علائم بیماری قلبی در نوزادان و کودکان | هشدارهای فوق تخصص قلب + علائم کبودی

علائم بیماری قلبی در کودکان می‌تواند با تغییر رنگ لب‌ها، زبان و رفتار نوزاد خود را نشان دهد. سلامت قلب در روزهای نخستین تولد، نقشی تعیین‌کننده در مسیر رشد و تکامل هر نوزادی دارد. به همین دلیل، کارشناسان همواره بر این نکته تأکید دارند که والدین با دقت به علائم اولیه و ظاهراً ساده، می‌توانند مسیر تشخیص و درمان را برای فرزندشان هموار کنند. یکی از مهم‌ترین این نشانه‌ها، تغییر رنگ لب‌ها، زبان و رفتار کودک است که می‌تواند خبر از یک مشکل جدی قلبی بدهد.

علائم بیماری قلبی در نوزادان؛ کبودی و تغییر رنگ لب و زبان

یکی از مهم‌ترین علائم بیماری قلبی در کودکان، به ویژه در نوزادان، کبودی یا سیانوز مرکزی است که در زبان و ناخن‌ها قابل مشاهده است. والدین می‌توانند با دقت به این تغییر رنگ، آن را تشخیص دهند. احمدی با اشاره به یک نکته بسیار مهم گفته است: «بعضی بیماری‌های قلبی که همراه با کبودی هستند، در اوایل نوزادی ظاهر گول‌زننده‌ای دارند و ممکن است به دلیل سطح اکسیژن خون بالاتر از حد بحرانی، تشخیص با چشم دشوار باشد.» به همین دلیل، تأکید او بر این است که تمام نوزادان از بدو تولد غربالگری شوند.

بیماری‌های قلبی کودکان؛ مادرزادی و اکتسابی

بیماری‌های قلبی کودکان در دو مسیر کلی ظاهر می‌شوند. گروهی از آنها از بدو تولد وجود دارند و در دوران جنینی شکل گرفته‌اند (مادرزادی) و گروه دیگر در طول دوران نوزادی و کودکی و بر اثر عوامل محیطی یا اکتسابی بروز می‌کنند. علائم بیماری قلبی در کودکان مادرزادی خود به دو زیرگروه تقسیم می‌شوند: بعضی با علائم کبودی مشخص می‌شوند و بعضی بدون کبودی هستند.

غربالگری بیماری‌های قلبی نوزادان؛ از جنین تا تولد

این متخصص قلب کودکان با بیان اینکه غربالگری علائم بیماری قلبی در کودکان از دوران جنینی نیز امکان‌پذیر است، ادامه داده است: «در صورت وجود علائم یا عوامل خطری در مادر، متخصصان زنان نوزاد را به تیم قلب ارجاع می‌دهند و با انجام اکوکاردیوگرافی می‌توان تشخیص داد که آیا بیماری قلبی وجود دارد یا خیر.» پس از تولد نیز اندازه‌گیری سطح اکسیژن خون نوزاد با دستگاه پالس‌اکسیمتر انجام می‌شود که برای تشخیص بیماری‌های قلبی شدید بسیار مفید است.

هشدار مهم: تمام بیماری‌های قلبی از بدو تولد مشخص نمی‌شوند

فوق تخصص قلب کودکان با بیان یک هشدار جدی به والدین اضافه کرده است که تمام علائم بیماری قلبی در کودکان از بدو تولد مشخص نمی‌شوند. بعضی مشکلات به دلیل تغییرات گردش خون بعد از تولد و وجود سوراخ بیضی یا مجرای شریانی که در دوران جنینی طبیعی هستند، تا ماه‌های اول زندگی علائم آشکار نشان نمی‌دهند. والدین باید با علائم هشداردهنده در سنین مختلف آشنا باشند و در صورت مشاهده هر نشانه غیرعادی، به پزشک متخصص مراجعه کنند.

علائم هشداردهنده در نوزادان

در نوزادان، مهم‌ترین نشانه‌های علائم بیماری قلبی در کودکان شامل وضعیت عمومی و رفتار نوزاد است. نوزاد مبتلا به بیماری قلبی ممکن است بی‌حال باشد، هنگام شیرخوردن زود خسته شود، عرق کند و دور لب‌ها یا صورتش کبود شود. همچنین توقف یا کندی رشد در قد و وزن از علائم مهم است.

علائم هشداردهنده در کودکان بزرگ‌تر

در کودکان بزرگ‌تر، خستگی زودرس در فعالیت‌های روزمره، درد قفسه سینه هنگام فعالیت، سرگیجه، تپش قلب و حتی بیهوشی در هنگام ورزش از علائم بیماری قلبی در کودکان محسوب می‌شوند. والدین باید در مواجهه با این نشانه‌ها توجه دقیق داشته باشند و اقدامات تشخیصی لازم را پیگیری کنند.

جدول علائم هشداردهنده بیماری قلبی در کودکان بر اساس سن

ابزارهای تشخیصی

برای تشخیص علائم بیماری قلبی در کودکان، علاوه بر پالس‌اکسیمتر، بررسی وضعیت فیزیکی نوزاد، رنگ لب‌ها و زبان، وضعیت تنفس و معاینه قلب برای شنیدن صدای اضافی از دیگر اقدامات غربالگری است. اکوکاردیوگرافی نیز یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای تشخیص بیماری‌های قلبی در نوزادان و کودکان محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

علائم بیماری قلبی شامل کبودی لب و زبان، بی‌حالی، خستگی هنگام شیرخوردن و درد قفسه سینه است. والدین باید رفتار و توانایی‌های نوزاد و کودک خود را به دقت زیر نظر داشته باشند. غربالگری از دوران جنینی با اکوکاردیوگرافی و پس از تولد با پالس‌اکسیمتر امکان‌پذیر است. تمام بیماری‌های قلبی از بدو تولد مشخص نمی‌شوند و والدین باید با علائم هشداردهنده در سنین مختلف آشنا باشند. تشخیص زودهنگام می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند و سلامت قلب فرزند را تضمین نماید.