تصویری تاریخی از دو شاهزاده قاجار ؛ عزت‌السلطنه و فخرالدوله در کنار هم

تصویری تاریخی از دو دختر مظفرالدین‌شاه قاجار منتشر شده است که فاطمه خانم عزت‌السلطنه را در سمت چپ و اشرف‌الملوک فخرالدوله را در سمت راست نشان می‌دهد. براساس توضیح منتشرشده همراه این عکس، تصویر به دهه ۱۳۰۰ خورشیدی تعلق دارد؛ دوره‌ای که سال‌ها از پایان حکومت قاجار گذشته بود، اما اعضای این خاندان همچنان در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایران حضور داشتند.

مطالب مرتبط با «عکس دختران مظفرالدین شاه»: «عکس قدیمی دختران مظفرالدین شاه قاجار در یک مهمانی خانوادگی» و «عکس تاریخی: حضور مظفرالدین‌شاه در اتاق هتل برلین»

عکس دختران مظفرالدین شاه؛ عزت‌السلطنه دختر مظفرالدین‌شاه چه کسی بود؟

فاطمه خانم که با لقب‌های عزت‌السلطنه، عزت‌الدوله و عزت‌الملوک شناخته می‌شد، یکی از دختران مظفرالدین‌شاه و تاج‌الملوک بود. او با عبدالحسین میرزا فرمانفرما، شاهزاده بانفوذ قاجار، ازدواج کرد. فرمانفرما در دوره قاجار مسئولیت‌های سیاسی و حکومتی مختلفی داشت و از چهره‌های شناخته‌شده تاریخ معاصر ایران محسوب می‌شود.

براساس اطلاعات ثبت‌شده در آرشیو «دنیای زنان در عصر قاجار»، حاصل ازدواج عزت‌السلطنه و عبدالحسین میرزا فرمانفرما شش پسر بود. زندگی او به‌واسطه ازدواج با فرمانفرما با یکی از مهم‌ترین خاندان‌های سیاسی دوره قاجار پیوند خورد. نامه‌ها و تصاویر باقی‌مانده از عزت‌السلطنه نیز بخشی از اسناد مربوط به زندگی زنان درباری و مناسبات خانوادگی آن دوره را تشکیل می‌دهند.

فخرالدوله؛ شاهزاده‌ای کارآفرین و نیکوکار

اشرف‌الملوک فخرالدوله، دختر مظفرالدین‌شاه و سرورالسلطنه، در سال ۱۲۶۱ خورشیدی متولد شد. او همسر محسن‌خان امین‌الدوله و مادر علی امینی، نخست‌وزیر ایران در دوره محمدرضاشاه پهلوی بود. فخرالدوله برخلاف تصویر رایج از زنان درباری، تنها به زندگی در چارچوب خاندان سلطنتی بسنده نکرد و در مدیریت املاک، فعالیت‌های اقتصادی و امور خیریه حضوری جدی داشت.

از فخرالدوله به‌عنوان یکی از زنان کارآفرین تاریخ معاصر ایران یاد می‌شود. راه‌اندازی یک مجموعه تاکسیرانی در تهران از مشهورترین فعالیت‌های منسوب به اوست؛ هرچند درباره جزئیات ورود نخستین تاکسی‌ها و عنوان دقیق «اولین مؤسس تاکسیرانی» روایت‌های متفاوتی وجود دارد. او همچنین به انجام فعالیت‌های عام‌المنفعه و کمک به نیازمندان شهرت داشت.

عکس عزت‌السلطنه و فخرالدوله در دهه ۱۳۰۰

این عکس دو زن از خاندان قاجار را در سال‌های پس از سقوط این سلسله کنار یکدیگر ثبت کرده است. اهمیت تصویر تنها به نسبت خانوادگی آنها با مظفرالدین‌شاه محدود نمی‌شود؛ زیرا هر دو با خاندان‌ها و شخصیت‌های مهم سیاسی ایران ارتباط داشتند و فخرالدوله نیز به‌طور مستقل به یکی از زنان شناخته‌شده در حوزه اقتصاد و امور اجتماعی تبدیل شد.

منابع:
عصر ایران، آرشیو دنیای زنان در عصر قاجار، روزنامه همشهری