کاردستی کتاب داستان کوچک؛ ۱۷ مدل زیبا و خلاقانه با آموزش ساخت

۱۷ مدل کاردستی کتاب داستان کوچک با عکس و آموزش

برای جذاب‌تر شدن کتاب، بهتر است ابتدا داستانی بسیار کوتاه انتخاب کنید؛ مثلاً داستان یک پروانه، سفر یک قطره آب، دوستی دو حیوان یا ماجرای یک کودک در جنگل. سپس داستان را به چند صحنه تقسیم کنید و برای هر صفحه تصویر و یک یا دو جمله بنویسید.

۱. کاردستی کتاب داستان کوچک آکاردئونی با نقاشی گل

کتاب آکاردئونی از ساده‌ترین و زیباترین مدل‌های کتاب دست‌ساز است. صفحه‌های این کتاب مانند بادبزن باز می‌شوند و می‌توان روی هر قسمت، یک صحنه از داستان را نقاشی کرد.

وسایل لازم: کاغذ سفید ضخیم، دو تکه مقوا، مدادرنگی، چسب، قیچی و روبان.

روش ساخت: یک نوار بلند کاغذی ببرید و آن را به قسمت‌های مساوی تا بزنید. روی هر قسمت یک نقاشی بکشید و زیر آن جمله‌ای کوتاه بنویسید. دو قطعه مقوا را به اندازه صفحات ببرید و به ابتدا و انتهای نوار بچسبانید. در پایان، با روبان کتاب را ببندید.

۲. کتاب داستان جیبی با یک برگ کاغذ

این مدل برای دانش‌آموزانی مناسب است که می‌خواهند در مدت کوتاهی یک کتاب کوچک بسازند. از یک برگ A4 می‌توان کتابچه‌ای هشت‌صفحه‌ای درست کرد.

وسایل لازم: یک برگ A4، مدادرنگی، خط‌کش و قیچی.

روش ساخت: کاغذ را یک بار از طول و دو بار از عرض تا بزنید تا هشت قسمت مساوی مشخص شود. آن را باز کنید و روی خط تای مرکزی، شکافی کوتاه به اندازه دو بخش میانی ایجاد کنید. کاغذ را دوباره از طول تا بزنید و دو سر آن را به سمت هم فشار دهید تا قسمت میانی باز شود. سپس صفحات را به شکل کتاب مرتب کنید. بریدن قسمت میانی باید با کمک بزرگ‌تر انجام شود.

۳. ساخت کتاب کوچک رنگارنگ به روش تاهای زیگزاگی

در این ایده، به جای داستان طولانی می‌توانید یک ماجرای کوتاه را در قالب نقاشی‌های پیوسته روایت کنید. کتاب را می‌توان روی میز کاملاً باز کرد تا تمام داستان یکجا دیده شود.

وسایل لازم: کاغذ آبرنگ، ماژیک رنگی، چسب نواری کاغذی و دو تکه مقوا.

روش ساخت: چند مستطیل هم‌اندازه ببرید و به صورت زیگزاگی به یکدیگر متصل کنید. یک داستان شش‌صحنه‌ای طراحی کنید و هر صحنه را روی یکی از صفحه‌ها بکشید. جلد را با رنگی متفاوت درست کنید تا کتاب جلوه بیشتری داشته باشد.

۴. کاردستی کتاب داستان میوه‌ها و سبزیجات

این مدل برای کودکان دبستانی جذاب است؛ چون می‌توان شخصیت‌های داستان را از میان میوه‌ها و سبزیجات انتخاب کرد و برای هرکدام چهره‌ای خندان کشید.

وسایل لازم: کاغذ رنگی، مقوا، ماژیک، چسب و قیچی.

روش ساخت: یک نوار مقوایی بلند را تا بزنید. روی هر صفحه یک میوه یا سبزی بکشید و داستان کوتاهی درباره دوستی آن‌ها بنویسید. می‌توانید برای شخصیت‌ها دست، پا و چشم متحرک کاغذی اضافه کنید.

۵. کتاب داستان کوچک حیوانات و حروف الفبا

این ایده ترکیبی از داستان‌گویی و آموزش است. کودک می‌تواند برای هر حرف، یک حیوان یا شیء انتخاب کند و در نهایت داستانی کوتاه با شخصیت‌های مختلف بسازد.

وسایل لازم: کاغذ ضخیم، مقوای جلد، مدادرنگی و چسب.

روش ساخت: صفحه‌های کتاب را به شکل آکاردئونی آماده کنید. در هر صفحه تصویر یک حیوان یا وسیله را بکشید. نام آن را بنویسید و برای ارتباط میان صفحه‌ها، جمله‌های کوتاهی اضافه کنید؛ مثلاً «خرگوش به باغ رفت و یک پروانه دید».

۶. کتاب داستان مینیاتوری با جلد هنری

اگر به کاردستی‌های ظریف علاقه دارید، کتاب مینیاتوری گزینه مناسبی است. اندازه کوچک صفحات باعث می‌شود نتیجه نهایی شبیه یک کتاب واقعی اما بسیار کوچک باشد.

وسایل لازم: کاغذ سفید، مقوای نازک، نخ، سوزن با نظارت بزرگ‌تر یا منگنه و ماژیک.

روش ساخت: چند مستطیل کاغذی کوچک ببرید و آن‌ها را از وسط تا کنید. صفحات را داخل هم بگذارید و از خط وسط به کمک بزرگ‌تر منگنه یا دوخت کنید. جلدی هنری بسازید و داستان را با نقاشی‌های کوچک تکمیل کنید.

۷. کاردستی کتاب داستان برجسته با موضوع خانه

در کتاب برجسته یا پاپ‌آپ، بعضی از شکل‌ها هنگام باز شدن صفحات از سطح کاغذ بلند می‌شوند. ساخت خانه سه‌بعدی یکی از ایده‌های محبوب برای این مدل است.

وسایل لازم: مقوای رنگی، کاغذ طرح‌دار، خط‌کش، چسب و قیچی.

روش ساخت: یک مقوا را از وسط تا کنید. نزدیک خط تا، دو برش کوتاه و موازی ایجاد کنید و قسمت میان آن‌ها را به داخل فشار دهید تا یک پایه برجسته تشکیل شود. خانه کاغذی کوچکی را به این پایه بچسبانید. در دو طرف صفحه، درخت و شخصیت داستان اضافه کنید.

۸. کتاب داستان کوچک با صحنه جنگل سه‌بعدی

برای نمایش داستان‌هایی که در جنگل اتفاق می‌افتند، می‌توانید کتابی بسازید که درختان و شخصیت‌ها در چند لایه قرار گرفته باشند.

وسایل لازم: مقوای سبز و قهوه‌ای، کاغذ رنگی، چسب، قیچی و ماژیک.

روش ساخت: دو مقوا را به شکل جلد کتاب آماده کنید. در قسمت میانی چند پایه کاغذی تاشو بسازید. درخت‌ها، بوته‌ها و شخصیت‌های داستان را جداگانه ببرید و به پایه‌ها بچسبانید. هنگام باز شدن کتاب، لایه‌ها باید به‌تدریج نمایان شوند.

۹. کتاب داستان سه بچه‌خوک با مقوا

این کاردستی برای بازسازی داستان‌های شناخته‌شده مناسب است. به جای کشیدن همه صحنه‌ها روی صفحات تخت، می‌توان خانه‌ها و شخصیت‌ها را به شکل برجسته ساخت.

وسایل لازم: مقوا، کاغذ رنگی، مدادرنگی، چسب و قیچی.

روش ساخت: ابتدا سه صفحه برای آغاز، میانه و پایان داستان آماده کنید. تصویر خوک‌ها، گرگ و خانه‌ها را روی مقوا بکشید و ببرید. با نوارهای کاغذی تاشده، شکل‌ها را روی صفحه‌ها نصب کنید تا کمی جلوتر از زمینه قرار بگیرند.

۱۰. کتاب داستان کوچک با صفحات نمدی

کتاب نمدی نرم و رنگارنگ است و برای داستان‌گویی تعاملی کاربرد دارد. در این مدل، شخصیت‌ها می‌توانند با چسب پارچه‌ای جداشونده روی صحنه جابه‌جا شوند.

وسایل لازم: نمد رنگی، قیچی، چسب مخصوص پارچه، نخ و تکه‌های چسب پارچه‌ای جداشونده.

روش ساخت: چند مستطیل نمدی هم‌اندازه ببرید. برای هر صفحه، یک صحنه داستان طراحی کنید؛ مثلاً خانه، باغ یا جنگل. شخصیت‌های کوچک را جداگانه بسازید و با چسب پارچه‌ای جداشونده روی صفحات قرار دهید. صفحات را از یک طرف به هم بدوزید یا با نوار پارچه‌ای متصل کنید.

۱۱. کتاب داستان نمدی با درخت و خانه قارچی

در این مدل می‌توانید یک داستان درباره زندگی حیوانات جنگل درست کنید. استفاده از نمدهای رنگی و شکل‌های برجسته، کتاب را به یک اسباب‌بازی آموزشی تبدیل می‌کند.

وسایل لازم: نمد سبز، قرمز و قهوه‌ای، چسب پارچه، نخ و قیچی.

روش ساخت: دو صفحه نمدی آماده کنید. روی یکی خانه قارچی و روی دیگری درخت سیب بسازید. برای داستان، یک شخصیت کوچک طراحی کنید که از خانه بیرون می‌آید، به درخت می‌رسد و سیب‌ها را جمع می‌کند. بخش‌های متحرک را با اتصالات پارچه‌ای مناسب نصب کنید.

۱۲. کاردستی کتاب داستان خاطرات خانوادگی

لازم نیست همه کتاب‌های داستان درباره شخصیت‌های خیالی باشند. کودک می‌تواند خاطره‌ای از سفر، مهمانی یا یک روز خاص را به شکل کتاب کوچک بازآفرینی کند.

وسایل لازم: مقوا، کاغذ سفید، عکس‌های چاپی کوچک یا نقاشی، چسب و مدادرنگی.

روش ساخت: شش صفحه کوچک آماده کنید. در هر صفحه یک بخش از خاطره را نقاشی کنید یا تصویری مناسب بچسبانید. زیر تصاویر چند جمله ساده بنویسید. جلد کتاب را با نام خاطره تزیین کنید.

۱۳. کتاب داستان کوچک با صفحات پاپ‌آپ شخصیت‌های کارتونی

اگر کودک به داستان‌های ماجراجویانه علاقه دارد، می‌تواند شخصیت‌های ساخته‌شده با کاغذ را هنگام باز شدن کتاب در حالت ایستاده نمایش دهد.

وسایل لازم: مقوا، مدادرنگی، چسب، خط‌کش و قیچی.

روش ساخت: یک صفحه مقوایی را از وسط تا کنید. در قسمت میانی، پایه‌ای تاشو بسازید. شخصیت داستان را جداگانه روی مقوا نقاشی کنید و ببرید. سپس آن را روی پایه بچسبانید. برای جذاب‌تر شدن تصویر، خورشید، درخت و ابر نیز اضافه کنید.

۱۴. کتاب داستان لایه‌ای با پنجره و منظره

در کتاب‌های لایه‌ای، چند صفحه دارای پنجره‌هایی با اندازه متفاوت هستند. وقتی خواننده از روبه‌رو نگاه می‌کند، بخش‌هایی از صفحات بعدی هم دیده می‌شود و منظره‌ای عمیق شکل می‌گیرد.

وسایل لازم: مقوای ضخیم، کاغذ رنگی، چسب، قیچی و مدادرنگی.

روش ساخت: چند قاب مستطیلی با اندازه یکسان ببرید. داخل هر قاب، بخشی از منظره مانند درخت یا تپه بسازید. قاب‌ها را با نوارهای کاغذی تاشده به یکدیگر متصل کنید تا با باز شدن کتاب، فاصله میان لایه‌ها ایجاد شود.

۱۵. کاردستی کتاب داستان دختر و جنگل با تصویرسازی دستی

این مدل برای دانش‌آموزانی مناسب است که دوست دارند هم داستان بنویسند و هم تصویرگری کنند. صفحه‌ها مانند کتاب معمولی ورق می‌خورند، اما نقاشی‌ها کاملاً شخصی هستند.

وسایل لازم: چند برگ کاغذ، مداد، پاک‌کن، مدادرنگی و منگنه.

روش ساخت: داستانی کوتاه در چهار یا پنج بخش بنویسید. برای هر بخش یک تصویر طراحی کنید. برگ‌ها را از وسط تا کنید و داخل هم قرار دهید. با کمک بزرگ‌تر آن‌ها را منگنه کنید و روی جلد عنوان داستان و نام نویسنده را بنویسید.

۱۶. کتاب داستان آکاردئونی با شخصیت‌های قصه‌های قدیمی

برای این کاردستی می‌توان داستان کوتاه و ساده‌ای را انتخاب کرد که چند شخصیت مشخص دارد. صفحه‌های بازشونده کمک می‌کنند توالی اتفاقات برای کودک روشن باشد.

وسایل لازم: کاغذ رنگی، مقوا، چسب، قیچی و مدادرنگی.

روش ساخت: نوار بلندی از کاغذ را به شش قسمت تا بزنید. ماجراهای داستان را به ترتیب روی قسمت‌ها نقاشی کنید. روی جلد نام داستان و در آخرین صفحه نتیجه آن را بنویسید. برای استحکام، دو سمت کتاب را به مقوای ضخیم بچسبانید.

۱۷. کتاب داستان مینیاتوری با صحنه‌های فانتزی برجسته

این مدل کمی پیشرفته‌تر است و برای پروژه‌های هنری مدرسه، نمایشگاه کاردستی یا کار گروهی مناسب خواهد بود. کتاب در حالت بسته کوچک است، اما پس از باز شدن یک صحنه سه‌بعدی را نمایش می‌دهد.

وسایل لازم: مقوای ضخیم، کاغذ رنگی، چسب، خط‌کش، قیچی و مدادرنگی.

روش ساخت: ابتدا جلدی کوچک بسازید. یک صحنه داستان مانند باغ، قلعه یا اتاق شخصیت اصلی را طراحی کنید. قطعات را در چند اندازه ببرید و روی پایه‌های کاغذی تاشو قرار دهید. قبل از چسباندن نهایی، کتاب را چند بار باز و بسته کنید تا مطمئن شوید قطعات به یکدیگر گیر نمی‌کنند.

برای ساخت کتاب داستان کوچک چه وسایلی لازم است؟

بیشتر این کاردستی‌ها با وسایلی ساخته می‌شوند که معمولاً در خانه یا مدرسه پیدا می‌شوند. انتخاب وسایل به نوع کتاب بستگی دارد؛ برای مثال، کتاب هشت‌صفحه‌ای فقط به کاغذ نیاز دارد، اما کتاب برجسته با مقوا و چسب بهتر ساخته می‌شود.

• کاغذ سفید یا رنگی در اندازه A4
• مقوای ساده یا طرح‌دار برای جلد
• مداد، پاک‌کن و مدادرنگی
• ماژیک‌های رنگی
• چسب ماتیکی یا چسب کاغذ
• قیچی مناسب سن کودک
• خط‌کش برای اندازه‌گیری دقیق صفحه‌ها
• نخ، روبان یا منگنه برای اتصال صفحات
• نمد رنگی برای کتاب‌های پارچه‌ای
• برچسب و تزیینات کاغذی

چگونه یک داستان کوتاه برای کتاب دست‌ساز بنویسیم؟

ساخت جلد و صفحات فقط نیمی از کار است. بخش جذاب‌تر این فعالیت، نوشتن داستانی است که کودک خودش آن را خلق کرده باشد. برای دانش‌آموزان دبستانی، بهتر است داستان ساده، کوتاه و دارای شروع و پایان مشخص باشد.

انتخاب شخصیت اصلی

شخصیت داستان می‌تواند یک کودک، حیوان، گل، درخت یا حتی یک مداد رنگی باشد. بهتر است شخصیت اصلی هدف مشخصی داشته باشد؛ برای مثال، خرگوشی که می‌خواهد دوست گمشده‌اش را پیدا کند.

تقسیم داستان به چند صحنه

برای یک کتاب هشت‌صفحه‌ای می‌توان از این الگو استفاده کرد:

1. صفحه اول: جلد و نام داستان
2. صفحه دوم: معرفی شخصیت اصلی
3. صفحه سوم: معرفی محل اتفاقات
4. صفحه چهارم: شروع یک ماجرا یا مشکل
5. صفحه پنجم: تلاش شخصیت برای حل مشکل
6. صفحه ششم: اتفاق مهم داستان
7. صفحه هفتم: پایان ماجرا
8. صفحه هشتم: نام نویسنده و تصویر پایانی

نوشتن جمله‌های کوتاه و خوانا

برای کتاب‌های کوچک، متن طولانی مناسب نیست. بهتر است در هر صفحه تنها یک تا سه جمله نوشته شود. تصویر باید به فهم داستان کمک کند و فضای کافی برای خواندن نوشته باقی بماند.

برای مشاهده ایده‌های آموزشی بیشتر، می‌توانید به بخش کاردستی‌های پرشین وی و مطالب آموزشی دانش‌آموزان سر بزنید.

منابع

• San Diego Family
• Daisy Yellow Art
• Smithsonian Learning Lab
• Behance
• GRWTH