نذری های لوکس محرم شمال تهران؛ سفر به هیئت های خاص و تجملاتی

نذری های لوکس محرم شمال تهران تصوری متفاوت از مراسم عزاداری در ذهن بسیاری از مردم ایجاد کرده است. در حالی که بسیاری از ما عادت داریم نذری‌های محرم را محدود به غذاهای ساده‌ای مثل قیمه، قرمه‌سبزی و چای دارچینی در ظروف یکبار مصرف بدانیم، اما واقعیت در برخی از محلات مرفه پایتخت، روایتی کاملاً متفاوت دارد. این تفاوت نه تنها در نوع غذا، بلکه در فضای هیئت‌ها، حضور مداحان مشهور و حتی نحوه برگزاری مراسم زنانه و مردانه مشهود است.

مطالب مرتبط با «نذری های لوکس محرم شمال تهران»: «جاهای دیدنی اطراف تهران در بهار ؛ ۱۵ مقصد سرسبز برای سفر یک‌روزه» و «پشت درهای مدارس خاص تهران چه می‌گذرد؟ از شهریه‌های نجومی تا شرایط عجیب ثبت‌نام»

وقتی نام محرم و دهه اول فاطمیه یا محرم می‌آید، ناخودآگاه یاد بوی اسپند، سینه‌زنی‌های خیابانی و شلوغی هیئت‌های سنتی می‌افتیم. اما در محله‌های بالای شهر تهران، داستان کمی پیچیده‌تر و در عین حال جذاب‌تر است. هیئت‌هایی که در چند شب خاص از سال، با بودجه‌های کلان و غذاهایی باکیفیت و گران‌قیمت، مراسمی متفاوت برگزار می‌کنند. در این مقاله قصد داریم نگاهی دقیق به این پدیده داشته باشیم و ببینیم که چرا و چگونه این نوع نذری‌دهی در شمال تهران شکل گرفته است.

هیئت ویژه و غذاهای نامتعارف در پاسداران

یکی از مشهورترین هیئت‌هایی که در زمینه نذری‌های خاص فعالیت می‌کند، هیئتی است که در حوالی خیابان پاسداران قرار دارد. این هیئت که گفته می‌شود علی دایی نیز از بانیان آن است، در سه شب خاص یعنی ظهر عاشورا، شام غریبان و سوم محرم، مراسمی بسیار مفصل برگزار می‌کند. ویژگی بارز این هیئت، نوع غذاهایی است که توزیع می‌شود؛ غذاهایی که در هیئت‌های معمولی کمتر دیده می‌شوند، مانند میگو سوخاری با کیفیت بالا، کباب چنجه و کباب برگ.

به گفته یکی از دختران بانیان این هیئت، این مراسم حدود 20 سال است که آغاز شده است. در ابتدا این هیئت در تمام 10 شب اول محرم نذری می‌داد، اما به مرور زمان تمرکز خود را بر سه شب اصلی گذاشت. کیفیت غذا در این مراسم بسیار بالاست و منوی غذایی هر شب بر اساس منوی رستوران‌های معتبر تعیین می‌شود. به عنوان مثال، سال گذشته میگو سوخاری، کباب چنجه و کباب برگ از جمله غذاهایی بود که بین عزاداران توزیع شد. در کنار غذای اصلی، بسته‌هایی شامل سالاد، ماست، زیتون، ژله یا کارامل و نوشابه نیز به عزاداران داده می‌شود.

نکته جالب توجه این است که اگرچه این هیئت در قسمت مردانه، عزاداری مفصلی دارد و ورود برای عموم آزاد است، اما در قسمت خانم‌ها، مراسم تنها برای خانواده‌های بانیان و نزدیکان برگزار می‌شود. با این حال، بانیان این هیئت تأکید می‌کنند که در ظهر عاشورا در خیابان 15 خرداد نیز قربانی می‌کنند و گوشت آن را بین نیازمندان شناسایی شده و اهالی محل توزیع می‌کنند. این نشان می‌دهد که نذری‌دهی در این هیئت‌ها صرفاً محدود به مناطق بالای شهر نیست و بخش قابل توجهی از آن به کمک به نیازمندان اختصاص دارد.

سوپرمیلیاردرها و نذری‌دهی در ولیعصر

علاوه بر هیئت‌های مشهور با بانیان ورزشی، برخی از ثروتمندان و افراد مشهور جامعه نیز در برگزاری مراسم‌های خاص نقش دارند. یکی از این افراد، علی انصاری، رئیس بانک آینده و رئیس اتحادیه مبل ایران است که به عنوان یکی از پنج مرد پولدار ایران شناخته می‌شود. او در تمام 10 شب اول محرم، در مسجدی در خیابان ولیعصر (بالاتر از پارک وی) که توسط خانواده انصاری ساخته شده، نذری می‌دهد.

این مسجد که به سبک مساجد مدینه طراحی شده، جلوه خاصی به خیابان ولیعصر داده است. علی انصاری به همراه برادرانش در تمام شب‌های اول محرم در این مسجد حضور دارند و با عزاداران امام حسین (ع) همراهی می‌کنند. این نوع نذری‌دهی، نشان‌دهنده تعهد مذهبی و اجتماعی افراد ثروتمند در جامعه است و نشان می‌دهد که ثروت می‌تواند ابزاری برای ترویج معنویت و کمک به دیگران باشد.

روضه‌های زنانه در قیطریه و ورامین

علاوه بر مراسم مردانه، روضه‌های زنانه نیز در نقاط مختلف تهران رونق زیادی دارند. در مناطق مختلف، این روضه‌ها تفاوت‌های قابل توجهی با هم دارند. در برخی مناطق، روضه‌ها از ساعت 3 ظهر شروع شده و تا اذان مغرب ادامه دارند و پذیرایی معمولاً شامل چای و خرما است. اما در شمال شهر تهران، قضیه تا حدودی متفاوت است.

در محله قیطریه، روضه‌ای مخصوص خانم‌ها از اول محرم برگزار می‌شود. در این مراسم، هر روز یک میان‌وعده مانند آش، عدسی، حلیم و … به مهمانان داده می‌شود. در روز تاسوعا و عاشورا نیز به عزاداران غذای نذری مانند جوجه کباب یا چلوکباب داده می‌شود. نکته جالب توجه این است که در این مراسم، حضور کودکان کمتر دیده می‌شود و تمرکز اصلی بر روی عزاداری و روضه‌خوانی است.

در مقابل، در شهرهای اطراف ورامین، قاعده و قانون جالبی در مورد مجالس روضه زنان حاکم است. خانم‌های اهل محل که حدود 50 نفر هستند، همگی با هم در روضه‌ها شرکت می‌کنند و بعد از تمام شدن یک مجلس، به صورت دسته‌جمعی به خانه یکی دیگر از اهالی محل می‌روند که در آنجا نیز روضه امام حسین (ع) برپاست. این نوع همبستگی و مشارکت جمعی، نشان‌دهنده روحیه اجتماعی و مذهبی قوی در این مناطق است.