای غار بورنیک، سازههای آهکی آن است که طی زمان بسیار طولانی بر اثر حرکت و رسوب آب ایجاد شدهاند.
قندیلهایی که از سقف آویزان میشوند، استالاکتیت یا چکنده نام دارند و رسوبهایی که از کف به سمت بالا رشد میکنند، استالاگمیت یا چکیده هستند.
در بعضی بخشهای غار، شکل این رسوبات به گلکلم یا دانههای نخود شباهت دارد و رنگهای سفید، کرم و صورتی در میان آنها دیده میشود.

این سازهها بسیار آسیبپذیر هستند و لمس کردن، شکستن یا جمعآوری آنها میتواند به بخشی از میراث طبیعی غار صدمه بزند.
تالارهای چهارگانه غار بورنیک چه ویژگیهایی دارند؟
غار بورنیک از چهار تالار اصلی تشکیل شده است که هر کدام ویژگیهای متفاوتی دارند. وجود راهروها و ارتباط میان تالارها، این مجموعه را به فضایی گسترده و چندبخشی تبدیل کرده است.
تالار اول غار بورنیک
تالار اول، بخش ابتدایی و وسیع غار است و ارتفاع آن در گزارش همشهری حدود ۸ متر عنوان شده است.
در کف این تالار تختهسنگهای بزرگ دیده میشود و گزارشهایی از وجود سفالهای قدیمی و آثار استفاده انسان از فضای غار منتشر شده است.
این نشانهها، اهمیت تاریخی غار بورنیک را در کنار ارزش زمینشناسی آن افزایش میدهند.
تالار دوم غار بورنیک
تالار دوم به دلیل ارتفاع زیاد سقف و وجود قندیلهای متنوع از بخشهای دیدنی غار به شمار میرود.
ارتفاع این تالار در برخی قسمتها حدود ۱۰ تا ۲۰ متر گزارش شده است.
دالانهای فرعی در این بخش وجود دارند که یکی از آنها با طول تقریبی ۳۰ متر به تالار سوم متصل میشود.
چکندههای گلکلمی و نخودی با رنگهای روشن و صورتی از ویژگیهای طبیعی تالار دوم هستند.
تالار سوم و بخشهای عمیق غار بورنیک
تالار سوم در قسمت عمیقتری قرار دارد. بر اساس گزارش منتشرشده، پایینترین سطح آن در محدودهای حدود ۶۰ متر پایینتر از دهانه غار قرار گرفته است.
مسیرهای سنگلاخی، اختلاف سطح و بخشهای ناهموار باعث میشوند عبور از این تالار به مراقبت بیشتری نیاز داشته باشد.
بازدیدکنندگان غیرحرفهای نباید بدون راهنما و تجهیزات وارد دالانهای ناشناخته این قسمت شوند.
تالار پرتگاه غار بورنیک
چهارمین تالار با نام تالار پرتگاه شناخته میشود. همانطور که نام آن نشان میدهد، بخشهایی از این تالار دارای گودالها و پرتگاههای عمیق است.
عمق برخی پرتگاههای این بخش حدود ۲۰ متر گزارش شده است.
همچنین در این تالار فضای نسبتاً مسطحی وجود دارد که در گزارشهای تاریخی به احتمال استفاده از آن بهعنوان پناهگاه اشاره شده است.
ورود به تالار پرتگاه برای گردشگران معمولی توصیه نمیشود. پیمایش این بخش باید فقط در قالب برنامه تخصصی غارنوردی انجام شود.
غار بورنیک چگونه تشکیل شده است؟
غار بورنیک یک غار آهکی است. سنگ آهک در تماس طولانیمدت با آب دارای خاصیت اسیدی ضعیف، بهتدریج حل میشود و حفرهها و شکافهای طبیعی در آن گسترش پیدا میکنند.
ادامه این فرایند در دورههای طولانی زمینشناسی میتواند دالانها و تالارهای بزرگ زیرزمینی ایجاد کند.
فعالیتهای زمینشناسی و وجود شکستگیها و گسلها نیز در شکلگیری و گسترش فضای این غار نقش داشتهاند.
بررسی این نوع پدیدهها نشان میدهد شکلگیری یک غار بزرگ حاصل فرایندی طولانی است و سازههای داخلی آن بهآسانی قابل جایگزینی نیستند.
تاریخچه غار بورنیک و زندگی انسانهای غارنشین
یکی از موضوعات جذاب درباره غار بورنیک، احتمال استفاده انسانها از این مکان در دوران گذشته است.
موقعیت دهانه غار، نزدیکی به منابع آب و پنهان بودن ورودی از بعضی زوایا، ویژگیهایی هستند که میتوانستهاند آن را به پناهگاهی مناسب تبدیل کنند.
گزارشهایی از کشف سفالهای قدیمی در تالار اول منتشر شده است. این یافتهها نشانههایی از حضور و استفاده انسان از فضای غار محسوب میشوند.
با این حال، برای تعیین دوره دقیق سکونت و قدمت هر یک از آثار، باید به بررسیهای تخصصی باستانشناسی و تاریخگذاری مستند استناد کرد.
معنی نام غار بورنیک چیست؟
درباره ریشه نام بورنیک توضیحهای مختلفی مطرح شده است.
در گزارش همشهری آمده است که نام بورنیک از دو بخش «بور» و «نیک» تشکیل شده و «بور» در این برداشت با واژه «بار» به معنی کنار، ساحل و جای امن ارتباط دارد.
بر این اساس، بورنیک به معنی مکانی امن یا پناهگاهی مناسب تعبیر شده است.
این توضیح یکی از برداشتهای رایج درباره نام غار است و نباید آن را بدون بررسی زبانشناختی، تنها ریشه قطعی این نام دانست.
عکس دهانه غار بورنیک از داخل غار
یکی از دیدنیترین مناظر غار بورنیک زمانی شکل میگیرد که از بخش داخلی ورودی به سمت بیرون نگاه میکنید.
دهانه نامنظم غار مانند یک قاب طبیعی عمل میکند و آسمان آبی و کوههای اطراف را میان دیوارههای سنگی نمایش میدهد.

تفاوت روشنایی بیرون با فضای تاریک داخل غار، یکی از ویژگیهای دیدنی این منظره است. با فاصله گرفتن از دهانه، نور طبیعی کاهش پیدا میکند و استفاده از چراغ پیشانی ضروری میشود.
بهترین زمان بازدید از غار بورنیک چه فصلی است؟
بهار و تابستان معمولاً مناسبترین زمانها برای برنامهریزی سفر به غار بورنیک هستند؛ زیرا روزها طولانیترند و در شرایط جوی مساعد، پیمودن مسیر کوهستانی آسانتر است.
اوایل پاییز نیز در صورت مناسب بودن وضعیت هوا میتواند برای تماشای طبیعت اطراف جذاب باشد، اما احتمال بارندگی، یخزدگی و تغییر ناگهانی شرایط آبوهوایی باید جدی گرفته شود.
در فصل سرد، علاوه بر لغزندگی مسیر و شرایط دشوار کوهستان، حضور خفاشها و دیگر جانوران غارزی اهمیت دارد.
به همین دلیل ورود غیرضروری به غار در دوره زمستانخوابی جانوران توصیه نمیشود و بهتر است بازدید در هوای نامساعد یا فصل سرما انجام نشود.
وسایل ضروری برای بازدید از غار بورنیک
غار بورنیک یک مقصد طبیعتگردی کوهستانی است و ورود به فضای آن با گردش در یک پارک یا مجموعه تفریحی معمولی تفاوت دارد.
وسایلی که برای برنامه بازدید ایمن باید در نظر گرفته شوند عبارتاند از:
- کفش کوهپیمایی با زیره مناسب و مقاوم در برابر لغزش
- کلاه ایمنی استاندارد غارنوردی
- چراغ پیشانی و منبع نور پشتیبان
- لباس مناسب هوای خنک و محیط مرطوب
- کوله سبک و آب آشامیدنی کافی
- خوراکی سبک و مناسب مسیر پیادهروی
- تلفن همراه و وسیله ارتباطی مناسب، با توجه به احتمال نبود آنتن در غار
- جعبه کمکهای اولیه و لوازم ضروری سفر
- راهنمای آشنا به منطقه و تجهیزات تخصصی برای مسیرهای فنی
چراغ تلفن همراه بهتنهایی برای ورود به محیط تاریک غار کافی نیست. همچنین تجهیزات فنی مانند طناب و وسایل فرود تنها زمانی کاربرد ایمن دارند که توسط فرد آموزشدیده استفاده شوند.
آیا غار بورنیک برای کودکان و خانوادهها مناسب است؟
طبیعت روستای هرانده و بخشهایی از مسیر اطراف غار میتوانند برای خانوادههای علاقهمند به طبیعتگردی جذاب باشند؛ اما این موضوع به معنی مناسب بودن ورود به غار برای تمام سنین نیست.
پلههای متعدد، سطح ناهموار، تاریکی و وجود پرتگاه باعث میشوند بازدید داخلی برای کودکان خردسال، سالمندان دارای محدودیت حرکتی و افراد بدون آمادگی جسمانی دشوار باشد.
خانوادهها میتوانند با بررسی شرایط مسیر و همراهی راهنمای باتجربه، تنها از قسمتهای ایمن و مناسب بازدید کنند.
برای جستوجوی دیگر مقصدهای طبیعی مناسب سفر میتوانید مطالب ایرانگردی پرشین وی را دنبال کنید.
جاهای دیدنی اطراف غار بورنیک و روستای هرانده
دیدنیهای این منطقه تنها به غار بورنیک محدود نمیشوند. روستای هرانده و درههای اطراف آن نیز مناظر طبیعی متنوعی دارند.
روستای هرانده فیروزکوه
روستای هرانده در محدودهای کوهستانی قرار گرفته و به دلیل باغها، مسیرهای پیادهروی و چشماندازهای طبیعی، از مقصدهای شناختهشده سفرهای کوتاه اطراف تهران به شمار میرود.
باغهای سیب و زمینهای کشاورزی اطراف روستا در فصلهای مناسب، جلوه زیبایی به منطقه میدهند.
رودخانه نمرود
رودخانه نمرود از جریانهای آبی مهم این محدوده است و در پاییندست دره هرانده جریان دارد.
حضور رودخانه و درههای طبیعی، فضای اطراف مسیر غار بورنیک را برای علاقهمندان به عکاسی از مناظر کوهستانی جذاب میکند.
تنگه واشی فیروزکوه
تنگه واشی یکی دیگر از جاذبههای شناختهشده شهرستان فیروزکوه است که با مسیر درهای، جریان آب و چشماندازهای صخرهای شناخته میشود.
البته تنگه واشی و غار بورنیک در یک مسیر بازدید قرار ندارند و برای دیدن هر دو باید فاصله و زمان حرکت را جداگانه برنامهریزی کرد.
اگر به جاذبههای طبیعی و تاریخی استان تهران علاقه دارید، میتوانید مطالب مرتبط با تنگه واشی و دیدنیهای فیروزکوه را جستوجو کنید.
غار بورنیک چه زمانی ثبت ملی شد؟
غار بورنیک در مهرماه سال ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۶۳۳۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
ثبت این غار نشاندهنده اهمیت تاریخی و طبیعی آن است و حفاظت از فضای داخلی، سازههای آهکی و آثار احتمالی باقیمانده از حضور انسان در گذشته ضرورت دارد.
گردشگران باید از نوشتن یادگاری روی دیوارهها، روشن کردن آتش، رها کردن زباله و آسیب رساندن به قندیلها خودداری کنند.
نکات ایمنی مهم قبل از ورود به غار بورنیک
با وجود زیبایی طبیعی غار، بازدید از آن بدون رعایت نکات ایمنی میتواند خطرناک باشد.
غار بورنیک در منطقهای دارای ساختارهای گسلی قرار گرفته و در بعضی بخشها امکان ریزش سنگ و وجود مسیرهای ناپایدار مطرح است.
برای بازدید ایمن، رعایت موارد زیر اهمیت دارد:
- قبل از حرکت، وضعیت هوا و شرایط مسیر را بررسی کنید.
- بدون راهنمای باتجربه وارد بخشهای عمیق و فنی نشوید.
- هرگز بدون کلاه ایمنی و نور کافی وارد فضای تاریک غار نشوید.
- از ایستادن یا حرکت در نزدیکی لبه پرتگاهها خودداری کنید.
- به قندیلها و سازههای طبیعی دست نزنید.
- از ایجاد سروصدای شدید، ضربه به سنگها و فعالیتهای آسیبزا پرهیز کنید.
- هنگام بارش، یخبندان یا شرایط نامساعد کوهستان وارد غار نشوید.
- برای جلوگیری از آسیب به خفاشها، در دوره زمستانخوابی آنها از ورود خودداری کنید.
- پیش از حرکت، زمان بازگشت و مسیر برنامه را به فردی مطمئن اطلاع دهید.
چرا غار بورنیک یکی از شگفتانگیزترین غارهای تهران است؟
غار بورنیک مجموعهای از ویژگیهای طبیعی، تاریخی و زمینشناسی را در یک مکان جمع کرده است.
طول گزارششده بیش از سه کیلومتر، چهار تالار اصلی، اختلاف ارتفاع زیاد، قندیلهای طبیعی، دهانه بزرگ و آثار استفاده انسان در گذشته، از مهمترین دلایل شهرت آن هستند.
این غار همچنین در نزدیکی یکی از مناطق خوشآبوهوای شهرستان فیروزکوه قرار گرفته و مسیر رسیدن به آن از میان منظرههای کوهستانی عبور میکند.
برای علاقهمندان به شناخت غارهای دیگر ایران، جستوجوی مطالب غارهای دیدنی ایران و غار علیصدر همدان نیز میتواند مفید باشد.
منبع : همشهری آنلاین، روزنامه اطلاعات، امرداد، تریپیار











