یکشنبه, ۳۰ اردیبهشت , ۱۴۰۳
درخواست تبلیغات

گبه بافی و آشنایی با مراکز بافت گبه

اشتراک:
گبه بافی کاردستی
گبه بافی، یک هنر و صنعت سنتی ایرانی است که در بسیاری از استان‌ها رواج دارد. اما استان هایی که به طور خاص در گبه بافی شهرت دارند عبارتند از: فارس، ایلام، یزد، کرمانشاه و خراسان رضوی. هر استان به روش و الگوی خاص خودش گبه را بافته و به بافت هنری خاصی تبدیل کرده است.

گبه بافی چیست ؟گبه بافی هنری است که در آن از طریق بافندگی نقوش و طرح‌های مختلف بر روی گبه‌های بافته شده، زیبایی و تزئین به آنها می بخشید. گبه بافی به عنوان یکی از هنرهای سنتی ایران، در تعدادی از شهرها و روستاهای کشور مورد طرفداری و استفاده قرار می‌گیرد. به کمک الگوها و رنگ‌های متنوع، گبه بافان می توانند اعمال هنری مبتکرانه و زیبا را بر روی گبه‌ها صورت دهند.

گبه بافی چیست

گبه بافی بین بافندگان گبه، استفاده از نقشه مرسوم نیست و هر کدام از بافندگان گبه، نقش هایی ذهنی
را که میراث گذشتگان یا ابداعی خودشان است، بر فرآورده های خود می بافند.
زمینه ی گبه های تولیدی مناطق مختلف ایران اکثرا دارای رنگ های روشن نظیر سفید، کرم یا شیری است.
وجه مشترک تمامی گبه های ایرانی، گونه یی نقش پردازی سنتی است.

 

گبه بافی گبه تفاوتی چندانی با قالی ندارد
گبه ، در ظاهر، هیچ فرقی با سایر بافته های داری و به ویژه قالی ندارد و به بیان
بهتر، نوعی فرش است که به شیوه ی بافت قالی و معمولا در قطع قالیچه بافته می شود و
تنها تفاوت محسوسش با قالی، پرزهای بلند آن و تعداد پود بیش تری است که نرمی خاصی به گبه می
بخشد.

 بافت گبه

وسایل و ابزار کار زنان بافنده گبه، از ابزاری که سایر بافندگان به کار می برند، بیش تر نیست و
عمدتا شامل دارهای افقی و دفتین، سیخ پودکشی، قیچی و گاه قلاب است، اما در باطن، حکم پدیده ای منحصر
به فرد را دارد و با جرات می توان گفت اگر میلیون ها گبه با هم مورد مقایسه قرار بگیرد،
محال است در بین آن ها، حتی دو گبه با مشخصات یکسان یافت شود.

زیرا بین بافندگان گبه، استفاده از نقشه مرسوم نیست و هر کدام از بافندگان گبه، نقش هایی ذهنی را که
میراث گذشتگان یا ابداعی خودشان است، بر فرآورده های خود می بافند و حتی در شرایطی که مشتری گبه، طرح
خاصی را در اختیارشان می گذارد و درخواست می کند شبیه آن را ببافند، برحسب روحیه و سلیقه شان، نقش
ها را تغییر می دهند و رنگ ها را با انتخاب خودشان به کار می برند.
به این ترتیب، در بافت گبه حتی اگر بافنده ای شخصا نیز بخواهد از یک محصول خود کپی برداری کند،
موفق به چنین کاری نخواهد شد.
زیرا باز احتمال دارد که گبه بافت شده از نظر نقش، رنگ، اندازه یا جای طرح، بلندی و کوتاهی پرز،
تعداد پودها و…با گبه اول تفاوت داشته باشد.

گبه بافی چیستگبه بافی چیست

تهیه رنگ برای بافت گبه

در بافت گبه که به وسیله ی پشم خودرنگ مخلوط با موی بز انجام می شود، تفکیک رنگ ازاهمیت فوق
العاده زیادی برخوردار است.
در واقع اولین مرحله ی کار گبه بافی همین امر است که طی آن، گبه بافان و دست اندر کاران
ابتدا پشمی را که از دام های خودشان تامین شده و یا (در صورتی که خانواده فاقد دام باشد) از
سایر دامداران، دامپروران و عشایر خریداری کرده، به نسبت نوع رنگی که دارند آنها را کاملا تفکیک می کنند.

این پشم ها پس از شستشو، توسط زنان و دختران و به وسیله ی دوک های کوچک و قابل حمل
ریسیده و تابیده می شود.
گاهی نیز برای تهیه رنگ گبه از موی بزهای عدنی و پاکستانی را که از تنوع رنگ فوق العاده زیادی
برخوردار است با پشم گوسفند مخلوط کرده و به عنوان تار یا جهت دوخت سجاف ها مورد استفاده قرار می
دهند.

زمینه ی گبه های تولیدی مناطق مختلف ایران اکثرا دارای رنگ های روشن نظیر سفید، کرم یا شیری است و
نقوش به رنگ های مشکی، قهوه یی، حنایی و…
می باشد.
گبه با کمک دارهای قالیبافی افقی و به شیوه ی قالی بافته می شود و بافندگان گبه برای ایجاد نقوش
بر روی فرآورده های خود در حین بافت گبه از نقشه استفاده نمی کنند و بیشتر به طور ذهنی به
این کار می پردازند.

گبه بافیگبه بافی

مراکز بافت گبه

گبه بافی در اکثر مناطق روستایی و عشایری مرسوم بوده و مرکز اصلی بافت گبه در مرکز
کشور و جنوب می باشد.
از جمله مراکز مهم بافت گبه می توان از دو گنبدان، باشت، آرو در شهرستان گچساران، تل گر، چشمه بلقیس،
ده شیخ و چرام در شهرستان کهکیلویه از سراب تا ده علیا و ده سفلی و موردراز علیا و سفلی
در شهرستان بویر احمد، برازجان و حوزه های روستایی شول و ده کهنه از استان بوشهر نام برد.

استان فارس از گذشته بسیار دور یکی از مهم ترین و بزرگ ترین مراکز ایل نشینی به شمار می رفت.
ایلات قشقایی، خمسه، ممسنی و بختیاری به بافت گبه اشتغال داشتند و بهترین گبه ها کار ترکان قشقایی فارس می
باشد که در خارج از کشور از اعتبار خاصی برخوردار است.گبه های قشقایی تمام پشم هستند و تار آنها نیز پشمی است

ویستا

گردآوری:
برچسب ها:
اخبار مرتبط:
فیلم پرشین وی
آرون گروپ
آرون گروپس